MRDH 2027 Gebundelde zienswijzen d.d. 13-8-2026 geanonimiseerd

Gebundelde (concept)zienswijzen Gemeente Versie opgenomen in bundel 13-8-2026 Albrandswaard Definitief Barendrecht Definitief Capelle aan den IJssel Definitief Delft Definitief Den Haag Definitief Krimpen aan den IJssel Definitief Lansingerland Definitief Leidschendam-Voorburg Definitief Maassluis Definitief Midden-Delfland Definitief Nissewaard Definitief Pijnacker-Nootdorp Definitief Ridderkerk Definitief Rijswijk Rotterdam Schiedam Vlaardingen Wassenaar Westland Voorne aan Zee Zoetermeer Aantal definitief ontangen: Aantal in concept ontvangen: Nog niet ontvangen: Definitief Definitief Definitief Definitief Definitief Definitief Definitief Definitief 21 0 0 Docnr1 Gemeente Albrandswaard Metropoolregio Rotterdam Den Haag Algemeen Bestuur Postbus 21012 3001 AA Rotterdam Uw brief van: 13 april 2026 Uw kenmerk: - Bijlage(n): - Ons kenmerk: 2026-028981 Contact: Doorkiesnummer: 010-05061773 E-mailadres: Datum: 15 juni 2026 @albrandswaard.nl Betreft: Zienswijze conceptbegroting 2027 en wijziging begroting 2026 MRDH Geacht bestuur, Met de brief van 13 april 2026 heeft u de gemeente Albrandswaard in de gelegenheid gesteld een zienswijze uit te brengen op de conceptbegroting voor 2027 en op de begrotingswijziging voor 2026. Deze stukken zijn besproken in de raadsvergadering van Albrandswaard op 15 juni 2026.

Middels deze brief delen wij onze zienswijze op de voorliggende documenten en brengt de gemeenteraad van Albrandswaard de volgende drie kernpunten onder uw aandacht: 1. Instemming met de samenvoeging van begrotingsprogramma’s De raad kan instemmen met de samenvoeging van de begrotingsprogramma's voor Mobiliteit en Economisch Vestigingsklimaat. Wij onderschrijven de visie dat deze herstructurering de navolgbaarheid van de begroting voor raden en colleges vergroot. Het maakt de noodzakelijke samenhang tussen beleidsambities, de uitvoering en de inzet van middelen inzichtelijk, wat een integrale afweging van de regionale prioriteiten vergemakkelijkt. 2. Balans tussen ambities en financiële middelen De ambities uit de onlangs vastgestelde visies moeten in 2026 nog vertaald worden naar een concreet uitvoeringsprogramma voor de jaren 2027-2030. De raad vraagt op voorhand nadrukkelijk aandacht voor een gezonde balans tussen deze ambities en de beschikbare financiële middelen. Dit is essentieel, omdat de discussie met het Rijk over de hoogte van de BDU (Brede Doeluitkering), nog niet is afgerond en dit gevolgen kan hebben voor de begroting van 2027. Gelet op de grote financiële uitdagingen waar gemeenten vanaf 2028 voor staan, zien wij geen ruimte voor een hogere inwonersbijdrage voor het realiseren van ambities uit de visie Economisch Vestigingsklimaat. 3.

Borging van lokaal maatwerk De borging van lokaal maatwerk binnen het regionale systeem is voor onze gemeente essentieel. Voor Albrandswaard betekent dit concreet de borging van een toekomstbestendige buurtbus die als volwaardig onderdeel in het regionale OV-systeem is geïntegreerd. Wij verzoeken de MRDH om deze verbindingen ook op de lange termijn als belangrijk onderdeel te positioneren. In het verlengde hiervan vragen wij aandacht voor de mogelijkheden van vervoer over water. Wij zijn ons bewust van de complexiteit rondom de financiering van watergebonden vervoer, maar treden hierover graag in gesprek om te verkennen wat binnen het Uitvoeringsprogramma gerealiseerd kan worden. www.albrandswaard.nl Stationsstraat 4 — 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 — E info@albrandswaard.nl 5.1.2.e 5.1.2.e Gemeente Albrandswaard Tot slot Wij vragen u deze aandachtspunten te betrekken bij de definitieve vaststelling van de begrotingsstukken. Wij kijken uit naar de verdere uitwerking van de Strategische Agenda en het Uitvoeringsprogramma en de voortzetting van de constructieve samenwerking.

Hoogachtend, /aard, ■ *** www.albrandswaard.nl Stationsstraat 4 — 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 — E @albrandswaard.nl 5.1.2.e 5.1.2.e 5.1.2.e5.1.2.e 5.1.2.e GEMEENTEBARENDRECHT Binnenhof 1, 2991 AA Barendracht Postbus 501, 2990 EA Barendrecht 14 0180 (Algemeen nummer) gemeente@barendrecht.nl www.barendrecht.nl Bank: 30.54.00.215 Rabobank (Iban: NL04RABO0305400215, ede | swift/BIC: RABONL2U) “P | KvK nimmer: 24494374 Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dagelijks Bestuur Postbus 21012 3001 AA Rotterdam Uw brief van: 13 april 2026 | Ons kenmerk: | 2026-026688 Uw kenmerk: PENC-688306118-2398676 | Contactpersoon: | 5.1.2.e Bijlage(n): | Cluster: | Beleid Leefomgeving Onderwerp: Zienswijze ontwerpbegroting MRDH 2027 | Doorkiesnummer: 14 0180 Datum: | 24 juni 2026 Geachte bestuur, Op 13 april 2026 hebben wij de ontwerpbegroting 2027 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) ontvangen. U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen op deze ontwerp­ begroting. Daarnaast heeft u verzocht om een aanvullende zienswijze op de wijziging van de begroting 2026. De zienswijze op zowel de ontwerpbegroting MRDH 2027 als de wijziging van de begroting 2026 is bespro­ ken in onze raadsvergadering van 23 juni 2026. Zienswijze op ontwerpbegroting MRDH 2027 De ontwerpbegroting geeft ons aanleiding tot het maken van een aantal opmerkingen.

Financiële uitdagingen voor de komende jaren in lijn met onze eerdere zienswijzen geven wij u aan dat alle gemeenten in de regio Rijnmond forse bezuini­ gingen hebben moeten doorvoeren. U heeft daarin ook uw bijdrage geleverd en wij zijn u daar erkentelijk voor. Gemeenten houden echter nog steeds enorme financiële uitdagingen — vooral voor de jaren vanaf 2028 — en moeten daarom aanvullende bezuinigingsmogelijkheden in kaart brengen. Daarbij verwachten wij dat ook uw gemeenschappelijke regeling vanaf 2028 een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen van aanvullende bezuinigingsmogelijkheden. Wij gaan graag de komende periode (tot de kadernota's begro­ ting 2028 en/of ontwerpbegrotingen 2028 van uw gemeenschappelijke regeling) met u in overleg om te on­ derzoeken op welke wijze dat, gemeenten samen met uw gemeenschappelijke regeling, het beste vormge­ geven kan worden. Bijdrage Economisch Vestigingsklimaat De inwonerbijdrage stijgt ten opzichte van de begroting 2026 met € per inwoner naar € per inwo­5.1.2.bper inwoner naar €5.1.2.b ner. De bijdrage voor Barendrecht komt daarmee in 2027 uit op € | De totale bijdrage stijgt met5.1.2.b € ten opzichte van 2026. De noodzaak voor de inwonerbijdrage ligt in de ambities ten aanzien van 5.1.2.b het economische programma en de daarbij behorende overhead.

Wij begrijpen die keuze, maar verzoeken de MRDH om te verkennen waar, met behoud van de waardevolle bijdrage t.a.v. de regionale samenwer­ king, een zekere versobering mogelijk is. Vanwege de financiële druk bij de gemeenten kijken wij daarbij on­ der andere kritisch naar de hoogte van de overhead. Pagina 1 van 2 Integrale gebiedsontwikkeling en beter benutten van bedrijventerreinen Wij merken op dat de begroting voor 2027 explicieter inzet op integrale gebiedsontwikkeling en het beter be­ nutten van bedrijventerreinen. Dit is een positieve ontwikkeling waar wij als gemeente Barendrecht in onze eerdere zienswijze specifiek aandacht voor hebben gevraagd. De nadruk op integrale gebiedsontwikkeling sluit bovendien goed aan bij onze regionale ambities binnen het Dutch Fresh Port verband. Dreiging BDU-korting De dreigende korting vanuit het rijk op de BDU-uitkering is het afgelopen jaar tijdelijk afgewend. In deze tij­ delijkheid zit ook een gevaar. Voor de bereikbaarheid van onze regio is een goed ÓV-netwerk cruciaal. De BDU-korting heeft een grote negatieve impact op het OV-aanbod. Gezien de woningbouwontwikkelingen en bereikbaarheidsopgave voor onze regio is het cruciaal dat deze korting vanuit het rijk definitief komt te ver­ vallen.

Vanuit Barendrecht steunen we daarom uw inzet om in contacten met het rijk blijvend aandacht te vragen voor deze dreiging en te sturen op het definitief schrappen van deze korting. Uitwerking Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat Begin 2026 zijn de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat vastgesteld. Vanuit deze visies wordt voor de nieuwe collegeperiode een strategische agenda en uitvoeringsagenda opgesteld. Wij denken graag actief mee over de inhoud van deze agenda's. Voor het opstellen van beide agenda's willen wij u ver­ zoeken om ook na te denken over een actieve betrokkenheid van de gemeenteraden. Samenvoeging mobiliteitsprogramma's in begroting 2026 In uw aanbiedingsbrief verzoekt u om een zienswijze op een voorgenomen wijziging van de indeling van de begrotingsprogramma's in de begroting 2026. Deze wijziging sluit aan bij de structuur van de begroting 2027 en hiermee wordt meer consistentie bereikt tussen de jaarstukken van 2026 en de begroting 2027. Gezien de meerwaarde van de nieuwe indeling voor de leesbaarheid en omvang van de stukken zien wij geen be­ zwaren tegen deze wijziging. Tot slot Wij vertrouwen erop dat wij met deze zienswijze u deelgenoot hebben gemaakt van onze positie en kijken uit naar voortzetting van de constructieve samenwerking.

Hoogachtend, De gemeenteraad van Barendrecht, de voorzitter, pagina 2 van 2 5.1.2.e 5.1.2.e 5.1.2.e 5.1.2.e gemeente Capelle aan den IJssel | L Metropoolregio Rotterdam Den Haag qriffie@mrdh.nl, | 5.1.2.e | @mrdh.nl datum | kenmerk | uw kenmerk/brief van | doorkiesnummer 13 juli 2026 | 2457643 /2457788 13 april 2026 | 06 5110 1365 onderwerp | Behandeld door/e-mail zienswijzemogelijkheid op MRDH | 5.1.2.e Ontwerpbegroting 2027 en wijziging van de | 5.1.2.e | @capelleaandenijssel.nl MRDH-begrotingsstructuur Geacht bestuur, Op 13 april 2026 heeft u ons de MRDH Ontwerpbegroting 2027 met daarbij ook wijziging van de MRDH-begrotingsstructuur toegezonden. Wij hebben het deze documenten besproken in onze raadsvergadering van 13 juli 2026. Wij hebben besloten geen zienswijzen in te dienen ten aanzien van: a. de MRDH Ontwerpbegroting 2027 en b. wijziging van de MRDH-begrotingsstructuur. Wel verzoeken wij u rekening te houden met het volgende. In lijn met onze eerdere zienswijzen geven wij u aan dat alle gemeenten in de regio Rijnmond forse bezuinigingen hebben moeten doorvoeren. U heeft daarin ook uw bijdrage geleverd en wij zijn u daar erkentelijk voor. Gemeenten houden echter nog steeds enorme financiële uitdagingen - vooral voor de jaren vanaf 2028 - en moeten daarom aanvullende bezuinigingsmogelijkheden in kaart brengen.

Daarbij verwachten wij dat ook uw gemeenschappelijke regeling vanaf 2028 een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen van aanvullende bezuinigingsmogelijkheden. Wij gaan graag de komende periode (tot de kadernota's begroting 2028 en/of ontwerpbegrotingen 2028 van uw gemeenschappelijke regeling) met u in overleg om te onderzoeken op welke wijze dat, gemeenten samen met uw gemeenschappelijke regeling, het beste vormgegeven kan worden. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, de gemeenteraad van Capelle aan den IJssel, de griffier, | de burgemeester, 5.1.2.b drs. T.A. de Mik | drs. J.J. Manusam Wilt u bij beantwoording het kenmerk vermelden. Rivierweg 111 | Telefoon: 14010 Postbus 70 | Telefax: 010 - 2848800 2900 AB Capelle aan den IJssel | BTW nummer: 001877045B05 www.capelleaandenijssel.nl | IBAN: NL41INGB0006691797 gemeente@capelleaandenijssel.nl | BIC nummer: INGBNL2A Bestuur Besturing bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v.

gemeente Delft Retouradres: Postbus 78, 2600 ME Delft Aan: het dagelijks bestuur van de MRDH Digitale verzending via:5.1.2.e | @mrdh.nl Datum | Onderwerp 7 juli 2026 | Zienswijze Delft over MRDH ontwerpbegroting 2027 & Ons kenmerk | ontwerpbeleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2026' 6511915 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage | Geacht bestuur, In reactie op uw verzoek dd 14 april 2026 sturen wij u onze zienswijze op de Ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) 2027 voor de samenwerking van de 21 gemeenten in de MRDH met elkaar en met andere spelers in de regio. In deze brief lichten wij deze zienswijze toe en leggen we enkele accenten. Daarnaast steunen we de voorgenomen samenvoeging van 2 programma's tot 1 programma Mobiliteit ook voor de begroting 2026. We hebben geen opmerkingen bij uw ontwerpbeleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2026. We steunen de inzet die in de MRDH-begroting naar voren komt: • | In 2026 en 2027 pakken we gezamenlijk door op de vernieuwing 'Oude Lijn': een decennialang bestaand voornemen om de 200 jaar oude spoorlijn tussen Leiden en Dordrecht toekomstbestendig te maken. • | In 2026 en 2027 blijven we werken aan een sterke regionale economie. Samen versterken we de vijf prioritaire clusters.

Via samenwerking aan versterken van (aandacht voor) talent en innovatie dragen we bij aan het toekomstige verdienvermogen van de regio. Met aandacht voor voldoende fysieke ruimte voor innovatieve bedrijven in onze regio (van startup tot marktleider). • | Wij onderschrijven uw boodschap dat de mogelijke korting van 10% op de Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer (BDU) zorgwekkend zou zijn voor ons regionale openbaar vervoer. De korting die bedoeld was voor de Specifieke Projectgerichte Uitkeringen, maar die ook geland is op de structurele, onmisbare uitkering waarmee vervoerregio's hun wettelijke taken uitvoeren en bussen trams en metro's laten rijden en de investeringscapaciteit wordt aangetast. • | Wij zien dat u een verdere focus van ambities en doelen aanbrengt en het inzicht in de resultaten daarmee vereenvoudigd. De samenhang van de inzet voor het economisch vestigingsklimaat en het vervoer zijn verder versterkt en wij zien meer aandacht voor de effecten voor de inwoners. Daarmee komt de MRDH verder tegemoet aan de conclusies van de Rekenkamers van Rotterdam en Den Haag en de evaluatie door Berenschot. Zo versterkt u de waarde van de MRDH-samenwerking voor onze regio. Zienswijze: Wij zien graag de volgende tekstwijzingen doorgevoerd worden in de begroting. 1.

Nu kunnen we met één regionaal pact voor de zuidwestelijke Randstad afspraken maken met het kabinet om alle energie gezamenlijk te richten op het totaalprogramma Oude lijn. Het totaalprogramma van de Oude Lijn is van groot belang voor de regio én Nederland. De vernieuwing van deze spoorlijn is van groot belang voor de woningbouw en economie in Nederland en voor kansen voor mensen in onze regio en daarbuiten. De bestaande en nieuwe stations van de Oude Lijn zijn de dragers van de stedelijke en economische groei. Voor Delft is zowel de toename van het aantal sprinters en stations, als de zorgvuldige inpassing van de spoorverdubbeling essentieel. Inpassing in het bijzondere landschap én in de stad. Wij vragen u daarom de tekst over de MRDH-activiteiten in 2027 in het kader van het Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (pagina 16) te verduidelijken.

Specifiek gaat het om de passage: "Wij voeren lobby Oude Lijn voor ...regionale partners" en "We bereiden een projectbeslissing voor...City Sprinters..." Wij verzoeken u deze te vervangen door de volgende tekst: "We blijven op nationaal niveau de noodzakelijke financiering voor de Oude Lijn agenderen, zodat direct na afronding van de huidige verkenning een projectbeslissing kan worden genomen voor city- sprinters: de noodzakelijke frequentieverhoging, spoorverdubbeling - met inpassing, de nieuw aan te leggen stations en de aanvullende verbetering van bestaande stations. Een besluit van Rijk en regionale partners tot uitvoer van dat totaalprogramma is regionaal en nationaal onontbeerlijk voor de economische transitie van onze regio én voor de bereikbaarheid van de nieuwe woningen." 2. De samenvoeging van de begrotingsprogramma's voor verkeer (verkeersinfrastructuur en gedragsbeïnvloeding) en exploitatie van openbaar vervoer gaat verder dan alleen een technische aanpassing. Het sluit aan bij de ambities van de Mobiliteitsvisie. Wij vragen in de begroting nadrukkelijk aandacht te besteden aan de samenhang van verschillende vervoersmogelijkheden in één mobiliteitssysteem, via de volgende tekst: "De corridoraanpak kan alleen slagen als het openbaar vervoer, het voor- en natransport en alternatieve reismogelijkheden in hun geheel worden bezien.

We kijken er naar uit om dit gezamenlijk in MRDH- verband vorm te geven." 2/4

3. Het innovatiedistrict rond de campus van de Technische Universiteit Delft is een bepalende factor in het toekomstige verdienvermogen van de regio en Nederland. Zoals benoemd in onze eerdere zienswijze op de MRDH-visies zien wij kansen om het Innovatiedistrict Delft als proeftuin te benutten voor de uitwerking van beide visies en om de synergie tussen beide pijlers te versterken. We maken dit graag met u concreet. We vragen u dat in de begroting te benoemen bij de inspanningen voor de Actualisering van Strategische Agenda en het Uitvoeringsprogramma bij de Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat: "Met het Uitvoeringsprogramma en de Strategische Agenda versterken we de synergie tussen de pijler economie en vervoer, met o.a. het Innovatiedistrict Delft als proeftuin." 4. De Strategische Agenda en het Uitvoeringsprogramma bij de Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat zijn bepalend voor de projecten voor onder andere publieke mobiliteit in de begroting en het IPVa voor 2027 en verder. Wij zien daarom graag dat u op pagina 76 van de begroting nadrukkelijk aandacht geeft aan het gezamenlijk opstellen van beide documenten, via de volgende tekstuele toevoeging: "De Strategische Agenda en het Uitvoeringsprogramma worden bepaald in samenwerking.

Via vroegtijdig, frequent, ambtelijke en bestuurlijk overleg wordt gemeentelijke lokale ervaring en kennis ingezet bij het opstellen van deze regionale agenda. 5. We houden focus op spoedige uitvoering van het decennialang bestaande voornemen om de 200 jaar oude spoorlijn tussen Leiden en Dordrecht toekomstbestendig te maken. Daarnaast maken we plannen voor de corridors die deze lijn regionaal ontsluiten. Bij de uitwerking van de Strategische Agenda en het Uitvoeringsprogramma aan de hand van gebiedscorridors is voor Delft en de regio de Oost-west corridor van Zoetermeer naar Westland van groot belang. Deze verbindt de woonplaatsen en campussen in Zoetermeer, Pijnacker, Delfgauw, Den Hoorn, De Lier, Naaldwijk, en 's-Gravenzande met de Delftse economie en voorzieningen, onder andere de Technische Universiteit Delft (TU Aula) en het Reinier de Graaf Gasthuis. Wij vragen u aandacht te besteden aan de noodzaak voor een hoogwaardiger verbinding op deze corridor, die nu al aantoonbaar een vervoersbehoefte kent. We kijken er naar uit om de corridoraanpak gezamenlijk in MRDH-verband vorm te geven door het openbaar vervoer, het voor- en natransport en alternatieve reismogelijkheden in hun geheel te bezien. 6.

Vanwege de financiële uitdagingen van de gemeenten, verwachten wij dat ook de MRDH een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen van aanvullende bezuinigingsmogelijkheden vanuit de intergemeentelijke samenwerking op de MRDH-taken vanaf 2028. 7. We willen in MRDH-verband meedenken hoe wij het Rijk inzicht geven in het grote belang van de BDU voor mobiliteit, economisch vestigingsklimaat en woningbouw. We maken graag samen de betekenis zichtbaar die de BDU en het regionale vervoer hebben voor 3/4

onze inwoners, werknemers, de innovatiekracht en de economische transitie van onze regio. Tot zover onze zienswijze. Afsluiting We waarderen de betrokkenheid van uw organisatie, onder andere in het proces voor de vernieuwing van de economie in onze regio en de onze goede samenwerking rond het Innovatiedistrict Delft (IDD). We waarderen ook de gezamenlijke inzet voor de 'Oude Lijn', de spoorverbinding Leiden- Dordrecht. We zien uit naar de resultaten die wij in 2027 kunnen realiseren met de 21 deelnemende gemeenten en de MRDH-organisatie. Hoogachtend, De gemeenteraad van Delft voorzitter. griffier. 4/4 5.1.2.e 5.1.2.e tssihessi Den Haag VREDE EN RECHT Datum | Ons Kenmerk 6 mei 2026 | BSD/11039856 RIS325209 Geamendeerd voorstel van het college inzake Zienswijze op de ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2027 en de wijziging van de begroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2026 Het Dagelijks Bestuur van de MRDH vraagt de gemeenteraden in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) om hun zienswijze kenbaar te maken op: 1. | de Ontwerpbegroting MRDH 2027; en 2. | de wijziging van de MRDH-begroting 2026 voor wat betreft de samenvoeging van de begrotingsprogramma's verkeer en openbaar vervoer tot één begrotingsprogramma Mobiliteit. Op de MRDH-begroting is een zienswijzeprocedure van toepassing (art. 35 Wet gemeenschappelijke regelingen).

Conform artikel 4:1 van de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014 dient er bij wijziging van een begroting een zienswijze te worden gevraagd als óf de inwonerbijdragen wijzigen óf als er wordt geschoven tussen begrotingsprogramma's. Met de voorgestelde procedure wordt hieraan voldaan. De zienswijze periode loopt van 13 april tot en met 7 juli 2026 (12 weken conform de gewijzigde Wgr). Context De gemeente Den Haag neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). In de MRDH werken 21 gemeenten samen aan het verbeteren van de bereikbaarheid en het vernieuwen van de economie, waarbij mobiliteit en economie sterk met elkaar verbonden zijn. Meer informatie over de MRDH is te vinden op www.MRDH.nl/welkom. De MRDH heeft vanuit de Rijksoverheid de status van vervoersautoriteit gekregen. Daarmee voert de MRDH-taken uit de Wet Personenvervoer 2000 uit. Zo is de MRDH-opdrachtgever van het regionale en stedelijke openbaar vervoer in de 21 gemeenten, waarvoor zij concessies verleent aan vervoerbedrijven. Daarnaast worden subsidies verstrekt voor diverse verkeer- en vervoerprojecten. Ook heeft de MRDH een wettelijke taak vanuit de Wet Lokaal Spoor. Zij is verantwoordelijk voor de veiligheid op en rond het spoor. In Nederland zijn 13 dergelijke vervoersautoriteiten.

De meeste zijn op schaal van de provincie, alleen de regio's rond Amsterdam (VRA) en Rotterdam en Den Haag (MRDH) vormen daar een uitzondering op. In de MRDH nemen wethouders, raadsleden en burgemeesters uit de inliggende gemeenten deel aan de besluitvormende gremia. Zij moeten daar wel afwegingen maken in het belang van de regio, niet alleen in het belang van hun gemeente. Zo kunnen gemeenten, ook Den Haag, hun invloed aanwenden bij de besluiten die binnen de MRDH genomen worden op het gebied van openbaar vervoer en bereikbaarheid. Naast de exploitatie van het ov en de veiligheid op het spoor, werken de MRDH en de gemeente op veel vlakken samen. Zo betaalt de MRDH mee aan investeringen als de Vlietlijn, INTHR (Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio) en de metropolitane fietsroute Westland — Den Haag. Gemeente Den Haag | Postbus 12600 T 14070 Spui 70 | 2500 DJ Den Haag www.denhaag.nl Den Haag Gemeente Den Haag Ons kenmerk BSD/11039856 De economische samenwerking heeft geen wettelijke basis, maar regionale economische samenwerking heeft een strategische reden. Economische dynamiek houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Bedrijven opereren regionaal, ketens zijn verweven en arbeidsmobiliteit is grensoverschrijdend. Zonder gezamenlijke afstemming riskeren we versnippering, gemiste kansen en suboptimale investeringen.

In een regio, die economische gezien een enorme potentie heeft, maar wel voor grote transformatie-opgaven staat, is samenwerken met de regio noodzakelijk om deze economie verder uit te bouwen en te ontwikkelen. Daarmee zorgen we voor voldoende verdienvermogen voor de toekomst, wat uiteindelijk ten goede komt aan de brede welvaart voor alle inwoners. De afgelopen jaren heeft de regionale samenwerking zijn vruchten afgeworpen met de ontwikkeling van verschillende campusgebieden in de regio, de start van een regionaal start- en scale-up programma en een gezamenlijke inbreng bij de provincie op het gebied van ruimte voor werken. Ook in Den Haag konden de afgelopen jaren al meerdere initiatieven zich (verder) ontwikkelen, dankzij financiële steun van de MRDH, zoals bijvoorbeeld het living lab Binckhaven, het Global Market Entry Program (dat mkb ondernemers helpt om hun bedrijf op te schalen in het buitenland), Technology Parc Ypenburg en onlangs nog het onderzoek naar de ontwikkelkansen van de visafslag als innovatiehub in de haven van Scheveningen. Inhoudelijk kader voor de begroting De koers van de MRDH is vastgelegd in de Strategische Agenda 2023-2026 (die dit jaar herijkt wordt) en in de recent vastgestelde Mobiliteitsvisie en de Visie op het Economisch Vestigingsklimaat.

Deze beide visies worden in 2026 verder uitgewerkt in een integraal uitvoeringsprogramma voor de komende vijf tot tien jaar. Op basis van de visies wordt dit jaar ook de Strategische Agenda geactualiseerd voor de periode 2027-2030. Het strategische kader voor de begroting 2027 is voorlopig nog de Strategische Agenda 2023-2026. De begroting 2027 wordt dan later, in het begrotingsjaar zelf, gewijzigd, waarmee visie, strategie en uitvoering weer op elkaar aansluiten. In de strategische agenda 2023-2026 zijn vijf opdrachten geformuleerd waaraan de MRDH werkt en die ook terugkomen in de begroting: 1. investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren; 2. toekomstbestendige economie stimuleren; 3. actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren; 4. vernieuwen van werklocaties; 5. versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk. De ontwerpbegroting vormt de noodzakelijke financiële vertaling van de Strategische Agenda en nieuwe visies van de MRDH, en maakt het mogelijk om de gezamenlijke regionale opgaven — op het gebied van bereikbaarheid, economische ontwikkeling en leefbaarheid — doelgericht, voorspelbaar en in samenhang uit te voeren. Zienswijze Den Haag op Visie op het Economisch Vestigingsklimaat Op 13 november 2025 heeft de Haagse gemeenteraad de zienswijze vastgesteld op de Visie op het Economisch Vestigingsklimaat.

De gemeenteraad heeft voorgesteld het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat geheel te schrappen uit het takenpakket van de MRDH. Dit zou bijdragen aan meer focus van de MRDH op kerntaken op het gebied van mobiliteit, en een doelmatiger en beter democratisch gelegitimeerde inzet van publieke middelen. 2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk BSD/11039856 Het Algemeen Bestuur van de MRDH heeft deze zienswijze niet overgenomen. De kerntaken van de MRDH zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling vraagt unanieme besluitvorming en Den Haag staat alleen in dit standpunt. Eerder in 2024 — 2025 is de gemeenschappelijke regeling van de MRDH geëvalueerd met onder meer een onafhankelijk onderzoek door Berenschot. Dat onderzoek laat zien dat de samenwerking binnen de MRDH bestaanswaarde en meerwaarde heeft. Berenschot stelt dat voor het Economisch Vestigingsklimaat herkenbare resultaten zijn geboekt en dat er een bijdrage is geleverd aan de economische vernieuwing van de regio. De samenwerking binnen deze pijler wordt gewaardeerd. Tegelijkertijd constateert Berenschot dat de gezamenlijke inzet van de 21 gemeenten in de afgelopen 10 jaar nog niet voldoende is geweest om de grote ambities waar te maken. Ook stellen ze dat de samenwerking in formele zin sterk is gelegitimeerd, op zichzelf en in vergelijking met andere gemeenschappelijke regelingen, maar de ervaren legitimiteit en betrokkenheid blijft achter en is daarmee een belangrijk aandachtspunt. Berenschot heeft aanbevelingen gedaan om focus aan te brengen en meer samenhang tussen het Economisch Vestigingsklimaat en Bereikbaarheid aan te brengen om meer impact te realiseren .

Het Algemeen Bestuur van de MRDH ziet de zienswijze van de gemeente Den Haag op de Visie op het Economisch Vestigingsklimaat als een onderstreping van de urgentie om deze aanbeveling van Berenschot voortvarend op de pakken. De ambities in de strategische agenda en de beide visies worden daarom in de begroting in samenhang met elkaar gepresenteerd. In de begroting benoemt de MRDH dat versterking van de economie alleen mogelijk is als ook de bereikbaarheid verbetert. Het verbeteren van de bereikbaarheid heeft een maatschappelijk én economisch doel: het verbinden van wonen, werken en recreëren in het belang van de inwoners van de regio. Herindeling begrotingsprogramma's In de afgelopen jaren werkte de MRDH met drie begrotingsprogramma's, namelijk 1) Exploitatie verkeer en openbaar vervoer, 2) Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer, en 3) Economisch Vestigingsklimaat. In de MRDH-ontwerpbegroting 2027 is de programma-indeling herzien en teruggebracht naar twee begrotingsprogramma's: Mobiliteit en Economisch Vestigingsklimaat. Met deze nieuwe indeling wordt meer focus en samenhang aangebracht in de wijze waarop de Metropoolregio haar wettelijke taken en ambities verantwoordt. De wettelijke taak op het gebied van verkeer en vervoer wordt hiermee samengevoegd in één integraal mobiliteitsprogramma.

Dit leidt tot een compacter en overzichtelijker begrotings- en verantwoordingsdocument. De samenvoeging tot één Mobiliteitsprogramma sluit aan bij de aanbevelingen van zowel de accountant als de Rekeningcommissie, en draagt eraan bij dat de begroting beter navolgbaar is. Het voorstel is om deze wijziging niet alleen voor de Begroting 2027 door te voeren, maar deze ook van toepassing te verklaren op de lopende Begroting 2026. Hiermee wordt bereikt dat zowel de 2e Bestuursrapportage 2026 als de Jaarstukken 2026 al volgens de nieuwe, compactere indeling worden gepresenteerd. Dit bevordert de leesbaarheid, vermindert overlap en verstevigt de consistentie tussen de begrotingsjaren 2026 en 2027. *Hoewel deze herindeling tot één integraal begrotingsprogramma mobiliteit op steun kan rekenen, is aandacht nodig voor het voorgenomen moment van invoering. Voor het vertrouwen in de overheid, zo ook de MRDH, is het belangrijk dat over de uitvoering van de begroting goed navolgbaar wordt gerapporteerd in de jaarrekening. Het halverwege het jaar doorvoeren van een wijziging in de indeling kan leiden tot een beperking van de 3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk BSD/11039856 transparantie, vergelijkbaarheid en navolgbaarheid, omdat de jaarrekening over 2026 in indeling zou afwijken van de vastgestelde en reeds in uitvoering zijnde begroting 2026. Wij vinden het meer voor de hand liggen de wijziging door te voeren voor de begroting 2027 en de daaropvolgende jaarstukken. Financiën Een korte samenvatting van de financiële begroting, de 'Begroting in één oogopslag', is toegevoegd als bijlage bij de begroting. Programma Mobiliteit Het programma mobiliteit betreft de wettelijke taak verkeer en vervoer en wordt grotendeels bekostigd uit de Brede Doeluitkering verkeer en vervoer (BDU verkeer) van het Rijk. Deze BDU staat onder druk, onder meer door de 10%-korting op SPUK-regelingen van het kabinet Schoof I, die ook de BDU onbedoeld trof. Na een succesvolle lobby is de korting verschoven van 2026 naar medio 2027, maar er is nog geen structurele oplossing voor herstel van deze Rijksfout. Voor het begrotingsjaar 2027 en de meerjarenbegroting 2028-2030 wordt geen tekort begroot. De bestedingen in 2027 zijn hoger dan de inkomsten. Dit komt door jaarlijkse fluctuaties binnen de investeringen. Het verschil wordt gedekt uit het BDU-saldo. De begroting is structureel sluitend. Wel is het zo dat als bovengenoemde korting niet gerepareerd wordt, het BDU-saldo onvoldoende ruimte biedt voor gewenste investeringen in het ov.

Ook de exploitatie van het ov komt dan in gevaar. Als de korting blijft en structureel wordt, dan wordt de MRDH gedwongen structureel minder geld uit te geven aan de exploitatie van het ov. Dat kan op verschillende manieren: lijnen schrappen, haltes schrappen, minder rijden en stoppen op bestaande lijnen of het verhogen van de tarieven. Waarschijnlijk zal dan in samenspraak met de gemeenten gekozen worden voor een combinatie van maatregelen die de kwaliteit van het ov zo min mogelijk raken en de tarieven betaalbaar houden voor iedereen. Samen met de Vervoerregio Amsterdam (VRA) zet de MRDH zich in om te zorgen voor voldoende middelen voor uitvoering van het takenpakket en de opgaven en het terugdraaien van de BDU-korting. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa, bijlage 3 in de begroting) maakt deel uit van het programma Mobiliteit en geeft inzicht in de bijdrage vanuit de middelen van de Vervoersautoriteit aan het realiseren van infrastructurele projecten. Voor kleine projecten wordt in 2027 een subsidieplafond van € 30 miljoen ingesteld. In Den Haag zijn in het recente verleden bijvoorbeeld fietspaden aan Juliana van Stolberglaan, De la Reyweg en de Delftselaan met een bijdrage van de MRDH opnieuw aangelegd.

Het meerjarenbeeld BDU kijkt nog langer door dan de 20 jaar van de meerjarenbegroting en bevat het overzicht van alle inhoudelijke opgaven die direct bijdragen aan de doelen uit de Strategische Agenda (werkvoorraad) en geeft inzicht in de match tussen deze opgaven en de beschikbare middelen. *Den Haag kijkt met grote interesse naar de uitkomsten van de pilots met autonoom (bus)vervoer. Deze innovatie biedt belangrijke kansen voor de toekomst, maar heeft de ruimte nodig om te testen en leren functioneren in complexere stedelijke omgeving. Den Haag wil een bijdrage leveren aan deze innovatie door middel van een pilot met autonoom vervoer in onze stad. Daarom verzoeken wij om Den Haag op de routekaart autonoom vervoer te zetten, met als doel nog in 2027 een pilot te beginnen met in ieder geval busvervoer op een gepast traject. 4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk BSD/11039856 *Den Haag wil in het kader van opdracht 3, het stimuleren van actieve en collectieve mobiliteit, in het bijzonder aandacht vragen voor de wijk Vroondaal. Deze wijk is op dit moment nauwelijks bereikbaar met het openbaar vervoer. Om ook in deze wijk de bereikbaarheid te verbeteren, een efficiënt antwoord te geven op de groeiende ruimtevraag en met het vervoer minder emissies uit te stoten, dient zo snel mogelijk een fijnmazige toevoeging te komen aan het openbaar vervoersysteem in Den Haag. Daarom verzoeken wij om Vroondaal in 2027 op te nemen als pilot met kleinschalig vervoer. Programma Economisch Vestigingsklimaat Voor het programma Economisch Vestigingsklimaat wordt een inwonerbijdrage geheven. De kosten hiervan worden verantwoord uit het budget voor Bestuurlijke samenwerking. Jaarlijks wordt door de gemeenten in de regio Haaglanden een kaderbrief opgesteld aan alle gemeenschappelijke regelingen (waaronder de MRDH) over de kaders rondom indexering (3,8%). Deze kaders heeft de MRDH gevolgd. Op basis hiervan is de inwonerbijdrage voor de begroting 2027 van de MRDH bepaald en bedraagt deze € 3,11 (was € 3,00). De afgelopen jaren is de inwonerbijdrage heel beperkt gestegen en voor de begroting 2026 zelfs gedaald om gemeenten enigszins te ontzien.

Een overzicht van de inwonerbijdrage per gemeente voor de begroting 2027 is opgenomen in hoofdstuk 7. Het programmabudget dat met deze inwonerbijdrage wordt gevormd wordt voor een groot deel ingezet voor cofinanciering aan projectvoorstellen van (gezamenlijke) gemeenten. Deze projectvoorstellen moeten bijdragen aan een opdrachten die geformuleerd zijn in de strategische agenda 2022-2026. Voor economiscli vestigingsklimaat zijn dit: • het stimuleren van de toekomstbestendige economie van de regio; • het vernieuwen van werklocaties. De Bijdrageregeling versterking economiscli vestigingsklimaat biedt de uitgangspunten op basis waarvan de bestuurscommissie Economiscli vestigingsklimaat besluit over het beschikbaar stellen van deze cofinanciering. Daarnaast wordt jaarlijks een bijdrage verleend aan InnovationQuarter. Deze bijdrage past in de opdracht om de toekombestendige economie van de regio te stimuleren. InnovationQuarter (IQ) is de regionale ontwikkelingsmaatschappij die innovatieve bedrijven helpt groeien door te investeren, internationale samenwerking te stimuleren en nieuwe bedrijvigheid (en internationale instellingen) aan te trekken. Daarmee versterkt het de economische structuur van de regio, creëert het hoogwaardige werkgelegenheid en versnelt het de transitie naar een toekomstbestendige economie.

IQ is een belangrijke partner voor de MRDH én de gemeente Den Haag bij het versterken van het vestigingsklimaat en het innovatie-ecosysteem, zoals ook benoemd in de economische visie (RIS303550) en uitvoeringsagenda (RIS315458). Vanaf begrotingsjaar 2027 zijn er nog geen subsidieafspraken gemaakt. Voor deze nog te maken afspraken wordt in de begroting een bedrag van € 1.061.424 per jaar opgenomen. Dat betreft de subsidie voor het jaar 2026, verhoogd met een indexering van 3,8%, gelijk aan de indexering van de inwonerbijdrage EV. Proces Op 13 februari is, ter voorbereiding op het opstellen van de begroting, de Kadernota MRDH begroting 2027 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. In de kadernota staan uitgangspunten voor de MRDH- begroting 2027 opgenomen voor onder meer het strategisch kader, de programma-indeling, indexering van de inwonerbijdrage, inhoud van de paragrafen en de planning. 5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk BSD/11039856 De Adviescommissies bespreken de conceptbegroting op 17 juni 2026. Na ontvangst van de zienswijzen stelt de MRDH een nota van beantwoording op gericht aan het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur stelt op 11 september 2026 de begroting vast. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 21 april 2026, besluit: I. *als zienswijze op de Ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2027 vast te stellen dat de raad akkoord gaat met begroting. De raad verzoekt de MRDH om voorafgaand aan de vaststelling van de definitieve begroting 2027 meerdere scenario's uit te werken voor het geval de resterende BDU-korting vanaf 2027 structureel wordt. Deze scenario's bevatten ten minste inzicht in de gevolgen voor de exploitatie van het openbaar vervoer, mogelijke effecten op lijnen, frequenties, haltes en tarieven, de gevolgen voor investeringsprojecten en de effecten op de bereikbaarheid van Den Haag, zodat gemeenten hierover vooraf een afgewogen oordeel kunnen vormen; II. als zienswijze op de wijziging van de MRDH-begroting 2026 vast te stellen dat de raad akkoord gaat met wijziging van de begroting; III. deze zienswijzen in te dienen bij het algemeen bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

"Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 4 juni 2026. De griffier, De voorzitter, 6/6

Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dagelijks bestuur Postbus 21012 3001 AA ROTTERDAM Datum: Zaaknummer: Team: Onderwerp: 23-6-2026 2401444 Duurzaam Wonen en Werken Zienswijze gemeente Krimpen aan den IJssel begroting 2027 Beste leden van het dagelijks bestuur, Onze regio staat voor grote opgaven. Met uw begroting geeft u financiële invulling a ___2 gezamenlijke ambities om de economie te vernieuwen en de bereikbaarheid te verbeteren ij onderschrijven het belang van regionale samenwerking. Samenwerking met alle gemeenten, het bedrijfsleven en de maatschappelijke partners is rand voorwaardeliik om onze ambities te realiseren. We doen dit om onze regio te versterken, zodat onze inwoners hier prettig kunnen wonen, werken en leven. aan onze Onze gemeenteraad besloot tijdens de raadsvergadering op 25 juni 2026 om een zienswijze in € lenen op uw ontwerpbegroting 2027. Allereerst willen wij u bedanken voor de prettiae en succesvolle samenwerking de afgelopen jaren. Wij kunnen ons vinden in de financiële invulling van uw begroting aan de hand van de gezamenlijke opgaven en ambities uit de trategische agenda, mobiliteitsvisie en visie economisch vestigingsklimaat. De structurele financiële uitdagingen van gemeenten blijven groot. In lijn met onze eerdere zienswijzen geven wij u aan dat alle gemeenten in de regio Rotterdam-Rijnmond forse bezuinigingen moesten doorvoeren.

U heeft daarin ook uw bijdrage geleverd. Wij zijn u daar erkentelijk voor. u aan dat alle doorvoeren. U heeft daarin ook Gemeenten houden echter nog steeds enorme financiële uitdagingen - vooral voor de aren Vanaf 2028 — en moeten daarom aanvullende bezuinigingsmogelijkheden in kaart brengen Daarbij verwachten wij ook dat uw gemeenschappelijke regeling vanaf 2028 een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen van aanvullende bezuinigingsmogelijkheden. Wij gaan graag de komende periode (tot de kadernota’s begroting 2028 en/of ontwerpbegrotingen 2028 van uw gemeenschappelijke regeling) met u in overleg om gezamenlijk te onderzoeken op welke wijze we dat met elkaar kunnen vormgeven Samen aan de slag met onze regionale ambities. Wij kijken uit naar de verdere uitwerking van de mobiliteitsvisie en visie economisch vestigingsklimaat later dit jaar. Dit sluit goed aan op de start van de nieuwe raden en u°aan dl o0 met elkaar invulling te geven aan °nze ambities.

Wij gaan graag samen met aan op de start van de nieuwe raden Met vriendelijke groet, Namens de raad van de gemeente Krimpen aan V > 5.1.2.e 5.1.2.e 5.1.2.e GEMEENTE Lansingerland Aan Metropoolregio Rotterdam Den Haag Postbus 21012 3001 AA ROTTERDAM Van Gemeente Lansingerland Onderwerp Zienswijze begroting 2027 Datum Ons kenmerk 23 juni 2026 U26.01864 Geachte heer, mevrouw, Op 13 april 2026 ontvingen wij de Ontwerpbegroting MRDH 2027 met het verzoek onze definitieve zienswijze kenbaar te maken. Deze vindt u hieronder. De gemeente Lansingerland constateert dat de ontwerpbegroting 2027 de ambities uit de Mobiliteitsvisie MRDH 2050 en de Visie Economisch Vestigingsklimaat op hoofdlijnen overtuigend financieel vertaalt. Wij onderschrijven deze koers en geven u daarbij enkele aandachtspunten mee. Economisch Vestigingsklimaat In de Visie Economisch Vestigingsklimaat zijn drie keuzes benoemd die bepalend zijn voor de toekomst van onze regionale economie: het verbeteren van werklocaties, de inzet op technologie en innovatie, en het versterken van het toekomstige arbeidspotentieel. Samen met een scherpe focus op vijf sectoren en in nauwe verbinding met onze inzet voor mobiliteit draagt deze inzet bij aan een sterke, toekomst- bestendige regio waarin economische groei hand in hand gaat met maatschappelijke en sociaaleconomische vooruitgang.

Wij constateren wel een gemiste kans om in deze begrotingsronde nog impact te maken met het aankomende uitvoeringsprogramma. Opdracht 2 en 4, Toekomstbestendig economie stimuleren en Vernieuwen werklocaties uit de Uitvoeringsagenda 2023-2026 gaan hun laatste jaar in. Wij kijken uit naar de nieuwe vorm waarin de MRDH doorontwikkelt en naar de bijbehorende nieuwe Strategische Agenda en het Uitvoeringsprogramma. De stijging van de inwonerbijdrage betreft voor ons een autonome ontwikkeling en wordt verwerkt in de kadernota 2027 en begroting 2027. 1/4

GEMEENTE Lansingerland Zorgvuldige uitwerking Strategische Agenda en Uitvoeringsprogramma Lansingerland onderschrijft de integrale koers die in de ontwerpbegroting zichtbaar wordt en waardeert dat mobiliteit en economisch vestigingsklimaat steeds sterker in samenhang worden benaderd. Juist de actualisatie van de Strategische Agenda en het op te stellen Uitvoeringsprogramma zijn belangrijke bouwstenen om deze koers verder te concretiseren. Tegelijkertijd vraagt de gemeente aandacht voor een zorgvuldige inrichting van dit proces. Het goed meenemen van gemeenten en andere partners, waaronder provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat en andere betrokken stakeholders, vraagt ruimte voor gezamenlijke uitwerking en inhoudelijke verdieping. Breed bestuurlijk en ambtelijk eigenaarschap is daarbij randvoorwaardelijk voor een kansrijk en uitvoerbaar programma. Daarbij komt dat veel gemeenten in deze periode te maken hebben met coalitievorming, overdrachts- dossiers en het inwerken van nieuwe raden, wat tijd vergt. Juist voor thema's als publieke mobiliteit en corridoraanpak, die voor onze gemeente zeer relevant zijn, is brede en kwalitatief goede betrokkenheid essentieel. Wij worden hier als raad dan ook graag bij betrokken.

ZoRo-corridor als kansrijke uitwerking binnen de Mobiliteitsvisie Lansingerland ziet in de ZoRo-corridor een zeer kansrijke propositie om invulling te geven aan de uitgangs­ punten uit de Mobiliteitsvisie MRDH 2050. Deze corridor is nadrukkelijk meer dan een potentiële OV-verbinding alleen. Zij kan uitgroeien tot een integrale ontwikkelcorridor waarin bereikbaarheid, woningbouw, economische ontwikkeling en kennisclusters elkaar versterken. Daarmee sluit deze corridor rechtstreeks aan op het uitgangspunt uit de Mobiliteitsvisie dat mobiliteit niet alleen vervoervraagstukken adresseert, maar ook vliegwiel is voor ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling. De ontwikkeling van Bleizo-West als woningbouwlocatie, bedrijvenlocatie en mobiliteitsknoop in één biedt daarbij een logische concrete eerste stap om de corridor waarin deze gelegen is programmatisch verder vorm te geven. Juist hier kan de koppeling tussen mobiliteitskwaliteit, verstedelijking, werklocaties en innovatie-ecosystemen waaronder het Dutch Innovation Park (met o.a. de Haagse Hogeschool) en Horti Science Park (met o.a. de Wageningen Universiteit) tastbaar worden gemaakt.

Daarbij ligt tevens veel potentie in het versterken van verbindingen tussen economische en kennisclusters in de Zuidelijke Randstad, waaronder richting Leiden Bio Science Park, Erasmus Universiteit Rotterdam, TU-Delft en MICS Schiedam, maar ook de Universiteit Utrecht waarmee de corridor regionale meerwaarde krijgt passend bij de corridoraanpak van de MRDH. Lansingerland vraagt om in het uitvoeringsprogramma te prioriteren op corridors waar samenhang tussen bereikbaarheid, verstedelijking en economisch vestigingsklimaat het grootst is en waar op korte termijn uitvoeringskracht kan worden georganiseerd. Wij zien de ZoRo-corridor, in samenhang met BleiZo, als logische kandidaat om daarin vroegtijdig richtinggevend uit te werken. Investeer daar waar het snelst impact kan worden gemaakt op vestigingsklimaat, bereikbaarheid en corridorontwikkeling. 2/4

GEMEENTE Lansingerland Consistentie tussen systeeminvesteringen en ontwikkeling van het busnet Lansingerland constateert positief dat de ontwerpbegroting fors inzet op de versterking van het openbaar vervoersysteem, onder meer via investeringen in nieuwe voertuigen, remises, werkplaatsen, laad- infrastructuur en overige systeemkwaliteit. Deze inzet onderschrijft dat de MRDH mobiliteit terecht benadert als randvoorwaarde voor verstedelijking, economische ontwikkeling en duurzame bereikbaarheid. Tegelijkertijd vraagt de gemeente aandacht voor de samenhang tussen deze investeringsagenda en de ontwikkeling van het regionale busnet, met name de wijze waarop nu invulling wordt gegeven in de vervoerplannen over het busvervoer van RET en het Plan Nieuw Busnet. Waar op systeemniveau wordt geïnvesteerd in versterking en groei, zien wij in delen van het busnet juist een ontwikkeling richting afschaling en verschraling. Dat roept de vraag op hoe deze bewegingen zich tot elkaar verhouden, temeer daar de Mobiliteitsvisie MRDH 2050 juist uitgaat van een samenhangend systeem van publieke mobiliteit die de automobiliteit moet terugdringen. Lansingerland vraagt daarom aandacht voor het uitgangspunt dat investeringen in systeemversterking hand in hand moeten gaan met een toekomstbestendige ontwikkeling van het onderliggende netwerk, inclusief sterke ontsluitende busverbindingen.

Juist snelle corridors en hoogwaardige OV-verbindingen functioneren immers alleen goed wanneer zij worden gevoed door robuuste aanvoerlijnen. In dat licht vraagt de gemeente om de verdere uitwerking van het Plan Nieuw Busnet nadrukkelijk in samenhang te bezien met de investeringskoers uit deze begroting en met de ruimtelijke groeiopgaven in de regio. Daarbij ligt het voor de hand om, conform de door het college van B&W ingediende reactie op de vervoerplannen 2027, eerst het Plan Nieuw Busnet zorgvuldig bestuurlijk af te ronden alvorens ingrijpende keuzes over structurele afschalingen te bestendigen. Voor Lansingerland is dit ook direct verbonden met corridorontwikkeling rond ZoRo en de gebieds- ontwikkeling Bleizo-West. Juist waar wordt ingezet op schaalsprongen in bereikbaarheid en woningbouw, past een ontwikkelbenadering waarin investeringskracht en exploitatieontwikkeling elkaar versterken, niet tegenwerken. Groei van reizigers en versterking van netwerkkwaliteit zouden daarbij leidend moeten zijn, niet verdere reductie van aanbod.

Met een vriendelijke groet, gemeenteraad van Lansingerland Griffier Rik van der Linden Burgemeester 3/4 5.1.2.e5.1.2.e 5.1.2.e GEMEENTE Lansingerland Contactgegevens Team Domein Email Telefoon Postbus 1 2650 AA Lansingerland www.lansingerland.nl Ruimtelijke Economische Strategie Ruimte & Economie info@lansingerland.nl 010 800 40 00 4/4 5.1.2.e Metropoolregio Rotterdam Den Haag t.a.v. het Dagelijks bestuur Postbus 21012 3001AA Rotterdam U O Leidschendam- Voorburg Postbus 1005 2260 BA Leidschendam Telefoon 14 070 @Gemeente_LV www.lv.nl/contact www.lv.nl Datum 9juli 2026 Ons kenmerk 4740 Uw brief/kenmerk Contactpersoon Telefoon 14 070 Bijlagen n.V.t. Onderwerp Zienswijze Ontwerpbegroting MRDH 2027 Geachte leden van het dagelijks bestuur, Op 13 april 2026 ontvingen wij van u de ontwerpbegroting 2027 en het verzoek tot wijziging begroting 2026 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). De gemeenteraad waardeert de inspanning van de MRDH om een duidelijke koppeling te maken tussen de inhoudelijke doelen en de begroting. Ook waarderen wij de inspanningen om de begroting, bijvoorbeeld door het terugbrengen tot twee begrotingsprogramma's, beter inzichtelijk te maken. Met deze zienswijzebrief delen wij als gemeenteraad zowel onze waardering als aandachtspunten met betrekking tot de begroting en inhoudelijke onderbouwing hiervan. 1.

Begroting 2027: Bundelen verkeer en vervoer Leidschendam-Voorburg juicht de samenvoeging van verkeer en vervoer tot één begrotingsprogramma toe. We zien de inhoudelijke verbanden, bijvoorbeeld in de vorm van publieke mobiliteit. De MRDH is bezig de mogelijkheden te onderzoeken. Leidschendam-Voorburg blijft graag betrokken bij de vervolgstappen waarbij openbaar vervoer en doelgroepenvervoer beter op elkaar worden afgestemd of gecombineerd. 2. Grote regionale ontwikkelopgaven De gemeenteraad onderschrijft de genoemde grote vraagstukken waar onze regio en gemeente voor staat. Ook waardeert de gemeenteraad de ambitie van de MRDH om te sturen op impact. De grote ontwikkel- en transformatieopgaven binnen onze regio vragen een integrale en resultaatgerichte aanpak. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen MRDH, de gemeenten en andere betrokken instanties. Graag in uw antwoord datum en ons kenmerk vermelden. 5.1.2.b Datum 9 juli 2026 Ons kenmerk 4740 Pagina 2/3 Leidschendam-Voorburg vraagt hierin nadrukkelijk de samenwerking en afstemming in de regio met betrekking tot integrale opgaven op te (blijven) zoeken en op elkaar af te stemmen. Bijvoorbeeld de samenwerking met de Provincie Zuid-Holland en Haagse regio. De aanpak op elkaar af te stemmen is een randvoorwaarde voor het succes van integrale opgaven.

Graag trekken wij samen met de MRDH en andere gemeenten op bij het opstellen van de Strategische Agenda en Uitvoeringsprogramma. In dat kader vraagt de gemeenteraad specifiek aandacht voor de ontwikkelingen rondom de Vlietlijn. Het huidige voorkeurstracé voor de Vlietlijn leidt in Voorburg-West al langere tijd tot zorgen over leefbaarheid, veiligheid, aantasting van de groenstructuur, en overlast. Bovendien zijn nut en noodzaak van het huidige tracé voor de inwoners van Leidschendam-Voorburg onvoldoende aangetoond. Daarnaast wacht de gemeenteraad nog op de uitkomst van het regionale mobiliteitsonderzoek. De gemeenteraad vindt dat de inwoners van de Binckhorst gebaat zijn bij een bereikbare wijk, inclusief een goed OV-aanbod. Dit zou echter ook op een alternatieve wijze bereikt kunnen worden. Dit betreft zowel de wijze waarop het voorgestelde tracé ingepast kan worden (geheel of gedeeltelijke ondertunneling, alternatieve aanlanding dan station Voorburg) als de inzet van alternatieve vervoersmogelijkheden (bijv, een snelbus). In aansluiting op de nog te publiceren mobiliteitsonderzoeken willen wij als raad graag proactief betrokken worden bij het meedenken over oplossingen voor de gesignaleerde knelpunten. 3.

Brede welvaart doelstelling economie en mobiliteit Leidschendam-Voorburg waardeert de inspanning van de MRDH om aandacht te besteden aan brede welvaart en sociaaleconomische ontwikkelingen. We juichen deze inspanning van de MRDH op het raakvlak van economie en mobiliteit toe. De MRDH heeft Beeck de opdracht gegeven om onderzoek uit te voeren naar brede welvaart en betere bereikbaarheid. De hierin genoemde pilot voor Leidschendam- Zuid zien wij als kans om samen met de MRDH verder uit te werken. 4. Zorgen structurele financiële middelen In de aanbiedingsbrief wordt verwezen naar de korting op de Brede Doeluitkering (BDU). Leidschendam-Voorburg waardeert de inspanning die de MRDH en MRA hebben verricht om korting in 2027 te voorkomen. Helaas is er hiermee nog geen structurele oplossing gevonden. De gemeenteraad vraagt de MRDH om samen met de MRA en Provincies deze inspanningen richting het rijk voort te zetten.

Datum 9 juli 2026 Ons kenmerk 4740 Pagina 3/3 5. Aandacht voor corridors, hotspots en stadsverzorgende economie Voor Leidschendam-Voorburg vormen de stadsverzorgende economie en de hotspot Mall of the Netherlands belangrijke elementen uit de visie economisch vestigingsklimaat. Daarnaast noemt de Mobiliteitsvisie de nog uit te werken corridors. Voor onze gemeente zijn de A12-spoorzone en A4 — Haaglanden N14 van belang. Graag werkt Leidschendam-Voorburg met de MRDH deze hotspots én corridors uit hoe deze in de strategische agenda en het uitvoeringsprogramma opgenomen worden. 6. Weerstandvermogen Met betrekking tot de paragraaf weerstandvermogen merkt de gemeenteraad op dat er in de tekst een bedrag van 43 miljoen euro wordt gehanteerd als de ondergrens risicoreserve, terwijl in de tabel een ondergrens van 44 miljoen euro wordt genoemd. Hoogachtend, de raad van de gemeente Leidschendam-Voorburg, de griffier, de voorzitter, R.G.R. Jeene M.W. Vroom

•) M | Maassluis Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) | Postbus 55 Postbus 21012 | 3140 AB Maassluis 3001 AA Rotterdam T 14 010 E gemeente@maassluis.nl I www.maassluis.nl ons kenmerk | 1090076 | datum kenmerk | PENC-688306118-2398676 | uw brief van | 13 april 2026 contactpersoon | 5.1.2.e | doorkiesnummer onderwerp | Zienswijze begroting MRDH 2027 | bijlage(n) | 0 Geachte heer/mevrouw, In uw brief van 13 april 2026 nodigt u ons uit om onze zienswijze kenbaar te maken op de begroting van de MRDH voor het jaar 2027. Allereerst willen wij u hartelijk danken voor het toesturen van de begroting en de uitgebreide toelichting bij de begrotingsprogramma's. Wij hebben kennis genomen van uw begroting en waarderen en ondersteunen uw inzet voor de ontwikkeling van onze regio. Wij vinden goede bereikbaarheid, mobiliteit en doorstroming van groot belang voor onze inwoners ook vanwege de economische ontwikkeling en effect op de brede welvaart in de metropoolregio. Wij willen dan ook de volgende punten meegeven: • | Wij vinden de sociale veiligheid in en rondom het OV van groot belang. Het afgelopen jaar is er vanuit Maassluis meerdere malen aandacht gevraagd om de inzet van OV-Boa's op de Hoekse Lijn te intensiveren en daarover te communiceren. Wij vragen u ons daarover nader te informeren.

• | Wij herhalen ons pleidooi om op middellange termijn het hoogwaardig openbaar vervoer te verbreden, waaronder een HOV-verbinding om de Hoekse Lijn na Maassluis te verbinden met de regio Haaglanden. Graag zien we dat u dit streven in de corridor aanpak verder vorm zal geven. • | Aansluitend bij onze zienswijze op de Mobiliteitsvisie d.d. 28 oktober 2025 vragen wij hierbij specifiek aandacht voor de komst van een nachtmetro met voldoende toezicht en handhaving en verzoeken u ons daarover ook concreet antwoord te geven wanneer dit gerealiseerd kan worden. • | Met verwijzing naar de aangenomen motie en de bestuurlijke afspraken die er zijn gemaakt vanaf 2012 herhalen wij de dringende wens om de gelijkvloerse zuidelijke toegang tot station Maassluis centrum zo snel mogelijk aan te leggen. • | In de concept vervoersplannen 2027 heeft de RET het voornemen opgenomen om buslijn 126 te schrappen. Dit is een verschraling van de fijnmazigheid van ons openbaar vervoernetwerk en wij betreuren deze stap. Het is onze nadrukkelijke wens om binnen Maassluis te voorzien in een 1/2 fijnmazig vervoersysteem, dat de belangrijkste voorzieningen in Maassluis en de haltes van de metro ontsluit. Wij horen graag van de MRDH wat de alternatieve oplossingen voor onze reizigers zijn, voordat er stappen worden gezet om buslijn 126 te schrappen.

• Op het gebied van economie blijft voor Maassluis de ondersteuning vanuit de MRDH van groot belang om te zorgen voor een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat. Op gebied van de financiën geeft u aan dat de MRDH zich bewust is van de financieel uitdagende context voor gemeenten, dat waarderen wij. In lijn met onze eerdere zienswijzen hebben alle gemeenten in de regio Rijnmond forse bezuinigingen moeten doorvoeren. U heeft daarin ook uw bijdrage geleverd en wij zijn u daar erkentelijk voor. Gemeenten houden echter nog steeds enorme financiële uitdagingen - vooral voor de jaren vanaf 2028 - en moeten daarom aanvullende bezuinigingsmogelijkheden in kaart brengen. Daarbij verwachten wij dat ook uw gemeenschappelijke regeling vanaf 2028 een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen van bezuinigingsmogelijkheden. Wij gaan graag de komende periode (tot de kadernota's begroting 2028 en/of ontwerpbegrotingen 2028 van uw gemeenschappelijke regeling) met u in overleg om te onderzoeken op welke wijze dat, gemeenten samen met uw gemeenschappelijke regeling, het beste vormgegeven kan worden. Daarbij maken wij ons, met u, zorgen over de korting op de Brede Doeluitkering (BDU) vanaf medio 2027. Een extra risico dat wij zien is dat de BDU onvoldoende rekening houdt met stijgende kosten en areaaluitbreidingen.

Goed om te horen dat u samen met de Vervoerregio Amsterdam druk uitoefent om vanuit het Rijk voldoende middelen te krijgen voor de uitvoering van uw takenpakket. Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van de gemeente Maassluis, de griffier, de voorzitter, J. Vinke drs. J.G. de Vries 2/2

• | Anna van Raesfeltstraat 37, Postbus 1, 2636 ZG Schipluiden • | GemeenteMidden-Delfland | T (015) 380 41 11, F (015) 380 99 92 • | • • • | • | E gemeente@middendelfland.nl, I www.middendelfland.nl | cittaslow Algemeen Bestuur MRDH Postbus 21012 2636 HX ROTTERDAM Ons kenmerk | 1010063 Uw aanvraag van | 23 april 2026 | 2 4 JUN 2026 Bijlage Onderwerp | Datum Zienswijze begroting MRDH 2027 en wijziging begroting 2026 | 23 juni 2026 Geacht bestuur, Voor het indienen van een zienswijze heeft u de concept begroting 2027 en de meerjarenbegroting 2028-2030 aangeboden. Deze documenten zijn behandeld in de raadsvergadering van 23 juni 2026. Besluit instemmende zienswijze De gemeenteraad heeft besloten een instemmende zienswijze af te geven. Hieronder zijn op hoofdlijnen de aandachtspunten benoemd die van belang zijn als nadere concretisering van de visies 2050 en betrokken kunnen worden bij het proces van de Strategische Agenda 2027-2030. Inhoudelijke aandachtspunten strategische agenda 2027-2030 Wij onderschrijven het belang van regionale samenwerking op het gebied van mobiliteit, economie en bereikbaarheid, en waarderen de inzet van de MRDH voor een sterke en toekomstbestendige regio.

Tegelijkertijd vragen wij aandacht voor de rol van de MRDH voor het blijven vervullen van een regionale netwerkfunctie en verbindende rol richting provincie en Rijk vanuit de beleidsvelden die een directe relatie hebben met de kerntaken, zoals ruimtelijke ordening, onderwijs en arbeidsmarkt. In deze zienswijze benoemen wij vanuit onze positie als groene gemeente met meerdere dorpen onze aandachtspunten voor de Strategische Agenda 2027-2030. Bij de regionale aandacht voor grens-overstijgende maatschappelijke opgaven dient het perspectief van alle inwoners en voor onze gemeente het Bijzonder Provinciaal Landschap bewaakt te worden. Wij blijven ons inzetten om de kwaliteiten van het landschap in te zetten voor de inwoners van onze regio voor beleving en recreatie, (h)eerlijke voedselvoorziening met aandacht voor klimaat en natuur. Daarmee dragen wij bij aan het economisch vestigingsklimaat in de regio en de brede welvaart voor de ruim 2 miljoen inwoners van onze regio. Daarbij vragen wij de MRDH in de Strategische Agenda 2027-2030 blijvend aandacht te besteden aan een kwalitatief goed en samenhangend regionaal fietsnetwerk. Naast aandacht voor de ontwikkeling van nieuwe verbindingen vragen we ook inspanning voor het beheer en verbetering van bestaande regionale fietsroutes, die een belangrijke bijdrage leveren aan de bereikbaarheid, recreatie en brede welvaart van onze regio.