Jaarverslag bezwaarschriften 2022 Ridderkerk.pdf

Aan de raad Aan het college van burgemeester en wethouders Aan de burgemeester

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 Commissie bezwaarschriften Secretariaat van de Commissie bezwaarschriften

Voorwoord Voor u ligt het Jaarverslag bezwaarschriften 2022 van de gemeente Ridderkerk. In dit jaarverslag doen de Commissie bezwaarschriften en het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften verslag van de in 2022 verrichte werkzaamheden. Het eerste kwartaal van 2022 stond in het teken van corona en de maatregelen daaromheen. In deze periode zijn de werkzaamheden, met de ervaring van de eerdere lockdowns en nieuwe inzichten, onafgebroken doorgegaan. Nadat de maatregelen geleidelijk zijn losgelaten, zijn deze nieuwe inzichten niet verloren gegaan. Met ingang van 30 maart 2022 heeft de commissie een nieuwe samenstelling (zie hoofdstuk 2). Met trots kunnen wij zeggen dat de overgangsperiode naar de nieuwe samenstelling minimale invloed heeft gehad op de doorlooptijden en dat met de nieuwe samenstelling van de commissie de kwaliteit gewaarborgd is gebleven. In 2022 heeft het team Rechtsbescherming afscheid genomen van twee medewerkers die aan de slag zijn gegaan bij ander teams binnen de BAR-organisatie. De commissie en haar secretariaat willen alle betrokkenen bij het bezwaarproces bedanken voor hun inhoudelijke bijdrage en de prettige samenwerking.

24 augustus 2023

Namens de Commissie bezwaarschriften,

Namens het secretariaat,

de heer mr. Rens C.J. van den Berg

de heer Youri Verburgh LLB

voorzitter

secretaris

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 1

Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 1 Bezwaarprocedure ............................................................................................................................... 3 1.1 Algemene aspecten van de bezwaarprocedure ............................................................................ 3 1.2 Kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren ......................................................................................... 4 1.3 Ambtelijk horen ............................................................................................................................. 5 1.4 Commissie bezwaarschriften......................................................................................................... 5 1.5 Na de bezwaarprocedure .............................................................................................................. 6 2 Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat ..............................................................................

7 2.1 Samenstelling Commissie bezwaarschriften ................................................................................. 7 2.2 Samenstelling secretariaat van de Commissie bezwaarschriften ................................................. 8 3 Binnengekomen bezwaarschriften ....................................................................................................... 9 4 Uitgebrachte adviezen........................................................................................................................ 10 4.1 Uitgebrachte adviezen 2022 en voorgaande jaren ..................................................................... 10 4.2 adviezen om het bestreden besluit te herroepen....................................................................... 11 5 Afdoening bezwaarschriften .............................................................................................................. 13 5.1 Beslissingen op bezwaar en intrekkingen ................................................................................... 13 5.2 Doorlooptijd van de bezwaarprocedure ..................................................................................... 14 5.3 Onderwerpen van de beëindigde bezwaarprocedures ...............................................................

16 5.4 Ambtelijke behandeling .............................................................................................................. 18 6 Beroepszaken ..................................................................................................................................... 19 7 Aanbevelingen van de commissie ...................................................................................................... 20 7.1 De aanwezigheid van deskundigen bij een hoorzitting ............................................................... 20 7.2 De ontwikkelingen tussen het nemen van het primaire besluit en de afhandeling van de bezwaarprocedure ............................................................................................................................ 20

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 2

1 Bezwaarprocedure Bezwaar is een vorm van verlengde besluitvorming: het doel van de bezwaarprocedure is dat het beslissende bestuursorgaan zijn eigen besluit heroverweegt. Tegen veel besluiten van het college en de burgemeester staat bezwaar open. Ook is het mogelijk om tegen enkele besluiten van de raad bezwaar te maken. Een beslissing op bezwaar kan op drie manieren worden voorbereid: – verkorte behandeling omdat het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk is; – ambtelijk horen; – advisering door de Commissie bezwaarschriften. Deze procedures worden in de hiernavolgende paragrafen toegelicht. Vanwege de coronamaatregelen hebben het college en de burgemeester een vierde procedure ingevoerd voor bezwaren tegen hun besluiten: advisering door de Bijzondere commissie bezwaarschriften. Deze procedure wordt toegelicht in paragraaf 1.4. De bezwaarprocedure wordt geregeld door de Algemene wet bestuursrecht en de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2020, een gezamenlijke regeling van de raad, het college en de burgemeester.

1.1 Algemene aspecten van de bezwaarprocedure Een bezwaarschrift kan binnenkomen via de post of een formulier op de gemeentelijke website. Het is niet mogelijk om per e-mail bezwaar te maken, omdat dan niet voldoende de identiteit van de bezwaarmaker kan worden vastgesteld. Als een burger toch bezwaar maakt via e-mail, dan krijgt deze de gelegenheid om op een correcte manier bezwaar te maken (zie ook de volgende paragraaf). Een binnengekomen bezwaarschrift wordt zo snel mogelijk doorgestuurd naar het secretariaat. Het secretariaat doet de intake van het bezwaar: een eerste wettelijke toets vindt plaats en het secretariaat beoordeelt de ontvankelijkheid en welke procedure het bezwaar moet doorlopen. Gedurende het hele proces houdt het secretariaat regie. Hoewel het secretariaat bestaat uit ambtenaren, functioneren zij, met betrekking tot hun secretariaatswerkzaamheden, onafhankelijk van de organisatie. In de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2018 is opgenomen dat zij voor hun secretariaatswerkzaamheden uitsluitend verantwoording afleggen aan de commissie. Bezwaarmaker en andere belanghebbenden worden in de gelegenheid gesteld om te worden gehoord. Zij kunnen dan hun standpunten toelichten. Ook de vertegenwoordiger van de raad, het college of de burgemeester kan zijn of haar standpunt kenbaar maken.

Voorafgaand aan de hoorzitting krijgen betrokkenen het procesdossier toegestuurd. Daarin zit ook een verweerschrift: een eerste reactie van het beslissende bestuursorgaan op het bezwaar. In sommige gevallen wordt een bezwaar aangehouden, bijvoorbeeld naar aanleiding van een hoorzitting. Er kan dan nader onderzoek gedaan worden, er kunnen nieuwe gegevens aangeleverd worden, of partijen proberen gezamenlijk tot een oplossing te komen. De bezwaarprocedure ligt dan tijdelijk stil. Voor aanhouding moeten in beginsel alle partijen toestemming geven, of als dit nodig is voor het naleven van wettelijke procedurevoorschriften.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 3

Tijdens de bezwaarprocedure wordt het bestreden besluit volledig heroverwogen. Dat betekent dat niet alleen naar de bezwaargronden wordt gekeken. Van belang is of een bestreden besluit in strijd is met wet- en regelgeving (‘rechtmatig’) en of het bestreden besluit beleidsmatig wenselijk is en het beoogde doel bereikt (‘doelmatig’). Dat is een belangrijk verschil met toetsing door de rechter: die kijkt voornamelijk naar de rechtmatigheid van een besluit. De bezwaarprocedure eindigt met een beslissing op bezwaar of de intrekking van het bezwaar. Als het bezwaarschrift wordt ingetrokken, eindigt de bezwaarprocedure direct. Als een bezwaar wordt ingetrokken, dan is veelal tussentijds een nieuw besluit genomen dat aan de bezwaren tegemoetkomt. Ook komt voor dat na nadere uitleg van de gemeente het bezwaar wordt ingetrokken. Een beslissing op bezwaar kan drie uitkomsten inhouden, ook wel ‘dictum’ genoemd: – het bezwaar is nietHet bezwaar wordt niet inhoudelijk in behandeling genomen ontvankelijk: omdat het niet voldoet aan de wettelijke vereisten. Als het bezwaar ‘kennelijk’ niet-ontvankelijk is, dan wordt de zaak verkort afgedaan (zie volgende paragraaf). – het bestreden besluit Kortheidshalve vaak ‘bezwaar ongegrond’ genoemd. Soms blijft in stand: heeft een bezwaarmaker wel op onderdelen gelijk, bijvoorbeeld als het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd.

Met een nadere motivering kan het bestreden besluit dan toch in stand blijven. – het bestreden besluit Kortheidshalve vaak ‘bezwaar gegrond’ genoemd. Het wordt (gedeeltelijk) bestreden besluit kan niet in stand blijven omdat dat herroepen: onrechtmatig of ondoelmatig is. Vaak moet dan ook een ander, vervangend, besluit worden genomen. Soms kan worden volstaan met een ‘kale’ herroeping: het bestreden besluit wordt dan herroepen zonder dat een vervangend besluit wordt genomen. De beslistermijn begint zes weken na het nemen van het bestreden besluit. De beslistermijn voor het besluit op bezwaar is zes weken voor bezwaarzaken zonder Commissie bezwaarschriften en twaalf weken voor bezwaarzaken die aan de (reguliere) Commissie bezwaarschriften worden voorgelegd. In beide gevallen kan de beslistermijn worden verdaagd met zes weken. Tijdens de bezwaarprocedure blijft het bestreden besluit geldig. Voor spoedeisende gevallen kan de bezwaarmaker de rechtbank verzoeken het bestreden besluit tijdens de bezwaarprocedure op te schorten (‘voorlopige voorziening’). Bij de behandeling van bezwaren, en ook in dit jaarverslag, wordt onderscheid gemaakt tussen algemene zaken en sociale zaken. Sociale zaken zijn zaken uit het sociaal domein, bijvoorbeeld over de Participatiewet, de Jeugdwet, de Wmo en leerlingenvervoer. Algemene zaken zijn alle overige zaken.

In de volgende paragrafen worden de verschillende procedures toegelicht.

1.2 Kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren Bezwaarschriften moeten aan een aantal wettelijke vereisten voldoen. Als een bezwaarschrift niet voldoet aan die wettelijke vereisten, dan krijgt de bezwaarmaker een brief met uitleg aan welk wettelijk vereiste niet is voldaan en een termijn van twee weken om dat te herstellen. Op verzoek kan ook een langere termijn worden gegeven.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 4

Veel voorkomende gebreken zijn: – het ontbreken van een handtekening; – het ontbreken van bezwaargronden; – bezwaar maken via e-mail (alleen per post of via de website is mogelijk); – te laat bezwaar maken (zonder dat deze termijnoverschrijding verschoonbaar is, wat zelden voorkomt); – het ontbreken van een machtiging (als namens een ander bezwaar wordt gemaakt); – het ontbreken van een uittreksel uit het Handelsregister (bij bezwaar namens organisaties). Daarnaast moeten naam en adres van de bezwaarmaker op het bezwaarschrift staan. Het komt zelden voor dat aan dit wettelijke vereiste niet wordt voldaan. Als de bezwaarmaker het gebrek niet herstelt, dan is het bezwaar ‘kennelijk niet-ontvankelijk’. Dat betekent dat het bezwaar niet inhoudelijk in behandeling wordt genomen en zonder hoorzitting wordt afgedaan. De Commissie bezwaarschriften adviseert niet over deze bezwaren. De beslissing op bezwaar, waarin het bezwaar kennelijk niet ontvankelijk wordt verklaard, wordt opgesteld door een secretaris. Soms wordt bezwaar gemaakt, terwijl het niet mogelijk is om bezwaar te maken, bijvoorbeeld tegen een aanvraag. Omdat dit gebrek niet hersteld kan worden, volgt geen mogelijkheid om het gebrek te herstellen. Deze bezwaren worden direct kennelijk niet-ontvankelijk verklaard. In de regel wordt aan de indiener wel een inhoudelijke reactie gegeven.

1.3 Ambtelijk horen Een deel van de bezwaarzaken wordt ambtelijk behandeld. In dat geval worden bezwaarmakers ambtelijk gehoord door een secretaris van de Commissie bezwaarschriften. Dit is over het algemeen telefonisch, maar kan ook op het gemeentehuis. In sommige gevallen is ook een medewerker bezwaar en beroep van het domein Maatschappij van de BAR-organisatie aanwezig, die het standpunt van het college verder kan toelichten. Na het hoorgesprek stelt de secretaris een conceptbeslissing op het bezwaar op, die wordt afgestemd met de medewerker bezwaar en beroep. In de Regeling ambtelijk horen Ridderkerk 2019 heeft het college categorieën bezwaarzaken aangewezen die ambtelijk worden behandeld. Het gaat om zaken uit het sociale domein die inhoudelijk weinig complex zijn en waarbij weinig tot geen beleidsvrijheid bestaat. Voordelen van ambtelijk horen zijn de snellere afdoeningstermijn, de flexibiliteit bij het plannen van een hoorgesprek, en de minder formele setting tijdens het hoorgesprek. In alle gevallen kan ervoor worden gekozen een zaak toch voor te leggen aan de Commissie bezwaarschriften. Het eindoordeel daarvoor ligt bij de secretaris van de Commissie bezwaarschriften.

1.4 Commissie bezwaarschriften Op grond van artikel 84 van de Gemeentewet en artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht kunnen de raad, het college en de burgemeester een commissie instellen die adviseert over de op bezwaarschriften te nemen besluiten. De raad, het college en de burgemeester hebben besloten gezamenlijk zo’n commissie in te stellen met de vaststelling van de Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2018.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 5

De commissie houdt wekelijks een hoorzitting, afwisselend over algemene en sociale zaken. Hoorzittingen over sociale zaken zijn niet openbaar, hoorzittingen over algemene zaken zijn in de regel wel openbaar. Openbare hoorzittingen worden aangekondigd op de gemeentelijke website. Tijdens de hoorzitting krijgen alle partijen de gelegenheid om hun standpunten toe te lichten. Ook stelt de commissie vragen naar aanleiding van het bezwaar en het verweerschrift. De lengte van een hoorzitting verschilt van een kwartier voor eenvoudige zaken tot twee uur voor zeer complexe zaken met veel partijen. De commissie adviseert over de te nemen beslissing op bezwaar. Dat betekent dat de commissie waar mogelijk ook adviseert over hoe de raad, het college of de burgemeester van de wettelijke beoordelingsruimte gebruik zou moeten maken, zoals de toepassing van hardheidsclausules. De commissie neemt soms ook overwegingen ‘ten overvloede’ op in haar advies. Dat zijn overwegingen die niet zozeer betrekking hebben op het bestreden besluit, maar bijvoorbeeld op het beleid in algemene zin of de gang van zaken in de primaire fase. Na advisering van de commissie neemt het verwerende bestuursorgaan (college, burgemeester of raad) de beslissing op bezwaar. Als het verwerende bestuursorgaan het advies volgt, kan in de beslissing op bezwaar voor de motivering naar het advies worden verwezen.

Het verwerende orgaan kan ook afwijken van het advies, het zogenoemde ‘contrair gaan’. Dat kan niet zomaar: de wet en de rechtspraak stellen strenge motiveringseisen aan het afwijken van een advies van de commissie. In alle gevallen wordt het advies meegezonden met de beslissing op bezwaar.

1.5 Na de bezwaarprocedure Tegen de beslissing op bezwaar staat beroep open bij de bestuursrechter van de rechtbank Rotterdam. De Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat zijn dan niet meer bij de zaak betrokken. Wel is er een werkafspraak dat de behandelend ambtenaar het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften informeert over uitspraken van de rechter. Tegen de uitspraak van de rechtbank staat hoger beroep open bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (algemene zaken en urgentieverklaringen woonruimte) of de Centrale Raad van Beroep (sociale zaken met uitzondering van urgentieverklaringen woonruimte).

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 6

2 Commissie bezwaarschriften en haar secretariaat 2.1 Samenstelling Commissie bezwaarschriften De Commissie bezwaarschriften bestaat uit leden die niet lid zijn van of werken onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan van de gemeente Ridderkerk of de BAR-organisatie. De leden zijn dus geheel onafhankelijk van de gemeente Ridderkerk. De benoemingstermijn van de leden van de Commissie bezwaarschriften loopt gelijk aan die van de raad. Leden kunnen één keer worden herbenoemd. De Verordening bezwaarschriften Ridderkerk 2020 maakt onderscheid tussen de Commissie bezwaarschriften als orgaan en als adviescommissie zoals bedoeld in de wet (artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht). Bezwaarschriften worden voor behandeling aan drie leden toegewezen, die optreden als adviescommissie zoals bedoeld in de wet. De voorzitter vertegenwoordigt de Commissie bezwaarschriften als orgaan, bewaakt haar functioneren, en treedt regelmatig in overleg met het secretariaat over de gang van zaken. De Commissie bezwaarschriften als orgaan bestond tot 30 maart 2022 uit elf leden: – de heer J. Hamoen (voorzitter) – de heer mr. J.G.H. Hartwijk (plaatsvervangend voorzitter) – de heer mr. R.C.J. van den Berg – mevrouw mr. M. Gommers-Benamu – de heer mr. R. Kurvink – mevrouw mr. A.M. Leenders – de heer mr. B.R. van Leeuwen – de heer mr. G.J. Nieuwland – de heer mr. J.M.N. Packbier – mevrouw J.A.

Robart-Peters – de heer S. Schreur Met ingang van 30 maart 2022 eindigde de benoemingstermijn van voornoemde leden. Vanaf die datum zijn de volgende personen benoemd als lid van de Commissie bezwaarschriften: – de heer mr. R.C.J. van den Berg (voorzitter) – de heer mr. R. Kurvink (plaatsvervangend voorzitter) – mevrouw mr. N. Doran – mevrouw mr. P.A.N.L. Frieswijk-Tjon Sieuw – mevrouw M. Haverkort – de heer mr. G.J. Nieuwland – de heer mr. J.M.N. Packbier – mevrouw mr. M. Rahel – de heer mr. V.A. Smit – mevrouw mr. I.N. van Soest – mevrouw A. Topcuoglu – mevrouw mr. C.J. Visser

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 7

2.2 Samenstelling secretariaat van de Commissie bezwaarschriften Het secretariaat van de Commissie bezwaarschriften is belegd bij de juridisch adviseurs van het team Rechtsbescherming (cluster Juridische Zaken en Inkoop) van de BAR-organisatie. Het secretariaat is verantwoordelijk voor de juridisch-inhoudelijke ondersteuning van de commissie en regievoering op de bezwaarprocedure. Secretarissen zijn voor hun secretariaatswerkzaamheden alleen verantwoording schuldig aan de commissie. De vaste secretarissen waren in 2022: – mevrouw mr. V. Kanhai (algemene en sociale zaken) – mevrouw mr. drs. L. van der Pols (algemene zaken; tot aan 1 september 2022) – de heer Y. Verburgh LLB (sociale zaken) – de heer mr. J.C. Vervorst (algemene zaken) Het secretariaat wordt ondersteund door twee administratief medewerkers: – mevrouw A.M.A. Pijpers (tot aan 1 november 2022) – mevrouw M. van Westen – mevrouw J. Groen (vanaf 16 december 2022) In 2022 heeft het secretariaat gebruik gemaakt van ingehuurd personeel om uitgevallen of gestopt personeel tijdelijk te vervangen. Deze inhuur kracht is (geweest): – de heer B. Suijkerbuik (secretaris; algemene en sociale zaken; vanaf 26 september 2022)

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 8

3 Binnengekomen bezwaarschriften In 2022 zijn er totaal 175 bezwaren binnengekomen. Hiervan hebben 81 betrekking op algemene zaken en 94 op sociale zaken. Figuur 1. Binnengekomen bezwaren per jaar

In Figuur 1 ziet u het aantal binnengekomen bezwaren per jaar. In 2022 is het aantal binnengekomen bezwaren toegenomen ten opzichte van de twee voorgaande jaren. De stijging is het grootst bij de bezwaren die betrekking hebben op sociale zaken. De stijging van het aantal bezwaren in 2022 kan deels worden verklaard door bezwaren welke gericht zijn tegen de eenmalige energietoeslag, die in 2022 is ingevoerd (zie hoofdstuk 5.4).

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 9

4 Uitgebrachte adviezen 4.1 Uitgebrachte adviezen 2022 en voorgaande jaren Figuur 2. Uitgebrachte adviezen

De commissie heeft in 2022 totaal 69 adviezen uitgebracht. Dat zijn er minder dan vorig jaar. Om de verschillen te kunnen verklaren moet worden gekeken naar het aantal ‘algemene zaken’ en het aantal ‘sociale zaken’ waarover de commissie advies heeft uitgebracht. Figuur 3. Uitgebrachte adviezen ‘algemene zaken’

Uit figuur 3 blijkt dat het verschil tussen het aantal uitgebrachte adviezen met betrekking tot ‘algemene zaken’ niet veel afwijkt met het voorgaande jaar. Wat wel opvalt is dan het aantal adviezen waarin de commissie heeft geadviseerd om het bezwaar gegrond te verklaren sterk is gestegen.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 10

Figuur 4. Uitgebrachte adviezen ‘sociale zaken’

Uit figuur 4 blijkt dat het aantal uitgebrachte adviezen met betrekking tot ‘sociale zaken’ licht is gedaald, terwijl er juist meer bezwaren zijn ingediend. Dit komt door een stijging in het percentage dat ambtelijk is afgedaan (Zie hoofdstuk 5.4). Daarnaast heeft de commissie ook bij de sociale zaken vaker geadviseerd om bezwaren gegrond te verklaren dan voorgaande jaren.

4.2 adviezen om het bestreden besluit te herroepen De commissie heeft in 2022 in negenentwintig zaken geadviseerd om het besluit te herroepen / het bezwaar gegrond te verklaren. In één zaak is het college afgeweken van het advies (zie hoofdstuk 5.1). In de overige gevallen hebben het college dan wel de burgemeester het advies overgenomen. Het ging om de volgende zaken: – Vier bezwaren tegen een omgevingsvergunning. De commissie oordeelde dat het college ten onrechte de strijdigheid met het bestemmingsplan heeft aangemerkt als ‘kruimelgeval’. – Zeventien bezwaren tegen een omgevingsvergunning voor het bouwen van een distributiecentrum. De commissie heeft geoordeeld dat de conclusie van het welstandsadvies niet zorgvuldig en ondubbelzinnig geformuleerd is. Daarnaast is de commissie van oordeel dat de van rechtswege verleende omgevingsvergunning bekend gemaakt moet worden. – Een bezwaar tegen een Wmo indicatie. De commissie heeft geoordeeld dat de brief van het college waarin wordt aangegeven dat bezwaarmaker in aanmerking komt voor een hoger aantal minuten hulp, aangemerkt moet worden als een besluit. Het college heeft hier niet van mogen afwijken met het later genomen besluit. Het college heeft niet aannemelijk gemaakt dat bezwaarmaker haar Pgb niet zou kunnen beheren en heeft ten onrechte geweigerd om de maatwerkvoorziening als Pgb te verstrekken.

– Een bezwaar tegen het afwijzen van bijzondere bijstand. De commissie oordeelde dat bezwaarmaker wel aan alle voorwaarden voldoet en dat bijzondere bijstand toegekend moet worden. – Een bezwaar tegen het afwijzen van algemene bijstand en terugvordering van het voorschot. De commissie oordeelde dat de in de bezwaarprocedure aangeleverde gegevens meegenomen moeten worden in de behandeling van het bezwaar, waardoor er wel recht op bijstand bestaat. De woon- en leefsituatie is onvoldoende onderzocht, waardoor niet gesteld kan worden dat deze anders is dan dat bezwaarmaker heeft vermeld op het aanvraagformulier.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 11

–

–

–

–

Een bezwaar tegen de herziening van een bijstandsuitkering en terugvordering. De commissie oordeelde dat de hoogte van de terugvordering en de hoogte van de herziende uitkering onjuist waren. Een bezwaar tegen de afwijzing van algemene bijstand. De commissie oordeelde dat het inkomen van bezwaarmaker lager was dan de bijstandsnorm. De aanvraag voor algemene bijstand is onterecht afgewezen, wegens een te hoog inkomen. Een bezwaar tegen de herziening van een bijstandsuitkering en terugvordering. De commissie oordeelde dat de hoogte van de terugvordering en de hoogte van de herziende uitkering onjuist waren. Een bezwaar tegen de afwijzing van algemene bijstand. De commissie oordeelde dat onvoldoende is vastgesteld dat er een gezamenlijk huishouden is, waardoor de bijstand alsnog toekend moet worden.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 12

5 Afdoening bezwaarschriften 5.1 Beslissingen op bezwaar en intrekkingen In 2022 zijn in totaal 147 bezwaarprocedures beëindigd. Een bezwaarprocedure kan eindigen met een beslissing op bezwaar (afgekort: bob) of een intrekking van het bezwaar. Figuur 5. Afgehandelde bezwaren

Afgehandelde bezwaren 350 300 250 200 150 100 50 0 2017

2018

2019

2020

2021

waarvan bob conform

waarvan bob contrair

waarvan ambtelijk behandeld

waarvan ingetrokken

2022

Uit figuur 5 blijkt dat het totale aantal afgehandelde bezwaren vergelijkbaar is met 2021. Figuur 6. Afgehandelde bezwaren ‘algemene zaken’

Afgehandelde bezwaren 'algemene zaken' 250 200 150 100 50 0 2017

2018

2019

2020

2021

waarvan bob conform

waarvan bob contrair

waarvan ambtelijk behandeld

waarvan ingetrokken

2022

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 13

Figuur 7. Afgehandelde bezwaren ‘sociale zaken’

Afgehandelde bezwaren 'sociale zaken' 100 80 60 40 20 0 2017

2018

2019

2020

2021

waarvan bob conform

waarvan bob contrair

waarvan ambtelijk behandeld

waarvan ingetrokken

2022

Uit figuren 6 en 7 blijkt dat er een lichte toename is geweest in het aantal algemene zaken die zijn afgedaan in 2022 en een lichte daling bij sociale zaken. Daarnaast is het opmerkelijk dat er minder zaken ambtelijk zijn behandeld, aangezien de eenmalige energietoeslag, die in 2022 is ontstaan, in beginsel ambtelijk wordt behandeld. In hoofdstuk 5.4 wordt verder ingegaan op de daling van ambtelijk behandelde bezwaren. Het college is in één zaak afgeweken van het advies van de commissie. Het ging om een last onder dwangsom, omdat de activiteiten niet overeenkwamen met het bestemmingsplan. De commissie oordeelde dat de activiteiten zijn toegestaan op basis van het bestemmingsplan. Het college deelde dat oordeel niet en liet het besluit in stand.

5.2 Doorlooptijd van de bezwaarprocedure Op basis van de Algemene wet bestuursrecht is het college verplicht om binnen een bepaalde termijn een beslissing op bezwaar uit te brengen. Deze termijn begint nadat de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken. Twaalf weken is de normale beslistermijn voor commissiezaken en de verlengde beslistermijn voor ambtelijk behandelde zaken. Achttien weken is de verlengde beslistermijn voor commissiezaken. Om de beslistermijn te verdagen met zes weken is geen motivering nodig. Bij veel overheden wordt de beslistermijn standaard verdaagd met zes weken. Bij de gemeente Ridderkerk is dat niet het geval. Alleen als de reguliere beslistermijn niet gehaald dreigt te worden, wordt verdaagd.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 14

Figuur 8. Percentage van bezwaren die binnen 12 weken zijn afgehandeld

Figuur 9. Percentage van bezwaren die binnen 18 weken zijn afgehandeld

In figuren 8 en 9 staan gegevens over de tijdigheid van de beëindiging van bezwaarprocedures. Er wordt gerekend vanaf de aanvang van de beslistermijn, minus opschorting van de beslistermijn en aanhouding van de procedure. Als tijdig afgedaan worden mede verstaan de bezwaarprocedures die zijn beëindigd door een intrekking van het bezwaar.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 15

Figuur 10. Gemiddelde doorlooptijd in weken

Gemiddelde doorlooptijd in weken 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Algemene zaken

2017

2018

2019

2020

2021

2022

12,4

11,8

15,9

9,5

12

13,6

Sociale zaken

7,9

9,2

7,2

7,1

11

6,8

Totaal

11,1

11,2

13,3

8,6

11,5

10,5

Algemene zaken

Sociale zaken

Totaal

Voor de berekening van het gemiddelde voor de algemene en sociale zaken zijn in 2022 zes respectievelijk twee beslissingen op bezwaar weggelaten, omdat deze het gemiddelde onevenredig beïnvloedden. Worden deze bezwaarschriften wel meegenomen, dan is het gemiddelde voor algemene zaken 15,8, voor sociale zaken 7,4 en het totale gemiddelde 12,1. De getoonde cijfers van voorgaande jaren zijn van na een vergelijkbare correctie. De totale doorlooptijden geven de doorlooptijd over álle zaken weer. Het zijn daarmee gewogen gemiddelden van de doorlooptijden algemene zaken en sociale zaken.

5.3 Onderwerpen van de beëindigde bezwaarprocedures In figuur 11 en 12 staan de onderwerpen van de beëindigde bezwaarprocedures (door zowel beslissingen op bezwaar als intrekkingen).

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 16

Figuur 11. Aantal afgehandelde bezwaren per onderwerp (algemene zaken)

Er heeft een lichte stijging plaatsgevonden van afgehandelde bezwaren over omgevings- en APVvergunningen. Er is de afgelopen jaren ook veel variatie geweest in dit type bezwaren. Dat komt onder meer omdat het veel wordt beïnvloed door het al dan niet voorkomen van zaken met veel bezwaarmakers. Figuur 12. Aantal afgehandelde bezwaren per onderwerp (sociale zaken)

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 17

Uit figuur 12 blijk dat er een kleine stijging heeft plaatsgevonden in het aantal bezwaren met betrekking tot de Participatiewet. Dit kan verklaard worden door bezwaren die gericht zijn tegen de eenmalige energietoeslag, aangezien de eenmalige energietoeslag ook onderdeel is van de Participatiewet.

5.4 Ambtelijke behandeling In figuur 13 staat hoeveel bezwaarprocedures zijn beëindigd die ambtelijk zijn behandeld, met uitzondering van kennelijk niet-ontvankelijke bezwaren, uitgesplitst naar onderwerp. Het gaat om beëindigingen door middel van beslissingen op bezwaar en ingetrokken bezwaren. Uit ervaring blijkt dat ambtelijk behandelde bezwaren relatief vaak worden ingetrokken, omdat bezwaarmakers met een nadere uitleg het bestreden besluit beter begrijpen en geen behoefte hebben aan een verdere formele behandeling. Figuur 13. Aantal ambtelijk afgehandelde bezwaren per onderwerp (sociale zaken)

In 2022 is het aantal ambtelijk behandelde zaken nagenoeg gelijk gebleven na de grote stijging van vorig jaar. Zaken over de Participatiewet is ook dit jaar toegenomen. Dit kan verklaard worden door bezwaren over de eenmalige energietoeslag, welke vallen onder de Participatiewet, en op basis van de Regeling ambtelijk horen Ridderkerk 2019 in beginsel ambtelijk worden behandeld.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 18

6 Beroepszaken Zoals toegelicht in hoofdstuk 1 zijn de Commissie bezwaarschriften en het secretariaat niet betrokken bij beroep en hoger beroep. Voor een volledig beeld zijn in dit hoofdstuk toch het aantal ingestelde beroepen en hoger beroepen opgenomen. Het gaat om beroep en hoger beroep naar aanleiding van beslissingen op bezwaar. Beroepszaken tegen besluiten waartegen geen bezwaar open staat (zoals sommige ruimtelijke besluiten) en beroepszaken wegens niet tijdig beslissen zijn niet meegenomen. In tabel 1 staat het aantal ingestelde beroepen. Tabel 1. Ingestelde beroepen Algemene zaken Sociale zaken Totaal

2018 7 5 12

2019 4 9 13

2020 2 11 13

2021 7 3 10

2022 6 13 19

In tabel 2 staat het aantal ingestelde hoger beroepen. Van voor 2019 zijn geen cijfers beschikbaar. Tabel 2. Ingestelde hoger beroepen Algemene zaken Sociale zaken Totaal

2019 1 0 1

2020 1 2 3

2021 2 2 4

2022 1 2 3

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 19

7 Aanbevelingen van de commissie Naast het adviseren over concrete bezwaren, doet de Commissie bezwaarschriften ook algemene aanbevelingen. De aanbevelingen naar aanleiding van het jaar 2022 staan in dit hoofdstuk.

7.1 De aanwezigheid van deskundigen bij een hoorzitting De commissie ziet graag dat het college deskundigen dan wel medewerkers die eerder inhoudelijk hebben geadviseerd over een besluit waarvan het bezwaar wordt behandeld, of die door het college in de bezwaarfase zijn ingeschakeld, aanwezig zijn bij de hoorzitting. Zo kan de commissie ook direct vragen stellen aan de ter zake deskundige medewerker, in plaats van dat dit via het college na de hoorzitting verloopt. Dit zal ook de doorlooptijd van een bezwaarprocedure bevorderen, wat ook voor bezwaarmakers en vergunninghouders wenselijk is. De aanwezigheid van inhoudelijk deskundige medewerkers bij de hoorzitting kan bovendien bijdragen aan het gezamenlijk oplossen van het geschil dat aan de orde is. Ook kan het bijdragen aan het verbeteren van de onderlinge verhoudingen tussen betrokkenen en het vergroten van het vertrouwen in de gemeentelijke overheid als partij die zich inspant voor haar burgers.

7.2 De ontwikkelingen tussen het nemen van het primaire besluit en de afhandeling van de bezwaarprocedure De commissie ziet graag dat zij op de hoogte worden gesteld van ontwikkelingen gedurende de bezwaarfase. Zo was er afgelopen jaar een bezwaarprocedure waarbij de commissie tijdens de hoorzitting door het college werd geïnformeerd, dat het college volledig tegemoet zou komen aan de bezwaren. Hierdoor had de hoorzitting niet langer een toegevoegde waarde en heeft deze hoorzitting enkel tijd en geld gekost. Daarnaast benadrukt de commissie dat het college bij voorkeur geen feitelijke handelingen verricht ter uitvoering van een besluit dat zich in de bezwaarfase bevindt, wanneer dit tot gevolg heeft dat het procesbelang van bezwaarmakers komt te vervallen.

Jaarverslag bezwaarschriften 2022 | 20