Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025.pdf

18 19

Bron: Loketgezondleven.nl. Bron: Factsheet Seksuele en relationele vorming in het primair onderwijs, het RIVM en ministerie VWS.

25

6. Gezondheid in de fysieke en sociale omgeving 6.1. Inleiding Het is belangrijk om alle Ridderkerkers gezond te laten leven. Omgevingsfactoren hebben invloed op de gezondheid, zowel de fysieke- als sociale leefomgeving. De gemeente draagt via het ruimtelijk beleid bij aan o.a. het verbeteren van lucht- en geluidkwaliteit, afvalbeheer en het stimuleren van fietsgebruik. Ook heeft de gemeente oog voor het belang van voldoende groen en mogelijkheden tot bewegen in de openbare ruimte.

6.2. Relevante ontwikkelingen Hier wordt de relatie weergegeven met andere (bestaande) beleidsnota’s in het fysieke domein.

Omgevingswet De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het gebruiken en beschermen van de fysieke leefomgeving. Wij hebben in Nederland 26 wetten die te maken hebben met die leefomgeving. Dit maakt het niet overzichtelijk. Het Rijk heeft daarom besloten de regelgeving terug te brengen naar 1 wet: de Omgevingswet. De Omgevingswet treedt naar verwachting in 2022 in werking. In de Omgevingswet wordt aandacht besteed aan: -

Hoe wij zo veilig en gezond mogelijk de omgeving kunnen gebruiken. Het beschermen én bevorderen van de gezondheid.

Omgevingsvisie Ridderkerk 2035 De gemeente is al begonnen met de voorbereidingen van de invoering van de Omgevingswet. In 2018 is een Omgevingsvisie opgesteld. In deze Omgevingsvisie heeft de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vastgelegd. De Omgevingsvisie heeft betrekking op alle terreinen van de leefomgeving. Een Omgevingsvisie gaat in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed. In de Omgevingsvisie 2035 wordt aandacht besteed aan veiligheid en gezondheid. De omgevingsvisie draagt bij aan: -

Een goed leefklimaat. Inzetten op de maatregelen die mensen aanzetten tot gezond gedrag om gezondheid en leefbaarheid te bevorderen. Positieve invloed van de groene leefomgeving op de fysieke en geestelijke gezondheidszorg. Het beweegvriendelijk inrichten van de openbare ruimte. Duurzaamheid, klimaatverandering en gezondheid. Verbetering van de luchtkwaliteit. Veilige speelomgeving voor kinderen en voldoende veilige en gemakkelijke mogelijkheden om te voet en per fiets te verplaatsen. Het tegengaan van nieuwe risicobronnen: nieuwe risicobronnen worden in principe geweerd uit de gemeente, met uitzondering van bedrijventerreinen. Er wordt gestreefd naar het uitplaatsen van risicobronnen uit de woonomgeving, zoals tankstations.

De Omgevingsvisie wordt uitgewerkt in de gebieds- of omgevingsprogramma’s. Hierin worden maatregelen geformuleerd die leiden tot de gewenste kwaliteit van de fysieke omgeving.

26

Het programma Ontwikkelperspectief Centrum Ridderkerk 2035 zet in op een betere kwaliteit van de leefomgeving. Dit soort plannen komen tot stand met behulp van inwoners, eigenaren, ondernemers en vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen.

Het Mobiliteitsplan Ridderkerk Het Mobiliteitsplan Ridderkerk draagt bij aan: -

Het verbeteren van het fietsnetwerk. Het stimuleren van actieve mobiliteit (fietsen en lopen). De ambitie om bewegen en preventie in de praktijk brengen. Het stimuleren van inwoners om vaker met een ander vervoersmiddel het centrum te bezoeken. Inclusieve mobiliteit.

Het Actieplan luchtkwaliteit 2018-2022 Het Actieplan luchtkwaliteit 2018-2022 draagt bij aan de publieke gezondheid. De volgende aspecten zijn van belang - Het voldoen aan de advieswaarden van de World Health Organization (WHO) en daarmee het beschermen van kwetsbare groepen zoals kinderen en ouderen. - Aandacht voor de componenten fijnstof, stikstofdioxide en roet. De belangrijkste lokale bronnen voor deze luchtverontreinigende stoffen zijn wegverkeer en houtrook afkomstig van huishoudens. Deze stoffen hebben gezondheidsrisico’s vooral voor de kwetsbare mensen uit de samenleving.

De Ridderkerkse Groenvisie “Groen is onze toekomst” De Ridderkerkse Groenvisie “Groen is onze toekomst” draagt bij aan: - Het creëren van een comfortabele leefomgeving met schone lucht en verkoelende plekken. - Het stimuleren van gezond gedrag.

Het Actieplan geluid 2019-2023 Het Actieplan geluid 2019-2023 draagt bij aan het terugdringen van de geluidsbelasting. Er wordt voornamelijk ingezet op het aanbrengen van geluidsstil asfalt op de wegen die verantwoordelijk zijn voor het grootste aantal geluidgehinderden in Ridderkerk.

Het Speelbeleid Het Speelbeleid draagt bij aan goede, multifunctionele speelvoorzieningen voor alle leeftijdsgroepen in Ridderkerk. Hierin is het streven naar de landelijke adviesnorm van 3% toegelicht: het halen van de norm moet niet een doel op zich zijn. Daarom richt het advies zich op kwaliteit in plaats van kwantiteit. Verder is een goede verdeling over de wijken ook belangrijk. Niet in alle wijken is 3% haalbaar, dus gaan wij voor kwaliteit en goede verdeling (qua wijk maar ook qua leeftijd).

6.3. Wat gaan wij doen? De doelstellingen waaraan wij gaan werken betreffen: -

Gezondheid is een vast onderdeel binnen het ruimtelijk beleid. Het fysieke en het sociale beleidsdomein werken meer samen om een gezonde leefomgeving voor de inwoners te creëren.

In samenwerking met onze partners gaan wij de komende jaren inzetten op onderstaande interventies. Op veel aandachtsgebieden vinden al interventies plaats. Deze zetten wij voort.

27

1. We creëren in de beleidsontwikkeling meer verbinding tussen het fysieke en het sociale beleidsdomein Wij intensiveren de samenwerking tussen het sociale en het fysieke domein. Onder de Omgevingswet wordt gezondheid ook steeds belangrijker voor het fysieke domein. Vanuit het fysieke domein wordt meer samenwerking gezocht met de GGD- RR. 2. Rookvrije omgeving Wij participeren in het regionale project Rookvrije Kind Omgevingen. Binnen dit project worden gemeenten handvatten aangeboden hoe in te zetten op een Rookvrije Generatie. De nadruk ligt ook op rookvrije sportverenigingen en de STOPtober campagne. Ook wordt gekeken of er een aangepast stop aanbod nodig is voor de lage SES doelgroep. 3. Inclusieve fysieke en sociale omgeving Conform de concept “Inclusieagenda Ridderkerk” wordt voor mensen met een handicap een toegankelijke omgeving (fysiek en digitaal) geïntegreerd in het gemeentelijk beleid. Dit bestaat uit de volgende aspecten: Uitvoering Omgevingswet In de uitvoering van de Omgevingswet stimuleren wij de maatregelen om de gezondheidszorg en de huisartsenpraktijken toegankelijker te maken voor mensen met beperkingen. Mobiliteitsplan Mobiliteit moet inclusief zijn, zodat iedereen kan reizen: jong, oud, gezond en mindervalide. Alle Ridderkerkers moeten in staat zijn gebruik te maken van het mobiliteitssysteem.

20 Een toegankelijke openbare ruimte is daarbij van wezenlijk belang. Maatschappelijke vastgoed Conform de concept Inclusieagenda Ridderkerk wordt aandacht besteed aan het toegankelijk maken van het maatschappelijk vastgoed voor mensen met een handicap (of dit nu motorisch, visueel, auditief of mentaal is). Dit wordt verwerkt in de Nota Maatschappelijk Vastgoed. Openbaar vervoer De haltes die in de toekomst omgebouwd worden voor hoogwaardig openbaar vervoer (HOV)worden toegankelijk gemaakt voor slechtzienden en mindervaliden. Voor de overige haltes die niet toegankelijk zijn worden alleen de haltes aangepast die in de toekomst gebruikt gaan worden door buslijnen die aanvullend op HOV blijven bestaan. De mogelijkheden hiertoe zijn afhankelijk van de beschikbare financiële middelen, waar mogelijk met subsidie vanuit regionale partijen, zoals MRDH. 4. Hitteplan zal bijdragen aan de publieke gezondheid Een warme omgeving heeft invloed op de gezondheid van de mensen. In de bijeenkomst gezondheidsbeleid is gesproken over hittestress en de gevolgen voor Ridderkerk. In deze bijeenkomst zijn adviezen gegeven welke hieronder verwerkt zijn. Voldoende schaduw Wij stimuleren de realisatie van voldoende schaduwrijke plekken bij ontmoetingsplekken in de openbare ruimte en in de wijken. Verder moeten er in het centrum van Ridderkerk meer bankjes komen in de schaduw. 20

Bron: Mobiliteitsplan Ridderkerk

28

Het is belangrijk dat de ontmoetingsplekken ook bereikbaar zijn voor mensen die minder mobiel zijn. Met minder mobiel bedoelen wij ook gezinnen met kleine kinderen of gezinnen met beperkte financiële middelen. Daarnaast hebben mensen behoefte om het winkelcentrum ook bij hitte te kunnen bezoeken, omdat het hier koel is. Voldoende watertappunten Het is van belang dat er voldoende watertappunten zijn in de openbare ruimte en bij de ontmoetingsplekken. Zo wordt ook een nieuwe ontmoetingsplek gecreëerd voor de mensen die hun bidon/dopper willen vullen. Dit draagt bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie in de gemeente. Koele speelplekken voor de kinderen In de bijeenkomst gezondheidsbeleid werd aangegeven dat de huidige speelplekken, ook sommige schoolpleinen, vaak in de zon/hitte zijn. Er is ook geen schaduw bij het zwembad, waardoor er een vergroot risico is op huidkanker. Wij zetten in op voldoende koele /verkoeling brengende waterspeelplaatsen. Hoe willen wij de inwoners informeren over het hitteplan? En hoe brengen wij hulpvrager en hulpdrager in contact met elkaar? De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners voor zichzelf kunnen zorgen en naar elkaar omzien.21 Een grote groep inwoners kan goed voor zichzelf zorgen maar het gaat juist om de bewoners waar het niet goed meegaat. Er moet rekening mee worden gehouden dat de groep heel divers is.

Sommige ouderen voelen minder behoefte om te drinken, maar ze hebben het wel nodig. Wij willen daarom alle bewoners goed inlichten over het hitteplan, vooral als het hitteplan van kracht is. Dit willen wij doen door middel van bijvoorbeeld een mediaoffensief, via clubs / verenigingen of via een WhatsApp berichtenservice. Zo stimuleren we buren meer op elkaar te gaan letten. 5. Wij blijven aandacht besteden aan veiligheid en gezondheid om de openbare ruimte meer integraal in te richten. De gemeente draagt bij aan inclusieve mobiliteit zodat iedereen kan reizen: jong, oud, gezond en mindervalide. Extra aandacht gaat uit naar meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Alle Ridderkerkers moeten in staat zijn gebruik te maken van het mobiliteitssysteem. Hieronder worden een aantal programma’s vanuit het Mobiliteitsplan Ridderkerk benoemd die aan deze doelstellingen bijdragen: -

programma barrièrewerking auto verminderen: het aanmoedigen van actieve vervoerswijze tussen de wijken en het centrum, zodat meer inwoners gaan en blijven fietsen en wandelen;

21

Bron: Nota IBSD: De gemeente wil, op advies van inwoners tijdens de inspraakavond, de betekenis en waarde van ‘nabuurschap’ (nieuw) leven in blazen. Vanouds was nabuurschap een heel ruime en intensieve vorm van burenhulp. Burenhulp is dan wel geen compensatiemiddel voor zorgplicht van de gemeente, zorgverzekeraar of rijksoverheid; investeren in de kracht van de wijk en burenhulp is wel de kans om in de nabije omgeving eenzaamheid tegen te gaan of op een laagdrempelige manier een vorm van vrijwilligerswerk of mantelzorg te verlenen. Hierbij gaat de gemeente uit van de eigen kracht van de inwoners, van de wijk, het eigen netwerk en de talenten van de inwoners.

29

-

-

het aanpakken van verkeersveiligheidsknelpunten; het programma gedragsverandering om Ridderkerkers te verleiden om hun reisgedrag aan te passen, zodat er meer gekozen wordt voor de fiets, wandelen of het openbaar vervoer; programma Leefstraten: Ridderkerk kennis te laten maken met ‘leefstraten’ waarin er mogelijkheden zijn om te ontmoeten in de openbare ruimte en er minder auto’s in het straatbeeld zijn; meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers door te kiezen voor een ’30 tenzij..’ regime.

Verkeersveiligheid is een belangrijk thema waar wij de komende jaren verder op inzetten. 6. Voldoende zitbankjes / rustplekken Er wordt tijdens de coronatijd extra gewandeld. Daarom zijn extra rustplekken meer dan welkom. Wij streven naar de ontwikkeling van voldoende rustplekken in de wijken. In 2019 zijn de inwoners opgeroepen locaties aan te geven voor een zitbankje. Daar zijn diverse reacties op gekomen en er zijn ruim 10 extra banken geplaatst. Wij willen nog een keer een oproep / inventarisatie doen om te kijken waar behoefte is aan een zitbankje.

30

7. Evaluatie In hoofdstuk 9 van de Nota IBSD zijn er indicatoren voor de vijf maatschappelijke effecten vastgesteld. Effectiviteit van de Nota Gezondheidsbeleid wordt binnen maatschappelijk effect 4“Ridderkerkers zijn (langer) vitaal en gezond” van de Nota IBSD gemonitord en geëvalueerd.

31

8. Bijlagen 1234-

Jeugdmonitor jeugd GGD-RR 2019. CJG, Beleidsadviesnota Gamen, slapen, eenzaamheid; Ridderkerk, september 2018. Gemeentescan Ridderkerk 2020. Impressieverslag inspraakbijeenkomst gezondheidsbeleid van 11 maart 2021.

32