Jaarverslag commissie 2023 bezwaarschriften Ridderkerk.pdf
Tekst van het document
Aan de raad Aan het college van burgemeester en wethouders Aan de burgemeester
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 Commissie bezwaarschriften Secretariaat van de Commissie bezwaarschriften
Voorwoord Voor u ligt het Jaarverslag bezwaarschriften 2023 van de gemeente Ridderkerk. In dit jaarverslag doen de Commissie bezwaarschriften en het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften verslag van de in 2023 verrichte werkzaamheden. Net als in 2022 heeft het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften in 2023 weer afscheid moeten nemen van meerdere medewerkers, waaronder de teamleider. Het was niet eenvoudig om met de knellende arbeidsmarkt de lege plekken weer te vullen. Er is noodgedwongen gewerkt met inhuur-secretarissen en er is een nieuwe secretaris ingewerkt. Het uitbrengen van dit jaarverslag heeft daarom vertraging opgelopen. De Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat hebben, evenals voorgaande jaren, bezwaarschriften op allerhande terreinen behandeld. Daarbij vervullen zij een onafhankelijke rol van raad, college en burgemeester. De commissie en haar secretariaat willen alle betrokkenen bij het bezwaarproces bedanken voor hun inhoudelijke bijdrage en de prettige samenwerking. 20 november 2024 Namens de Commissie bezwaarschriften,
Namens het secretariaat,
de heer mr. Rens C.J. van den Berg
de heer Youri Verburgh LLB
voorzitter
secretaris
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 1
Inhoud Voorwoord .............................................................................................................................................. 1 1 Bezwaarprocedure ............................................................................................................................... 3 1.1 Algemene aspecten van de bezwaarprocedure ............................................................................ 3 1.2 Kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren ......................................................................................... 5 1.3 Ambtelijk horen ............................................................................................................................. 5 1.4 Commissie bezwaarschriften......................................................................................................... 6 1.5 Na de bezwaarprocedure .............................................................................................................. 7 2 Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat .............................................................................. 7 2.1 Samenstelling Commissie bezwaarschriften ................................................................................. 7 2.2 Samenstelling secretariaat van de Commissie bezwaarschriften .................................................
8 3 Binnengekomen bezwaarschriften ....................................................................................................... 8 4 Uitgebrachte adviezen.......................................................................................................................... 9 4.1 Uitgebrachte adviezen 2023 en voorgaande jaren ....................................................................... 9 4.2 Adviezen om het bestreden besluit te herroepen ...................................................................... 11 5 Afdoening bezwaarschriften .............................................................................................................. 11 5.1 Beslissingen op bezwaar en intrekkingen ................................................................................... 11 5.2 Doorlooptijd van de bezwaarprocedure ..................................................................................... 13 5.3 Onderwerpen van de beëindigde bezwaarprocedures ............................................................... 15 5.4 Ambtelijke behandeling .............................................................................................................. 17 6 Aanbevelingen van de commissie ...................................................................................................... 18
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 2
1 Bezwaarprocedure Bezwaar is een vorm van verlengde besluitvorming: het doel van de bezwaarprocedure is dat het beslissende bestuursorgaan zijn eigen besluit heroverweegt. Tegen veel besluiten van het college en de burgemeester staat bezwaar open. Ook is het mogelijk om tegen enkele besluiten van de raad bezwaar te maken. Een beslissing op bezwaar kan op drie manieren worden voorbereid: –
verkorte behandeling omdat het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk is;
–
ambtelijk horen;
–
advisering door de Commissie bezwaarschriften.
Deze procedures worden in de hiernavolgende paragrafen toegelicht. De bezwaarprocedure wordt geregeld in de Algemene wet bestuursrecht en de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk, een gezamenlijke regeling van de raad, het college en de burgemeester.
1.1 Algemene aspecten van de bezwaarprocedure Een bezwaarschrift kan binnenkomen via de post of een formulier op de gemeentelijke website. Het is niet mogelijk om per e-mail bezwaar te maken, omdat dan niet voldoende de identiteit van de bezwaarmaker kan worden vastgesteld. Als een burger toch bezwaar maakt via e-mail, dan krijgt deze de gelegenheid om op een juiste manier bezwaar te maken (zie ook de volgende paragraaf). Een binnengekomen bezwaarschrift wordt zo snel mogelijk doorgestuurd naar het secretariaat. Het secretariaat doet de intake van het bezwaar: een eerste wettelijke toets vindt plaats en het secretariaat beoordeelt de ontvankelijkheid en welke procedure het bezwaar moet doorlopen. Gedurende het hele proces houdt het secretariaat regie. Hoewel het secretariaat bestaat uit ambtenaren, functioneren zij, met betrekking tot hun secretariaatswerkzaamheden, onafhankelijk van de organisatie. In de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk is opgenomen dat zij voor hun secretariaatswerkzaamheden uitsluitend verantwoording afleggen aan de commissie. Bezwaarmaker en andere belanghebbenden worden in de gelegenheid gesteld om te worden gehoord. Zij kunnen dan hun standpunten toelichten. Ook de vertegenwoordiger van de raad, het college of de burgemeester kan zijn of haar standpunt kenbaar maken. Voorafgaand aan de hoorzitting krijgen betrokkenen het procesdossier toegestuurd.
Daarin zit ook een verweerschrift: een eerste reactie van het beslissende bestuursorgaan op het bezwaar. In sommige gevallen wordt een bezwaar aangehouden, bijvoorbeeld naar aanleiding van een hoorzitting. Er kan dan nader onderzoek gedaan worden, er kunnen nieuwe gegevens aangeleverd worden, of partijen proberen gezamenlijk tot een oplossing te komen. De bezwaarprocedure ligt dan
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 3
tijdelijk stil. Voor aanhouding moeten in beginsel alle partijen toestemming geven, of als dit nodig is voor het naleven van wettelijke procedurevoorschriften. Tijdens de bezwaarprocedure wordt het bestreden besluit volledig heroverwogen. Dat betekent dat niet alleen naar de bezwaargronden wordt gekeken. Van belang is of een bestreden besluit in strijd is met wet- en regelgeving (‘rechtmatig’) en of het bestreden besluit beleidsmatig wenselijk is en het beoogde doel bereikt (‘doelmatig’). Dat is een belangrijk verschil met toetsing door de rechter: die kijkt voornamelijk naar de rechtmatigheid van een besluit. De bezwaarprocedure eindigt met een beslissing op bezwaar of de intrekking van het bezwaar. Als het bezwaarschrift wordt ingetrokken, eindigt de bezwaarprocedure direct. Als een bezwaar wordt ingetrokken, dan is veelal tussentijds een nieuw besluit genomen dat aan de bezwaren tegemoetkomt. Ook komt voor dat na nadere uitleg van de gemeente het bezwaar wordt ingetrokken. Een beslissing op bezwaar kan drie uitkomsten inhouden, ook wel ‘dictum’ genoemd:
het bezwaar is niet-ontvankelijk: Het bezwaar wordt niet inhoudelijk in behandeling genomen omdat het niet voldoet aan de wettelijke vereisten. Als het bezwaar ‘kennelijk’ niet-ontvankelijk is, dan wordt de zaak verkort afgedaan (zie volgende paragraaf).
het bestreden besluit blijft in stand: Kortheidshalve vaak ‘bezwaar ongegrond’ genoemd. Soms heeft een bezwaarmaker wel op onderdelen gelijk, bijvoorbeeld als het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd. Met een nadere motivering kan het bestreden besluit dan toch in stand blijven.
het bestreden besluit wordt (gedeeltelijk) herroepen: Kortheidshalve vaak ‘bezwaar gegrond’ genoemd. Het bestreden besluit kan niet in stand blijven omdat dat onrechtmatig of ondoelmatig is. Vaak moet dan ook een ander, vervangend, besluit worden genomen. Soms kan worden volstaan met een ‘kale’ herroeping: het bestreden besluit wordt dan herroepen zonder dat een vervangend besluit wordt genomen.
De beslistermijn begint zes weken na het nemen van het bestreden besluit. De beslistermijn voor het besluit op bezwaar is zes weken voor bezwaarzaken zonder Commissie bezwaarschriften en twaalf weken voor bezwaarzaken die aan de (reguliere) Commissie bezwaarschriften worden voorgelegd. In beide gevallen kan de beslistermijn worden verdaagd met zes weken. Tijdens de bezwaarprocedure blijft het bestreden besluit geldig. Voor spoedeisende gevallen kan de bezwaarmaker de rechtbank verzoeken het bestreden besluit tijdens de bezwaarprocedure op te schorten (‘voorlopige voorziening’). Bij de behandeling van bezwaren, en ook in dit jaarverslag, wordt onderscheid gemaakt tussen algemene zaken en sociale zaken. Sociale zaken zijn zaken uit het sociaal domein, bijvoorbeeld over de Participatiewet, de Jeugdwet en leerlingenvervoer. Algemene zaken zijn alle overige zaken.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 4
In de volgende paragrafen worden de verschillende procedures toegelicht.
1.2 Kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren Bezwaarschriften moeten aan een aantal wettelijke vereisten voldoen. Als een bezwaarschrift niet voldoet aan die wettelijke vereisten, dan krijgt de bezwaarmaker een brief met uitleg aan welk wettelijk vereiste niet is voldaan en een termijn van twee weken om dat te herstellen. Op verzoek kan ook een langere termijn worden gegeven. Veel voorkomende gebreken zijn: –
het ontbreken van een handtekening;
–
het ontbreken van bezwaargronden;
–
bezwaar maken via e-mail (alleen per post of via de website is mogelijk);
–
te laat bezwaar maken (zonder dat deze termijnoverschrijding verschoonbaar is, wat zelden voorkomt);
–
het ontbreken van een machtiging (als namens een ander bezwaar wordt gemaakt);
–
het ontbreken van een uittreksel uit het Handelsregister (bij bezwaar namens organisaties).
Daarnaast moeten naam en adres van de bezwaarmaker op het bezwaarschrift staan. Het komt zelden voor dat aan dit wettelijke vereiste niet wordt voldaan. Als de bezwaarmaker het gebrek niet herstelt, dan is het bezwaar ‘kennelijk niet-ontvankelijk’. Dat betekent dat het bezwaar niet inhoudelijk in behandeling wordt genomen en zonder hoorzitting wordt afgedaan. De Commissie bezwaarschriften adviseert niet over deze bezwaren. De beslissing op bezwaar, waarin het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk wordt verklaard, wordt opgesteld door een secretaris. Soms wordt bezwaar gemaakt, terwijl het niet mogelijk is om bezwaar te maken, bijvoorbeeld tegen een aanvraag. Omdat dit gebrek niet hersteld kan worden, volgt geen mogelijkheid om het gebrek te herstellen. Deze bezwaren worden direct kennelijk niet-ontvankelijk verklaard. In de regel wordt aan de indiener wel een inhoudelijke reactie gegeven.
1.3 Ambtelijk horen Een deel van de bezwaarzaken wordt ambtelijk behandeld. In dat geval worden bezwaarmakers ambtelijk gehoord door een secretaris van de Commissie bezwaarschriften. Dit is over het algemeen telefonisch, maar kan ook op het gemeentehuis. In sommige gevallen is ook een medewerker bezwaar en beroep van het domein Maatschappij van de (oude) BAR-organisatie aanwezig, die het standpunt van het college verder kan toelichten. Na het hoorgesprek stelt de secretaris een conceptbeslissing op het bezwaar op, die wordt afgestemd met de medewerker van het vakteam.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 5
In de Regeling ambtelijk horen Ridderkerk 2019 heeft het college categorieën bezwaarzaken aangewezen die ambtelijk worden behandeld. Het gaat veelal om zaken uit het sociale domein die inhoudelijk weinig complex zijn en waarbij weinig tot geen beleidsvrijheid bestaat. Voordelen van ambtelijk horen zijn de snellere afdoeningstermijn, de flexibiliteit bij het plannen van een hoorgesprek, en de minder formele setting tijdens het hoorgesprek. In alle gevallen kan ervoor worden gekozen een zaak toch voor te leggen aan de Commissie bezwaarschriften. Het eindoordeel daarvoor ligt bij de secretaris van de Commissie bezwaarschriften.
1.4 Commissie bezwaarschriften Op grond van artikel 84 van de Gemeentewet en artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht kunnen de raad, het college en de burgemeester een commissie instellen die adviseert over de op bezwaarschriften te nemen besluiten. De raad, het college en de burgemeester hebben geruime tijd geleden al besloten gezamenlijk zo’n commissie in te stellen. Een en ander is geregeld in de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk. De commissie houdt wekelijks een hoorzitting, afwisselend over algemene en sociale zaken. Hoorzittingen over sociale zaken zijn niet openbaar, hoorzittingen over algemene zaken zijn in de regel wel openbaar. Openbare hoorzittingen worden aangekondigd op de gemeentelijke website. Tijdens de hoorzitting krijgen alle partijen de gelegenheid om hun standpunten toe te lichten. Ook stelt de commissie vragen naar aanleiding van het bezwaar en het verweerschrift. De lengte van een hoorzitting verschilt van een kwartier voor eenvoudige zaken tot twee uur voor zeer complexe zaken met veel partijen. De commissie adviseert over de te nemen beslissing op bezwaar. Dat betekent dat de commissie waar mogelijk ook adviseert over hoe de raad, het college of de burgemeester van de wettelijke beoordelingsruimte gebruik zou moeten maken, zoals de toepassing van hardheidsclausules.
De commissie neemt soms ook overwegingen ‘ten overvloede’ op in haar advies. Dat zijn overwegingen die niet zozeer betrekking hebben op het bestreden besluit, maar bijvoorbeeld op het beleid in algemene zin of de gang van zaken in de primaire fase. Na advisering van de commissie neemt het verwerende bestuursorgaan (college, burgemeester of raad) de beslissing op bezwaar. Als het verwerende bestuursorgaan het advies volgt, kan in de beslissing op bezwaar voor de motivering naar het advies worden verwezen. Het verwerende orgaan kan ook afwijken van het advies, het zogenoemde ‘contrair gaan’. Dat kan niet zomaar: de wet en de rechtspraak stellen strenge motiveringseisen aan het afwijken van een advies van de commissie. In alle gevallen wordt het advies meegezonden met de beslissing op bezwaar.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 6
1.5 Na de bezwaarprocedure Tegen de beslissing op bezwaar staat beroep open bij de bestuursrechter van de rechtbank Rotterdam. De Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat zijn dan niet meer bij de zaak betrokken. Wel is er een werkafspraak dat de behandelend ambtenaar het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften informeert over uitspraken van de rechter. Tegen de uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (algemene zaken en urgentieverklaringen woonruimte) of de Centrale Raad van Beroep (sociale zaken met uitzondering van urgentieverklaringen woonruimte).
2 Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat 2.1 Samenstelling Commissie bezwaarschriften De Commissie bezwaarschriften bestaat uit leden die niet lid zijn van of werken onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan van de gemeente Ridderkerk of de (oude) BARorganisatie. De leden zijn dus geheel onafhankelijk van de gemeente Ridderkerk. De benoemingstermijn van de leden van de Commissie bezwaarschriften loopt gelijk aan die van de raad. Leden kunnen één keer worden herbenoemd. De Verordening bezwaarschriften Ridderkerk maakt onderscheid tussen de Commissie bezwaarschriften als orgaan en als adviescommissie zoals bedoeld in de wet (artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht). Bezwaarschriften worden voor behandeling aan drie leden toegewezen, die optreden als adviescommissie zoals bedoeld in de wet. De voorzitter vertegenwoordigt de Commissie bezwaarschriften als orgaan, bewaakt haar functioneren, en treedt regelmatig in overleg met het secretariaat over de gang van zaken. In 2023 zijn de volgende personen lid van de Commissie bezwaarschriften: –
de heer mr. R.C.J. van den Berg (voorzitter)
–
de heer mr. R. Kurvink
–
mevrouw mr. N. Doran
–
mevrouw P.A.N.L. Frieswijk-Tjon Sieuw
–
mevrouw M. Haverkort
–
de heer mr. G.J. Nieuwland
–
de heer mr. J.M.N. Packbier
–
mevrouw mr. M. Rahel
–
de heer mr. V.A. Smit
–
mevrouw mr. I.N. van Soest
–
mevrouw A. Topcuoglu
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 7
–
mevrouw mr. C.J. Visser
2.2 Samenstelling secretariaat van de Commissie bezwaarschriften Het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften is belegd bij de juridisch adviseurs van het (oude) team Rechtsbescherming (cluster Juridische Zaken en Inkoop) van de BAR-organisatie. Het secretariaat is verantwoordelijk voor de juridisch-inhoudelijke ondersteuning van de commissie en regievoering op de bezwaarprocedure. Secretarissen zijn voor hun secretariaatswerkzaamheden alleen verantwoording schuldig aan de commissie. De commissie had in 2023 drie vaste secretarissen (2,78 fte) en twee juridisch administratief medewerkers (1,64 fte). In 2023 heeft het secretariaat tijdelijk gebruik gemaakt van ingehuurd personeel om uitgevallen of gestopt personeel tijdelijk te vervangen. Hiermee is zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat termijnen overschreden werden.
3 Binnengekomen bezwaarschriften In 2023 zijn er totaal 90 bezwaren binnengekomen. Hiervan hebben 30 betrekking op algemene zaken en 60 op sociale zaken. Figuur 1. Binnengekomen bezwaren per jaar
Binnengekomen bezwaren per jaar 200 180
Aantal bezwaren
160 140 120 100 80 60 40 20 0 2018
2019
2020
Algemene zaken
2021 Sociale zaken
2022
2023
Totaal
In Figuur 1 ziet u het aantal binnengekomen bezwaren per jaar. In 2023 is het aantal binnengekomen bezwaren afgenomen ten opzichte van de twee voorgaande jaren. De daling is het grootst bij de bezwaren die betrekking hebben op algemene zaken.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 8
De daling van het aantal bezwaren in 2023 kan worden verklaard doordat er geen besluiten waren waar tegelijkertijd veel bezwaren tegen ingediend zijn. Daarnaast waren er in 2022 nog veel bezwaren tegen de (tijdelijke) energietoeslag. Dat liep weliswaar door in 2023, maar in mindere mate ten opzichte van 2022.
4 Uitgebrachte adviezen 4.1 Uitgebrachte adviezen 2023 en voorgaande jaren Figuur 2. Uitgebrachte adviezen
Uitgebrachte adviezen 120
Aantal bezwaren
100 80 60 40 20 0
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Waarvan advies niet -ontvankelijk
60
22
2
3
5
0
Waarvan advies ongegrond
80
102
31
65
35
36
waarvan advies gegrond
7
1
4
4
29
4
De commissie heeft in 2023 totaal 40 adviezen uitgebracht. Dat zijn er minder dan vorig jaar. Om de verschillen te kunnen verklaren moet worden gekeken naar het aantal ‘algemene zaken’ en het aantal ‘sociale zaken’ waarover de commissie advies heeft uitgebracht. Figuur 3. Uitgebrachte adviezen ‘algemene zaken’
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 9
Uitgebrachte adviezen 'algemene zaken' 80 70
Aantal bezwaren
60 50 40 30 20 10 0
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Waarvan advies niet -ontvankelijk
56
22
1
2
3
0
Waarvan advies ongegrond
53
76
13
44
25
25
waarvan advies gegrond
6
0
1
4
22
1
Uit figuur 3 blijkt dat het verschil tussen het aantal uitgebrachte adviezen met betrekking tot ‘algemene zaken’ niet veel afwijkt van het voorgaande jaar. Wat wel opvalt is dat het aantal adviezen waarin de commissie heeft geadviseerd om het bezwaar gegrond te verklaren sterk is gedaald. Figuur 4. Uitgebrachte adviezen ‘sociale zaken’
Uitgebrachte adviezen 'sociale zaken' 30
Aantal bezwaren
25 20 15 10 5 0
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Waarvan advies niet -ontvankelijk
4
0
1
1
2
0
Waarvan advies ongegrond
27
26
18
21
10
11
waarvan advies gegrond
1
1
3
0
7
3
Uit figuur 4 blijkt dat het aantal uitgebrachte adviezen met betrekking tot ‘sociale zaken’ licht is gedaald. Dit komt door een stijging in het percentage dat ambtelijk is afgedaan (Zie hoofdstuk 5.4). Daarnaast heeft de commissie ook bij de sociale zaken minder geadviseerd om bezwaren gegrond te verklaren dan voorgaande jaren.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 10
4.2 Adviezen om het bestreden besluit te herroepen De commissie heeft in 2023 in vier zaken geadviseerd om het besluit te herroepen / het bezwaar gegrond te verklaren. In geen van de zaken is het college afgeweken van het advies (zie hoofdstuk 5.1). In de overige gevallen hebben het college dan wel de burgemeester het advies overgenomen. Het ging om de volgende zaken: a. Bezwaar intrekking verkeersbesluit parkeerverbodszone Damstraat en Damweg De commissie adviseerde het college het besluit deels te heroverwegen nu de intrekking van het parkeerverbod niet zorgvuldig was voorbereid en de belangenafweging gebrekkig was. b. Afwijzing aanvraag bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet De commissie adviseerde het besluit te herroepen en de uitkering met terugwerkende kracht toe te kennen, omdat er geen redelijke grond voor het huisbezoek was. Het weigeren van het huisbezoek betreft dan ook geen verwijtbare schending van de medewerkingsverplichting. c. Toekenning urgentieverklaring De commissie concludeerde dat de behoefte aan een eengezinswoning was te relateren aan de medische klachten. Door in de urgentie niet dit woningtype te noemen was het besluit onzorgvuldig voorbereid en niet deugdelijk gemotiveerd. d.
Afwijzing eenmalige energietoeslag De commissie was van oordeel dat studenten niet om de enkele reden dat zij aanspraak kunnen maken op studiefinanciering, uitgesloten mochten worden van de eenmalige energietoeslag.
5 Afdoening bezwaarschriften 5.1 Beslissingen op bezwaar en intrekkingen In 2023 zijn in totaal 128 bezwaarprocedures beëindigd. Een bezwaarprocedure kan eindigen met een beslissing op bezwaar (afgekort: bob) of een intrekking van het bezwaar.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 11
Figuur 5. Afgehandelde bezwaren
Afgehandelde bezwaren 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 2018
2019
Waarvan bob conform
2020
Waarvan bob contrair
2021
2022
Waarvan ambtelijk behandeld
2023 Waarvan ingetrokken
Uit figuur 5 blijkt dat het totale aantal afgehandelde bezwaren deels is afgenomen in vergelijking met voorgaande jaren. Figuur 6. Afgehandelde bezwaren ‘algemene zaken’
Afgehandelde bezwaren 'algemene zaken' 140 120 100 80 60 40 20 0 2018 Waarvan bob conform
2019
2020
Waarvan bob contrair
2021
2022
Waarvan ambtelijk behandeld
2023 Waarvan ingetrokken
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 12
Figuur 7. Afgehandelde bezwaren ‘sociale zaken’
Afgehandelde bezwaren 'sociale zaken' 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2018
2019
Waarvan bob conform
2020
Waarvan bob contrair
2021
2022
Waarvan ambtelijk behandeld
2023 Waarvan ingetrokken
Uit figuren 6 en 7 blijkt dat er een daling is geweest in het aantal algemene zaken die is afgedaan in 2023 en een stijging bij sociale zaken. Daarnaast zijn er meer zaken ambtelijk behandeld bij sociale zaken. In hoofdstuk 5.4 wordt verder ingegaan op de stijging van ambtelijk behandelde bezwaren. In 2023 is het college geen enkele keer afgeweken van het advies van de commissie.
5.2 Doorlooptijd van de bezwaarprocedure Op basis van de Algemene wet bestuursrecht is het college verplicht om binnen een bepaalde termijn een beslissing op bezwaar uit te brengen. Deze termijn begint nadat de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken. Twaalf weken is de normale beslistermijn voor commissiezaken en de verlengde beslistermijn voor ambtelijk behandelde zaken. Achttien weken is de verlengde beslistermijn voor commissiezaken. Om de beslistermijn te verdagen met zes weken is geen motivering nodig. Bij veel overheden wordt de beslistermijn standaard verdaagd met zes weken. Bij de gemeente Ridderkerk is dat niet het geval. Alleen als de reguliere beslistermijn niet gehaald dreigt te worden, wordt verdaagd.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 13
Figuur 8. Percentage van bezwaren die binnen 12 weken zijn afgehandeld
Binnen 12 weken afgehandelde bezwaren 100% 80% 60% 40% 20% 0%
2018
2019
2020
2021
2022
2023
algemene zaken
95%
29%
90%
48%
54%
38%
sociale zaken
91%
97%
91%
71%
94%
82%
alle typen bezwaren
94%
55%
90%
60%
73%
70%
algemene zaken
sociale zaken
alle typen bezwaren
Figuur 9. Percentage van bezwaren die binnen 18 weken zijn afgehandeld
Binnen 18 weken afgehandelde bezwaren 100% 80% 60% 40% 20% 0%
2018
2019
2020
2021
2022
2023
algemene zaken
98%
32%
95%
90%
87%
59%
sociale zaken
98%
99%
98%
86%
99%
92%
alle typen bezwaren
98%
57%
96%
88%
93%
83%
algemene zaken
sociale zaken
alle typen bezwaren
In figuren 8 en 9 staan gegevens over de tijdigheid van de beëindiging van bezwaarprocedures. Er wordt gerekend vanaf de aanvang van de beslistermijn, minus opschorting van de beslistermijn en aanhouding van de procedure. Als tijdig afgedaan worden mede verstaan de bezwaarprocedures die zijn beëindigd door een intrekking van het bezwaar.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 14
Figuur 10. Gemiddelde doorlooptijd in weken
Gemiddelde doorlooptijd in weken 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0
2018
2019
2020
2021
2022
2023
algemene zaken
11,8
15,9
9,5
12
13,6
15,4
sociale zaken
9,2
7,2
7,1
11
6,8
8,4
alle typen bezwaren
11,2
13,3
8,6
11,5
10,5
10,7
algemene zaken
sociale zaken
alle typen bezwaren
Voor de berekening van het gemiddelde voor de algemene en sociale zaken zijn in 2023 vier respectievelijk vier beslissingen op bezwaar weggelaten, omdat deze het gemiddelde onevenredig beïnvloedden. Worden deze bezwaarschriften wel meegenomen, dan is het gemiddelde voor algemene zaken 18,5, voor sociale zaken 9,8 en het totale gemiddelde 12,8. De getoonde cijfers van voorgaande jaren hebben een vergelijkbare correctie ondergaan. De totale doorlooptijden geven de doorlooptijd over álle zaken weer. Het zijn daarmee gewogen gemiddelden van de doorlooptijden algemene zaken en sociale zaken.
5.3 Onderwerpen van de beëindigde bezwaarprocedures In figuur 11 en 12 staan de onderwerpen van de beëindigde bezwaarprocedures (door zowel beslissingen op bezwaar als intrekkingen).
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 15
Figuur 11. Aantal afgehandelde bezwaren per onderwerp (algemene zaken)
Aantal afgehandelde bezwaren per onderwerp - algemene zaken Totaal Overige Wob Verkeersbesluiten Subsidie Publiekszaken Opiumwet en Woningwet Omgevings- en APV-vergunningen Handhaving 0
20 2023
40
2022
60
2021
2020
80 2019
100
120
140
2018
Er heeft een daling plaatsgevonden van afgehandelde bezwaren over omgevings- en APVvergunningen. Er is de afgelopen jaren ook veel variatie geweest in dit type bezwaren. Dat komt onder meer omdat het veel wordt beïnvloed door het al dan niet voorkomen van zaken met veel bezwaarmakers. Figuur 12. Aantal afgehandelde bezwaren per onderwerp (sociale zaken)
Aantal afgehandelde bezwaren per onderwerp - sociale zaken Totaal Overige Wet maatschappelijke ondersteuning Urgentie Participatiewet Leerlingenvervoer Jeugdwet 0
10
20
30
2023
2022
2021
2020
40
50 2019
60
70
80
90
100
2018
Uit figuur 12 blijk dat er een stijging heeft plaatsgevonden in het totaal aantal bezwaren sociale zaken dat afgehandeld is. Een deel daarvan is te verklaren door de toename van het aantal bezwaren met betrekking tot de Participatiewet. Dit kan verklaard worden door bezwaren die gericht zijn tegen
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 16
de eenmalige energietoeslag, aangezien de eenmalige energietoeslag ook onderdeel is van de Participatiewet.
5.4 Ambtelijke behandeling In figuur 13 staat hoeveel bezwaarprocedures zijn beëindigd die ambtelijk zijn behandeld, met uitzondering van kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren, uitgesplitst naar onderwerp. Het gaat om beëindigingen door middel van beslissingen op bezwaar en ingetrokken bezwaren. Uit ervaring blijkt dat ambtelijk behandelde bezwaren relatief vaak worden ingetrokken, omdat bezwaarmakers met een nadere uitleg het bestreden besluit beter begrijpen en geen behoefte hebben aan een verdere formele behandeling. Figuur 13. Aantal ambtelijk afgehandelde bezwaren per onderwerp (sociale zaken)
Aantal ambtelijk afgehandelde bezwaren per onderwerp sociale zaken 60 50 40 30 20 10 0 2018
2019 Leerlingenvervoer
2020 Participatiewet
2021 Urgentie
2022 WMO
2023
Overige
In 2023 is het aantal ambtelijk behandelde zaken aanzienlijk toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Het aantal zaken over de Participatiewet is ook dit jaar toegenomen. Dit kan verklaard worden door bezwaren over de eenmalige energietoeslag, welke vallen onder de Participatiewet, en op basis van de Regeling ambtelijk horen Ridderkerk in beginsel ambtelijk worden behandeld.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 17
6 Aanbevelingen van de commissie Naast het adviseren over concrete bezwaren, doet de Commissie bezwaarschriften ook algemene aanbevelingen. De commissie heeft voor het jaar 2023 geen algemene aanbevelingen.
Jaarverslag bezwaarschriften 2023 | 18