Jaarverslag commissie bezwaarschriften 2021 Ridderkerk.pdf

Aan de raad Aan het college van burgemeester en wethouders Aan de burgemeester

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 Commissie bezwaarschriften Secretariaat van de Commissie bezwaarschriften

kenmerk: 524269

Voorwoord Voor u ligt het Jaarverslag bezwaarschriften 2021 van de gemeente Ridderkerk. In dit jaarverslag doen de Commissie bezwaarschriften en het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften verslag van de in 2021 verrichte werkzaamheden. Dit is het tweede jaarverslag waarin de maatregelen rondom het coronavirus aan de orde zijn. De eerste helft van 2021 werd nog grotendeels beheerst door een lockdown. De tweede helft van 2021 stond in het teken van herstel en overgang naar de normale situatie. Wij stellen tevreden vast dat het bezwaarproces op het moment van schrijven weer normaal verloopt. Daarbij blijven wij uiteraard aandacht hebben voor kwetsbare inwoners. Met ingang van 30 maart 2022 heeft de commissie een nieuwe samenstelling (zie hoofdstuk 2). De oud-commissieleden zijn eveneens om input gevraagd ten behoeve van dit jaarverslag. De commissie en haar secretariaat willen alle betrokkenen bij het bezwaarproces bedanken voor hun inhoudelijke bijdrage en de prettige samenwerking. 18 juli 2022 Namens de Commissie bezwaarschriften,

Namens het secretariaat,

Rens van den Berg voorzitter

Jelle Vervorst secretaris

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 3

Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 3 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 4 1 Bezwaarprocedure .............................................................................................................................. 5 1.1 Algemene aspecten van de bezwaarprocedure ........................................................................... 5 1.2 Kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren ........................................................................................ 6 1.3 Ambtelijk horen ............................................................................................................................ 7 1.4 Bijzondere commissie bezwaarschriften ...................................................................................... 7 1.5 Commissie bezwaarschriften........................................................................................................ 8 1.6 Na de bezwaarprocedure .............................................................................................................

9 2 Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat ........................................................................... 10 2.1 Samenstelling Commissie bezwaarschriften .............................................................................. 10 2.2 Samenstelling secretariaat van de Commissie bezwaarschriften .............................................. 11 3 Binnengekomen bezwaarschriften .................................................................................................... 12 4 Uitgebrachte adviezen....................................................................................................................... 13 5 Afdoening bezwaarschriften.............................................................................................................. 14 5.1 Beslissingen op bezwaar en intrekkingen................................................................................... 14 5.2 Ambtelijke behandeling.............................................................................................................. 16 6 Beroepszaken .................................................................................................................................... 17 7 Aanbevelingen van de commissie .....................................................................................................

18 7.1 Communicatie over nieuwe aanvraag tijdens bezwaarprocedure............................................. 18 7.2 De kwaliteit van welstandsadviezen .......................................................................................... 18 7.3 Verduidelijking verhouding APV en waterschapskeur ............................................................... 18 7.4 Kwaliteit van Wob-/Woo-besluiten ............................................................................................ 18 7.5 Duidelijkheid ruimtelijke planregels ........................................................................................... 19

4 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

1 Bezwaarprocedure Bezwaar is een vorm van verlengde besluitvorming: het doel van de bezwaarprocedure is dat het beslissende bestuursorgaan zijn eigen besluit heroverweegt. Tegen veel besluiten van het college en de burgemeester staat bezwaar open. Ook is het mogelijk om tegen enkele besluiten van de raad bezwaar te maken. Een beslissing op bezwaar kan op drie manieren worden voorbereid: – verkorte behandeling omdat het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk is; – ambtelijk horen; – advisering door de Commissie bezwaarschriften. Deze procedures worden in de hierna volgende paragrafen toegelicht. Vanwege de coronamaatregelen hebben het college en de burgemeester een vierde procedure ingevoerd voor bezwaren tegen hun besluiten: advisering door de Bijzondere commissie bezwaarschriften. Deze procedure wordt toegelicht in paragraaf 1.4. De bezwaarprocedure wordt geregeld door de Algemene wet bestuursrecht en de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2020, een gezamenlijke regeling van de raad, het college en de burgemeester.

1.1 Algemene aspecten van de bezwaarprocedure Een bezwaarschrift kan binnenkomen via de post of een formulier op de gemeentelijke website. Het is niet mogelijk om per e-mail bezwaar te maken, omdat dan niet voldoende de identiteit van de bezwaarmaker kan worden vastgesteld. Als een burger toch bezwaar maakt via e-mail, dan krijgt deze de gelegenheid om op een correcte manier bezwaar te maken (zie ook de volgende paragraaf). Een binnengekomen bezwaarschrift wordt zo snel mogelijk doorgestuurd naar het secretariaat. Het secretariaat doet de intake van het bezwaar: een eerste wettelijke toets vindt plaats en het secretariaat beoordeelt welke procedure het bezwaar moet doorlopen. Gedurende het hele proces houdt het secretariaat regie. Hoewel het secretariaat bestaat uit ambtenaren, functioneren zij onafhankelijk van de organisatie. In de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2020 is opgenomen dat zij voor hun secretariaatswerkzaamheden uitsluitend verantwoording afleggen aan de commissie. Vrijwel in alle bezwaarprocedures worden bezwaarmaker en andere belanghebbenden gehoord. Zij kunnen dan hun standpunten toelichten. Ook de vertegenwoordiger van de raad, het college of de burgemeester kan zijn of haar standpunt kenbaar maken. Voorafgaand aan de hoorzitting krijgen betrokkenen het procesdossier toegestuurd.

Daarin zit ook een verweerschrift: een eerste reactie van het beslissende bestuursorgaan op het bezwaar. In sommige gevallen wordt een bezwaar aangehouden, bijvoorbeeld naar aanleiding van een hoorzitting. Er kan dan nader onderzoek gedaan worden, er kunnen nieuwe gegevens aangeleverd worden, of burgers proberen gezamenlijk tot een oplossing te komen. De bezwaarprocedure ligt dan tijdelijk stil. Voor aanhouding moeten in beginsel alle partijen toestemming geven.

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 5

Tijdens de bezwaarprocedure wordt het bestreden besluit volledig heroverwogen. Dat betekent dat niet alleen naar de bezwaargronden wordt gekeken. Van belang is of een bestreden besluit in strijd is met wet- en regelgeving (‘rechtmatig’) en of het bestreden besluit beleidsmatig wenselijk is en het beoogde doel bereikt (‘doelmatig’). Dat is een belangrijk verschil met toetsing door de rechter: die kijkt voornamelijk naar de rechtmatigheid van een besluit. Overigens is de rechtspraak op dit punt in ontwikkeling. Met name binnen het sociaal domein toetst de rechter steeds indringender ook de doelmatigheid van een besluit. De bezwaarprocedure eindigt met een beslissing op bezwaar of de intrekking van het bezwaar. Als het bezwaarschrift wordt ingetrokken, eindigt de bezwaarprocedure direct. Als een bezwaar wordt ingetrokken, dan is veelal tussentijds een nieuw besluit genomen dat aan de bezwaren tegemoet komt. Ook komt voor dat na nadere uitleg van de gemeente het bezwaar wordt ingetrokken. Een beslissing op bezwaar kan drie uitkomsten inhouden, ook wel ‘dictum’ genoemd: – het bezwaar is nietHet bezwaar wordt niet inhoudelijk in behandeling genomen ontvankelijk: omdat het niet voldoet aan de wettelijke vereisten. Als het bezwaar ‘kennelijk’ niet-ontvankelijk is, dan wordt de zaak verkort afgedaan (zie volgende paragraaf).

– het bestreden besluit Kortheidshalve vaak ‘bezwaar ongegrond’ genoemd. Soms blijft in stand: heeft een bezwaarmaker wel op onderdelen gelijk, bijvoorbeeld als het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd. Met een nadere motivering kan het bestreden besluit dan toch in stand blijven. – het bestreden besluit Kortheidshalve vaak ‘bezwaar gegrond’ genoemd. Het wordt (gedeeltelijk) bestreden besluit kan niet in stand blijven omdat dat herroepen: onrechtmatig of ondoelmatig is. Vaak moet dan ook een ander, vervangend, besluit worden genomen. Soms kan worden volstaan met een ‘kale’ herroeping: het bestreden besluit wordt dan herroepen zonder dat een vervangend besluit wordt genomen. De beslistermijn begint zes weken na het nemen van het bestreden besluit. De beslistermijn voor het besluit op bezwaar is zes weken voor bezwaarzaken zonder Commissie bezwaarschriften en twaalf weken voor bezwaarzaken die aan de (reguliere) Commissie bezwaarschriften worden voorgelegd. In beide gevallen kan de beslistermijn worden verdaagd met zes weken. Tijdens de bezwaarprocedure blijft het bestreden besluit geldig. Voor spoedeisende gevallen kan de bezwaarmaker de rechtbank verzoeken het bestreden besluit tijdens de bezwaarprocedure op te schorten (‘voorlopige voorziening’).

Bij de behandeling van bezwaren, en ook in dit jaarverslag, wordt onderscheid gemaakt tussen algemene zaken en sociale zaken. Sociale zaken zijn zaken uit het sociaal domein, bijvoorbeeld over de Participatiewet, de Wmo, de Jeugdwet en leerlingenvervoer. Algemene zaken zijn alle overige zaken. In de volgende paragrafen worden de verschillende procedures toegelicht.

1.2 Kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren Bezwaarschriften moeten aan een aantal wettelijke vereisten voldoen. Als een bezwaarschrift niet voldoet aan die wettelijke vereisten, dan krijgt de bezwaarmaker een brief met uitleg aan welk

6 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

wettelijk vereiste niet is voldaan en een termijn van twee weken om dat te herstellen. Op verzoek kan ook een langere termijn worden gegeven. Veel voorkomende gebreken zijn: – het ontbreken van een handtekening; – het ontbreken van bezwaargronden; – bezwaar maken via e-mail (alleen per post of via de website is mogelijk); – te laat bezwaar maken (zonder dat deze termijnoverschrijding verschoonbaar is, wat zelden voorkomt); – het ontbreken van een machtiging (als namens een ander bezwaar wordt gemaakt); – het ontbreken van een uittreksel uit het Handelsregister (bij bezwaar namens organisaties). Daarnaast moeten naam en adres van de bezwaarmaker op het bezwaarschrift staan. Het komt zelden voor dat aan dit wettelijke vereiste niet wordt voldaan. Als de bezwaarmaker het gebrek niet herstelt, dan is het bezwaar ‘kennelijk niet-ontvankelijk’. Dat betekent dat het bezwaar niet inhoudelijk in behandeling wordt genomen en zonder hoorzitting wordt afgedaan. De Commissie bezwaarschriften adviseert niet over deze bezwaren. Soms wordt bezwaar gemaakt, terwijl het niet mogelijk is om bezwaar te maken, bijvoorbeeld tegen een aanvraag. Omdat dit gebrek niet hersteld kan worden, volgt geen mogelijkheid om het gebrek te herstellen. Deze bezwaren worden direct kennelijk niet-ontvankelijk verklaard. In de regel wordt aan de indiener wel een inhoudelijke reactie gegeven.

1.3 Ambtelijk horen Een deel van de bezwaarzaken wordt ambtelijk behandeld. In dat geval worden bezwaarmakers ambtelijk gehoord door een secretaris van de Commissie bezwaarschriften. Dat kan telefonisch of op het gemeentehuis. In sommige gevallen is ook een medewerker bezwaar en beroep van het domein Maatschappij van de BAR-organisatie aanwezig, die het standpunt van het college verder kan toelichten. Na het hoorgesprek stelt de secretaris een conceptbeslissing op het bezwaar op, die wordt afgestemd met de medewerker bezwaar en beroep. In de Regeling ambtelijk horen Ridderkerk 2020 heeft het college categorieën bezwaarzaken aangewezen die ambtelijk worden behandeld. Het gaat om zaken uit het sociale domein die inhoudelijk weinig complex zijn en waarbij weinig tot geen beleidsvrijheid bestaat. Voordelen van ambtelijk horen zijn de snellere afdoeningstermijn, de flexibiliteit bij het plannen van een hoorgesprek, en de minder formele setting tijdens het hoorgesprek. In alle gevallen kan ervoor worden gekozen een zaak toch voor te leggen aan de Commissie bezwaarschriften. Het eindoordeel daarvoor ligt bij de secretaris van de Commissie bezwaarschriften.

1.4 Bijzondere commissie bezwaarschriften Tijdens de lockdown was het beperkt mogelijk hoorzittingen van de Commissie bezwaarschriften te organiseren. Niet alle zaken zijn echter geschikt voor volledig ambtelijke voorbereiding en het is wettelijk niet toegestaan dat de secretaris namens de volledig onafhankelijke Commissie bezwaarschriften een (telefonische) hoorzitting houdt. De burgemeester en het college hebben

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 7

daarom een Bijzondere commissie bezwaarschriften in het leven geroepen. Deze commissie bestaat uit een secretaris van de Commissie bezwaarschriften die optreedt als voorzitter van de Bijzondere commissie en twee leden van de Commissie bezwaarschriften. De Bijzondere commissie vervult dezelfde rol als de ‘reguliere’ Commissie bezwaarschriften (zie de volgende paragraaf). Omdat het echter niet gaat om een onafhankelijke voorzitter (secretarissen zijn immers werkzaam bij de BARorganisatie), kan deze namens de Bijzondere commissie (telefonisch) horen. Er ontstaat aldus een hybride vorm van ambtelijk horen en behandeling door de Commissie bezwaarschriften. De advisering is grotendeels onafhankelijk en extern (want twee leden van de Bijzondere commissie zijn extern en de secretaris handelt ook onafhankelijk) maar de behandeling heeft de flexibiliteit van ambtelijk horen. De procedure is geregeld in de Regeling noodprocedure behandeling bezwaarschriften Ridderkerk. Bij burgemeestersbesluit, afhankelijk van de maatregelen rondom het coronavirus, wordt de regeling in werking en buiten werking gesteld. Vrijwel alle zaken die onder normale omstandigheden door de ‘reguliere’ Commissie bezwaarschriften in behandeling zouden worden genomen, zijn in behandeling genomen door de Bijzondere commissie bezwaarschriften. In de cijfers zijn de zaken voor beide commissies samen genomen.

Als een bezwaarmaker de voorkeur gaf aan een fysieke hoorzitting van de Commissie bezwaarschriften, dan werd de zaak aangehouden. In enkele zaken kon de zaak niet worden aangehouden en was telefonisch horen niet wenselijk. In die gevallen heeft de ‘reguliere’ Commissie bezwaarschriften bij uitzondering wel een fysieke hoorzitting gehouden op het gemeentehuis. De bijzondere procedure gold van 16 maart 2020 tot 6 juli 2020 en van 26 oktober 2020 tot 10 mei 2021.

1.5 Commissie bezwaarschriften Op grond van artikel 84 van de Gemeentewet en artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht kunnen de raad, het college en de burgemeester een commissie instellen die adviseert over de op bezwaarschriften te nemen besluiten. De raad, het college en de burgemeester hebben besloten gezamenlijk zo’n commissie in te stellen met de vaststelling van de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2020. De commissie houdt wekelijks een hoorzitting, afwisselend over algemene en sociale zaken. Hoorzittingen over sociale zaken zijn niet openbaar, hoorzittingen over algemene zaken zijn in de regel wel openbaar. Openbare hoorzittingen worden aangekondigd op de gemeentelijke website. Tijdens de hoorzitting krijgen alle partijen de gelegenheid om hun standpunten toe te lichten. Ook stelt de commissie vragen naar aanleiding van het bezwaar en het verweerschrift. De lengte van een hoorzitting verschilt van een kwartier voor eenvoudige zaken tot twee uur voor zeer complexe zaken met veel partijen. De commissie adviseert over de te nemen beslissing op bezwaar. Dat betekent dat de commissie waar mogelijk ook adviseert over hoe de raad, het college of de burgemeester van de wettelijke beoordelingsruimte gebruik zou moeten maken, zoals de toepassing van hardheidsclausules.

8 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

De commissie neemt soms ook overwegingen ‘ten overvloede’ op in haar advies. Dat zijn overwegingen die niet zozeer betrekking hebben op het bestreden besluit, maar bijvoorbeeld op het beleid in algemene zin of de gang van zaken in de primaire fase. Na advisering van de commissie neemt het verwerende bestuursorgaan (college, burgemeester of raad) de beslissing op bezwaar. Als het verwerende bestuursorgaan het advies volgt, kan in de beslissing op bezwaar voor de motivering naar het advies worden verwezen. Het verwerende orgaan kan ook afwijken van het advies, het zogenoemde ‘contrair gaan’. Dat kan niet zomaar: de wet en de rechtspraak stellen strenge motiveringseisen aan het afwijken van een advies van de commissie. In alle gevallen wordt het advies meegezonden met de beslissing op bezwaar.

1.6 Na de bezwaarprocedure Tegen de beslissing op bezwaar staat beroep open bij de bestuursrechter van de rechtbank Rotterdam. De Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat zijn dan niet meer bij de zaak betrokken. Wel is er een werkafspraak dat de behandelend ambtenaar het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften informeert over uitspraken van de rechter. Tegen de uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (algemene zaken en urgentieverklaringen woonruimte) of de Centrale Raad van Beroep (sociale zaken met uitzondering van urgentieverklaringen woonruimte).

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 9

2 Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat 2.1 Samenstelling Commissie bezwaarschriften De Commissie bezwaarschriften bestaat uit leden die niet lid zijn van of werken onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan van de gemeente Ridderkerk of de BAR-organisatie. De leden zijn dus geheel onafhankelijk van de gemeente Ridderkerk. De benoemingstermijn van de leden van de Commissie bezwaarschriften loopt gelijk aan die van de raad. Leden kunnen één keer worden herbenoemd. De Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2020 maakt onderscheid tussen de Commissie bezwaarschriften als orgaan en als adviescommissie zoals bedoeld in de wet (artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht). Bezwaarschriften worden voor behandeling aan drie leden toegewezen, die optreden als adviescommissie zoals bedoeld in de wet. De voorzitter vertegenwoordigt de Commissie bezwaarschriften als orgaan, bewaakt haar functioneren, en treedt regelmatig in overleg met het secretariaat over de gang van zaken. De Commissie bezwaarschriften als orgaan bestond in 2021 uit twaalf leden: – de heer J. Hamoen (voorzitter) – de heer mr. J.G.H. Hartwijk (plaatsvervangend voorzitter) – de heer mr. R.C.J. van den Berg – mevrouw mr. M. Gommers-Benamu – de heer mr. E.J. Jansen – de heer mr. R. Kurvink – mevrouw mr. A.M. Leenders – de heer mr. B.R. van Leeuwen – de heer mr. G.J. Nieuwland – de heer mr. J.M.N.

Packbier – mevrouw J.A. Robart-Peters – de heer S. Schreur Helaas bereikte ons het droevige bericht dat de heer Jansen op 8 april 2021 is overleden. De heer Jansen was sinds 1 januari 2014 een gewaardeerd lid van de Commissie bezwaarschriften. Namens de commissie en de organisatie zijn condoleances overgebracht aan de nabestaanden. Met ingang van 30 maart 2022 eindigde de benoemingstermijn van voornoemde leden. Vanaf die datum zijn de volgende personen benoemd als lid van de Commissie bezwaarschriften: – de heer mr. R.C.J. van den Berg (voorzitter) – de heer mr. R. Kurvink (plaatsvervangend voorzitter) – mevrouw mr. N. Doran – mevrouw mr. P.A.N.L. Frieswijk-Tjon Sieuw – mevrouw M. Haverkort – de heer mr. G.J. Nieuwland – de heer mr. J.M.N. Packbier – mevrouw mr. M. Rahel – de heer mr. V.A. Smit – mevrouw mr. I.N. van Soest

10 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

– –

mevrouw A. Topcuoglu mevrouw mr. C.J. Visser

2.2 Samenstelling secretariaat van de Commissie bezwaarschriften Het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften is belegd bij de juridisch adviseurs van het team Rechtsbescherming (cluster Juridische Zaken en Inkoop) van de BAR-organisatie. Het secretariaat is verantwoordelijk voor de juridisch-inhoudelijke ondersteuning van de commissie en regievoering op de bezwaarprocedure. Secretarissen zijn voor hun secretariaatswerkzaamheden alleen verantwoording schuldig aan de commissie. De vaste secretarissen waren in 2021: – mevrouw mr. V. Kanhai (algemene en sociale zaken) – mevrouw mr. drs. L. van der Pols (algemene zaken) – de heer Y. Verburgh LLB (sociale zaken, vanaf 1 februari 2021) – de heer mr. J.C. Vervorst (algemene zaken) Het secretariaat wordt ondersteund door twee administratief medewerkers: – mevrouw A.M.A. Pijpers – mevrouw I. Tasma (tot 1 september 2021) – mevrouw M. van Westen (vanaf 25 oktober 2021)

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 11

3 Binnengekomen bezwaarschriften In tabel 1 staat het aantal binnengekomen bezwaarschriften. Tabel 1. Ontvangen bezwaarschriften Algemene zaken Sociale zaken Totaal

12 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

2017 156 70 226

2018 78 58 136

2019 107 76 183

2020 104 46 150

2021 74 79 153

4 Uitgebrachte adviezen In tabel 2 staat in hoeveel zaken de commissie advies heeft uitgebracht. Tabel 2. Aantal zaken waarin advies is uitgebracht 2017 Algemene zaken 190 – waarvan advies gegrond 4 – waarvan advies ongegrond 124 – waarvan advies niet-ontvankelijk 62 Sociale zaken 60 – waarvan advies gegrond 6 – waarvan advies ongegrond 45 – waarvan advies niet-ontvankelijk 9 Totaal 250 – waarvan advies gegrond 10 – waarvan advies ongegrond 169 – waarvan advies niet-ontvankelijk 71

2018 115 6 53 56 32 1 27 4 147 7 80 60

2019 98 0 76 22 27 1 26 0 125 1 102 22

2020 15 1 13 1 22 3 18 1 37 4 31 2

2021 50 4 44 2 22 0 21 1 72 4 65 3

Hoewel er in 2021 voor algemene zaken minder bezwaarschriften zijn ontvangen, heeft de commissie veel meer adviezen uitgebracht. Dit hangt samen met twee zaken uit 2020, met veel kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren respectievelijk ingetrokken bezwaren. In beide zaken heeft de commissie destijds niet geadviseerd. De commissie heeft in 2021 in vier zaken geadviseerd het bezwaar gegrond te verklaren. In één zaak heeft het college het advies overgenomen. Het ging om een bezwaar tegen de afwijzing van een verzoek om het wissen van persoonsgegevens op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De commissie oordeelde dat er voor een deel van de bedoelde persoonsgegevens geen noodzaak was om de gegevens te bewaren. De commissie adviseerde deze persoonsgegevens alsnog te wissen. In drie andere zaken zijn het college dan wel de burgemeester afgeweken van het advies. Twee van deze zaken zijn afgerond in 2021 en opgenomen in het volgende hoofdstuk. In de vierde zaak heeft het college pas in 2022 de beslissing op bezwaar genomen. Deze is nog niet opgenomen in de cijfers in het volgende hoofdstuk. Volledigheidshalve wordt deze zaak toch alvast genoemd. Het ging om een bezwaar tegen het opleggen van een last onder dwangsom vanwege strijd met het bestemmingsplan.

De commissie oordeelde dat een deel van de activiteiten op het betrokken perceel niet in strijd waren met het bestemmingsplan. Het college deelde dat oordeel niet en liet de last onder dwangsom in stand.

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 13

5 Afdoening bezwaarschriften 5.1 Beslissingen op bezwaar en intrekkingen In Tabel 3 staat een weergave van het aantal geëindigde bezwaarprocedures. Een bezwaarprocedure kan eindigen met een beslissing op bezwaar (ook: bob) of een intrekking van het bezwaar. Tabel 3. Geëindigde bezwaarprocedures Algemene zaken – waarvan bob conform – waarvan bob contrair – waarvan ambtelijk behandeld – waarvan ingetrokken Sociale zaken – waarvan bob conform – waarvan bob contrair – waarvan ambtelijk behandeld – waarvan ingetrokken Totaal – waarvan bob conform – waarvan bob contrair – waarvan ambtelijk behandeld – waarvan ingetrokken

2017 211 194 2 n.v.t. 15 94 60 1 n.v.t. 33 305 254 3 n.v.t. 48

2018 124 111 1 0 12 57 30 0 3 24 181 141 1 3 36

2019 111 102 0 1 8 69 29 0 13 27 180 131 0 14 35

2020 99 15 0 41 43 56 22 0 14 20 155 37 0 55 63

2021 63 43 2 1 17 76 21 0 34 21 139 64 2 35 38

In 2021 zijn het college en de burgemeester elk in één zaak afgeweken van het advies van de commissie. Het ging om de volgende zaken: – Een bezwaar tegen een verbod om een uitweg aan te leggen op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening Ridderkerk 2020 (hierna: APV). De commissie legde de APV zo uit, dat de toepasselijkheid van een waterschapskeur een verbod om een uitweg aan te leggen in zijn geheel uitsloot. Het college kon zich niet verenigen met de uitleg van de APV door de commissie, omdat naar het oordeel van het college de bedoelde APV-bepaling alleen toetsing door het college aan waterstaatkundige aspecten uitsloot. Om die reden heeft het college het verbod in stand gelaten. Tegen deze beslissing op bezwaar heeft de betrokkene beroep ingesteld. Na nader overleg met het college heeft de betrokkene het beroep ingetrokken en een nieuwe omgevingsvergunning aangevraagd. Met betrekking tot deze APV-bepaling doet de commissie een aanbeveling, zie hoofdstuk 7. – Een bezwaar tegen de sluiting van een bedrijfspand en naastgelegen perceel en portacabins op grond van de Opiumwet door de burgemeester. De commissie oordeelde dat de burgemeester niet bevoegd was tot sluiting van het bedrijfspand, omdat de verboden middelen waren aangetroffen in de portacabins en er naar het oordeel van de commissie geen onverbrekelijke samenhang tussen bedrijfspand en portacabins bestond.

Ook oordeelde de commissie dat sluiting van het bedrijfspand niet noodzakelijk en niet evenredig was. De burgemeester deelde deze oordelen niet en liet de sluiting in stand. Tegen deze beslissing op bezwaar is geen beroep ingesteld. In tabellen 4 en 5 staan gegevens over de tijdigheid van de beëindiging van bezwaarprocedures. Er wordt gerekend vanaf de aanvang van de beslistermijn, minus opschorting van de beslistermijn en aanhouding van de procedure.

14 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

In tabel 4 staat een weergave van het percentage bezwaarzaken dat tijdig is afgedaan. Als tijdig afgedaan worden mede verstaan de bezwaarprocedures die zijn geëindigd omdat het bezwaar is ingetrokken. Tabel 4. Tijdigheid einde bezwaarprocedure 2017 2018 2019 2020 Norm (in weken) 12 18 12 18 12 18 12 18 Algemene zaken 87 % 94 % 95 % 98 % 29 % 32 % 90 % 95 % Sociale zaken 86 % 91 % 91 % 98 % 97 % 99 % 91 % 98 % Totaal 86 % 93 % 94 % 98 % 55 % 57 % 90 % 96 % 2021 Norm (in weken) 12 18 Algemene zaken 48 % 90 % Sociale zaken 71 % 86 % Totaal 60 % 88 % De percentages worden gegeven voor zowel 12 als 18 weken. 12 weken is de normale beslistermijn voor commissiezaken en de verlengde beslistermijn voor ambtelijk behandelde zaken. 18 weken is de verlengde beslistermijn voor commissiezaken. Om de beslistermijn te verdagen met 6 weken is geen motivering nodig. Bij veel overheden wordt de beslistermijn standaard verdaagd met 6 weken. Bij de gemeente Ridderkerk is dat niet het geval. Alleen als de normale beslistermijn niet gehaald dreigt te worden, wordt verdaagd. De totaalpercentages geven de tijdigheid over álle zaken weer. Het zijn daarmee gewogen gemiddelden van de percentages algemene zaken en sociale zaken.

Tabel 5 geeft een overzicht van de gemiddelde doorlooptijd van de beslissing op bezwaar. Tabel 5. Gemiddelde aantal weken beslissing op bezwaar 2017 2018 2019 2020 2021 Algemene zaken 12,4 11,8 15,9 9,5 12,0 Sociale zaken 7,9 9,2 7,2 7,1 11,0 Totaal 11,1 11,2 13,3 8,6 11,5 Voor de berekening van het gemiddelde voor de algemene en sociale zaken zijn in 2021 vier (in twee zaken) respectievelijk drie beslissingen op bezwaar weggelaten, omdat deze het gemiddelde onevenredig beïnvloedden. Worden deze bezwaarschriften wel meegenomen, dan is het gemiddelde voor algemene zaken 13,6, voor sociale zaken 12,0 en het totale gemiddelde 12,7. De getoonde cijfers van voorgaande jaren zijn van na een vergelijkbare correctie. De totaaldoorlooptijden geven de doorlooptijd over álle zaken weer. Het zijn daarmee gewogen gemiddelden van de doorlooptijden algemene zaken en sociale zaken.

In 2021 is het percentage zaken dat binnen de termijn is afgedaan afgenomen en de gemiddelde doorlooptijd is gestegen. Dat is het gevolg van enkele personele ontwikkelingen, deels in combinatie met de lockdown van oktober 2020 tot mei 2021. In deze periode was er sprake van een personele wisseling, verschuiving van taken en langdurige ziekte in het secretariaat. Deze factoren hebben geleid tot een achterstand, die in 2021 moest worden ingelopen. De achterstand is inmiddels ingelopen. Het wegwerken van een achterstand beïnvloedt de cijfers in negatieve zin, omdat als peilmoment het moment van afdoening wordt genomen. De verwachting is dat de cijfers in 2022 weer zullen verbeteren. In tabel 6 staan de onderwerpen van de geëindigde bezwaarprocedures (beslissingen op bezwaar en intrekkingen) van de algemene zaken.

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 15

Tabel 6. Onderwerpen algemene zaken geëindigde bezwaarprocedures 2017 2018 2019 Handhaving 0 5 5 Omgevings- en APV-vergunningen 165 65 19 Opiumwet 0 3 1 Publiekszaken 0 0 3 Subsidie 0 2 1 Verkeersbesluiten 6 2 81 Wob 12 0 0 Overige 28 47 1 Totaal 211 124 111

2020 3 80 0 2 0 6 1 7 99

2021 3 45 1 3 0 8 0 3 63

Het aantal bezwaren rond omgevings- en APV-vergunningen laat een flinke variatie zien over de afgelopen jaren. Dit cijfer wordt erg beïnvloed door het al dan niet voorkomen van zaken met veel bezwaarmakers. In tabel 7 staan de onderwerpen van de geëindigde bezwaarprocedures (beslissingen op bezwaar en intrekkingen) van de sociale zaken. Tabel 7. Onderwerpen sociale zaken geëindigde bezwaarprocedures 2017 2018 2019 Jeugdwet 0 0 0 Leerlingenvervoer 1 1 0 Participatiewet 55 35 45 Urgentie 3 5 7 Wet maatschappelijke ondersteuning 19 12 11 Overige 16 4 6 Totaal 94 57 69

2020 1 0 35 10 6 4 56

2021 0 0 40 15 12 9 76

5.2 Ambtelijke behandeling In tabel 8 staat hoeveel bezwaarprocedures zijn geëindigd die ambtelijk zijn behandeld, met uitzondering van kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren, uitgesplitst naar onderwerp. Het gaat om beslissingen op bezwaar en ingetrokken bezwaren. Uit ervaring blijkt dat ambtelijk behandelde bezwaren relatief vaak worden ingetrokken, omdat bezwaarmakers met een nadere uitleg het bestreden besluit begrijpen en geen behoefte hebben aan een verdere formele behandeling. Tabel 8. Onderwerpen sociale zaken geëindigde bezwaarprocedures 2018 2019 2020 Leerlingenvervoer 0 0 0 Participatiewet 0 14 10 Urgentie 0 0 3 Wet maatschappelijke ondersteuning 1 1 0 Overige 0 1 2 Totaal 1 16 15

2021 0 16 14 0 9 39

In 2021 is het aantal ambtelijk behandelde zaken flink gestegen. Een opvallende stijging is het aantal urgentiezaken. Dit is het gevolg van het toegenomen aantal urgentiezaken in het algemeen en de omstandigheid dat deze zaken pas in de loop van 2020 ambtelijk behandeld werden. Onder overige zaken worden verstaan zaken op grond van de Regeling Meedoen en gehandicaptenparkeerkaarten.

16 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

6 Beroepszaken Zoals toegelicht in hoofdstuk 1 zijn de Commissie bezwaarschriften en het secretariaat niet betrokken bij beroep en hoger beroep. Voor een volledig beeld zijn in dit hoofdstuk toch het aantal ingestelde beroepen en hoger beroepen opgenomen. Het gaat om beroep en hoger beroep naar aanleiding van beslissingen op bezwaar. Beroepszaken tegen besluiten waartegen geen bezwaar open staat (sommige ruimtelijke besluiten) en beroepszaken wegens niet tijdig beslissen zijn niet opgenomen. In tabel 9 staat het aantal ingestelde beroepen. Tabel 9. Ingestelde beroepen Algemene zaken Sociale zaken Totaal

2018 7 5 12

2019 4 9 13

2020 2 11 13

2021 7 3 10

In tabel 10 staat het aantal ingestelde hoger beroepen. Van voor 2019 zijn geen cijfers beschikbaar. Tabel 10. Ingestelde hoger beroepen Algemene zaken Sociale zaken Totaal

2019 1 0 1

2020 1 2 3

2021 2 2 4

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 17

7 Aanbevelingen van de commissie Naast het adviseren over concrete bezwaren, doet de Commissie bezwaarschriften ook algemene aanbevelingen. De aanbevelingen naar aanleiding van het jaar 2021 staan in dit hoofdstuk.

7.1 Communicatie over nieuwe aanvraag tijdens bezwaarprocedure De commissie heeft een bezwaar behandeld waarbij de aanvraag voor bijstand is afgewezen vanwege het niet aanleveren van alle benodigde gegevens. Tijdens de bezwaarprocedure heeft bezwaarmaker opnieuw een aanvraag ingediend, waarbij wel alle benodigde gegevens zijn ingeleverd. Deze gegevens moeten meegenomen worden in de behandeling van het bezwaar van de eerste aanvraag. De commissie geeft het college in overweging om de communicatie tussen de behandelend ambtenaar in bezwaar en de klantmanager wanneer er een nieuwe aanvraag wordt ingediend gedurende een bezwaarprocedure te verbeteren. Die informatieverstrekking loopt niet altijd goed heeft de commissie moeten constateren.

7.2 De kwaliteit van welstandsadviezen De commissie behandelt de nodige bezwaren tegen omgevingsvergunningen. Zo ook in het jaar 2021. De commissie constateert dat de onderbouwing van de betreffende welstandsadviezen niet altijd duidelijk is. De commissie beveelt het college aan aandacht te besteden aan de kwaliteit van de welstandsadviezen. Regelmatig vormt het welstandsadvies in huidige vorm aanleiding tot discussie over de inhoud van het advies dan wel de gebrekkige informatie die hierin is opgenomen. Het standaard in het bezwaardossier opnemen van het welstandsadvies waarin een dragende onderbouwing staat opgenomen, zorgt voor zowel de commissie als bezwaarmaker voor duidelijkheid over de afwegingen die ten grondslag hebben gelegen aan het welstandsadvies.

7.3 Verduidelijking verhouding APV en waterschapskeur De commissie heeft in 2021 geadviseerd over een omgevingsvergunning voor het realiseren van een uitrit in een dijktalud dat in eigendom is van het waterschap. De omgevingsvergunning is geweigerd wegens onaanvaardbare aantasting van het groen als bedoeld in artikel 2:12 van de Algemene Plaatselijke Verordening Ridderkerk 2020 (hierna: de APV). De belangen die artikel 2:12 van de APV beoogt te waarborgen zijn ook in de waterschapskeur opgenomen. De commissie heeft om die reden geconcludeerd dat het verbod om een uitrit aan te leggen zonder omgevingsvergunning van het college in dit geval niet van toepassing is omdat hierin wordt voorzien door de waterschapskeur. Het college is contrair gegaan in de beslissing op bezwaar. De commissie en het college verschillen van opvatting over de reikwijdte van de uitzonderingsbepaling van artikel 2:12, derde lid, van de APV. De commissie geeft het college daarom als aanbeveling mee om de raad voor te stellen artikel 2:12, derde lid, van de APV zodanig te wijzigen dat de verhouding tussen de APV en de waterschapskeur helder is.

7.4 Kwaliteit van Wob-/Woo-besluiten De commissie constateert dat de afhandeling van Wob-verzoeken niet altijd van voldoende kwaliteit is. De commissie heeft er begrip voor dat dergelijke verzoeken veel (ambtelijke) capaciteit kunnen vragen en kunnen zien op gevoelige documenten, maar de besluitvorming moet deugdelijk zijn. Dat voorkomt ook bezwaar- en beroepsprocedures. Het behandelen van Wob-verzoeken (vanaf

18 | Jaarverslag bezwaarschriften 2021

mei 2022: Woo-verzoeken (Wet open overheid)) vereist specifieke expertise; de commissie roept de gemeente op daarvoor aandacht te hebben.

7.5 Duidelijkheid ruimtelijke planregels De commissie moest in een bezwaarzaak toetsen aan de beheersverordening Ridderkerk Centrum, meer precies de bijlage “Voorschriften bestemmingsplan Centrum”, artikel 3, tweede lid, onder a. Deze planregel is bijzonder onduidelijk geformuleerd. Weliswaar kunnen planregels specialistisch van aard zijn, maar burgers moeten wel kunnen begrijpen aan welke regels zij moeten voldoen. In dit geval hadden zelfs de juristen van de gemeente en de leden van de commissie moeite met de interpretatie van de betreffende planregel. De commissie adviseert het college om de raad voor te stellen de beheersverordening aan te passen.

Jaarverslag bezwaarschriften 2021 | 19