Monitoring en Evaluatie 2023 Klimaatvisie Ridderkerk.pdf

Klimaatvisie Ridderkerk De route naar 2050 Voortgang klimaatvisie 2023 Maart 2024

Inleiding In 2021 is de Klimaatvisie Ridderkerk vastgesteld. De gemeente Ridderkerk heeft als doel om de CO2-uitstoot te reduceren met 49% in 2030 en 95% in 2050. Daarmee geven we invulling aan het terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen én leveren we een bijdrage aan het realiseren van de circulaire samenleving. Ook leveren we zo onze bijdrage aan de afspraken die (inter-)nationaal en regionaal zijn gemaakt met concrete doelstellingen. Onze doelstellingen richten zich op concrete fysieke maatregelen, bijvoorbeeld isolatie, alternatieve warmtebronnen en het opwekken van energie. Daarnaast richten we ons op bewustwording en gedragsbeïnvloeding van inwoners en ondernemers. Het gaat immers om een gedragsverandering, waarbij we ook onze manier van leven aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Als gemeente streven we ernaar dat alle betrokken partijen samenwerken om de doelstellingen te behalen. Er is dit jaar de nodige vooruitgang geboekt bij de uitvoering van de klimaatvisie. In dit document staat per thema wat er bereikt is. Per doelstelling wordt weergegeven wat de uitgangspunten in de Klimaatvisie zijn, wat in de afgelopen periode (2023-2024) de inzet is geweest om een stap te zetten richting de klimaatdoelstellingen. Niet alles kan of wordt helaas gemeten in de huidige situatie; in sommige gevallen zijn wij afhankelijk van derden.

1

1. Opwekking Strategie:

Acties:

A1

In 2022 zijn de daken van het gemeentelijk vastgoed voorzien van zonne- (en waar mogelijk zonne-/warmte-) panelen.

Alle beschikbare en geschikte dakoppervlakken in Ridderkerk voorzien van energie producerende installaties.

De inwoners faciliteren om op daken en mogelijk gevels eigen energie op te wekken.

Bedrijven faciliteren en stimuleren om hun daken te voorzien van grootschalige opwekking.

A2

Alle ruimtelijk

Ontwikkeling van de terreinen die geschikt zijn voor

acceptabele vrije ruimtes

grootschalige zonneweiden stimuleren bij marktpartijen.

voorzien van energie producerende installaties

Acties:

Huidige stand van zaken:

In 2022 zijn de daken van het

De wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen zijn

gemeentelijk vastgoed voorzien van zonne- (en waar mogelijk

onderzocht en zijn in uitvoering. Daarnaast is gestart met een onderzoek naar de sterkte van dakconstructies. Uit een

zonne-/warmte-) panelen.

shortscan blijkt dat er niet veel bijgelegd kan worden, enerzijds vanwege veiligheidsvoorschriften anderzijds vanwege het draagvermogen van constructies. Aanvullend zijn er nog kansen geïdentificeerd om extra panelen te kunnen leggen, mits dit in lijn is met het beleid voor onder andere erfgoed. Er wordt ook een verkenning uitgevoerd hoe het vastgoed kan voldoen aan de gestelde eisen voor 2030 en 2050. Verder is bij de renovatie van Sportcentrum Drievliet hoog ingezet op duurzaamheid. Het centrum is gerenoveerd naar de eisen “BENG” en aardgasvrij. Op het gebouw liggen onder meer twee soorten zonnepanelen op het dak. Het ene deel wekt elektriciteit op en het andere gebruikt de warmte van de zon om water op te warmen. Het gebouw is op die manier warm in de winter en koel in de zomer. Het energieverbruik wordt in de komende periode gemonitord.

De inwoners faciliteren om op daken en mogelijk gevels eigen

Via diverse kanalen waaronder de WoonWijzerWinkel worden onze inwoners gewezen op de mogelijkheden om energie op te

energie op te wekken.

wekken met zonnepanelen.

2

Volgens de tweejaarlijkse rapportage van de RES-regio Rotterdam-Den Haag werd in 2023 9,8% van alle geschikte dakoppervlak binnen Ridderkerk benut voor de opwek van zonne-energie, tegen 6,6% in 2021 en 3,4% in 2019. De ambitie is om in 2030 40% van het geschikte dakoppervlak te benutten (en uiteindelijk 100% in 2050). De Klimaatmonitor van het CBS laat een positiever beeld zien: daar groeit het percentage daken met zonnepanelen in Ridderkerk van 12% (2020) via 15% (2021) naar 21% (2022). Het verschil wordt als volgt verklaard: de RES-regio berekent het beschikbare geschikte dakoppervlak en bekijkt hoeveel procent daarvan belegd is, terwijl in de klimaatmonitor een dak dat belegd is met één paneel al telt als zonnedak. Het stimuleren van onze inwoners en ondernemers om te investeren in zonnepanelen is een continu proces waarvoor de afgelopen jaren al vele acties en activiteiten in gang zijn gezet. Zo verstrekt de gemeente een duurzaamheidslening tegen 1% rente om o.a. de aanschaf van zonnepanelen mogelijk te maken. In 2023 hebben 39 huishoudens gebruik gemaakt van de lening voor zonnepanelen en zonneboilers, tegen 44 in 2022. In 2021 maakten 15 mensen gebruik van de lening. Het betreft hier in hoofdzaak aanvragen voor zonnepanelen. De gemeente onderzoekt in hoeverre een Gemeentelijke Verduurzamingsregeling (GVR) geïntroduceerd kan worden.

De woningeigenaar kan hierbij de kosten voor het verduurzamen van de woning betalen via de baatbelasting. Er is inmiddels een pilotgemeente gestart met zo’n GVR. We bestuderen de resultaten hiervan. Bedrijven faciliteren en stimuleren

Het Zakelijk Energieloket faciliteert en stimuleert bedrijven om

om hun daken te voorzien van

hun daken te voorzien van grootschalige opwekking. Bedrijven

grootschalige opwekking.

worden actief benaderd en er wordt bij hen een oriënterend energie-adviesgesprek afgenomen. Aan de hand hiervan krijgen ze een rapport met concrete acties om te verduurzamen. In 2023 heeft het Zakelijk Energieloket voor 52 bedrijven in Ridderkerk een oriënterend adviesgesprek uitgevoerd.

Ontwikkeling van de terreinen die

Aangezien zonneparken in het buitengebied niet gewenst zijn

geschikt zijn voor grootschalige zonneweiden stimuleren bij

conform het collegeprogramma, worden nieuwe initiatieven niet in behandeling genomen. Wel wordt concreet gekeken naar het

marktpartijen.

OER-traject van Rijkswaterstaat en Solar Carports.

3

OER-traject Er zijn inmiddels 3 ontwerpen gemaakt voor het opwekken van zon langs de A15. Het project staat in de startblokken om participatie te doen met de omgeving. Dit staat nu wel even ‘on hold’ in verband met een MER voor het windpark op het Beneluxplein dat eerst afgerond dient te worden. Daarna zal dit project in Q3 2024 weer doorgang krijgen. Solar Carports Eind 2023 is een analyse opgeleverd voor de potentie van solar carports in Ridderkerk. Dit biedt handelingsperspectief om de markt te stimuleren voor zon opwek boven parkeerplaatsen. De ontwikkeling van de reeds

Drie windmolens maken deel uit van de plannen voor een

geplande windmolens in Nieuw Reijerwaard faciliteren.

toekomstbestendig bedrijventerrein in Nieuw Reijerwaard. Deze ontwikkeling is belangrijk voor het verwezenlijken van de duurzame ambitie. In 2023 is de verantwoordelijkheid voor de realisatie van de windmolens door het dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard overgedragen aan de gemeente Ridderkerk. De gemeente streeft hierbij naar het bevorderen van lokaal eigendom en maatschappelijk rendement. Het plan is om dit te bereiken via een maatschappelijke tender. Deze kan echter pas worden gestart wanneer meer duidelijk is over de geplande corridor van hoogspanningslijnen door Tennet, aangezien éen van de mogelijke tracés over het plangebied van de windmolens loopt.

4

2. Energiebesparing Strategie:

Acties:

B1

Onze woningvoorraad

Rapportage jaarlijkse vooruitgang energielabels en

verbeteren naar minimaal label C: • Alle woningen met label E, F, G Voor

energievraag aan de hand van monitoring.

1-1-2030 transformeren naar ≥ B. • Vóór 1-1-2050 heeft onze

Samen met woningcorporatie(s) optrekken in de

woningvoorraad gemiddeld een energielabel B met als minimum label C.

B2

Vóór 1-1-2023 alle kantoren verbeteren naar ≥ label C en naar

transitie van huurwoningen, dit vastleggen in de jaarlijkse prestatieafspraken.

Aanpak opstellen van de transitie particuliere woningen. Aanpak opstellen transitie kantoren en commercieel vastgoed.

label A in 2030 conform wettelijke verplichtingen. B3

Vóór 1-1-2030 al het commercieel vastgoed verbeteren naar ≥ label B.

B4

Vóór 1-1-2050 is de energievraag van alle woningen gedaald met 30%.

Inzetten op bewustwording en gedragsverandering voor het verlagen van het energieverbruik en het nemen van energiebesparende maatregelen.

B5

Verduurzamen van het

In 2021 zijn de energiebesparende maatregelen met

gemeentelijk vastgoed naar het

een terugverdientijd van 5 jaar of korter, die niet in de

economisch en maatschappelijk meest verantwoorde energielabel

Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) zitten, uitgevoerd.

met als minimum label C. Aan de hand van de nieuw op te stellen MJOP stellen we uitvoeringsplanning op voor het uitvoeren van energiebesparende maatregelen met een terugverdiendtijd van 5 jaar of korter welke wel een relatie hebben met de MJOP. B6

Vóór 1-1-2050 heeft het

Aanpak opzetten transitie maatschappelijk vastgoed.

maatschappelijk vastgoed (incl. scholen, sportverenigingen en zorginstellingen) een energielabel van ≥ label B.

5

Huidige stand van zaken voor de acties volgend uit de Klimaatvisie Ridderkerk Acties: Huidige stand van zaken: Jaarlijkse monitor opstellen energielabels

Op basis van RVO data kunnen de energielabels van een groot deel van de woningvoorraad worden opgevraagd. Een deel van de woningen heeft nog geen vastgesteld energielabel en kan ingeschat worden op bouwjaar, maar daar worden geen

en energievraag.

woningverbeteringen in meegenomen. Deze schattingen zullen dus gemiddeld lager zijn dan in de praktijk het geval is.

Woningen naar energielabel geregistreerd energielabel G

445 445 450

geregistreerd energielabel F

605 600 615

1.365 1.385 1.430

geregistreerd energielabel E

2.880 2.880 2.930

geregistreerd energielabel D

4.660 4.875 4.975

geregistreerd energielabel C 1.490 1.545 1.575

geregistreerd energielabel B

2.265 2.600 2.630

geregistreerde energielabels A, A+, A++, A+++ en A++++

13.705 14.325 14.600

geregistreerd energielabel 0

2.000 2021

6

2022

4.000 2023

6.000

8.000

10.000

12.000

14.000

16.000

Aanpak opstellen

Voorbeeld van een concrete actie is voor doe-het-zelvers waarbij een voucher besteed kan worden aan isolatiemateriaal. In

transformatie

totaal gaat het om 200 vouchers t.w.v. 1.350 euro waarvan 80 zijn verstrekt. Verder vergoeden we adviezen voor

particuliere woningen.

verduurzaming van dijkwoningen, waar een groot deel van de lagere labels zit. Voor andere wijken worden warmtescans uitgevoerd die een adviesrapport leveren over isolerende maatregelen. Tot slot is gestart met een aanpak om VvE’s te ondersteunen bij verduurzaming. Daartoe is een VvE-helpdesk opgezet om vragen van VvE’s te beantwoorden. Verder is ingezet op het activeren van VvE’s om te gaan verduurzamen. Hiervoor is een informatieavond georganiseerd, gevolgd door een cursus van 3 dagdelen.

Aanpak opstellen verbetering commercieel

Het Zakelijk Energieloket is aangesteld om hulp te bieden aan ondernemers bij het verbeteren van het energielabel van commercieel vastgoed naar label C conform wettelijke verplichtingen 2023. Handhavingsstrategie is opgesteld. Er is

vastgoed naar wettelijke energieprestatie eisen &

geïnventariseerd wat de huidige stand van zaken is (afb).

Kantoren naar energielabel

handhaving.

265

Groen energielabel (A-C)

299 348

Rood energielabel (D-G)

54 54 44 130

Zonder energielabel

100 80

2021

2022

2023

Inzetten op

Met als doel om energiebesparing op te leveren, zijn er acties gericht op bewustwording, gedragsverandering en optimalisatie.

bewustwording en gedragsverandering

Met de volgende acties is dat gerealiseerd:

voor energieverbruik.

-

Adviezen over CV-optimalisatie en waterzijdig inregelen bij VvE’s (naar schatting 10-30% gasbesparing bij uitvoering): 10 uitgevoerd, 6 resterend.

7

-

Via corporaties CV-optimaliseren en waterzijdig inregelen: op dit moment bezig met realisatie. WBV Slikkerveer heeft dit op 162 adressen uitgevoerd. Wooncompas is begonnen met een opdracht voor 720 adressen, deze zijn over de helft in de uitvoering.

-

Energiecoaches zijn bij bewoners, met name uit de sociale huur, langs geweest om advies te geven over energiebewust gedrag. In totaal meer dan 226 adressen bezocht.

-

De warmtescan actie is voor 500 huizen van toepassing geweest. Een warmtescan foto van de woning heeft als doel het aanzetten tot bewustwording en het nemen van maatregelen.

-

Bij de actie verduurzaming dijkwoningen zijn bijna 900 woningen benaderd om ze bewust te maken van de duurzaamheidsslag die er nog te maken valt bij hun woning. De actie vergoed een adviesgesprek voor verduurzaming van de woning.

Aanpak opstellen verduurzamen

De wettelijk verplichte maatregelen (terugverdientijd 5 jaar) zijn uitgevoerd of in beeld gebracht.

maatschappelijk vastgoed naar wettelijke energieprestatie eisen.

8

3. Warmte Strategie:

Acties:

C1

Opstellen en vaststellen warmtevisie Ridderkerk:

De hele gebouwde omgeving aardgasvrij maken o.b.v. de Warmtevisie: Vóór 1-1-2030 is 20% aardgasvrij en vóór 11-2050 is de gehele

1) Herijking transitievisie warmte; 2) Wijkgerichte aanpak opstellen voor collectief warmtenet en voor gebiedsgericht all-electric.

gebouwde omgeving aardgasvrij. C2

Geothermie als alternatieve

We adviseren de vergunningverlenende instanties omtrent

warmte- bron faciliteren.

vergunningen geothermie en informeren stakeholders.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Opstellen en vaststellen warmtevisie Ridderkerk.

De warmtevisie is voor 85% geactualiseerd, de belangrijkste toevoegingen: -

Een nieuw bronnenonderzoek met als resultaat een strategie waarbij per bron is gekeken naar de beschikbaarheid en kansrijkheid/potentie binnen de gemeente Ridderkerk.

-

Er zijn wijkanalyses uitgevoerd, waarbij in combinatie met de bronnenstrategie wijkclusters zijn opgesteld. Vervolgens is op basis van een afwegingskader een voorkeursoplossing en een terugvaloplossing vastgesteld. Per wijk zijn gerichte acties opgesteld in een routekaart naar 2030.

Wijkgerichte aanpak voor collectief

-

Bolnes was aangewezen als startwijk middels een

warmtenet en voor gebiedsgericht

collectief warmtenet. Vattenfall heeft aangegeven dat

all-electric.

een uitbreiding van het bestaand warmtenet uit Rotterdam richting Ridderkerk/Bolnes niet voor de hand ligt op de korte termijn (voor 2035). Dit vanwege hoge investeringen en plannen voor verdichten van het reeds bestaande net. Geconcludeerd kan worden dat het niet realistisch is dat er een uitbreiding richting Bolnes of de rest van Ridderkerk komt. Andere warmteoplossingen zoals een collectief aquathermie systeem of all electric zijn kansrijk in Bolnes, maar daarvoor moeten de woningen goede isolatie en ventilatie hebben.

9

Verder zijn de volgende restwarmtebronnen nader onderzocht: -

Restwarmte uit RWZI Ridderkerk is een kansrijke bron voor ca. 1200 woningen.

-

Restwarmte uit drinkwaterzuiveringsstation Oasen in Slikkerveer vormt een kansrijke bron voor circa 500 woningen of het sportcomplex in de buurt.

We adviseren de

Aan dit actiepunt is nog geen uitvoering gegeven.

vergunningverlenende instanties omtrent vergunningen geothermie en informeren stakeholders.

10

4. Energieopslag Doel: Op 1-1-2022 zijn de kaders voor lokale opslagmogelijkheid voor energie opgenomen in het omgevingsplan. Warmteopslag van het regionaal warmtenet laten we over aan de netbeheerder. Strategie:

Acties:

Start:

Gereed:

D1

Kaders voor

Kaders en randvoorwaarden

Uitstel naar

2031

energieopslag opnemen in omgevingsplan.

formuleren voor de lokale opslagmogelijkheden van energie.

start 2026

In regioverband meedenken met warmte-

Deelnemen aan regionaal overleg en sturen op regionale

Uitstel naar start 2026

opslag regionaal warmtenet en opvolgen

opslagmogelijkheden.

D2

2031

acties netbeheerder.

Huidige stand van zaken voor de acties volgend uit de Klimaatvisie Ridderkerk Acties:

Huidige stand van zaken:

Kaders en randvoorwaarden formuleren voor de lokale opslagmogelijkheden van energie.

Dit is nog niet concreet opgepakt. De salderingsregeling zorgt ervoor dat energieopslag door particulieren nu nog niet rendabel is. Er wordt in algemene zin nagedacht over de (on)mogelijkheden van energieopslag, maar tot concrete acties heeft dat nog niet geleid.

Deelnemen aan regionaal overleg en sturen op

Gemeente Ridderkerk neemt deel aan

regionale opslagmogelijkheden.

Bestuurlijk Netwerkoverleg Energie waarbij opslag ook een onderdeel is.

11

5. Mobiliteit Strategie:

Acties:

E1

Fietsgebruik stimuleren en vóór 1-1-

Aanpak opstellen stimuleren fietsgebruik gekoppeld

2026 de fietsinfrastructuur verbeteren.

aan de actualisatie mobiliteitsbeleid. Aanpak opstellen verbeteren fietsinfrastructuur gekoppeld aan de actualisatie mobiliteitsbeleid.

E2

E3

Vóór 1-1-2026 de interne transportmiddelen van de BAR-

Aanpak opstellen voor verduurzamen en vervangen interne transportmiddelen (BAR) en

organisatie en de NV Afvalbeheer BAR CO2 neutraal maken.

reservatiesysteem werk-werk.

Vóór 1-1-2026 de woon-werk gerelateerde mobiliteit van de BAR-

Aanpak opstellen voor stimuleren alternatieve vervoersmiddelen voor brandstofmotoren.

medewerkers CO2 neutraal maken. E4

E5

Vóór 1-1-2026 een werkgeversaanpak

Aanpak opstellen stimuleren werkgevers alternatieve

CO2-reductie opstellen en uitvoeren.

vervoersmiddelen.

Vóór 1-7-2025 gemeente dekkend

Inventarisatie uitvoeren huidige elektrische

netwerk van elektrische oplaadpalen.

oplaadpalen en aanpak opstellen uitbreiding Opstellen laadvisie en actualiseren beleidsregels Aansluiten op regionale aanbesteding laadinfrastructuur.

E6

Vergroten deelmobiliteit voor 1-12026.

Invoeren deelscootersysteem, aansluiten op het systeem van Rotterdam, verbreding gebruik deelscooters in de regio.

*In 2023 werd nog gewerkt vanuit de BAR-organisatie aan het behalen van de mobiliteitsdoelen. In 2024 zal de gemeente Ridderkerk hier zelfstandig verder aan werken.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Aanpak opstellen

We hebben aandacht voor het stimuleren van het fietsgebruik. Momenteel

stimuleren fietsgebruik gekoppeld aan de

worden er in de regio activiteiten opgehaald rondom de inzet van de tweewieler en wordt gekeken naar diverse doelgroepen. Vervolgens worden

actualisatie mobiliteitsbeleid.

mogelijke belemmeringen om te fietsen in beeld gebracht met als doel deze weg te kunnen nemen, dit met als doel het fietsen verder te stimuleren. Dit alles wordt uiteindelijk vertaald naar een uitvoeringsprogramma met thema’s, acties, projecten en kosten.

12

Aanpak opstellen verbeteren

Met de F16 en de ontwikkeling van de metropolitane fietsroute krijgen we steeds meer snelfietsroutes die de regio aan elkaar verbindt. De F16 loopt via

fietsinfrastructuur gekoppeld aan de

Zwijndrecht, Ridderkerk, Barendrecht en Rotterdam. De komende jaren wordt ook ingezet op een metropolitane fietsroute tussen Dordrecht en Rotterdam.

actualisatie mobiliteitsbeleid.

Met een metropolitane fietsroute worden er brede, doorgaande en comfortabele fietspaden gerealiseerd, die fietsgebruik stimuleren maar ook veilig doorfietsen optimaal faciliteren.

Aanpak opstellen voor

De afgelopen jaren zijn de interne transportmiddelen van de BAR-organisatie

verduurzamen en vervangen interne

verduurzaamd. Fossiele brandstofvoertuigen zijn waar mogelijk op grote schaal vervangen door elektrische voertuigen. 76% van alle

transportmiddelen

personenvoertuigen zijn inmiddels elektrisch en de overige 23% hybride.

(BAR) en reservatiesysteem

Waar elektrificeren van bijvoorbeeld grotere voertuigen nog niet mogelijk is,

werk-werk.

wordt ingezet op schonere brandstoffen zoals HVO (Hydrotreated Vegetable Oil) diesel waarbij de uitstoot van CO2 tot wel 90% gereduceerd wordt ten opzichte van “gewone” diesel. Ook leidt HVO tot minder uitstoot van fijnstof, roet en NOx. Belangrijk punt van aandacht is daarbij wel de ontvlechting van de BARorganisatie. Hierdoor zal bijvoorbeeld gezamenlijke inkoop van voertuigen en delen van faciliteiten minder mogelijk zijn. Dit met het risico dat de huidige transitie die is ingezet wordt vertraagd.

Aanpak opstellen voor stimuleren alternatieve

In 2024 wordt waar mogelijk gekeken hoe middelen en reizen (verder) worden verminderd, veranderd en verduurzaamd. Gemeente Ridderkerk is

vervoersmiddelen voor brandstofmotoren

vanuit dit perspectief als werkgever lid geworden van de klimaatalliantie Duurzame Mobiliteit. Met het ondertekenen van een intentieverklaring gaat de gemeente Ridderkerk met haar medewerkers proactief aan de slag met vormen van duurzame mobiliteit. Denk aan onder meer fietsen, openbaar vervoer, carpooling, (deel)vervoer en thuiswerken.

Aanpak opstellen

Rotterdam wil de CO2-uitstoot in 2030 met 50% terugbrengen ten opzichte

stimuleren werkgevers

van het niveau van 2016. Hiertoe is voor bedrijven onder meer de

alternatieve vervoersmiddelen

Klimaatalliantie Duurzame Mobiliteit opgericht. De alliantie is in samenwerking tot stand gekomen tussen werkgevers en gemeente Rotterdam, met Zuid-Holland Bereikbaar als uitvoeringsorganisatie. Per 2023 is de gemeente Ridderkerk als actief partner aangehaakt bij de Klimaatalliantie en in 2024 wordt deze samenwerking voortgezet. Ook zijn werkgevers met meer dan 100 werknemers per 2024 verplicht om jaarlijks aan het ministerie gegevens te verstrekken over de werkgebonden personenmobiliteit van hun werknemers. We ambiëren daarin het goede voorbeeld te geven om zo werkgevers uit te dagen ook met duurzame mobiliteit aan de slag te gaan.

13

Inventarisatie uitvoeren huidige

Het aantal laadpalen beschikbaar in Ridderkerk is groeiende. In Ridderkerk zijn er tot eind 2023 in totaal 299 (semi)- publieke laadpalen en –pleinen

elektrische oplaadpalen en

gerealiseerd. De komende jaren zullen we het aanbod zoveel als mogelijk aanpassen, passend bij de groei van het aantal elektrische voertuigen.

aanpak opstellen uitbreiding

Daarnaast willen we in 2024 kijken naar innovaties op het gebied van

Opstellen laadvisie en

elektrisch laden. Daarbij houden we rekening met het feit dat er een

actualiseren beleidsregels

toenemende behoefte is om eigen opgewekte stroom te gebruiken voor elektrisch laden, ook voor bewoners die niet de beschikking hebben over een

Aansluiten op regionale

eigen parkeerplaats of parkeerfaciliteiten. Op basis van deze informatie zal ook gekeken worden of de laadvisie dient te worden geactualiseerd.

aanbesteding laadinfrastructuur. Invoeren deelscootersysteem,

Eind 2022 is via de Algemene Plaatselijke Verordening een vergunningplicht ingevoerd voor het aanbieden van deeltweewielers in de openbare ruimte.

aansluiten op het systeem van

Hierdoor is mogelijk alleen aanbieders toe te laten binnen Ridderkerk die daadwerkelijk een vergunning verleend hebben gekregen.

Rotterdam, verbreding

De ambitie richting toekomst is om, naar vaste (digitale) locaties en/of hubs

gebruik deelscooters in de regio

toe te werken. Dit enerzijds met als doel dat deeltweewielers binnen het vervoersnetwerk duidelijk zichtbaar en van toegevoegde waarde zijn en anderzijds zo min mogelijk overlast en hinder opleveren in de openbare ruimte. Samen met MyWheels is in 2023 ook een proef met deelauto’s ingericht in Ridderkerk. Sinds medio 2023 staan er 5 elektrische deelauto in Ridderkerk. De inzet en het gebruik worden in 2024 verder afgestemd en gemonitord.

14

6. Voedsel Strategie:

Acties:

F1

Vóór 1-1-2030 een actieplan opstellen

Aanpak opstellen beperking voedselverspilling en

om voedselverspilling te beperken.

uitvoering.

Lokale producenten versterken en ondersteunen door het gebruik van

Aanpak opstellen promotie en stimulatie lokale producten en uitvoering.

F2

lokale producten te stimuleren.

F3

Met gerichte communicatie de inwoners en bedrijven stimuleren om

Communicatieplan opstellen bewustwording voedingspatronen inwoners.

voedingspatronen te wijzigen. Aanpak opstellen bewustwording voedingspatronen basisscholen en voortgezet onderwijs.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Aanpak opstellen beperking

Er is een actieplan geschreven en er is een nulmeting uitgevoerd.

voedselverspilling en uitvoering.

In 2023 is hier vervolg aan gegeven met kookworkshops.

Aanpak opstellen promotie en

In 2022 organiseerde de gemeente kookworkshops die erop gericht

stimulatie lokale producten en uitvoering.

waren om mensen te stimuleren over te stappen op gasloos koken. Er werd gekookt met inductieplaten en er werd extra aandacht besteed aan de voordelen hiervan. In 2023 werd het concept “koken met LEF” toegevoegd aan de kookworkshop. LEF staat voor lokaal, eco/biologisch en fair trade, de 3 principes voor een gezonde en duurzame voedingskeuze. Vooral in de 2e helft van 2023 was de opkomst groot, waardoor er extra kookworkshops konden worden gegeven (60 aanmeldingen).

Communicatieplan opstellen

De kookworkshops worden in 2024 voortgezet, samen met

bewustwording voedingspatronen inwoners.

Welzijnsstichting Facet. Veel huishoudens koken inmiddels al op inductie (vooral nieuwbouw is al aardgasvrij) of stappen hierop over. Bij nieuwe workshops verschuift het centrale thema daarom van "aardgasvrij" naar "circulariteit en voedsel".

Aanpak opstellen bewustwording

De implementatie van deze actie wordt verder opgepakt in 2024.

voedingspatronen basisscholen en voortgezet onderwijs.

15

7. Circulaire samenleving Doel: Op 1-1-2050 is de lokale samenleving volledig circulair en is de voedselverspilling per huishouden <10 kg per jaar. Strategie:

Acties:

Vóór 1-1-2022 is een plan circulaire samenleving aangeboden aan de raad

Plan opstellen circulaire samenleving.

en is gestart met de uitvoering hiervan. Vóór 1-1-2022 een actieplan voedsel opstellen om voedselverspilling te

Aanpak opstellen beperking voedselverspilling en uitvoering.

beperken. Lokale producenten versterken en ondersteunen door het gebruik van

Aanpak opstellen promotie en stimulatie lokale producten en uitvoering.

lokale producten te stimuleren. Dit is onderdeel van het actieplan voedsel. Met gerichte communicatie de inwoners Communicatieplan opstellen bewustwording voedingspatronen en bedrijven stimuleren om voedingspatronen te wijzigen.

inwoners. Aanpak opstellen bewustwording voedingspatronen basisscholen en voortgezetonderwijs.

Vóór 1-1-2050 is de gemeente volledig

Monitoren naar uitvoeren van het afvalbeleidsplan.

afvalloos. Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Vóór 1-1-2022 is een plan circulaire

Op 26 oktober 2021 is het Uitvoeringsprogramma

samenleving aangeboden aan de raad en is gestart met de uitvoering hiervan.

Circulaire Samenleving vastgesteld, in de voortgangsrapportage Klimaatvisie 2022 is hierover reeds uitgebreider gerapporteerd.

Vóór 1-1-2022 een actieplan voedsel

In 2022 zijn we gestart met de uitvoering van het plan.

opstellen om voedselverspilling te beperken.

Een onderdeel daarvan is de bewustwordingscampagne ‘Omarm je voedsel’. Deze is in 2022 afgerond en voltooid; de campagne ‘Omarm je voedsel’ is succesvol georganiseerd. In de voortgangsrapportage Klimaatvisie 2022 is hierover reeds uitgebreider gerapporteerd.

Lokale producenten versterken en

Zie ook 6. Voedsel. In 2023 werd het concept “koken met

ondersteunen door het gebruik van lokale producten te stimuleren. Dit is onderdeel van

LEF” toegevoegd aan de kookworkshop. LEF staat voor

het actieplan voedsel.

een gezonde en duurzame voedingskeuze. Vooral in de 2e helft van 2023 was de opkomst groot, waardoor er

lokaal, eco/biologisch en fair trade, de 3 principes voor

extra kookworkshops konden worden gegeven (60 aanmeldingen).

16

Met gerichte communicatie de inwoners en bedrijven stimuleren om voedingspatronen te

Zie ook 6. Voedsel. De kookworkshops worden in 2024

wijzigen.

workshops verschuift het centrale thema van "aardgasvrij" naar "circulariteit en voedsel".

Vóór 1-1-2050 is de gemeente volledig

De totale hoeveelheid restafval per inwoner is sinds 2018

afvalloos.

flink afgenomen, van 244 kilo per inwoner naar 126 kilo. Ook van 2022 op 2023 heeft deze dalende trend

voortgezet, samen met Welzijnsstichting Facet. Bij deze

voortgezet, van 135 naar 126 kilo. De daling is te danken aan een mix van de juiste inzamelmethoden die bij elkaar zorgen dat mensen bewuster bezig zijn met afval voorkomen. Om het restafval verder te verminderen worden gerichte acties ondernomen om de hoeveelheid glas en keukenafval in het restafval te verminderen. Ook slaagt de gemeente Ridderkerk erin om steeds meer grondstoffen uit het afval te hergebruiken, in 2019 was de verhouding grondstoffen vs restafval hiervoor nog 53 vs 47%, in 2023 was dit 71 vs 29%. Ook het afgelopen jaar zette deze verbetering door: 69 vs 31% (2022) tegen 71 vs 29% (2023).

17

8. Klimaatadaptatie Doel: Op 1-1-2050 is Ridderkerk klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Strategie:

Acties:

H1

Plan opstellen klimaatadaptatie.

Vóór eind 2021 is een klimaatadaptatieplan ter besluitvorming voorgelegd aan de raad en in uitvoering.

H2

We handelen waterrobuust en

Stresstesten die de kwetsbaarheden in beeld brengen.

klimaatbestendig.

Borgen van klimaatadaptatie in beleid en projecten.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Plan opstellen klimaatadaptatie.

Strategie Klimaatadaptatie is vastgesteld door de raad van de gemeente Ridderkerk op 24 februari 2022.

Uitvoeringsagenda opstellen

Uitvoeringsagenda is vastgesteld door het college. Deze is aan

klimaatadaptief handelen en ontwerpen.

herijking toe. Dit wordt met de nieuwe organisatie in 2024 opgepakt.

Jaarlijkse evaluatie klimaatadaptief handelen.

In 2023 zijn we aan de slag gegaan met een aantal verschillende projecten met bijhorende resultaten: -

NK Tegelwippen met verschillende activiteiten.

-

Lokaal Hitteplan Ridderkerk vastgesteld.

-

Bijeenkomst Lokaal Hitteplan.

-

Ontwerpsessie hittebestendig ontwerpen.

-

Impulsregeling Klimaatadaptatie om de buitenruimte klimaatadaptief aan te pakken.

-

Hittestresskaarten ontwikkelt.

-

Wijksafari Hitte.

-

Samenwerking met waterschap Hollandse Delta.

-

Waaronder 18 waterlessen gehouden op scholen in Ridderkerk door Code Groen Educatie in samenwerking met waterschap Hollandse Delta.

-

Vanuit het convenant Klimaatadaptief Bouwen gewerkt aan het goed borgen van Klimaatadaptatie in ontwikkelingen.

18

9. Milieu 9.1 Bodem & Ondergrond Doel: De bodem en ondergrond wordt zo gebruikt dat het de mogelijkheid voor de volgende generaties om in hun behoeften te voorzien niet in gevaar brengt. Strategie:

Acties:

H1

Daar waar bodemverontreiniging

Toepassen wet- en regelgeving, met name de Wet

leidt tot actuele risico’s voor mens of

Bodembescherming bij locaties van derden.

milieu, worden zo spoedig mogelijk maatregelen getroffen om deze

H2

H3

risico’s weg te nemen.

Bij bodemverontreiniging in het openbaar gebied handelen we zelf adequaat.

Grondverzet is zodanig gereguleerd

Actualiseren Bodemkwaliteitskaart (incl. PFAS).

dat de bodemkwaliteit aansluit bij de

Actualiseren Nota Bodembeheer, indien nodig.

functie.

Alle stakeholders (in- en extern) actief in kennis stellen van nieuw beleid.

De ondergrond wordt duurzaam

Borgen in omgevingsvisie en omgevingsplan.

benut, bijvoorbeeld bij het opwekken van bodemenergie.

Borgen in omgevingsvergunningen en bij ontwikkelingen in samenwerking met DCMR.

H4

Duurzaam bodemgebruik wordt bevorderd bij ruimtelijke ordening en

Adequate advisering in deze beleids- en uitvoeringsprocessen.

inrichting, het natuurbeheer en het waterbeheer. H5

Inwoners en bedrijven hebben gemakkelijk toegang tot betrouwbare bodeminformatie.

Frequent bijwerken van de bodeminformatie. Aansluiten bij het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Toepassen wet- en regelgeving, met name de Wet Bodembescherming bij

Op een aantal ontwikkellocaties van derden is onderzoek uitgevoerd naar de bodemkwaliteit om de ontwikkeling mogelijk

locaties van derden.

te maken en/of is een bodemsanering voorbereid of uitgevoerd. Voorbeelden van locaties zijn Nieuw Reijerwaard, Geerpolder en Rembrandtweg fase 2. N.B.: Wet Bodembescherming is opgegaan in de Omgevingswet.

Bij bodemverontreiniging in het openbaar gebied handelen we zelf

Op een aantal gemeentelijke locaties is onderzoek uitgevoerd naar de bodemkwaliteit om de ontwikkeling mogelijk te maken

adequaat.

en is een bodemsanering voorbereid (Ridderhaven pumptrackbaan) dan wel uitgevoerd (volkstuincomplex Ringdijk – loodproblematiek).

19

Chemours is aansprakelijk gesteld vanwege de uitstoot van PFAS en de gevolgen voor onze gemeenten. In 2024 bekijken we hoe we dit een rechtmatig vervolg kunnen geven. Actualiseren Bodemkwaliteitskaart

Eind 2023 is de geactualiseerde bodemkwaliteitskaart

(incl. PFAS).

vastgesteld.

Actualiseren Nota Bodembeheer, indien nodig.

Voor de Nota Bodembeheer zijn de komende jaren geen herzieningen gepland. Een volgende actualisatie moet (indien nodig) een plek krijgen in het definitief omgevingsplan.

Alle stakeholders (in- en extern)

Na vaststelling van de bodemkwaliteitskaart stellen we ook

actief in kennis stellen van nieuw

actief de stakeholders in kennis. Dit is volgens planning

beleid.

voorzien voor begin 2024, aansluitend op de actie H.2.1.

Borgen in omgevingsvisie en omgevingsplan.

Het voorwerk voor het borgen in de omgevingsvisie is gedaan en opgeleverd. Een extern bureau heeft een uitgebreide inventarisatie opgeleverd, die verwerkt kan worden in het omgevingsplan. De verdere planning hangt samen met de actualisatie van de Omgevingsvisie.

Borgen in omgevingsvergunningen

Daar waar mogelijk borgen we dit momenteel in samenwerking

en bij ontwikkelingen in

met de DCMR. Echter een volledige borging kunnen we pas

samenwerking met DCMR.

realiseren bij het vastleggen van beleid in de omgevingsvisie en -plan.

Adequate advisering in deze beleids-

Dit is een doorlopend proces door het gehele jaar over een

en uitvoeringsprocessen.

langere tijd. Dit onderwerp is beleidsveld overstijgend en wordt steeds meer integraal opgepakt.

Frequent bijwerken van de

Het invoeren van de bodeminformatie is een jaarlijkse actie.

bodeminformatie.

De laatste invoeractie is eind 2023 uitgevoerd en was ook meteen van nut voor het opstellen van de nieuwe bodemkwaliteitskaarten.

Aansluiten bij het Digitaal Stelsel

De bodeminformatie wordt stapsgewijs opgenomen in de

Omgevingswet.

Basisregistratie Ondergrond (BRO). Uiteindelijk gaat het BRO deel uitmaken van het DSO.

20

9.2 Lucht Doel: Het doel is het verder verbeteren van de lokale luchtkwaliteit om zoveel mogelijk gezondheidswinst te behalen. Strategie:

Acties:

I1

Inzet op andere vormen van mobiliteit.

Actualiseren en uitvoeren acties Actieplan Luchtkwaliteit.

Lobby rond verbeteren luchtkwaliteit bij andere partijen waaronder Rijk, Provincie en Rijkswaterstaat. Communicatie over verbeteren luchtkwaliteit. Uitvoeren acties om houtstook en barbecues te beperken. Doorzetten meten luchtkwaliteit. Inzetten op aanleg extra groen ter verbetering luchtkwaliteit. Aanleg walstroom in de haven. Actualiseren Actieplan Luchtkwaliteit. I2

Luchtkwaliteit tijdig betrekken in het

Adequate advisering in deze beleids- en

ruimtelijke ordeningsproces, om knelpunten te voorkomen en/of op te

uitvoeringsprocessen.

lossen.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Inzet op andere vormen van mobiliteit.

Het inzetten op andere vormen van mobiliteit draagt bij aan de verbetering van de luchtkwaliteit. Dit is verder uitgewerkt in de subdoelen onder het thema Mobiliteit. Kortheidshalve verwijzen we hier naar thema 5. Mobiliteit.

Lobby rond verbeteren luchtkwaliteit bij andere partijen waaronder Rijk,

In 2023 zijn gesprekken gevoerd met Rijkswaterstaat, met name rond het scherm in het Oosterpark en de aanpak van de

Provincie en Rijkswaterstaat.

MIRT A15.

Communicatie over verbeteren

De communicatie over luchtkwaliteit vindt plaats via onze

luchtkwaliteit.

website en via de stookwijzer. Daarnaast wordt er gecommuniceerd via diverse kanalen zoals in de Blauwkai en via sociale media. Via deze kanalen is gecommuniceerd over bijvoorbeeld houtstook, barbecues en het sensorenproject voor het meten van luchtkwaliteit.

21

Uitvoeren acties om houtstook te beperken.

In 2023 zijn zowel de zomer- als de wintercampagne houtstook uitgevoerd.

Doorzetten meten luchtkwaliteit.

De metingen kunnen door inwoners worden bekeken via een gratis te downloaden app: Caeli. De app geeft ook adviezen, bijvoorbeeld of de luchtkwaliteit goed genoeg is om buiten te sporten of het huis te luchten. Als gemeente hebben we een meer gedetailleerd inzicht vanuit het Atmotrack dashboard, waarbij ook de mogelijkheid bestaat om overzichten en grafieken te genereren van de luchtkwaliteit en de metingen van individuele sensoren te bekijken. Het voornaamste doel van het project is het creëren van bewustwording bij onze inwoners. Daarom is de communicatie over dit project vooral gericht op het downloaden van de Caeli app.

Inzetten op aanleg extra groen ter

Er worden diverse acties uitgevoerd, zoals de mogelijkheid

verbetering luchtkwaliteit.

voor bewoners om een nieuwe boom aan te vragen om in de tuin te plaatsen.

Aanleg walstroom in de haven.

Momenteel ligt de asielboot aan de passantensteiger in de Ridderkerkse haven. De boot wordt van stroom voorzien vanuit een aggregaat. Temeer reden om deze locatie te voorzien van walstroom om een verbetering van de luchtkwaliteit te realiseren. Eind 2023 is opdracht verleend voor het aanleggen de walstroom. Begin 2024 wordt dit project uitgevoerd.

Actualiseren Actieplan Luchtkwaliteit.

Het Actieplan Luchtkwaliteit was vigerend van 2018 t/m 2022. In 2023 is gestart met de actualisatie van het actieplan en krijgt het een plek in het Programma Geluid en Lucht. We zijn als gemeente aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA). We hebben een enquête gehouden onder onze inwoners. De evaluatie over het voorgaande Actieplan Luchtkwaliteit 20182022 is uitgevoerd.

Adequate advisering in deze beleids-

Dit is een doorlopend proces door het gehele jaar over een

en uitvoeringsprocessen.

langere tijd. Hierbij is vooral aandacht voor gevoelige bestemmingen bij ruimtelijke ontwikkelingen.

22

9.3 Geluid Doel: Het doel voor Geluid is om te (blijven) voldoen aan de wettelijke kaders en het aantal geluidgehinderden te verminderen. Strategie:

Acties:

J1

Uitvoeren actieplan Geluid.

Verminderen aantal geluidgehinderden door het uitvoeren van de maatregelen in het Actieplan geluid en het uitvoeren en afhandelen sanering A- en B-lijst.

De A-lijst is volledig gesaneerd en afgehandeld. Voor de B-lijst staan er nog 2 projecten open. De geluidsanering voor woningen langs de Rijksstraatweg is opgestart. De locatie Koninginneweg niet, vanwege de samenloop met ontwikkelingen in dit gebied. Actualiseren Geluidskaarten. Actualiseren Actieplan Geluid.

J2

De akoestische kwaliteit aan laten sluiten bij de gebiedsfunctie en de

Adequate advisering in deze beleids- en uitvoeringsprocessen.

belevingswaarde van de inwoners en gebruikers van dat gebied. J3

Het plaatsen van geluidsschermen

Ontwikkeling geluidscherm Ridderkerk West.

langs de A16/A15. Ontwikkeling geluidscherm Ridderkerk Oosterpark.

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Uitvoeren actieplan Geluid.

De aanleg van de geluidsreducerend asfalt loopt. Hierbij wordt samenloop gezocht met het planmatig onderhoud van de wegen. Nog openstaande acties worden meegenomen in het nieuwe Programma Geluid & Lucht.

Uitvoeren en afhandelen sanering A-

De A-lijst is volledig gesaneerd en afgehandeld.

en B-lijst.

Voor de B-lijst staan er nog 2 projecten open. De geluidsanering voor woningen langs de Rijksstraatweg is opgestart. De locatie Koninginneweg niet, vanwege de samenloop met ontwikkelingen in dit gebied.

Actualiseren Geluidskaarten.

De geluidbelastingkaarten zijn in 2022 geactualiseerd.

Actualiseren Actieplan Geluid.

Het Actieplan Geluid is voor de periode 2019 t/m 2023. In 2023 is gestart met de actualisatie van het actieplan en krijgt het een plek in het Programma Geluid en Lucht. Inmiddels is een enquête gehouden onder onze inwoners. De evaluatie over het voorgaande Actieplan Geluid 2019-2023 is uitgevoerd. En er

23

zijn ten behoeve van het Programma drie tijdelijke geluid meetpunten opgehangen. Adequate advisering in deze beleids-

Dit is een doorlopend proces door het gehele jaar over een

en uitvoeringsprocessen.

langere tijd. Hierbij is vooral aandacht voor gevoelige bestemmingen bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Ontwikkeling geluidscherm Ridderkerk West.

Het scherm in Ridderkerk West is geplaatst. En officieel geopend in het voorjaar van 2023. Het aanplanten van het groen heeft in maart/april plaatsvinden.

Ontwikkeling geluidscherm

De gemeenteraad heeft in januari 2023 besloten aanvullend

Ridderkerk Oosterpark.

budget beschikbaar te stellen om de realisatie van het scherm mogelijk te maken. Na vaststelling van het bestemmingsplan en de omgevingsvergunningen, zal de uitvoering worden gestart.

9.4 Externe Veiligheid Doel: De bodem en ondergrond wordt zo gebruikt dat het de mogelijkheid voor de volgende generaties om in hun behoeften te voorzien niet in gevaar brengt. Strategie: K1

Risico’s van risicodragende activiteiten zo veel mogelijk

Acties: Adequate advisering in deze beleids- en uitvoeringsprocessen.

minimaliseren (prioriteit woongebieden) en de handhaving van alle risicodragende activiteiten

Vergunningverlening, toezicht en handhaving door DCMR op orde via jaarlijkse werkplan.

uitvoeren op een verantwoord niveau. K2

Door externe veiligheid tijdig

Adequate advisering in deze beleids- en

betrekken in het ruimtelijke ordeningsproces, worden risicovolle

uitvoeringsprocessen.

situaties voorkomen en/of opgelost. K3

Inwoners en bedrijven hebben

Frequent bijwerken risicokaart.

gemakkelijk toegang tot betrouwbare

K4

informatie over milieugerelateerde risico’s.

Aansluiten bij Rijnmond Veilig.

Anticiperen bij rampbestrijding.

Adequate advisering bij calamiteit.

24

Huidige stand van zaken Acties:

Huidige stand van zaken:

Adequate advisering in deze beleidsen uitvoeringsprocessen.

Dit is een doorlopend proces door het gehele jaar over een langere tijd. Beleid is geborgd in de Visie Externe Veiligheid. DCMR voert de handhavingstaken uit bij deze risicodragende bedrijven. Bestuurlijke en ambtelijke is deelgenomen aan overleg Kijfhoek, waarmee het Ridderkerks (veiligheids)belang behartigd is.

Vergunningverlening, toezicht en handhaving door DCMR op orde via

Dit is een doorlopend proces door het gehele jaar over een langere tijd. De DCMR voorziet ons van advies bij complexe

jaarlijkse werkplan.

projecten aan de hand van het opgestelde jaarlijkse werkplan.

Adequate advisering in deze beleids-

Advisering heeft plaatsgevonden op bijvoorbeeld de

en uitvoeringsprocessen.

ontwikkelingen van Quooker op Nieuw Reijerwaard (vervoer van gevaarlijke stoffen over de snelweg A15/A16 en door ondergrondse hogedruk aardgasleiding), de ontwikkelingen in het Oosterpark (vanwege ligging van een hogedruk aardgasleiding) en Oudelande/Paradijshoeve (hogedruk aardgasleiding).

Frequent bijwerken risicokaart.

Deze taak is belegd bij de DCMR Milieudienst. Zij verwerken altijd actueel alle data tot een actuele risicokaart. Door de komst van de omgevingswet wordt deze data nu verwerkt in het REV (Register Externe Veiligheidsrisico’s) en is te bekijken via een kaart op de Atlas Leefomgeving (www.atlasleefomgeving.nl). De gemeente zal hierop blijven monitoren of dit volgens afspraken gebeurt. De kaart laat de risicobronnen en kwetsbare gebouwen en locaties binnen de gemeente zien en heeft dus met name betrekking op de milieukant.

Aansluiten bij Rijnmond Veilig.

Dit betreft een doorlopend proces van betrokkenheid bij Rijnmond Veilig. De gemeente is hierbij aangesloten en de website is volledig operationeel om te gebruiken bij calamiteiten. Deze website geeft inzicht aan inwoners hoe te handelen bij een incident met gevaarlijke stoffen en heeft dus met name betrekking op de veiligheidskant. De informatie is te vinden op de website www.rijnmondveilig.nl.

Adequate advisering bij calamiteit.

Dit is een doorlopend proces door het gehele jaar over een langere tijd. Bij het optreden van een calamiteit vraagt de crisisorganisatie, DCMR of VRR, de gemeente om advies. Dit jaar is dit niet aan de orde geweest.

25