Paspoorten Gebedshuizen Ridderkerk 2024.pdf
Tekst van het document
ELKAAR LEREN KENNEN IS HERKENNEN Paspoorten Gebedshuizen Ridderkerk 2024
BLIJF SAMEN STERK IN RIDDERKERK
2.
INHOUD 4-5
Bethelkerk
6-7
Singelkerk
8-9
Obadja
10-11
Goede Herderkerk
12-13
Sint Joriskerk
14-15
Heilige Theresia
16-17
Elimkerk
18-19
De Kern
20-21
SIC Ridderkerk
22-23
Moskee Bait Al-Rahmaan
24-25
Leger des Heils
26-27
Maranathakerk
28-29
Irenekerk
30-31
Christus is Koning
32-33
Eben-Haëzerkerk
34-35
Wilhelminakerk
36-37
Sionskerk
38-39
Levensbron
40-41
Ichthuskerk
42-43
Boezemkerk
44-45
Kerk aan de Maas
46-47
vm. Bethelkerk
48-49
Hervormde kerk Rijsoord
50-51
Opstandingskerk
52-53
Immanuëlkapel
3.
1.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
BETHELKERK Adres Bouwjaar Architect Bouwstijl Denominatie Zitplaatsen Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
4.
D
Anjerstraat 2 Ridderkerk 1972 Oostlander, M. modernisme Gereformeerde Gemeenten (in Nederland en N.-Amerika) 1200 religieus
e kerkgemeente is gesticht in 1910 en had een gebouw aan de Lagendijk. Nadat dit gebouw te klein werd, is in 1972 de nieuwe kerk aan de Anjerstraat gebouwd. In 2002 is de kerk uitgebreid met 120 zitplaatsen door overkapping van de patio’s. De kerkzaal heeft een zeshoekige plattegrond en gevels die zijn opgetrokken in schoon metselwerk. Aan de voorzijde zijn enkele volumes met een plat dak gebouwd waarin zich de entree en zalen bevinden. Voor de entree ligt een verhoging van enkele treden. De toren van de kerk bestaat uit vier stalen staanders met daartussen de klokken. De kerk is gebouwd in een trant die nog in de werderopbouwperiode past. Onder-
delen daarvan zijn het schoonmetselwerk in in- en exterieur, het gebruik van houten onderdelen, onder andere bij het gewelf en de banken. Het interieur is gemoderniseerd in 2021 waarbij stucwerk is aangebracht op de wanden van de kerkzaal, de hal verbouwd is en de buitengevel gerenoveerd. Het orgel is in 1980 in gebruik genomen en is gebouwd door de firma J.L. van den Heuvel uit Dordrecht. De kerk is van belang als moderne kerk die aan de rand van een uitbreidingswijk is gebouwd. Ook de aan de kerkbouw van de werderopbouw relateerde bouwtrant maakt het gebouw opvallend.
5.
2.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
SINGELKERK Kerksingel 1 Ridderkerk Adres 1448, Rijksmonument Bouwjaar onbekend Architect laat-gotisch Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
6.
O
p de plaats van de oude kerk uit 1105, die door de St. Elizabethsvloed in 1421 werd verzwolgen, is later de kleine kerk herbouwd. In 1448 werd een aanvang gemaakt met het bouwen van de tegenwoordige kerk. Deze is tegen de kleine kerk aangebouwd. In het jaar 1452 werd de kerk gewijd aan Sint Joris. Aan het eind van de 15e eeuw verrees tegen de zuidwand een kapel met een kruisgewelf. In 1572 werd de kerk door toedoen van de Watergeuzen voor de Reformatie gewonnen. De Watergeuzen hebben de Sint Joriskerk ontdaan van beelden en altaren. De kerk heeft een eenbeukig schip en lager koor met een driezijdige sluiting bezit. Het geheel is met houten tongewelven overdekt. De toren werd in
1640 door een hevige zuidwesterstorm vernield. De huidige toren verrees in 1643. De kerk en de toren werden in 1920 door brand verwoest. Bij de herbouwwerkzaamheden werden aan de noordzijde een uitbouw en aan de zuidzijde een consistoriekamer aangebracht. Precies een jaar na de brand werd de gerestaureerde kerk in 1921 weer in gebruik genomen.
7.
3.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
OBADJA Schepenstraat 4 Ridderkerk Adres 1987 Bouwjaar onbekend Architect traditioneel Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
H
et gebouw is het onderkomen voor de Christelijke Jeugdvereniging Obadja. Op de vergaderingen van deze jeugdvereniging wordt gezongen, gebeden en uit de Bijbel gelezen. Er wordt door een lid een inleiding gehouden over het gelezen Bijbelgedeelte met meestal een bijpassend thema of onderwerp. Naast deze activiteiten worden ook recreatieve activiteiten georganiseerd. Odadja is gebouwd als hervormde kapel en kerkcentrum.
sters in de topgevel. Het gevelbeeld is verlevendigd met terugliggende muurvlakken, luifels en dwarskappen. Over het uiterlijk van het interieur is niets bekend.
De architectuur van het bakstenen gebouw met hoog zadeldak lijkt geïnspireerd op interbellum architectuur. Er is gebruik gemaakt van dakoverstekken lage verticale vensters op de begane grond en hoge smalle ven8.
9.
4.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
GOEDE HERDERKERK Seringenstraat 1 Ridderkerk Adres 1967 Bouwjaar Hoogevest, T. van Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
I
n de jaren vijftig begint binnen de Hervormd Ridderkerk de roep om wat ruimte voor de confessionele richting steeds luider te worden. In die tijd kende Hervormd Ridderkerk maar één modaliteit, namelijk die van de Gereformeerde Bond. Het resultaat is dat op 1 mei 1955 de eerste dienst kan worden gehouden. Dit is het begin van de ontwikkeling van de wijkgemeente II, de Goede Herderkerk. Er waren in die periode al fondsen gesticht en grond aangekocht voor een eigen kerkgebouw, dat gebouw, de huidige Goede Herderkerk, wordt op 26 mei 1967 officieel in gebruik genomen. Op dit moment wonen de leden van de gemeente verspreid over heel Ridderkerk, een
10.
aantal komen zelfs van buiten Ridderkerk. Het kerkgebouw uit het eind van de wederopbouwperiode kent enkele bijzondere kenmerken. Een daarvan is de stervormige dakopbouw. De punten van deze ster zijn verhoogd en in de zo ontstane vlakken zijn vensters gemaakt waardoor de kerkzaal verlicht wordt. Rondom de kerkzaal zijn boven in de gevels lichtstraten gemaakt. In de kerkzaal is de staalconstructie van het dak zichtbaar gebleven. Een ander bijzonder element van de kerk is de klokkentoren. Voor de bouw zijn karakteristieke wederopbouwmaterialen zoals baksteen en blank gelakt hout gebruikt.
11.
5.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
SINT JORISKERK gesloopt
Hovystraat 64 Ridderkerk Adres 1960 Bouwjaar Swaneveld & Goslinga Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Rooms-katholiek Kerkgenootschap in Nederland gesloopt mei 2024 Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
12.
I
n de negentiende en de twintigste eeuw werd de haven van Rotterdam uitgebreid en de industrialisatie trok veel mensen aan, veelal afkomstig uit West Brabant. Zij vestigden zich in Rotterdam Zuid. Daar werden katholieke parochies gesticht, waaronder ook de katholieken van Ridderkerk vielen. Ook in Slikkerveer en Bolnes vestigden zich scheepswerven en aanverwante bedrijven. Voor de parochianen en de vaak katholieke schippers werd op 1 november 1896, na veel tegenwerking, een houten kerkje in gebruik genomen. In 1923 werd in Rotterdam Zuid een nieuwe parochie opgericht, de H. Kruisvinding aan de Beukendaal. De Kruisheren verzorgden ook de pastorale bediening in Bolnes en Ridderkerk. Op 3 oktober 1930 werd de Theresiakapel aan de Donckselaan ingewijd.
Vooral na de tweede wereldoorlog begon het aantal katholieken zich sterk uit te breiden. Op 21 februari 1960 werd daarom in Ridderkerk een zelfstandige parochie opgericht: de Sint Jorisparochie. De Sint Joriskerk kerk heeft een bijzondere vormgeving met een rechthoekige plattegrond voor de kerkzaal. Aan de rechterzijde zijn bijgebouwen aangeboud. De voorgevel van de kerk bestaat uit vierkant betonnen elementen met glas. In het midden van de gevel is de entreepartij met een luifel aangebracht met daarboven een witte uitbouw met daarop de beeltenis van Sint Joris. De kerkzaal heeft een hoge betonnen dakrand. De Sint Joriskerk is aan de eredienst onttrokken in juli 2023.
13.
6.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
HEILIGE THERESIA Donckselaan 10b Ridderkerk Adres 1930, Gemeentelijk monument Bouwjaar Vries, H.P.J. de Architect Traditionalisme Bouwstijl Denominatie Rooms-katholiek Kerkgenootschap in Nederland religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e Heilige Theresia is een rooms-katholieke kapel aan de Donckselaan in Bolnes die bij de beschrijving van de Sint Joriskerk genoemd is. Deze kapel vervangt het houten gebouw dat in 1896 gesticht werd.
Het gebouw wordt gebruikt door de parochie Sint-Joris.
De kapel heeft een rechthoekige plattegrond met lage zijmuren en een vlak zadeldak. Op de top van de voorgevel is een klokkenstoel geplaatst. De lange bakstenen zijgevels worden geleed door steunberen en groepen van drie spitsboogvensters met glas in lood. Tegen de voorgevel is een houte portaal met lessenaardak gebouwd met links en rechts daarvan zeer smalle spitsboogvensters. Het dak is gedekt met rode pannen. 14.
15.
7.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
ELIMKERK Margriete van Comenestraat 8 Ridderkerk Adres 1968 Bouwjaar Quist, W.G. Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
16.
O
p 6 november 1955 werd de eerste kerkdienst gehouden in de aula van de Chr. Churchillschool te Slikkerveer. Er waren totaal 23 gemeenteleden aanwezig. Vanaf 1959 mocht er gebruik gemaakt worden van de Chr. Huishoudschool. Mede dank zij de inzet van de gemeente van Rotterdam-Zuid kwam in 1962 tot instituering van de Christelijke Gereformeerde kerk te Ridderkerk. Plannen voor een eigen kerkgebouw resulteerden er in dat op 27 augustus 1966 de eerste paal werd geslagen aan de Margriete van Comenestraat voor de bouw van de Elimkerk. De door Wim Quist ontworpen kerk is een relatief eenvoudig gebouw met een grotendeels plat dak en in de kerkzaal smalle verticale vensters
die tot het dak reiken. Bij één hoek loopt de daklijn omhoog en boven in de verhoogde gevels zijn lichtstraten gemaakt die het liturgisch centrum en de zaal verlichten. In het interieur is gebruik gemaakt van de in de voorgaande wederopbouwperiode gebruikelijk materialen als baksteen in schoonmetselwerk en blank hout. Aan de rechterzijde van de kerk is een volume met plat dak aangebouwd. Het orgel van de Chr. Geref. Elimkerk is in 1895 gebouwd door Bevington & Son uit London.
17.
8.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
DE KERN Stadhouderslaan 29 Ridderkerk Adres 1970 Bouwjaar onbekend Architect post 65 Bouwstijl Denominatie Volle Evangelie Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e kerk is gebouwd als Hervormd Kerkelijk Centrum Den Donck. Door fusie van Protestantse gemeenten is de kerk in 2007 verkocht aan de Volle Evangelie Gemeente “De Kern”.Het gebouw heet sindsdien ook “De Kern”. De Volle Evangelie Gemeente De Kern is een eigentijdse en groeiende kerk in Ridderkerk voor jonge gezinnen en kinderen maar ook ouderen.
De binnenwanden van de kerkzaal vormen een veelhoek. Het bovenste deel van de ronde zaal bestaat uit een lichtstraat. De kerkzaal is sober en licht afgewerkt.
De bakstenen kerk heeft een samengestelde plattegrond met een rechthoekig en een rond gedeelte. In het rechthoekige deel bevindt zich de entree in een terugliggende glaswand. In dit bouwdeel zijn ook de nevenruimtes ondergebracht. In het ronde deel is de kerkzaal ondergebracht. 18.
19.
9.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
SIC RIDDERKERK Jhr. Van Karnebeekweg 106 Ridderkerk Adres in aanbouw Bouwjaar Opaal Architecten Architect eigentijds Bouwstijl Denominatie Islamitisch religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e Stichting Islamitisch Centrum (SIC) Ridderkerk was voorheen ook wel bekend als Turkse moskee Vereniging van Ridderkerk. SIC Ridderkerk is een Nederlandse religieus - maatschappelijke non-profit organisatie. Een bijgebouw voor twee klassen van een basisschool diende tot voor kort als gebeds- en gebruiksruimte. Inmiddels is het oude gebouw gesloopt en is gestart met nieuwbouw. Ook in het nieuwe SIC-gebouw komt een gebedsruimte. De andere lokalen zullen benut worden voor onder meer educatie en culturele activiteiten.
bieden. Het gebouw is ontworpen door Opaal Architecten. Het gebouw heeft een L- vormige plattegrond en is opgetrokken in grijze steen met donkere speklagen. De vensters zijn wisselend van breedte, De ingang is gemaakt in een risalerend (vooruitspringend) gedeelte. Het gebouw heeft een plat dak.
Het nieuwe complex, dat twee verdiepingen krijgt, zal straks een vloeroppervlakte van 1295 vierkante meter 20.
21.
10. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
MOSKEE BAIT AL-RAHMAAN Adres Johann Sebastian Bachstraat 2 Ridderkerk Bouwjaar 1984 Architect Perotti, L. Bouwstijl traditioneel Denominatie Islamitisch Gebruik religieus
D perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
e moskee Bait Al-Rahmaan (‘Huis van de Barmhartige’) is in eerste instantie gebouwd voor de Molukse islamitische gemeenschap in Ridderkerk. De Nederlandse overheid heeft deze moskee in 1984 geschonken aan de eerste generatie islamitische Molukkers in Ridderkerk. Deze kwamen in de jaren ’50 met hun gezinnen naar Nederland vanuit het voormalige Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. Ondanks de Molukse identiteit door de ontstaansgeschiedenis van deze moskee is Bait Al-Rahmaan toegankelijk voor iedereen. Onze bezoekers komen dan ook vanuit verschillende etnische bevolkingsgroepen. De moskee die de Shafi’i wetschool hanteert bij het praktiseren van het geloof, staat bekend om haar open karakter en gastvrije houding.
min of meer vierkante gebedsruimte met rondboogvensters met betonnen bogen. Op de gebedsruimte staat een koepel. De minaret is ook gemetseld in betonstenen. Een veelhoekig bouwdeel vormt de entree van de moskee. In het interieur is de gebedsruimte voorzien van gekleurd glas in de rondboogvensters. De wanden zijn ook in schoonmetselwerk uitgevoerd. Naast het feit dat Bait Al -Rahmaan een gebedshuis is voor álle moslims, is de moskee ook een stukje historisch erfgoed van de Molukse islamitische gemeenschap in Ridderkerk.
Het gebouw van de moskee is opgetrokken betonnen stenen als schoonmetselwerk. De moskee heeft een 22.
23.
11.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
LEGER DES HEILS Burgemeester van der Wayfortstraat 32 Ridderkerk Adres 1960 Bouwjaar onbekend Architect utilitair Bouwstijl Denominatie Leger des Heils religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
24.
E
en nieuwe naam en een nieuwe start voor als onderdeel van Het Leger des Heils in het centrum van Ridderkerk. Het is de nieuwe naam voor het voormalige Buurtsteunpunt Ridderkerk heeft onalngs de nieuw naam ‘Bij Bosshardt Ridderkerk’ gekregen. Het gebouw functioneert als buurthuiskamer van het Leger des Heils. Het gebouw waar het Leger des Heils in is gehuisvest is en sober gebouw van een laag met een plat dak. Het heeft een hoger en lager gedeelte en bij de entree is een luifel gemaakt. Het hogere bouwdeel heeft veel vensters en een hoog boeiboord. Het is waarschijnlijk een voormalig schoolgebouwtje of iets dergelijks in een wederopbouwbuurt.
25.
12. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
MARANATHAKERK Stadhouderslaan 317 Ridderkerk Adres 1963 / 1988 / 2021 Bouwjaar Kliphuis C / van der Lek / LG Architecten Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
26.
T
oen de broeders en zusters te Bolnes en Slikkerveer die zich in 1944 vrijmaakten een nieuwe locatie zochten werd die in eerste instantie gevonden in een houten gebouwtje in Bolnes, genaamd “Volksbelang” en daarna in lokalen van scholen in Bolnes en Slikkerveer. Later werd ook gebruik gemaakt van een kantine van een fabriek in Bolnes. In 1957 werd begonnen met de voorbereiding van een nieuwe kerk die 1963 in gebruik kon worden genomen. Deze kerk kreeg de naam “Maranatha”. Vanwege het groeiende ledenaantal moesten er verschillende keren aanpassingen worden gerealiseerd door interne verbouwingen. De groei zette geleidelijk door en in 1988 werd de er een nieuwe kerkzaal tegen de oude kerk aangebouwd. Hierbij werd de
oorspronkelijke kerkzaal omgebouwd tot vergader- en ontmoetingsruimte. In 1996 kon een nieuw kerkorgel worden geïnstalleerd. Dit orgel heeft als bijzonderheid dat het alleen uit houten pijpen bestaat. Dit orgel is gemaakt door de orgelbouwer Klop uit Barneveld. In 2021 is de kerk ingrijpend gerenoveerd en zijn de vergaderzalen naar de bovenetage verhuisd om in de benedenverdieping meer ruimte te creëren voor ontmoeting, garderobe en voorzieningen. In de kerkzaal is de inrichting gemoderniseerd en technische voorzieningen voor licht en geluid gerealiseerd. Naast het kerkgebouw staat de pastorie die in de 70-er jaren is aangekocht en later ingrijpend is verbouwd en gemoderniseerd.
27.
13. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
IRENEKERK gesloopt
Electropark 17-19 32 Ridderkerk Adres 1952 Bouwjaar Baart, J. Architect Shake-hands Bouwstijl Denominatie n.v.t. gesloopt in 2021 Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
M
et de oprichting van een Ridderkerkse afdeling van de Nederlandse Protestanten Bond werd op 18 november 1918 de basis gelegd voor de Irenekerk. De stukken over de geschiedenis van de kerk beginnen vanaf het moment van aansluiting bij de Vereniging van Vrijzinnig Hervormden in 1936. Deze stroming was een reactie op de opkomst van de Gereformeerde Bond. De diensten van de vrijzinnig protestanten werden gehouden in het gebouw van Volksbelang in Bolnes en later in de kleine zaal van de Elektrozaal. Een eigen kerkje werd in 1951 gebouwd bij het Elektroplantsoen. De Irenekerk bestond uit een zaal met een rechthoekige plattegrond en
28.
een flauw hellend zadeldak. Voor een van de korte zijden van de zaal en een deel van de linker zijgevel was een voorbouw met een plat dak gemaakt met daarin de entree. De constructie van de zaal bestond uit houten of betonnen spanten. Onder het zadeldak is een cassettenplafond gemaakt. De wanden van de kerkzaal waren voorzien van een tegellambrisering. In de kopse gevels van de zaal waren hoge vensters met gekleurd glas aangebracht. Wegens financiële tekorten werd de kerk aan een ontwikkelaar verkocht terwijl het gebouw wel nog enige jaren gebruikt mocht worden.
29.
14. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
CHRISTUS IS KONING Juliana van Stolbergstraat 44 Ridderkerk Adres 2000 Bouwjaar onbekend Architect eigentijds Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Protestantse Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e huidige Christus is Koning kerk staat op de plaats waar eerder een grote gereformeerde kerk stond, met dezelfde naam. Een tiental jaren geleden is die oude kerk afgebroken, en is op die plaats een groot woongebouw verrezen. Een geïntegreerd onderdeel van dat woongebouw is de huidige Christus is Koning kerk. Het gebouw biedt onderdak aan de Protestantse Gemeente Slikkerveer, een fusiegemeente van de voormalige hervormde wijkgemeente Den Donck, en de gereformeerde kerk van Slikkerveer.
oplopend dak met onder de dakrand glas. Aan een van de zijden zijn hoge ramen met gekleurd glas gemaakt. Het interieur is uitgevoerd in schoonmetselwerk wanden en een systeemplafond. In de kerkzaal staan losse stoelen.
De kerk is gevestigd in een deel van het verzorgingstehuis dat is uitgebouw in de vijver achter dat tehuis. De taps toelopende kerkzaal heeft een schuin 30.
31.
15. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
EBEN-HAËZERKERK Oranjestraat 110 Ridderkerk Adres 1971 Bouwjaar onbekend Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Gereformeerde Gemeenten (in Nederland en N.-Amerika) religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
32.
D
e gemeenteleden kerkten, voordat de gemeente van Ridderkerk-Slikkerveer ontstond, in de kerk van de Gereformeerde Gemeente van Ridderkerk. Vanwege de afstand werd aan de kerkenraad gevraagd of het mogelijk was om in Slikkerveer kerkdiensten te gaan houden. Op tweede Kerstdag 1946 werd de eerste kerkdienst gehouden. Tot april 1950 werden de kerkdiensten in de kantine van Electro Smit N.V. gehouden. Toen werd de eerste kerk aan de Oranjestraat in gebruik genomen. Ook deze kerk werd te klein. Het huidige kerkgebouw aan de Oranjestraat werd gebouwd en in gebruik genomen in 1971. De kerk is opgebouwd uit grotere en kleinere blokachtige vormen waarbij het laagste deel de terugliggende, brede entree bevat. Daarachter staat
een klokkentoren op een vierkante plattegrond en daar weer achter staat het grootste volume, de kerkzaal. Op het dak van de kerkzaal staat een wat smaller volume waarin rondom vensters zijn aangebracht. Het interieur van de kerkzaal heeft een indeling met twee smalle zijbeuken die van de de middenbeuk zijn afgescheiden door stalen kolommen. De zijbeuken zijn hoger dan de middenbeuk. In de zijbeuken zijn de vensters van de dakopbouw aangebracht. De kerk heeft vaste houten banken en een balkon boven de entree. Achter het gebouw, aan de Graaf Lodewijkstraat staat “ ’t Visnet”. Hier komen de verschillende verenigingen bij elkaar en is zondags de crèche voor de kleine kinderen. De gebouwen zijn in 2006 gerenoveerd.
33.
16. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
WILHELMINAKERK Bourgondischelaan 1 Ridderkerk Adres 1931, Gemeentelijk monument Bouwjaar onbekend Architect Traditionalisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
34.
T
ot aan het eind van de negentiende eeuw waren de leden van de hervormde gemeente die in Slikkerveer woonden voor hun kerkgang aangewezen op de Singelkerk te Ridderkerk of op het kerkje aan de Benedenrijweg aan het begin van Bolnes. Door toename van de bevolking kregen de wijken Bolnes en Slikkerveer geleidelijk meer zelfstandigheid. Op den duur woonden er in Slikkerveer zoveel mensen, dat de behoefte aan een eigen kerkgebouw ontstond. In Slikkerveer is men in 1926 begonnen met de bouw van een lokaal, dat dienst deed als kerk. Het aantal kerkgangers groeide zo snel dat spoedig besloten werd tot de bouw van een eigen kerkgebouw. De eerste steen werd op 16 mei 1931 gelegd en de ingebruikname was op 29 december 1931 door
dr. R. Steenbeek uit Zetten-Andelst, oud-predikant van Ridderkerk. Samen met de Theresiakapel is de Wilhelminakerk het enige kerkgebouw dat gedurende het interbellum gebouwd is. De kerk heeft een voor die tijd karakteristieke architectuur met hoog opgaande zadeldaken, smalle, hoge vensters en door het expressionisme geïnspireerd siermetselwerk. De kerk heeft een L-vormige plattegrond en de toren staat inde hoek van de twee poten van de ‘L’. Tegen de voorgevel is een portaal met een plat dak in verschillende niveaus gebouwd. In het interieur heeft de kerk houten gewelven. Het liturgisch centrum bestaat uit een kansel met daarboven het orgel. De wanden van de kerkzaal zijn wit afgewerkt.
35.
17.
GEBEDSHUIZEN PASPOORT
SIONSKERK Baden Powellstraat 2 Ridderkerk Adres 2015 Bouwjaar IBT Architect Historiserend Bouwstijl Denominatie Hersteld Hervormde Kerk religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e Hersteld Hervormde gemeente Ridderkerk is na de scheuring op 1 mei 2004 van de toenmalige Nederlandse Hervormde Kerk tot een streekgemeente geworden, hoewel het merendeel van haar leden uit Ridderkerk afkomstig is. De Sionskerk is in 2015 in gebruik genomen. Het was de bedoeling van het gemeentebestuur van Ridderkerk dat het gebouw herkenbaar zou zijn als kerk en zou aansluiten bij de dorpsbebouwing van Slikkerveer Met zijn laaggeplaatste, tamelijk smalle ramen in helderwit geverfde kozijnen heeft het pand veel weg van een dorpskerk. Het meest beeldbepalend zijn de twee ingangen. De zijingang ligt aan het grote parkeerter-
36.
rein, de hoofdingang bevindt zich onder de toren. Boven de lichteiken deuren bevindt zich een raam met daarboven een gemetselde ronde boog met drie witte sierstenen. Daarna komt een raam, dan krijg je de galmgaten en ten slotte het torendak, dat is bedekt met donkere leien. Naast de hoofdingang staat de naam Sionskerk op de muur. De overheersende kleuren van de kerkzaal zijn groen en wit. De kansel, die uit een Friese kerk komt, is in een grijsgroene tint geverfd, evenals het hek voor de orgelgalerij erboven. In 2022 is een nieuw Van Den Heuvel-orgel in gebruik genomen. Door middel van schuifwanden achterin kunnen twee zalen bij de kerkzaal getrokken worden, zodat nog eens honderd mensen een plaats kunnen krijgen.
37.
18. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
LEVENSBRON Jan Luykenstraat 10 Ridderkerk Adres 1995 Bouwjaar Stout, A. Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Protestantse Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
38.
D
e Levensbron is gebouwd als gereformeerde kerk, ter vervanging van twee andere kerken: de Ontmoetingskerk en Pelgrimskerk. De Gereformeerde Kerk van Ridderkerk is pas ontstaan bij de Doleantie in 1891. Dit in tegenstelling tot de meeste andere Gereformeerde Kerken, die in de jaren 1840-1850 zijn ontstaan. Rond 1990 wordt duidelijk dat twee kerkgebouwen – mede door de daling van het ledental – wel erg royaal bemeten is voor Gereformeerd Ridderkerk en beide kerkgebouwen behoeven (aanzienlijk) onderhoud. De wijkgemeenten Oost en West worden één, de Pelgrimskerk wordt in juni 1993 verkocht en rond 1995 worden bouwplannen gemaakt voor een flatgebouw op de plaats van de verkochte Ontmoetingskerk. In augustus 1995 wordt het huidige kerkelijk centrum Levensbron in gebruik geno-
men. De “Levensbron” is ontworpen door Arie Stout, in gebruik genomen in augustus 1995. De plattegrond van de kerk is een vierkant, wat terug te vinden is in Openbaringen als er gesproken wordt over het nieuw Jeruzalem. Het gebouw is symmetrisch over de diagonalen. Zo ontstaat een as van de ingang naar het liturgisch centrum, van de entree (laagste punt) naar het hoogtepunt (hoogste punt). Midden in de ontmoetingsruimte is de bron met een grote lichtkoepel.. In de glas-in-lood ramen van de kerkzaal ontworpen door Arie Stout en gemaakt bij glasatelier “Brabant” uit Tilburg zien we lichtbundels die van boven naar beneden stralen. Het orgel van de Levensbron werd op 11 november 1995 in gebruik genomen en is samengesteld uit delen van andere orgels.
39.
19. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
ICHTHUSKERK Vlietplein 1 Ridderkerk Adres 1986 Bouwjaar onbekend Architect Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e wijkgemeente behoorde eertijds bij wijk 1 (Singelkerk) en is uit die gemeente ontstaan. De wijkgemeente bestaat uit twee delen, namelijk Drievliet en Oostendam. Ze hebben allebei een eigen kerkgebouw, namelijk de Ichthuskerk Drievliet en de Immanuëlkapel Oostendam, en allebei een eigen verenigingsleven. Activiteiten die de hele gemeente aangaan worden gewoonlijk in één van beide kerkgebouwen gehouden. Op 10 september 1986 werd de nieuw gebouwde Ichthuskerk in Drievliet in gebruik genomen. Orgel In 1967 bouwde Ernst Leeflang een nieuw orgel voor de Gereformeerde Pelgrimskerk in Amstelveen/Amsterdam Buitenveldert
40.
41.
20. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
BOEZEMKERK Pretoriusstraat 2 Ridderkerk Adres 1958 Bouwjaar Hoogevest, T. van Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus en in transformatie naar sloop/nieuwbouw Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
42.
I
n de Ridderkerkse wijk Bolnes is de hervormde Boezemkerk al vijftig jaar een ijkpunt. Op 19 december 1957 werd het gebouw aan de Pretoriusstraat in gebruik genomen, midden in een nieuwe woonwijk. De nok moest boven de naburige flats uittorenen. Door de florerende scheepsbouw in die jaren trok de gemeente veel bezoekers van buitenaf. Begin jaren zestig kreeg de Boezemkerk landelijke bekendheid met het peperdure Willem van Leeuwenorgel. Het unieke geluid zorgde ervoor dat veel kerkkoren er grammofoon- en cd-opnamen maakten. Sinds kort produceert een gespecialiseerd bedrijf samples van de orgelsound, die in de Verenigde Staten en Rusland gretig aftrek vinden.
De kerk heft een betrekkelijk eenvoudig en sober ontwerp met hoge muren en een flauwhellend zadeldak. In een van de korte zijden is de kerktoren geïntegreerd. Aan dezelfde zijde is ook de entree gesitueerd. In de lange zijgevels zijn vensters over de hele hoogte van de gevels gemaakt. Het laatste travee van de kerk is breder uitgebouwd en van extra vensters voorzien. De Boezemkerk heeft een constructie met spanten die in het zicht staan. De zadeldak is in het interieur afgewerkt met houten delen. Op een balkon boven de entree is het orgel geïnstalleerd. De Boezemkerk wordt gesloopt en is bezig met nieuwbouwplannen.
43.
21. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
KERK AAN DE MAAS Pretoriusstraat 56 Ridderkerk Adres 1960 Bouwjaar Swaneveld & Goslinga Architect Modernisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Protestantse Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e achthoekige kerk is gebouwd als Gereformeerde kerk en verving een oude Gereformeerde kerk aan de Benedenrijweg in Bolnes. De kerk heeft een uitzonderlijke bouwvorm met een achthoekige plattegrond met een tentdak. In de meeste vlakken van de achthoek zijn onderin vierkante ramen gemaakt. De bovenste randen van de muren zijn voorzien van glas, daarboven is een brede dakgoot gemaakt. Op de punt van het dak staat een gestileerde windvaan in de vorm van een zeilschip.
in zich bijeenkomstruimtes bevinden. Het orgel is in 1966 gebouwd door de firma Gebr. Reil (Heerde) voor de gereformeerde kerk vrijgemaakt te Rotterdam-IJsselmonde.
Tegen een van de acht vlakken sluit een gang met een plat dak aan waarin zich de ingang van de kerk bevindt. Deze gang eindigt in een in een eenlaags bouwvolume met plat dak waar44.
45.
22. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
VM. BETHELKERK leegstaand
Lagendijk 281 Adres 1918 Bouwjaar onbekend Architect eclectisch Bouwstijl Denominatie N.v.t. leegstaand en in transformatie Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e Bethelkerk in Ridderkerk is een eenvoudige voormalig kerkgebouw, gelegen aan de Lagendijk. Het is gebouwd in 1918 als zaalkerk voor de Gereformeerde Gemeente van Ridderkerk die enkele jaren eerder in 1910 was gesticht. In 1951 is het kerkgebouw uitgebreid, waarbij naar verwachting de huidige T-vorm van het kerkgebouw is ontstaan. Het gebouw is tot de sluiting in 1972 als kerk in gebruik geweest. De gemeente is in dit jaar verhuisd naar de huidige kerk aan de Anjerstraat. Op dit moment is het voormalige Bethelkerk in gebruik als opslagplek. Het eclectische gebouw is opgetrokken uit baksteen en eenvoudig vormgegeven. In de voorgevel zijn rondboog-
46.
vensters aanwezig, onderbroken door kleine gemetselde steunberen en heeft in het midden een Vlaamse gevel. De zijgevels ogen zeer gesloten en hebben doorlopende gevels met bovenop een kleine tuitgevel. De vensters aan de voorzijde zijn na de sluiting van de kerk dichtgetimmerd. Over het interieur van het gebouw is weinig bekend. Het voormalige kerkgebouw is al enige tijd niet meer in religieus gebruik en vertoont achterstallig onderhoud. Het gebouw is van cultuurhistorische waarde vanuit de architectuur, de prominente ligging en gebruiksgeschiedenis. Door de verslechterende staat is het gebouw de afgelopen jaren in gaafheid afgenomen.
47.
23. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
HERVORMDE KERK Rijksstraatweg 43 Ridderkerk Adres 1832, Rijksmonument Bouwjaar onbekend Architect neoclassicisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
48.
D
e neoclassicistische kerk is gebouwd op de fundering van een afgebroken oudere kerk. In 2005 is de karakteristieke toren in zijn geheel gerestaureerd. De bakstenen zaalkerk is gebouwd in 1833 en heeft een schilddak, waarop een vierkant houten klokkentorentje staat. In de gevels zitten rondboogvensters met geprofileerde omlijstingen uit het derde kwart 19de eeuw. Aan de noordzijde staat een portaaluitbouw met een fronton en een stichtingssteen. In de westgevel bevindt zich een Lodewijk XV-portaaltje uit 1764 met een gebeeldhouwd opzetstuk. In de zuidmuur een gebeeldhouwde gevelsteen met wapen en opschrift aangebracht. Deze stamt uit 1661 en is afkomstig van de gesloopte pastorie. In de kerk
een laat 17e eeuwse preekstoel met koperen lezenaar en doopbekkenhouder. Het interieur bestaat uit vaste kerkbanken en een houten lambrisering die in een modwre kleurstelling geschilderd zijn. De kerk heeft een orgelbalkon dat wordt gedragen door gietijzeren zuiltjes. Het orgel stamt uit 1864 en is gebouwd door C.G.F. Witte te Utrecht. De kerkzaal heeft een tongewelf boven een kroonlijst. De wanden, kroonlijst en gewelf zijn wit geschilderd.
49.
24. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
OPSTANDINGSKERK sloopmelding
Rijksstraatweg 97 Ridderkerk Adres 1889 Bouwjaar Pijl, A. Architect eclecticisme Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Gereformeerde Kerk sloopmelding en in transformatie Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
H
et huidige kerkgebouw is ontworpen door architect Abraham Pijl uit Alblasserdam, die ook het schoolgebouw van de Christelijke school had ontworpen. Op 17 november 1889 werd de kerk in gebruik genomen. De indeling van de kerk is in de loop der jaren verscheidene malen veranderd. In 1916 werd door kerkenraadleden ‘de onmogelijke toestand van de galerij’ onder de aandacht gebracht. Tegelijk werd erop aangedrongen een plan te maken voor uitbreiding van de kerk. De kerk werd aan beide zijden vier meter uitgebouwd. In 1919 was weer ruimtegebrek ontstaan en werd een plan gemaakt om de achtergevel vier meter naar achteren te verplaatsen en een nieuwe
50.
consistoriekamer én een nieuwe kerkenraadskamer te bouwen. In de jaren zestig van de vorige eeuw was, met de achteruitgang van het zielental van de gemeente, weer een discussie op gang gekomen omtrent het kerkgebouw. De Oosterkerk, vanaf dat moment ‘Opstandingskerk’ geheten, kreeg een enorme face lift. De Oosterpastorie werd tegelijk omgebouwd tot kerkelijk centrum ‘De Fontein’. Het kerkgebouw ziet er in grote lijnen nog steeds zo uit als na die restauratie. In de jaren negentig van de vorige eeuw volgde er nog een grote restauratie, waarna tot slot in 2004 het voorste deel van de kerkzaal van de banken werd ontdaan en gelijkvloers werd gemaakt.
51.
25. GEBEDSHUIZEN PASPOORT
IMMANUËLKAPEL Pruimendijk 99 Ridderkerk Adres 1946/1976 Bouwjaar onbekend Architect utilitair Bouwstijl Denominatie Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Hervormde Gemeente religieus Gebruik
perceelsgrens kerk pastorie begraafplaats overige bebouwing ingang kerk/pastorie
D
e geschiedenis van het wijkdeel Oostendam gaat terug tot halverwege de Tweede Wereldoorlog. In die tijd leefden de hervormden van Oostendam voor een deel mee met de wijkgemeente Singelkerk en voor een ander deel met de hervormde gemeente van Hendrik-Ido-Ambacht. In april 1943 kwam daar verandering in door het beleggen van kerkdiensten in de lokalen van de School met de Bijbel aan de Pruimendijk.
uitbreiding van de Kapel in gebruik genomen. Deze uitbreiding bestond in een zaal, die tijdens de kerkdiensten als crèche kon worden gebruikt en uit vergroting van de hal. De tweede uitbreiding is in 2000 officieel geopend. Hierdoor is de kerkzaal vergroot, de voormalige crèche omgebouwd tot consistoriekamer, een nieuwe vergaderzaal gebouwd en de hal opnieuw uitgebreid.
In de zomer van 1946 kreeg de gemeente de beschikking over een eigen noodkerk, het huidige gebouw. In 1976 onderging deze noodkerk de eerste ingrijpende verbouwing. De kerk kreeg toen de naam Immanuëlkapel. In 1997 werd een (beperkte) 52.
53.
COLOFON Met dank aan alle gebedshuizen in Ridderkerk voor hun inbreng. Titel Datum Adviseur Vormgeving Afbeeldingen
Gebedshuizen Ridderkerk 2024 Mei 2024 COUP B.V. Studio Knal COUP, Gemeente Ridderkerk
Copyright © 2024 COUP B.V.
De grootst mogelijke zorgvuldigheid is betracht bij het samenstellen van dit rapport. Echter voor onvolledigheden met betrekking tot deze rapportage, op welke grond dan ook, kan COUP B.V. en/of de samenstellers daarvan op geen enkele wijze verantwoordelijk worden gesteld. De door u verstrekte persoonlijke gegevens in verband met de opdracht zullen niet aan derden verstrekt worden. Op de inhoud en de presentatie van deze rapportage berust een intellectueel eigendomsrecht van COUP B.V.
54.
55.
ELKAAR LEREN KENNEN IS HERKENNEN Paspoorten Gebedshuizen Ridderkerk 2024
56.