Presentatie Gemeenteraad Ridderkerk 1 dec 2021.pdf

Woonzorganalyse Ridderkerk Bouwsteen voor Actieplan wonen en zorg Commissie Samen Leven, 1 december 2021

Actieplan Wonen en zorg Doel woonzorganalyse • Huisvestingsopgave naar wonen met zorg voor verschillende doelgroepen in kaart brengen • Basis voor samenwerkingsproces om huisvestingsopgave voor wonen met zorg te realiseren

2

Proces Actieplan Wonen en zorg • Vervolg op Woonvisie (2020): afspraak opstellen actieplan - Samenwerkingstafel Wonen en zorg • Stappen richting actieplan: - Presentatie uitkomsten analyses aan stakeholders (23 november) - Bijeenkomst visie, missie en strategie (22 december) - Uitwerken ‘statement’ - Uitwerken actieplan (voorjaar 2022) - Uitwerking op wijkniveau (voorjaar 2022) • Eindresultaat: - Actieplan wonen en zorg - Afwegingskader huisvestingsinitiatieven 3

Onderzoeksvragen • Wat is de verwachte ontwikkeling van de doelgroepen tot 2040? - Ouderen - Mensen met een lichamelijke beperking - Mensen met een verstandelijke beperking - Uitstromers vanuit beschermd wonen • Wat is het huidige aanbod aan woningen en woonvormen voor deze doelgroepen? • Welke mogelijke knelpunten zijn er in de match van vraag en aanbod nu en op termijn (tot 2040)? 4

Ouderen • Aantal inwoners 65+ -

2021 2040

Huishoudenssamenstelling 2020 - 2040

11.700 (25%) 14.200 (29%)

17% 18%

• Aantal huishoudens 65+: -

2021 2040

7.700 huishoudens (36%) 9.600 huishoudens (44%)

13% 2020

18%

5%

2040

8%

65-74 jaar

75-84 jaar

85+

Overige huishoudens

5

Zorgtredenmodel Nza

Bron: NZA, Monitor Zorg voor ouderen (2018): percentages gebaseerd op situatie 2016, landelijke cijfers

6

Hogere leeftijd = hogere zorgvraag 65-75 jr

31%

75-85 jr

85+ jr

Zorgtrede 1

58%

17%

8%

49%

18%

Zorgtrede 2

6%

5%

9%

31%

Zorgtrede 3

Zorgtrede 4

8%

14%

7%

28%

Zorgtrede 5

Bron: NZA, Monitor Zorg voor ouderen (2018): percentages gebaseerd op situatie 2016, landelijke cijfers

Zorgtrede 6

7

Prognose zorgvraag Ridderkerk 290 430 1.570 780 500

350 510 1.750 840 540

380 550 1.880 880 570

250 350 1.290 650 420

270 390 1.430 720 460

5.940

6.170

6.610

6.870

6.870

2.780

2.820

3.010

3.150

3.100

2021

2025

2030

2035

2040

Zorgtrede 1

Zorgtrede 2

Zorgtrede 3

Zorgtrede 4

Zorgtrede 5

Zorgtrede 6 (PG)

Zorgtrede 6 (SOM) 8

Vertaling zorgtreden naar woonvorm • Vier woonvormen: - Regulier wonen - Geclusterd wonen (55+ / aanleun / ‘hofjes’) - Wonen met 24-uurszorg SOM - Wonen met 24-uurszorg PG • Twee scenario’s: - Demografische doorrekening met huidige woonvoorkeuren - Trendscenario: veranderende woonvoorkeuren 9

Vraagontwikkeling woonvormen basisvariant 12.000

3000

10.000

2500

8.000

2000

6.000

1.490

1.580

1.710

1.880

1500

4.000 5.760

1.830

6.090

6.590

6.970

6.940

2.000

450 380 310 220

340 230

1000 1.490

1.580

1 2021

2025

490

310

330

1.710

1.830

1.880

2030

2035

2040

260

500

0

0 2021

Regulier wonen

2025 Geclusterd wonen

2030

2035

24-uurszorg SOM

2040 24-uurszorg PG

Geclusterd wonen

24-uurszorg SOM

24-uurszorg PG

10

Vraagontwikkeling woonvormen trendvariant 12.000

3500 3000

10.000

470 440

2500

8.000

6.000

1.510

1.700

1.960

2.220

2.430 2000 1500

4.000 5.740

5.990

6.360

6.590

370

6.430

2.000

340 310

320

300

250

230

220

1000 1.510

1.700

1.960

2.220

2.430

500

0

0 2021

Regulier wonen

2025 Geclusterd wonen

2030

2035

24-uurszorg SOM

2040 24-uurszorg PG

1 2021

2025

Geclusterd wonen

2030 24-uurszorg SOM

2035

2040

24-uurszorg PG

11

Twee scenario’s 3500

3500

Basis

3000

Trend

3000

470 440

2500 2000 1500

450 310 220

340 230

260

310

330

2000 1500

1000 1.490

380

490

2500

1.580

1.710

1.830

1.880

340 310

320

300

250

230

220

1000 1.510

500 0

370

1.700

1.960

2.220

2.430

500 1 2021

0 2025

Geclusterd wonen

2030 24-uurszorg SOM

2035

2040

24-uurszorg PG

1 2021

2025

Geclusterd wonen

2030 24-uurszorg SOM

2035

2040

24-uurszorg PG

12

Vraag naar ‘geschikte’ woningen Verwachte toename van aantal mensen met mobiliteitsbeperking in Ridderkerk: 2021

2025

2030

2035

2040

Toename 2021-2040

Vraag naar Rolstoelgeschikte woning

215

220

240

250

250

35

Vraag naar Rollatorgeschikte woning

2.765

2.860

3.060

3.195

3.185

420

Totaal

2.980

3.080

3.330

3.445

3.435

455

13

Mensen met een lichamelijke beperking • Gemiddeld aantal mensen met LG-indicatie (Wlz) per 1.000 inwoners: - Nederland 0,9 - Ridderkerk 0,4

2021

2025

2030

2035

2040

Toename 2021-2040

Demografische doorberekening

20

20

20

20

20

0

Scenario ‘lokaal wonen’

20

25

30

35

40

+20

14

Aanbod: geschiktheid bestaande voorraad •

Analyse CBS microdata

•

‘Geschikt’: alle primaire voorzieningen (slaapkamer, woonkamer, toilet, badkamer en keuken) liggen gelijkvloers en zijn zonder traplopen bereikbaar.

•

‘Potentieel geschikt’: ruime en recente eengezinswoningen die voldoende ruim sanitair hebben en voldoende plek voor een traplift.

25% 36%

Ca. 5.000 woningen

Ca. 7.200 woningen

Geschikte woning Potentieel geschikt

Ca. 8.000 woningen

Niet geschikt voor ouderen

40%

+ Appartementen die hoogstwaarschijnlijk beschikken over een lift 15

Geschiktheid naar eigendomsvorm

Koop

16%

Huur (sociaal+particulier)

42%

42%

35%

0%

10%

20% Geschikte woning

37%

30%

40% Potentieel geschikt

50%

28%

60%

70%

80%

90%

100%

Niet geschikt voor ouderen

16

Aandeel inwoners in ‘geschikte’ woning < 55 jaar

13%

55-64 jaar

48%

18%

65-74 jaar

39%

41%

32%

75-84 jaar

40%

34%

45%

85+

34%

27%

57% 0%

10%

20%

30% Geschikte woning

27%

22% 40%

50%

Potentieel geschikt

60%

70%

22% 80%

90%

100%

Niet geschikt voor ouderen

Van 65+’ers woont 41% in geschikte woning, 29% in potentieel geschikte woning, 30% in niet-geschikte woning 17

Matching vraag en aanbod • Redenering 1: voor iedere 65-plusser preventief een geschikte woning - Aantal 65+ huishoudens stijgt van 7.700 naar 9.600 - Aantal huidige geschikte woningen: 5.000 - Tekort: nu 2.700, in 2040 wordt dat 4.600 • Redenering 2: niet iedere oudere heeft moeite met traplopen - Vraag naar gelijkvloerse woningen: stijgt van 3.000 nu naar 3.500 in 2040 - Overschot (op papier): 2.000 nu, daalt naar 1.500 - In praktijk: allemaal al bewoond, komt weinig vrij 18

Aanbod woonvormen voor ouderen Organisatie

Geclusterd wonen

24 uur PG

24 uur SOM

Dagelijks Leven

43

Aafje

16

88

Riederborgh

83

37

Salem

96

77

238

202

Slikkerveer

32

WoonCompas

1.077

Totaal

1.109

In voorbereiding: Knarrenhof (27), Neshoeve (28 - 44) 19

Huisvestingsopgave geclusterd wonen: match vraag en aanbod Vraag-Aanbod 2021

Vraag-Aanbod 2025

Vraag-Aanbod 2030

Vraag-Aanbod 2035

Vraag-Aanbod 2040

Geclusterd wonen

-390

-480 tot -590

-610 tot -850

-720 tot -1.120

-780 tot -1.320

24-uurszorg

-100

-140

-170 tot -210

-310 tot -320

-270 tot -390

-500 tot -480

-320 tot -730

-780 tot -1.060

-1.030 tot -1.440

-1.050 tot -1.710

Totaal vraag-aanbod

20

Andere doelgroepen • Mensen met een verstandelijke beperking (VG) • Uitstromers uit Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

21

Mensen met een verstandelijke beperking • Gemiddeld aantal mensen met VG-indicatie (Wlz) per 1.000 inwoners: - Nederland 6,5 - Ridderkerk 3,7

2021

2025

2030

2035

2040

Toename 2021-2040

Demografische doorberekening

160

180

180

190

200

+40

Scenario ‘lokaal wonen’

160

210

250

310

350

+190

22

Aanbod voor VG in Ridderkerk • Stichting Overburen: 68 plekken verdeeld over drie locaties • Pameijer: totaal 85 plekken, voor VG en BW • In voorbereiding: Siloah -> op papier is er een tekort aan plekken in Ridderkerk, maar: - Deel cliënten ontvangt zorg aan huis vanuit Wlz - Aanbieders zien geen groot tekort 23

Beschermd Wonen Nu: verantwoordelijkheid centrumgemeente (Rotterdam) Na 2023: decentralisatie middelen

60

50

40

30

Indicaties van cliënten met herkomst Ridderkerk geven dit beeld:

20

10

0 2017

2018

2019

2020

Instroom

Verzilverd

Uitstroom

2021

24

Aanbod Beschermd Wonen • Stichting Overburen: 10 plekken • Stichting Pameijer: 85 plekken (flexibel inzetbaar VG/BW) • Aanbieders geven aan dat er wachtlijsten zijn in de regio; onbekend hoeveel mensen uit Ridderkerk op wachtlijst staan • Geen specifiek aanbod beschikbaar voor mensen met ASS in combinatie met hoge intelligentie 25

Uitstroom vanuit Beschermd Wonen • Naar Ridderkerk: schommelt tussen 5 en 10 per jaar • Nieuwe MO-voorziening zorgt voor aanvullende vraag naar uitstroomwoningen • NB: Concurrentie met andere groepen! • 2020: 43 mutaties huurwoningen < 1e aftoppingsgrens (€ 633) • 2021: 41 mutaties huurwoningen < 1e aftoppingsgrens 26

Samenvattend beeld* Tekort

Overschot

Ouderen: 24-uurszorg PG -270

-110 -140 -170

Ouddren:24-uurszorg SOM -90 Ouderen: Geclusterd wonen

-590

-850

-1.320

10 0

-20

-400

-95 -105 -105 -105

Verstandelijk beperkten: Geclusterd wonen

-10 -20 -20 -40

Verstandelijk beperkten: Gespikkeld wonen -1.400

-1.200

-1.000

-800 2021

* Ouderen trendvariant – VG basisvariant

-600

-400 2025

-200 2030

0

200 2040

27

Conclusies analyse • Geclusterd wonen voor ouderen en 24-uurszorg: oplopende tekorten • Vraag naar geschikte woningen voor ouderen groeit • Vraag en aanbod voor mensen met een verstandelijke beperking (VG) lijkt redelijk in evenwicht • Aanbod Beschermd Wonen aan krappe kant • (Uitstroom uit) Beschermd wonen: in absolute aantallen beperkt, maar concurrentie met andere groepen

28

Terugblik sessie 23 november Hoe zorgen we ervoor dat meer ouderen in Ridderkerk in geschikte woning wonen?

29

Terugblik sessie 23 november Wat ziet u als de grootste opgave op het gebied van wonen en zorg voor de komende jaren?

30

Terugblik sessie 23 november Wat ziet u als het grootste knelpunt bij het realiseren van de woonzorgopgave?

31

Conclusies bijeenkomst 23 november Bijbouwen voor senioren is belangrijk Meer diversiteit in aanbod voor ouderen (Betaalbare) locaties veel genoemd als knelpunt Doorstroming ouderen gaat niet vanzelf; inzet nodig Nieuwe concepten gewenst, gericht op ‘omzien naar elkaar’ Flexibel inzetbaar: voor verschillende doelgroepen en financieringsvormen • Meer dan stenen alleen! • Belang van de woonomgeving • • • • • •

32

Vragen?

33