Presentatie uitkomsten stap 1 - Bijlage 1 bij RIB Koninginneweg 15-11-24.pdf

Omgevingsverkenning Koninginneweg e.o. Ridderkerk Uitkomsten stap 1 30 oktober 2024 Ziegler | Branderhorst 1

Omgevingsverkenning Koninginneweg e.o. Inleiding en inhoud

Dit document bevat de producten voor de analyse van stap 1, zoals beschreven in de integrale omgevingsverkenning Koninginneweg e.o. Het omvat de SWOT-analyse die is opgesteld op basis van de input van de eerste bewonersbijeenkomst, evenals de SWOT-analyse met betrekking tot de Ruimtelijke Kwaliteit. Daarnaast is er een beleidsinventarisatie uitgevoerd. Deze drie onderdelen hebben geleid tot zes voorlopige thema’s die we in stap 2 verder zullen uitwerken. Deze thema’s zijn een momentopname op basis van de huidige kennis en dienen als vertrekpunt en richtlijn voor verdere gesprekken over de herontwikkeling van dit gebied.

In dit document zijn de volgende resultaten van stap 1 uitgewerkt:

Dit document is geen definitief einddocument maar een momentopname van de huidige fase in het proces. De thema’s die voortkomen uit de SWOT-analyse worden in stap 2 op iteratieve wijze verder uitgewerkt.

• Een uiteenzetting en onderbouwing van de voorlopige thema’s ten behoeve van de volgende stap.

Het doel van deze eerste stap was: • Inzicht verkrijgen in en het analyseren van alle aspecten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving. • Inzichtelijk maken hoe de omgevingsfactoren de herontwikkelingsmogelijkheden beïnvloeden.

Ziegler | Branderhorst

2

• Een SWOT-analyse van de eerste participatiebijeenkomst op 24 september • Een SWOT-analyse m.b.t. de ruimtelijke kwaliteit • Een korte weergave van een aantal beleidsonderdelen die van invloed zijn op deze omgevingsverkenning

• Voorlopige conclusies

Verder zal er nog als bijlage van dit document worden toegevoegd: • beleidsinventarisatie m.b.t. Koninginnenweg e.o. • participatieverslag (bijeenkomst 24 september 2024)

SWOT op basis van 1e informatiebijeenkomst Vond plaats op 24 september 2024

Deze SWOT-analyse biedt een momentopname van de sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen die naar voren kwamen tijdens de eerste participatiebijeenkomst voor de herontwikkeling van de Koninginneweg op 24 september 2024. Het doel is om inzicht te krijgen in de huidige situatie en de feedback van bewoners te verzamelen en een plek te geven in het ontwerp- en ontwikkelingsproces. De analyse vormt een waardevol vertrekpunt voor verdere gesprekken en ontwikkelingen.

Ziegler | Branderhorst

3

SWOT (op basis van 1e informatiebijeenkomst) Sterke punten • Het plangebied beschikt over veel groen, en mooie bomen langs de Koninginneweg; • Het plangebied ligt op loopafstand van de voorzieningen in het centrum; • Er zijn betaalbare huurwoningen aanwezig in het plangebied; • In het plangebied is er een mix van wonen en voorzieningen; • Voorzieningen Dr. Colijnstraat zorgen voor meer samenkomst in de wijk; • In het plangebied is sprake van sociale cohesie; • De OV-verbinding zorgt voor verbinding met omliggende gemeentes.

Ziegler | Branderhorst

4

SWOT (op basis van 1e informatiebijeenkomst) Zwakke punten • De woningen zijn gedateerd en hebben veel gebreken (gehorig, geen lift, etc.); • Groot deel van de woningen zijn erg klein en niet levensloopbestendig; • Slechte verkeersveiligheid wegens onoverzichtelijke kruispunten waar diverse vormen van mobiliteit samenkomen (Koninginneweg, Klaas Katerstraat, Jonkheer van Karnebeekweg, Colijnstraat, J.D.S. Lohmanstraat). Met name kinderen en ouderen zijn een kwetsbare doelgroep; • Geluidsoverlast, hoge snelheid en gebrek aan verlichting bij oversteekpunten versterken verkeersonveiligheid; • Slechte drainage en afwatering in het plangebied, wat leidt tot onderlopen van kruipruimtes en kelders • Veel verpauperde gebieden (achter SLOR en bij de huishoudschool) en ongure plekken achter appartementengebouwen; • Veel parkeren op straat waardoor het groen minder zichtbaar is; • Slechte overgang openbaar-privé (bijv. Klaas Katerstraat); • Parkeerplaatsen van bewoners worden gebruikt door werknemers in het gebied of bezoekers centrum. Ziegler | Branderhorst

5

SWOT (op basis van 1e informatiebijeenkomst) Kansen (deel 1) • Het verbeteren van de verkeersveiligheid door bijvoorbeeld het aanleggen van diverse rotondes; • Verbeteren van de OV-aansluitingen en fietsverbindingen om het gebied aantrekkelijker te maken en het autogebruik te verminderen; • Meer mensen huisvesten door bijv. hoger te bouwen of de gemiddelde woninggrootte te vergroten; • Mix van sociale huur en middenhuur om diversiteit van bewoners te vergroten en meer economische kracht voor het winkelcentrum (Ridderkerk) te genereren; • Energiezuinige woningen worden ontworpen met hoogwaardige (geluids- en warmte)isolatie, gebruik van duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen en warmtepompen, en daarmee een minimaal energieverbruik; • De inrichting van de buitenruimte draagt bij aan de gezondheid. Denk hierbij aan luchtkwaliteit, mogelijkheden voor beweging en recreatie, koelte of (hitte)stressreductie door groene ruimtes. Ziegler | Branderhorst

6

SWOT (op basis van 1e informatiebijeenkomst) Kansen (deel 2) • Toegankelijke (buiten)ruimte voor iedereen, met specifieke aandacht voor mensen met diverse mobiliteitsbehoeften, zoals ouderen, mensen met een fysieke beperking en ouders met kinderwagens; • Ecologische duurzaamheid: bijvoorbeeld inheemse beplanting gebruiken of het bevorderen van natuur in bebouwde gebieden. En rekening houden met bevorderen van biodiversiteit; • Buitenruimte bestand maken tegen de gevolgen van klimaatverandering. Denk aan zaken zoals waterberging of hittebestendigheid; • Het verbeteren van de kwaliteit en onderhoud van het groen in het plangebied; • Clustering van voorzieningen biedt kans voor sociale cohesie en gemeenschapsgevoel; • De huishoudschool biedt kansen voor bijvoorbeeld een woonprogramma; • Locatie van de voormalige St. Joriskerk biedt kansen voor diverse invullingen; • Het verplaatsen van voorzieningen naar het centrum biedt extra ruimte voor woningbouw. Ziegler | Branderhorst

7

SWOT (op basis van 1e informatiebijeenkomst) Bedreigingen • Het verergeren van de waterproblematiek in het plangebied; • Huurverhoging bij nieuwbouw ten opzichte van huidige huurprijzen; • Parkeren wordt een te groot thema binnen het gebied waardoor andere thema’s hieronder gaan lijden; • Toeneme parkeerdruk op omliggende gebieden moet integraal onderzocht worden; • Een grote groep is afhankelijk van het openbaar vervoer. Er dient aandacht te zijn voor aansluitingen via bus en haltes op loopafstand om isolatie te voorkomen.

Ziegler | Branderhorst

8

SWOT op basis van de ruimtelijke kwaliteit

In deze SWOT hebben we geprobeerd om de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied te duiden vanuit een onafhankelijk stedenbouwkundig perspectief. Ruimtelijke kwaliteit is een breed begrip, maar ontstaat wanneer er synergie gevonden wordt tussen de gebruikswaarde (praktisch en functioneel), belevingswaarde (fijne plek, herkenbaar) en toekomstwaarde (duurzaam, aanpasbaar en overdraagbaar aan volgende generatie) van een gebied.

Ziegler | Branderhorst

9

SWOT (op basis van de ruimtelijke kwaliteit) Sterke punten • Duidelijke stedenbouwkundige structuur; • Samenhang van de architectuur; • Diversiteit aan sferen, profielen en bebouwing.; • De Koninginneweg (zuidzijde) is een belangrijke groene drager met volgroeide bomen, wat bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid; • Groene, rustige straten en ontmoetingsplekken in aangrenzende straten; • Wijk is ruim opgezet; • Kleinschalige winkelpleintjes en maatschappelijke voorzieningen dragen bij aan de dagelijkse functionaliteit en het gemak voor bewoners; • Een mix van rijen eengezinswoningen en lage blokken met portiekwoningen zorgt voor een gevarieerd straatbeeld; • Dichtbij het centrum.

Ziegler | Branderhorst

10

SWOT (op basis van de ruimtelijke kwaliteit) Zwakke punten • Geen samenhang (sterk in contrast) in straatprofiel van Koninginneweg noord- en zuidzijde; • Ruimtelijke verbinding met het centrum is verzwakt. Centrum laat ‘achterkant’ zien; • Woningen slecht geïsoleerd en sterk verouderd • Groenzones zijn niet ingericht als verblijfsplekken • Veel open hoeken en geen eenheid in erfscheidingen • Veel anonieme achterkanten • Veel zichtbare parkeerplekken • Conflicten tussen voetgangersgebied, fietspaden, rijwegen en bushalte • Binnengebieden bestaan veelal uit verharding of uit diepe (versteende of niet onderhouden) tuinen. • Bodemdaling (i.c.m. waterproblematiek)

Ziegler | Branderhorst

11

SWOT (op basis van ruimtelijke kwaliteit) Kansen • Landschappelijke kwaliteiten zijn aanwezig en kunnen ingezet worden voor klimaatbestendige maatregelen; • Renovatie en hergebruik huishoudschool kan bijdragen aan identiteit, sfeer en beleving; • De relatief brede straatprofielen bieden de mogelijkheid om verdichting te verkennen aan de hand van hogere bebouwing en nieuwe verkavelingstypen; • De relatief grote blokmaten bieden de kans om ‘binnenwerelden’ te verbeteren, bijvoorbeeld door het creëren van gemeenschappelijke tuinen; • De relatief grote blokmaten bieden ook kans om hier parkeren te organiseren, zodat dit niet op straatniveau hoeft te gebeuren; • Meeste locaties in plangebied zijn eigendom van de gemeente en Wooncompas, dus relatief weinig versnipperd eigendom ; • De noodzaak tot vervanging van de riolering, biedt de mogelijkheid om de openbare ruimte aan te pakken; • De groenstrook aan de zuidzijde Koninginneweg heeft veel ruimtelijke kwaliteit, die kansen biedt om hierop aan te sluiten in de herontwikkeling; • De verbindingen naar het centrum veiliger maken en verbeteren. • Door herstructurering de mogelijkheid om de waterproblematiek en leefkwaliteit (o.a. geluid en lucht) op te lossen; • Ontwikkeling biedt kansen voor het inpassen van specifieke woonwensen; • Ontwikkeling biedt kansen voor (kleinschalige) ontmoetingsruimten voor (kwestbare) inwoners.

Ziegler | Branderhorst

12

SWOT (op basis van ruimtelijke kwaliteit) Bedreigingen • Verdichting leidt tot een toename van verkeersbewegingen en parkeerdruk, waardoor een goede ontwerpoplossing noodzakelijk is om ongemak te voorkomen; • Toename van parkeerplaatsen heeft negatief effect op de klimaatadaptieve inrichting van de straten. • Het niet aanpassen van de verkeersafwikkeling aan de toenemende verkeersdruk kan een negatieve impact hebben op de leefbaarheid en verkeersveiligheid; • Versnipperd eigendom door wooncompas, gemeente en andere eigenaren kan een negatief effect hebben op de samenhang in stedenbouw en architectuur; • Dit heeft ook betrekking op de fasering, omdat per bouwlocatie verschillende snelheden worden gehanteerd; • Drinkwaterwingebied – ge- en verboden vanuit de provincie. Er is geen mogelijkheid voor bodemenergiesystemen bijvoorbeeld.

Ziegler | Branderhorst

13

Beleidsinventarisatie Gemeente Ridderkerk – Programma Geluid & Lucht 2025 - 2029 Bui09 van

NOTA BETROKKEN SAMENLEVING

Programma Stedelijk Water 2023-2027

GROEN IS ONZE TOEKOMST Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 23 mei 2024

Werken vanuit ecologie

raad, 25 mei 2023

^ĂŵĞŶǀĂƚƚŝŶŐ

WOONVISIE RIDDERKERK

Strategie Klimaatadaptie Gemeente Ridderkerk

2021-2026

/ŶůĞŝĚŝŶŐ

ǀĂůƵĂƚŝĞ

ĞůĞŝĚ

ƌĞĂĂů

^ƚƌĂƚĞŐŝĞ

DŝĚĚĞůĞŶ

Centrum Ridderkerk, ‘het dorp’ met hart en ziel

GEMEENTE RIDDERKERK

Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025

In de Strategie Klimaatadaptatie staat

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 16 september 2021

omschreven hoe wij in Ridderkerk met de klimaatverandering omgaan. Met onder andere de volgende onderwerpen:

ONTWIKKELPERSPECTIEF CENTRUM RIDDERKERK 2035 2 juli 2020

• Klimaatverandering in Ridderkerk • Kwetsbaarheid in beeld Vastgesteld door de gemeenteraad op 24 februari 2022

Sint.Jorisplein 2019

• Onze ambitie en strategie

1

CONCEPTRAPPORT

Klimaatvisie Ridderkerk De route naar 2050

Verdiepingsstudie HOV Ridderkerk Rapportage

25 mei 2021

GROEN IS ONZE TOEKOMST Integrale visie per wijk op groen in de openbare ruimte

Ridderkerk: een CO2-neutrale & circulaire samenleving

Definitief

De route naar 2050

Opdrachtgever: [opdrachtgever] t.a.v. [persoon] Postbus X [0000 XX Plaats]

datum van vaststelling: 3 juni 2021

Ziegler I Branderhorst heeft een ‘quickscan’ uitgevoerd van de belangrijkste beleidsstukken die van invloed zijn op het plangebied rond de Koninginneweg. Het doel is vooral om thema’s uit het beleid te benoemen die kansen en ambities zichtbaar maken voor verdere verkenning. Het volledige document is opgenomen in de bijlage. Op de volgende pagina zijn alvast enkele uitgelichte punten benoemd.

Ziegler | Branderhorst

14

In opdracht van: Gemeente Ridderkerk Projectnummer: M06302 Datum: 24 januari 2020

Mobiliteitsplan Ridderkerk

Beleidsinventarisatie Uitgelichte punten • Minder afhankelijk worden van de auto, de voetganger en fietser komen in beleid en inrichting op de eerste plaats. Door duurzame, efficiënte en actieve mobiliteit ontstaat er meer ruimte voor inwoners om actief en veilig te bewegen. Openbare ruimte uitnodigt uit tot ontmoeting. • Nieuwe wegencategorisering, waarin de Koninginneweg als een gebiedsontsluitingsweg van 30 km/h wordt gezien. Ook t.b.v. het verminderen van geluidbelasting en het verbeteren van luchtkwaliteit. • Duurzaamheid en energietransitie: voor iedereen bereikbaar en betaalbaar. • Investeren in groen en bomen i.v.m. klimaatbestendigheid, biodiversiteit, leefbaarheid, en als multifunctionele oplossing voor waterberging, hittestress, beweging en voorkomen van verloedering. • Schoon, heel en veilig: Een wijk met sociale kwaliteit met aandacht voor integrale veiligheid en leefbaarheid.

Ziegler | Branderhorst

15

• Nieuwe woningen voor woningzoekenden (starters, senioren én doorstromers); behoefte aan meer differentiatie in woningtypen en woonvormen. • Ruimte voor laagdrempelig ontmoeten en initiatief; bevordering nabuurschap, solidariteit en eigen initiatief in de wijken. • De winkels in de aanloopstraten en gebieden rondom het winkelgebied maken geleidelijk plaats voor andere functies. • Gezondheid als vast onderdeel binnen ruimtelijk beleid; fysieke en sociale beleidsdomein werken meer samen om een gezonde leefomgeving te creëren. • Ridderkerk bij binnenkomst (entrees): inzetten op de entrees van Ridderkerk op verschillende schaalniveaus, meer gezicht geven aan de kwaliteiten van Ridderkerk. • Parkeernorm voor auto’s is nu voor sociale huur in dit gebied (onderdeel centrumschil) 1.2 en voor een appartement koop/huur 1.3.

Ruimtelijke vraagstukken op basis van SWOT en beleidsinventarisatie Mogelijk conflict tussen parkeerbeleid, verdichtingswens en klimaatadaptieve ambities?

Aansluiting op centrumgebied verbeteren. En de Koninginneweg als aantrekkelijke entree van Ridderkerk

Klimaatadaptieve en energetische doelstelling en eisen aan gebouwen in relatie tot de betaalbaarheid van woningen en klimaatadaptieve ambities? Wens vanuit beleid en bewoners voor gemengde woonwijk met verschillende woningtypen voor diverse doelgroepen, maar hoe bepaal je het programma en kies je voor clustering of spreiding? En hoe sluit de openbare ruimte en noodzakelijke voorzieningen hierop aan?

Toekomstperspectief Huishoudschool + St. Joris en SLOR-locatie is nog onzeker, maar wil je wel integraal meenemen in de ontwikkeling (samenhang behouden) Hoe behoud je in de herontwikkeling ruimte voor betaalbare maatschappelijke voorzieningen en laagdrempelige ontmoetingsplekken? Hoe kun je middels verdichting toch de intimiteit en kwaliteiten van de bestaande wijk behouden/verbeteren? En hoe sluit het aan op de omliggende buurten? Ontsluitingsweg van 50km/h naar 30 km/h verhoogd de veiligheid en biedt kansen voor meer ruimte voor voetgangers en fietsers, maar welke ruimtelijke invulling is mogelijk?

Ziegler | Branderhorst

16

Voorlopige thema’s 1. Gezonde, toegankelijke en klimaatbestendige buitenruimte Leidend principe: We ontwerpen de buitenruimte zo dat het prettig, groen en toegankelijk is voor iedereen, en bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. 2. Fietsers en voetgangers op één Leidend principe: We geven voorrang aan veilige, toegankelijke routes voor fietsers en voetgangers. 3. (Slim) parkeren in een bereikbare wijk Leidend principe: We streven naar voldoende en (slimme) parkeervoorzieningen, terwijl we de bereikbaarheid van de buurt (en het centrum) voor auto en bus behouden en verbeteren.

Ziegler | Branderhorst

17

4. Duurzaam en gevarieerd wonen Leidend principe: We bouwen gevarieerde woningen die energiezuinig zijn en voldoen aan de behoeften van verschillende mensen, nu en in de toekomst. 5. (Maatschappelijke) voorzieningen in een leefbare wijk Leidend principe: We versterken de wijk met voorzieningen die het dagelijks leven vergemakkelijken en sociale interactie stimuleren onder bewoners. 6. Samen bouwen aan een gemeenschap Leidend principe: Versterk de verbinding tussen bewoners door activiteiten en ruimtes te creëren die ontmoeting en samenwerking bevorderen.

Welke onderdelen moeten er in vervolgfase zeker worden meegenomen? • Groene profielen: ontwikkel en versterk de groene profielen langs de Koninginneweg (zuidzijde) en aangrenzende straten tot verblijfsplekken die bijdragen aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en sociale interactie.

• Verdichting: Verken de mogelijkheden voor verdichting binnen brede straatprofielen en blokmaten om nieuwe verkavelingen en woningtypen te creëren, waarbij een gevarieerd straatbeeld en groene elementen behouden blijven.

• Gemengde wijk:Voortbouwen aan een diverse en betaalbare wijk voor verschillende doelgroepen en segmenten (sociaal, middenhuur, vrije sector), met passende voorzieningen die bijdragen aan ontmoetingen.

• Ruime blokmaten: gebruik de grote blokmaten voor de transformatie naar gemeenschappelijke tuinen of collectieve parkeeroplossingen.

• Waardevolle bomen: Koester de bestaande bomen in het plangebied zoveel mogelijk en benut ze om hittestress te voorkomen en bij te dragen aan een aantrekkelijk straatbeeld. • Bereikbaarheid: verbeter de bereikbaarheid van het gebied met focus op verkeersveiligheid voor fietsers, voetgangers en kwetsbare groepen; versterk fiets- en OV-verbindingen om autogebruik te verminderen

Ziegler | Branderhorst

18

• Huishoudschool: Renoveer de huishoudschool en geef deze een (woon)functie om bij te dragen aan de identiteit en beleving van de wijk. • Rioleringsvervanging: benut de rioleringsvervanging als kans voor herinrichting van de openbare ruimte, met aandacht voor wateropvang, vergroening en klimaatadaptatie. • Ruimtelijke verbinding: verbeter de ruimtelijke verbinding met het centrum en versterk de entree via de Raadshuispassage.

Welke onderdelen moeten verder verkend of onderzocht worden? • Verdichting: onderzoeken hoe we gewenste verdichting zo goed mogelijk kunnen afstemmen op het parkeerbeleid en de klimaatadaptieve ambities.

• Groene straten: onderzoek hoe straten kunnen worden verbeterd voor wateropvang, biodiversiteit, klimaatbestendigheid en sociale interactie.

• Voorzieningen verplaatsen: onderzoek welke voorzieningen naar het centrum kunnen worden verplaatst om bijvoorbeeld extra woonruimte te creëren.

• Parkeren: verken hoe parkeerruimte beter kan worden georganiseerd ter bevordering van ruimtelijke kwaliteit en klimaatadaptieve doelstellingen.

• Renovatie en optoppen: onderzoek mogelijkheden voor ‘gedeeltelijke’ renovatie en optoppen van een aantal gedateerde en kleine woningen indien dit past binnen de verdichtingswensen. • Veiligheidsmaatregelen: verken maatregelen voor verkeersveiligheid, met speciale aandacht voor onoverzichtelijke kruispunten en veilige wandel- en fietsroutes.

Ziegler | Branderhorst

19

• Sociale cohesie: onderzoek hoe de herontwikkeling kan bijdragen aan sociale cohesie en een sterker buurtgevoel.