Jaarverslag luchtkwaliteit Ridderkerk 2024 DCMR.pdf
Tekst van het document
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk Jaarverslag 2024
Colofon Raad voor Accreditatie De DCMR Milieudienst Rijnmond is door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerd (L520) voor de NEN-EN-ISO/IEC 17025:2005 norm voor een aantal verrichtingen met betrekking tot luchtkwaliteitsmetingen. In deze rapportage zijn geaccrediteerde verrichtingen aangegeven met een Q. In bijlage “Overzicht presentaties, normen en verrichtingen” wordt het overzicht gegeven van prestaties, meetonzekerheden, meetmethoden, geaccrediteerde en uitbestede verrichtingen. Interpretaties in deze rapportage vallen buiten de NEN-EN-ISO/IEC 17025 accreditatie. Opdrachtgever(s) Metingen zijn uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Ridderkerk postbus 2980 AG; postcode 2981 EA Klachtenprocedure Mochten er naar aanleiding van dit rapport nog vragen zijn, dan kunt u contact opnemen met de opsteller(s) van dit rapport. De afdeling Reguleren en Adviseren heeft een klachtenprocedure (P-04). Indien u van mening bent dat wij bij de uitvoering van het onderzoek in gebreke zijn gebleven, dan kunt u contact opnemen met teammanager Sylke Davison (telefoon 06 – 31 66 21 37). Copyright Dit is een uitgave van DCMR Milieudienst Rijnmond, Postbus 843, 3100AV, Schiedam. Deze uitgave, of delen hiervan, mogen worden gepubliceerd zonder toestemming, doch uitsluitend met bronvermelding.
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk Jaarverslag 2024
Kwaliteitstoets
Paraaf
Autorisatie
Paraaf
Naam Functie
P. van Breugel Senior vakspecialist lucht
Naam Functie
S. Davison Teammanager Lucht
Auteurs Afdeling Teams Documentnummer LUC nummer Verzonden aan Datum
:M. Ganpat :Reguleren, Advies en Omgeving :Lucht, Licht en Energie :22365557 :250103 :D. Beltgens :31-03-2025
DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 Postbus 843 3100 AV Schiedam T
010 - 246 80 00
F
010 - 246 82 83
E
info@dcmr.nl
W www.dcmr.nl
Inhoud Samenvatting
5
1
Inleiding
6
1.1 1.2
6 6
2
3
Monitoring in Ridderkerk Verandering luchtmeetnet
Luchtkwaliteit
7
2.1 2.2 2.3
7 8 9
Grens- en advieswaarden Informatie verontreinigende componenten Meetresultaten
Conclusies
16
Bijlage 1. Luchtkwaliteit: Overzicht prestaties en normen verrichtingen
17
Bijlage 2. Trendgrafieken PM 10 en NO2 locaties Ridderkerk
19
blad 4 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
Samenvatting Sinds 2004 voert DCMR in opdracht van provincie Zuid-Holland luchtkwaliteitsmetingen uit in de gemeente Ridderkerk op de Hogeweg. Op het meetstation worden de concentraties fijnstof (PM10 en PM2.5), en stikstofdioxide (NO2) gemeten. Sinds mei 2018 is er in opdracht van de gemeente Ridderkerk een tweede monitoringslocatie bijgekomen in bedrijvenpark Nieuw Reijerwaard (NRW). Op deze locatie worden naast concentraties fijnstof en stikstofdioxide ook geluidsmetingen uitgevoerd. Dit rapport geeft een beeld van de lokale luchtkwaliteit in Ridderkerk over het jaar 2024. Luchtkwaliteit De jaargemiddelde concentraties gemeten op locaties Ridderkerk Hogeweg en Nieuw Reijerwaard (NRW) zijn samengevat in Tabel 1. Tabel 1. Concentraties fijnstof en stikstofdioxide op meetstations Hogeweg en Nieuw Reijerwaard in 2024.
Component
Middelingstijd
PM10 PM10 PM2.5 NO2
Jaargemiddelde in µg/m3 Aantal dagen daggemiddeld hoger dan 50 µg/m 3 Jaargemiddelde in µg/m3 Jaargemiddelde in µg/m3
Hogeweg
NRW
16,5 0 8,7 22,7
15,4 0 8,5 18,2
Voor zowel fijnstof (PM10 en PM2.5) als stikstofdioxide waren de jaargemiddelde concentraties op beide meetstations ruim onder de huidige EU-grenswaarden. Voor fijnstof is er ook voldaan aan de nieuwe EU-grenswaarden, maar voor stikstofdioxide was dit alleen voor één van beide meetlocaties het geval. Zowel voor fijnstof (beide fracties) als stikstofdioxide werd er niet voldaan aan de WHO-advieswaarden van 2021. Niet enkel op de meetstations in Ridderkerk, maar ook elders in de Rijnmond (en Nederland). Er was een sterke daling van concentraties in 2020 door de corona maatregelen die veel activiteiten op een laag pitje zetten. In 2024 zijn de fijnstofconcentraties ook wat lager dan in het vorige jaar. Voor stikstofdioxide is er echter een kleine stijging gemeten, jaargemiddeld. De luchtkwaliteit wordt bepaald door een samenspel van factoren waarbij verkeers- en economische activiteiten, weersomstandigheden, een langzaam verschonend wagenpark en schoner wordende industrie in binnen- en buitenland een rol spelen. In de regio Rijnmond werd er in 2024 een smogwaarschuwing afgegeven op 30 juli.
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 5 van 20
1
Inleiding
1.1
Monitoring in Ridderkerk
Op 1 juli 2004 zijn in opdracht van de Provincie Zuid-Holland, luchtkwaliteitsmetingen gestart aan de Hogeweg langs Rijksweg A16 en knooppunt Ridderster. Op deze meetlocatie worden onder meer fijnstof (PM10 en PM2.5) en stikstofoxiden (NO/NO2/NOx) gemeten. Het doel van de metingen aan de Hogeweg is de invloed van de Rijksweg op de luchtkwaliteit in Ridderkerk te bepalen. Sinds mei 2018 is er in opdracht van de gemeente Ridderkerk een tweede monitoringslocatie bijgekomen aan de Voorweg in bedrijvenpark Nieuw Reijerwaard. Op deze locatie worden naast metingen aan fijnstof en stikstofoxiden ook geluidsmetingen uitgevoerd. Sinds 2021 wordt naast PM10 ook de fijnere fractie van fijnstof gemeten: PM2.5. Metingen van beide fijnstoffracties worden uitgevoerd met hetzelfde apparaat.
1.2
Verandering luchtmeetnet
Aan de Hogeweg werd tot en met 2021 ook ozon gemeten. Met ingang van de nieuwe meetvisie 2021-2025 is dat gestopt om middelen vrij te maken voor vernieuwing in het meetnet. Zo wordt bijvoorbeeld campagnegewijs ultrafijnstof gemeten in de Rijnmond. Deze rapportage geeft de lokale luchtkwaliteit weer in Ridderkerk in 2024 (Figuur 1).
Figuur 1. Meetstation aan de Hogeweg (linker foto) en meetstation Nieuw Reijerwaard (rechter foto).
blad 6 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
2
Luchtkwaliteit
2.1
Grens- en advieswaarden
Op 26 oktober 2022 heeft de Europese Commissie (EC) het voorstel gepubliceerd voor de nieuwe richtlijn luchtkwaliteit. In dit voorstel zijn de grenswaarden voor de meeste luchtvervuilende stoffen flink aangescherpt. De luchtkwaliteitseisen in de richtlijn gelden voor alle lidstaten van de EU en vormen de basis voor de grenswaarden in de nationale wetgeving. In april 2024 hebben de EU-raad en het Europese parlement ingestemd met de nieuwe richtlijn. Op 14 oktober 2024 is deze richtlijn bekrachtigd. Nederland moet in 2030 aan de nieuwe EU-grenswaarden voldoen. Met de aanscherping worden de Europese luchtkwaliteitsnormen beter afgestemd op de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die gepubliceerd zijn in september 2021. De WHO-advieswaarden zijn bedoeld als ‘stip op de horizon’ om te voorkomen dat beleidsmakers op enig moment denken dat ze ‘klaar zijn’ als er een grens-, streef- of advieswaarde gehaald is. Voor luchtvervuiling geldt immers dat minder altijd beter/gezonder is. De WHO-advieswaarden pakken aanzienlijk strenger uit dan de huidige wettelijke grenswaarden, maar dit is geen wettelijk kader. De WHO-advieswaarden worden wel gebruikt als streefwaarde/beleidsdoel. In 2050 moeten de buitenluchtconcentraties gedaald zijn conform de WHO-advieswaarden, in lijn met de visie ‘Zero Pollution’ die de Europese Unie (EU) heeft geformuleerd.
Zonder flink aanvullend beleid (nationaal en internationaal) om de uitstoot verder terug te dringen zijn een aantal van de WHOadvieswaarden (voornamelijk PM2.5 en NO2) voorlopig niet te halen. In dit rapport worden de luchtkwaliteitsmetingen vergeleken met de huidige en nieuwe EU-grenswaarden en de WHO-advieswaarden. In Tabel 2 staan de huidige EU-grenswaarden, de nieuwe EU-grenswaarden waar vanaf 2030 aan voldaan moet zijn en de WHO-advieswaarden. Tabel 2. Grens- en advieswaarden Wet milieubeheer en WHO. Huidige EUNieuwe EUComponent Middelingstijd Grenswaarde (µg/m3) Grenswaarde (µg/m3)
WHO-advieswaarde (µg/m3)
PM10
Jaargemiddelde
40
20
15
PM10
Daggemiddelde
Max. 35 dagen > 501
Max. 18 dagen > 45
Max. 3 à 4 dagen per jaar 45
PM2.5
Jaargemiddelde
25
10
5
NO2
Jaargemiddelde
40
20
10
1 Deze norm komt in praktijk overeen met een jaargemiddelde van 31,2 µg/m3
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 7 van 20
2.2
Informatie verontreinigende componenten
2.2.1
Fijnstof (PM10 en PM2.5)
Fijnstof is een verzamelnaam voor deeltjesvormige luchtverontreiniging die ingeademd kan worden. Er wordt onderscheid gemaakt op basis van de (aerodynamische) diameter van de deeltjes. Deeltjes met een diameter tot 10 μm worden aangeduid als PM10 en deeltjes met een diameter tot 2,5 μm, als PM2.5 (PM staat voor ‘Particulate Matter’). De chemische samenstelling en grootteverdeling van fijnstof variëren. De belangrijkste door mensen veroorzaakte uitstoot komt van houtstook, transport, industrie en landbouw. Belangrijke natuurlijke bronnen zijn zeezoutaerosol en opwaaiend bodemstof. Naast directe uitstoot ontstaat fijnstof ook in de lucht uit reacties tussen ammoniak (meestal van de landbouw) en stikstof- of zwaveldioxide (van industrie, verkeer, scheepvaart). Dit secundaire fijnstof is overal in Nederland een flink deel van de totale fijnstofconcentratie. Een deel van de door mensen veroorzaakte achtergrondconcentratie komt uit het buitenland. 2.2.2
Stikstofdioxide (NO2)
Stikstofoxiden (NOx) ontstaan bij verbrandingsprocessen. Het grootste deel wordt uitgestoten als NO. In de lucht wordt dit grotendeels omgezet in NO2 onder invloed van ozon (O3). De belangrijkste bronnen zijn verkeer, industrie en energiecentrales. Hoge concentraties komen vooral voor langs drukke verkeerswegen. NO2 speelt ook een rol bij fotochemische luchtverontreiniging (smog). Onder invloed van zonlicht reageert NO 2 met zuurstof (O2) tot NO en O3. Die reactie verloopt in de lucht beide kanten op.
blad 8 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
2.3
Meetresultaten
In Tabel 3-6 staan de meetresultaten van de componenten PM10, PM2.5 en NO2, over de afgelopen vijf jaar (2020-2024) voor meetstations Ridderkerk Hogeweg en Ridderkerk Nieuw Reijerwaard. Ter vergelijking worden naast de twee meetstations in Ridderkerk, ook de resultaten van het straatstation Rotterdam Overschie en de stadsachtergrondstations Schiedam en Dordrecht weergegeven. Meetstation Overschie staat dichtbij een snelweg waardoor deze situatie vergelijkbaar is met de situatie aan de Hogeweg. Meetstations Schiedam en Dordrecht leveren informatie over de concentraties in een stad, waarbij er in de directe omgeving van het meetstation weinig directe invloeden van specifieke bronnen van luchtverontreiniging zijn. Achter de naam van de meetlocatie, staat aangegeven welk type meetstation het betreft: ‘Straat’ staat voor straatstation en ‘Achtergrond’ voor stadsachtergrondstation. Daarnaast wordt PM2.5 niet gemeten op het meetstation in Dordrecht, vandaar dat deze component niet is opgenomen in Tabel 5. Tabel 3. Concentraties jaargemiddelden PM10 van 2020-2024 op stations Ridderkerk Hogeweg, Rotterdam Overschie, Schiedam en Dordrecht in µg/m3.
2020 2021 2022 2023 2024
Hogeweg Straat 20,6 19,6 19,5 16,5 16,5
NRW Achtergrond 19,0 19,4 17,5 15,8 15,4
Overschie Straat 17,2 18,3 18,1 16,9 16,8
Schiedam Achtergrond 19,2 20,0 19,4 16,8 16,5
Dordrecht Achtergrond 16,1 17,3 16,9 15,6 14,8
Tabel 4. Aantal dagen PM10 >50 µg/m3 van 2020-2024 op stations Ridderkerk Hogeweg, Rotterdam Overschie, Schiedam en Dordrecht.
2020 2021 2022 2023 2024
Hogeweg Straat 2 4 6 1 0
NRW Achtergrond 3 2 3 1 0
Overschie Straat 1 1 3 2 1
Schiedam Achtergrond 1 2 4 3 0
Dordrecht Achtergrond 2 2 3 2 0
Tabel 5. Concentraties jaargemiddelden PM2.5 van 2020-2024 op stations Ridderkerk Hogeweg, Rotterdam Overschie en Schiedam in µg/m3.
2020 2021 2022 2023 2024
Hogeweg Straat 9,2 10,1 9,4 8,7 8,7
NRW Achtergrond 11,8 9,5 8,7 8,5
Overschie Straat 9,8 10,2 9,6 8,9 8,8
Schiedam Achtergrond 9,7 11,6 10,0 8,7 8,8
Tabel 6. Concentraties jaargemiddelden NO2 van 2020-2024 op stations Ridderkerk Hogeweg, Rotterdam Overschie en Schiedam in µg/m3.
2020 2021 2022 2023 2024
Hogeweg Straat 26,7 26,0 24,7 21,8 22,7
NRW Achtergrond 20,5 21,8 21,2 17,0 18,2
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
Overschie Straat 26,1 27,6 26,6 23,4 24,0
Schiedam Achtergrond 25,6 24,7 26,3 22,4 22,6
Dordrecht Achtergrond 16,5 15,9 17,1 14,3 13,7
blad 9 van 20
2.3.1
Fijnstof (PM10 en PM2.5)
Zowel voor PM10 als PM2.5 lagen de jaargemiddelde concentraties van 2024, voor de meetstations in Ridderkerk, die in Tabel 3 en 5 te zien zijn, onder de huidige en nieuwe EU-grenswaarde die in Tabel 2 weergeven zijn. Daarentegen is op geen van de stations in 2024 voldaan aan de WHO-advieswaarde van beide fijnstoffracties. Dit is zichtbaar gemaakt in Figuur 2. Daarnaast zijn er in 2024 er geen dagen geweest waarop de daggemiddelde grenswaarde voor PM10 is overschreden, zoals in Tabel 4 is weergeven. De trend van de concentraties fijnstof (PM10 en PM2.5) daalt, maar schommelt van jaar tot jaar. Dit kan verklaard worden een samenspel van factoren. De concentraties in 2020 waren verhoudingsgewijs laag door de sterke invloed van de coronacrisis op transport en andere economische activiteiten. Naast herstel van de activiteiten in 2022, hebben ook verdere verschoning van het wagenpark en veranderende weersomstandigheden een rol op de fijnstofconcentraties. Ten opzichte van het voorgaande jaar, is er in de trend van 2024 te zien dat er weinig tot geen verschillen zijn in de jaargemiddelde concentraties aan PM10 en PM2.5 op de meetlocaties in Ridderkerk, zie Figuren 2 en 3. In Figuren 9 en 10 in Bijlage 2 zijn de trendlijnen van meetstations Rotterdam Overschie en Schiedam toegevoegd aan de grafieken, waarin deze kleine verschillen in jaargemiddelde concentraties t.o.v.
2023 ook te zien zijn.
Figuur 2. Trend jaargemiddelde concentraties PM10 op meetstations Hogeweg (blauwe lijn met vierkanten) en Nieuw Reijerwaard (NRW; rode lijn met driehoeken). De WHO-advieswaarde (lichtblauwe gestreepte lijn), huidige EU-grenswaarde (rode onderbroken lijn met strepen en stippen) en nieuwe EU-grenswaarde (paarse stippellijn) zijn ook weergeven.
blad 10 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
Figuur 3. Trend jaargemiddelde concentraties PM2.5 op meetstations Hogeweg (blauwe lijn met vierkanten) en Nieuw Reijerwaard (NRW; rode lijn met driehoeken). De WHO-advieswaarde (lichtblauwe gestreepte lijn), huidige EU-grenswaarde (rode onderbroken lijn met strepen en stippen) en nieuwe EUgrenswaarde (paarse stippellijn) zijn ook weergeven.
Om het effect van lokale bronnen voor PM10 en PM2.5 inzichtelijk te maken, zijn voor meetstation Hogeweg pollutierozen gemaakt, zie Figuren 4 en 5. Een pollutieroos laat per windrichting de gemiddelde concentratie zien en geeft daarmee een indicatie van de herkomst. In de windrichting waar de concentraties het hoogst zijn, liggen de sterkste bronnen. Pollutierozen voor fijnstof zijn echter altijd hoog uit (zuid)oostelijke richting. Dat heeft te maken met de weersomstandigheden die bij die windrichtingen veel voorkomen. In Figuren 4 en 5 komen de hoogste concentraties PM10 en PM2.5 voor bij wind uit het oosten. In het zuiden ligt de lokale bron, de rijksweg A16. In het oosten van het land zijn veel landbouwbronnen gelegen. Fijnstofconcentraties uit (zuid)oostelijke richting in 2024 zijn ten opzichte van 2023 iets toegenomen. Dit zou veroorzaakt kunnen zijn door een combinatie van de eerdergenoemde bronnen, weersomstandigheden en verder weg gelegen bronnen.
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 11 van 20
Figuur 4. PM10-pollutierozen voor meetstation Ridderkerk Hogeweg in 2023 (rode lijn met driehoeken) en 2024 (blauwe lijn met vierkanten). De as in de grafiek geeft de gemiddelde concentratie per windrichting van 10° weer in µg/m3.
Figuur 5. PM2.5-pollutierozen voor meetstation Ridderkerk Hogeweg in 2023 (rode lijn met driehoeken) en 2024 (blauwe lijn met vierkanten). De as in de grafiek geeft de gemiddelde concentratie per windrichting van 10° weer in µg/m3.
blad 12 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
2.3.2
Stikstofdioxide
In Figuur 6 is de trend van de jaargemiddelde concentraties NO 2 voor de twee Ridderkerk stations te zien. Er is bij beide stations een dalende lijn te zien sinds 2008, die in het jaar 2024 iets is gestegen, zie ook Tabel 6 voor de bijbehorende concentraties. Deze trend is vergelijkbaar met andere meetpunten op locaties Rotterdam Overschie en Schiedam, wat in Figuur 11 in Bijlage 2 is weergeven. Net als bij fijnstof is ook in de concentraties NO2 een stabilisatie te zien vanaf 2020. Ten opzichte van 2022, is in 2024 een afname van concentraties zichtbaar bij meetpunten dichtbij een zeer drukke weg, zoals aan de Hogeweg en in Rotterdam Overschie. Verschoning en verjonging van het wagenpark kan deels de afname in concentratie over de jaren bij de twee straatstations verklaren. De lichte verhoging van de jaargemiddelde concentraties in 2024 kan verklaard worden door een samenspel van factoren, zoals veranderende meteo-omstandigheden, transport en andere economische activiteiten in het gebied. Op geen van de twee meetpunten werd voldaan aan de advieswaarde van de WHO. Wel lagen de jaargemiddelde concentraties van beide stations in Ridderkerk ruim onder de huidige EUgrenswaarde (Zie Tabellen 2 en 6). De nieuwe EU-grenswaarden zijn in het jaar 2024 nog niet op alle meetlocaties gehaald.
Daarnaast is op geen van de meetpunten in 2024 een NO2 uurgemiddelde hoger dan 200 μg/m 3 gemeten. De hoogst uurgemiddelde concentratie aan de Hogeweg bedroeg 100,6 µg/m3 en op Nieuw Reijerwaard 95,7 µg/m3. Volgens de huidige EUgrenswaarde, is er een maximum van 18 overschrijdingen van 200 μg/m 3 toegestaan. Bij de nieuwe EU-grenswaarde is dit maximaal 3 en volgens de WHO-advieswaarde zijn er geen overschrijdingen toegestaan. De maximale uurgemiddelden op beide locatie voldeden ruim aan de grens- en advieswaarden.
Figuur 6. Trend jaargemiddelde concentraties NO2 op meetstations Hogeweg (blauwe lijn met vierkanten) en Nieuw Reijerwaard (NRW; rode lijn met driehoeken). De WHO-advieswaarde (lichtblauwe gestreepte lijn), huidige EU-grenswaarde (rode onderbroken lijn met strepen en stippen) en nieuwe EU-grenswaarde (paarse stippellijn) zijn ook weergeven.
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 13 van 20
Ook voor NO2 zijn pollutierozen gemaakt van het meetpunt Ridderkerk Hogeweg om het effect van omliggende wegen en andere lokale bronnen op de concentraties NO2 inzichtelijk te maken, zie Figuur 7. In de pollutierozen is duidelijk te zien dat de hoogste concentraties NO2 op het meetpunt aan de Hogeweg, afkomstig zijn uit de richting van de nabijgelegen snelweg A15/A16 (west, zuidwest en zuidoost). De NO2-concentraties in 2024 zijn in deze richtingen in het algemeen lager dan in 2023. Dit kan verklaard worden door een zich verschonend wagenpark en door de weersomstandigheden.
Figuur 7. NO2-pollutierozen voor meetstation Ridderkerk Hogeweg in 2023 (rode lijn met driehoeken) en 2024 (blauwe lijn met vierkanten). De as in de grafiek geeft de gemiddelde concentratie per windrichting van 10° weer in µg/m3.
blad 14 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
2.3.3
Smog
Smog is een periode met hogere concentraties van sommige stoffen met nadelige gevolgen voor de gezondheid. De indicatoren zijn zwaveldioxide, stikstofdioxide, ozon en fijnstof. In Nederland is de Smogregeling van kracht waarmee de bevolking geïnformeerd wordt. Smogklassen De smogregeling is voor een groot deel afgeleid uit de Europese richtlijnen voor luchtverontreiniging. In Tabel 7 zijn voor de bovengenoemde stoffen de grenzen en de voorwaarde gegeven, zoals ze in de smogregeling zijn opgenomen. Bij ozon, stikstofdioxide en zwaveldioxide kijken we naar uurgemiddelde concentraties. Voor fijnstof is het lopend 24-uursgemiddelde leidend. Er worden twee smogklassen onderscheiden: 1. Bij (dreigende) overschrijding van de waarschuwingsdrempel is de luchtkwaliteit ‘slecht’. Als deze waarde overschreden dreigt te worden, kunnen gevoelige groepen klachten krijgen en waarschuwt het RIVM. 2. De luchtkwaliteit is ‘zeer slecht’ wanneer de alarmdrempel voor smog wordt overschreden. In deze omstandigheden kan iedereen klachten krijgen. Het RIVM zet de waarschuwing om in een alarm wanneer dit dreigt te gebeuren. Tabel 7. Smogklassen in µg/m3 volgens de smogregeling.
Component
Gemiddelde
Ozon Zwaveldioxide2 Stikstofdioxide Fijnstof
Uur Uur Uur 24-uurs
Waarschuwing Smog > 180 > 350 > 200 > 70
Alarm smog > 240 > 500 > 400 > 100
In 2024 werd er door het RIVM een smogwaarschuwing afgegeven op 30-31 juli3 en op 27 juni4, waarvan één dag (30 juli) voor het Rijnmondgebied gold. Oorzaak hiervan waren hoge concentraties ozon door zonnige dagen met weinig wind.
2
Er wordt getoetst aan een overschrijding van het uurgemiddelde gedurende drie opeenvolgende uren.
3 https://www.rivm.nl/nieuws/in-zuid-nederland-kans-op-smog-door-ozon 4 https://www.rivm.nl/nieuws/in-overijssel-drenthe-en-groningen-kans-smog-door-ozon
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 15 van 20
3
Conclusies
In 2024 is voor fijnstof (PM10 en PM2.5) op beide meetstations in Ridderkerk voldaan aan de nieuwe EU-grenswaarden en hiermee ook ruim voldaan aan de huidige EU-grenswaarden. Voor stikstofdioxide is er ruim voldaan aan de huidige EU-grenswaarde, maar nog niet op beide meetlocaties voldaan aan de nieuwe EU-grenswaarde. Aan de WHO-advieswaarden is op beide meetstations, voor beide stoffen niet voldaan. In 2024 is er een jaargemiddelde PM10-concentratie van 16,5 µg/m3 gemeten aan de Hogeweg en 15,4 µg/m3 in Nieuw Reijerwaard. Dit verschil in concentratie op beide locaties wordt verklaard door de ligging van de meetstations. De lokale bron, de rijksweg A16, heeft hier grote invloed op gehad. De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide was in 2024 aan de Hogeweg 22,7 µg/m3 en in Nieuw Reijerwaard 18,2 µg/m3. De concentraties NO2 aan de Hogeweg en in Nieuw Reijerwaard zijn hoger vergeleken met een jaar eerder. Dit kan verklaard worden door een samenspel van factoren, zoals veranderende meteo-omstandigheden, transport en andere economische activiteiten in het gebied. In 2024 is er in de regio Rijnmond op één dag een smogwaarschuwing op basis van de concentratie ozon.
blad 16 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
Bijlage 1. Luchtkwaliteit: Overzicht prestaties en normen verrichtingen Bijlage 1.1 Aanvullende informatie
Figuur 8. Percentage voorkomen windrichting- en snelheid per windrichting van 10 graden over 2023 (bovenste figuur) en 2024 (onderste figuur).
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 17 van 20
Bijlage 1.2 Overzicht prestaties en normen verrichtingen
Tabel 8. Prestaties, meetonzekerheden, meetmethoden, geaccrediteerde en uitbestede van de luchtkwaleitmetingen in Ridderkerk. Detectiegrens Eisen
Component in buitenlucht NO2 Envea (AC32e)
Q
Fijn stof PM10 (optisch)
Q
Fijn stof PM2,5 (optisch)
Q
Detectiegrens Prestaties
Totale meetonzekerheid
EU-richtlijn
Grenswaarde
Methode
(jaar)
1 g/m3
15%
9,3% 8,7%
2008/50/E G
jaar = 40 uur = 200
< 2.0 µg/m3
<1 μg/m3
25%
13,4%
2008/50/E G
jaar = 40 dag > 50 max. 32×
< 2.0 µg/m3
<1 μg/m3
25%
10.1%
2008/50/E G
jaar = 25
Q = door de RvA geaccrediteerde verrichting
Kwaliteit metingen In 2024 is er weinig uitval geweest door technische storingen. In het hele jaar zijn bij Ridderkerk Hogeweg en Ridderkerk Nieuw Reijerwaard voor PM10, PM2.5 en NO2 in 99% van de tijd correcte uurwaarden verzameld. Voor het formeel bepalen van een gemeten jaargemiddelde wordt in de Rbl2007 minimaal uitgegaan van een correcte dataverzameling van 90% van het kalenderjaar. Hier is voor beide meetlocaties ruim aan voldaan.
blad 18 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
Bijlage 2. Trendgrafieken PM10 en NO2 locaties Ridderkerk
Figuur 9. Trend jaargemiddelde concentraties PM10 op meetstations Schiedam (paarse lijn met kruisjes), Rotterdam Overschie (gele lijn met cirkels), Hogeweg (blauwe lijn met vierkanten) en Nieuw Reijerwaard (NRW; rode lijn met driehoeken). De WHO-advieswaarde (lichtblauwe gestreepte lijn), huidige EU-grenswaarde (rode onderbroken lijn met strepen en stippen) en nieuwe EU-grenswaarde (paarse stippellijn) zijn ook weergeven.
Figuur 10. Trend jaargemiddelde concentraties PM2.5 op meetstations Schiedam (paarse lijn met kruisjes), Rotterdam Overschie (gele lijn met cirkels), Hogeweg (blauwe lijn met vierkanten) en Nieuw Reijerwaard (NRW; rode lijn met driehoeken). De WHO-advieswaarde (lichtblauwe gestreepte lijn), huidige EU-grenswaarde (rode onderbroken lijn met strepen en stippen) en nieuwe EU-grenswaarde (paarse stippellijn) zijn ook weergeven.
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024
blad 19 van 20
Figuur 11. Trend jaargemiddelde concentraties NO2 op meetstations Schiedam (paarse lijn met kruisjes), Rotterdam Overschie (gele lijn met cirkels), Hogeweg (blauwe lijn met vierkanten) en Nieuw Reijerwaard (NRW; rode lijn met driehoeken). De WHO-advieswaarde (lichtblauwe gestreepte lijn), huidige EU-grenswaarde (rode onderbroken lijn met strepen en stippen) en nieuwe EU-grenswaarde (paarse stippellijn) zijn ook weergeven. Het jaar 2011 bij meetpunt Rotterdam Overschie ontbreekt wegens onvoldoende valide uurgemiddelde metingen (<75% in een jaar), wat zorgt voor een onderbreking in de trendlijn.
blad 20 van 20
Monitoringsrapport luchtkwaliteit Ridderkerk 2024