Jaarverslag 2023 - Facet Ridderkerk.pdf

Jaarverslag 2023 1

INHOUDSOPGAVE

2

Inleiding

4

1 Meedoen 1.1 Bewegen naar werkervaringsplaats 1.2 Vrijwilligerssteunpunt

10 10

2 Ondersteuning 2.1 Mantelzorgondersteuning 2.2 Ondersteuning senioren

25 32

3 Leefbaarheid 3.1 Sociaal Makelaarschap

49

4 Opgroeien en ontwikkelen 4.1 Jongerenwerk en De Loods 4.2 Sport en gezonde leefstijl 4.3 Brede School

61 73 84

5 Sociaal beheer

92

3

Inleiding Organisatieontwikkeling In 2023 heeft Facet de ingezette organisatieontwikkeling verder bestendigd. Dit heeft geleid tot een nieuwe missie, visie en kernwaarden, een meerjarenstrategie 2024 - 2026 en een nieuwe organisatiestructuur.

Voor u ligt het jaarverslag 2023 van Facet Ridderkerk. Een jaar waarin Facet zich weer met onverminderd veel energie en passie heeft ingezet voor de inwoners van Ridderkerk vanuit de thema’s meedoen, ondersteuning, leefbaarheid, opgroeien en ontwikkelen en sociaal beheer, met de productafspraken 2023 als vertrekpunt. Naast het invullen van de gemaakte productafspraken, blijven we flexibel inspelen op actuele ontwikkelingen in de samenleving. De samenleving verandert immers constant en nieuwe ontwikkelingen lijken elkaar steeds sneller op te volgen. Dit betekent dat wij ook gedurende een jaar, indien nodig en in goed overleg met de gemeente, signalen uit de samenleving vertalen naar nieuwe producten, dan wel bestaande producten aanpassen of doorontwikkelen.

Binnen deze nieuwe structuur zijn twee nieuwe functies geïntroduceerd; adviseur beleid & projecten en projectleider innovatie. De projectleider richt zich op het ontwikkelen van nieuwe producten en het doorontwikkelen van bestaande producten. Zo heeft de projectleider in 2023 de pilot Welzijn op Recept opgepakt, heeft hij de coördinatie van de tijdelijke opdracht voor het beheer van de Museumschool op zich genomen en zijn de voorbereidingen getroffen voor het nieuwe evenement FIT op alle fronten, wat in het voorjaar van 2024 zal plaatsvinden. De adviseur beleid en projecten ondersteunt de directie op beleidsniveau en heeft in 2023 de directie bijvoorbeeld kunnen ondersteunen in het proces om tot een meerjarenstrategie te komen en een nieuwe missie, visie en kernwaarden op te stellen.

Uitgelicht Dit jaar heeft de gemeente samen met Wooncompas en andere stakeholders de visie Wonen, Welzijn en Zorg ontwikkeld. Facet heeft hier input voor geleverd vanuit haar eigen expertise. Met name de zorg voor ouderen met dementie die nog zelfstandig wonen vormt hierbij een aandachtspunt. Het aantal inwoners van Ridderkerk met dementie dat nog zelfstandig woont zal de komende 20 jaar naar verwachting verdubbelen. Dit vraagt ook een bepaalde inzet van de sociaal werkers ouderen. In het najaar hebben alle betrokken partijen deze visie ondertekend en is de samenwerkingstafel voor het eerst bij elkaar gekomen om de uitvoering van het plan te bespreken.

Personele zaken In 2023 hebben we een recordaantal vacatures gehad. Deze zijn voornamelijk ontstaan uit nieuwe en/of uitbreidingen van opdrachten of het vertrek van medewerkers. Positief opvallend is dat we nagenoeg alle vacatures hebben opgevuld. Van sollicitanten krijgen we terug dat Facet als goed werkgever wordt gezien en ze graag bij ons willen werken omdat ze onder de indruk zijn van alles wat we doen en hier graag onderdeel van willen zijn. Voor ons een belangrijk signaal en motivatie om te blijven ontwikkelen op het gebied van goed werkgeverschap.

Na het oprichten van een nieuwe coalitie Eén tegen eenzaamheid en bijbehorende stuurgroep in 2022, zijn we in 2023 aan de slag gegaan met de uitwerking van het plan van aanpak. Gedurende het jaar merkten we al snel dat, om het echt stevig neer te zetten, er meer inzet vanuit onze regisseurs (een jongerenwerker en sociaal werker ouderen) nodig was. In overleg met de gemeente is de opdracht uitgebreid waardoor de regisseurs naast een geslaagde kick-off van de coalitie Eén tegen eenzaamheid in het voorjaar, ook diverse activiteiten en een campagne hebben kunnen organiseren gedurende het jaar. We kijken ernaar uit om dit in 2024 door te ontwikkelen.

De gevolgen van de nieuwe CAO Sociaal Werk 2023 – 2025 werden in 2023 zichtbaar. De koopkracht voor werknemers wordt, net zoals in veel andere sectoren, gecompenseerd. Dit leidt tot een loonstijging in zowel 2023, 2024 en 2025. We hebben de gemeente meegenomen in deze CAO ontwikkelingen.

Na een voorbereidend traject is per 1 juni 2023 de pilot ‘Opkopen schulden jongeren’ gestart. De pilot biedt jongeren die vastlopen in het leven door schulden, een perspectief met een schuldenvrije toekomst. Onze jongerencoaches werken hierin samen de gemeente, de Kredietbank en SchuldHulpMaatje. Met 17 lopende aanmeldingen/trajecten hebben we al meer aanmeldingen dan verwacht, wat des te meer aangeeft wat de noodzaak van de pilot is.

Nieuwe samenwerkingsovereenkomst Eind 2022 hebben de gemeente Ridderkerk en Facet een nieuwe samenwerkingsovereenkomst ondertekend met een looptijd van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2026. Wij zijn trots dat wij opnieuw 4 jaar lang een belangrijke samenwerkingspartner voor de gemeente mogen zijn en ons in mogen zetten voor welzijn en beweging in Ridderkerk. Wij zijn blij met het vertrouwen dat de gemeente Ridderkerk stelt in Facet!

Vanuit de afdeling sport en gezonde leefstijl is in september, in samenwerking met de gemeente en diverse samen-werkingspartners en sponsoren, de Ridderkerk City Run georganiseerd. We kijken terug op een bijzonder geslaagd hardloopevenement. Na evaluatie met alle betrokken partijen is in overleg met de gemeente besloten om hier een jaarlijks terugkerend evenement van te maken.

Storytelling In 2023 hebben wij weer veel mooie en soms ook ontroerende verhalen mogen horen van Ridderkerkers voor wie we een verschil hebben kunnen maken. Ons werk is in veel gevallen lastig meetbaar en uiteindelijk gaat het toch vaak over cijfers en feiten, maar de impact die wij maken is voelbaar in de persoonlijke ervaringen. Een aantal van deze verhalen delen we graag.

In 2023 heeft de eindevaluatie van de nieuwe werkwijze van de Brede School plaatsgevonden. De uitkomsten van de eindevaluatie waren overwegend positief en geven een duidelijk signaal dat de Brede School partners graag de nieuwe werkwijze willen blijven hanteren. Met enthousiasme kijken wij uit naar het gezamenlijk doorontwikkelen van deze nieuwe werkwijze en verdere uitbreiding van het aanbod.

Leslie Hartman Directeur-bestuurder a.i.

4

5

1 Meedoen 6

7

Storytelling Vrijwilligerswerk

Storytelling Vrijwilligerswerk

Het gaf zo’n boost!

Van vluchteling naar begeleider

Annemiek bezocht op 24 oktober de vrijwilligersmarkt ‘Tijdloos Talent’. Sinds 1 oktober zit ze in de WW. Bij het bedrijf waar ze 38 jaar gewerkt heeft is ze niet leuk weggegaan. Ze heeft ontslag gekregen nadat er een ander management was gekomen. Ze heeft zich daardoor erg onzeker gevoeld. Haar zelfvertrouwen heeft een flinke knauw gekregen omdat ze altijd naar tevredenheid heeft kunnen functioneren. Ze vroeg zich af of ze nog wel nodig was in de maatschappij.

Begin maart kwam bewoner Adam van de vluchtelingenboot Calypso naar Facet voor vrijwilligerswerk. Dit op advies van zijn taalmaatje. We maakten een afspraak voor een intakegesprek. Adam is 39 jaar en komt uit Syrië. Hij heeft in de dienstverlening en journalistiek gewerkt. Hij spreekt naast Arabisch wat Engels. Zijn Nederlands is nog matig. Hij volgt taalles van een vrijwilliger op de boot en heeft daarnaast via Stg. Integratie Ridderkerk (SIR) nog een vrijwillig taalmaatje. Met geduld, creativiteit en Google translate kunnen we het gesprek voeren. Hij wil graag vrijwilligerswerk doen om de Nederlandse taal beter te leren en sociale contacten te hebben. Hij zou zich ook graag vestigen in Ridderkerk en zich verder ontwikkelen. Vrijwilligersplekken en taken waar de Nederlandse taal minder belangrijk is zijn schaars. Plekken en taken met praktische werkzaamheden waar Adam gewoon mee kan helpen samen met andere vrijwilligers zijn geschikt. Al doende leren ze dan de taal, het werk, de omgang met elkaar en gebruiken. Adam wil alles aanpakken en staat voor alles open. De Turkse moskee doet mee aan NLDoet, voor de opening van hun nieuwe gebouw is er nog het nodige werk aan het buitenterrein. Adam is welkom en helpt mee op oproepbasis. Tijdens de maand Ramadan wordt hij betrokken bij de sociale activiteiten.

Voor gebedsdiensten bezoekt hij de Molukse moskee in Slikkerveer, ook daar helpt hij een handje.

Op de vrijwilligersmarkt wordt iedereen warm ontvangen. Tijdens de middag volgde ze ook de workshop ‘Talentenscan’. Na afloop sprak de coördinator van het vrijwilligerssteunpunt haar en ze moest alles even laten bezinken om te weten in welke richting ze iets wilde gaan doen. Als follow-up belden we haar een week later. Ze vertelde dat het bezoek aan de vrijwilligersmarkt haar erg goed had gedaan: “Je voelde je zo welkom! Ik merkte dat de organisaties interesse hadden in mijn capaciteiten en inzet. ‘Ik wil jou, ik wil jou!’. Het gaf zo’n boost, dat je je weer gewenst voelde. Het gevoel dat je voor anderen van betekenis kan zijn, maar ook dat het voor jezelf veel oplevert”. Een win-winsituatie. Gezien haar achtergrond is er een vrijwilligersplek gevonden bij de formulierenbrigade van Facet. Annemiek draait inmiddels ook enthousiast mee als flexvrijwilliger.

Echter hij is op zoek naar vrijwilligerswerk met regelmaat. We hebben weer een gesprek. Hij geeft aan dat het gebied waar hij naartoe kan gaan voor vrijwilligerswerk beperkt is, want hij heeft geen fiets. De coördinator bedenkt dat ze de Fietsenbank kan vragen of er een fiets is om het vrijwilligerswerk voor hem mogelijk te maken. Er is medewerking en vlot kan Adam daar terecht om een fiets op te halen in bruikleen. Adam is een vriendelijke, glimlachende, sociale en fysiek gezonde man en hij zou graag iets voor ouderen willen betekenen. Reyerheem is een organisatie waar professionele vrijwilligersbegeleiding is en je samen werkt met anderen. We benaderen de vrijwilligerscoördinator en zij staat open voor een gesprek. Om Adam in het gesprek en communicatie te ondersteunen gaat de coördinator van Facet mee. Het gesprek verloopt positief en Adam kan wekelijks op woensdag mee met de groep bewoners om te wandelen. De meeste bewoners zitten in een rolstoel. Adam kan na een aantal weken zelfs mee als begeleider van een uitje! Hij appt ons een foto met blije deelnemers. Deze koppeling staat mooi op de rit.

8

9

1.1

Bewegen naar werkervaringsplaats

Van januari tot en met mei zijn er helaas geen nieuwe aanmeldingen vanuit de gemeente gekomen. Dit ondanks regelmatig de vraag vanuit onze coach aan klantmanagers of men nog nieuwe aanmeldingen had. Meerdere keren hebben we geprobeerd dit project met de gemeente vlot te trekken omdat iedereen inziet dat wanneer het werkt de resultaten mooi zijn. We zijn hierover in gesprek gegaan met de gemeente en hebben in goed overleg besloten dat Facet stopt met het aanbieden van dit product. We hebben de ingehuurde coaches bedankt voor hun werk en de overeenkomst met hen beëindigd. Hiermee is het product afgerond en stopgezet.

1.2

Vrijwilligerssteunpunt

Vrijwilligersacademie - Trainingen, workshops en voorlichting Vanuit de Vrijwilligersacademie (VA) zijn er dit jaar 2 bijeenkomsten met de aangesloten partners georganiseerd. Er zijn tot nu toe 14 organisaties aangesloten die een samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend, dit zijn de volgende organisaties: Pameijer, de Bibliotheek Aanzet, Wereldwinkel, Homestart, St. Present, Salem, Vluchtelingenwerk Ridderkerk, Zonnebloem, De Overburen, Aafje, MBR en Trefpunt Oost, ToBe Ridderkerk en Gilde Ridderkerk. Door de contacten en uitwisseling van informatie is het ook een gewaardeerd netwerkmoment tussen de platformleden.

Aantal bijeenkomsten

Aantal deelnemers

Workshop Sociale veiligheid in organisaties

1

9

Training Herkennen van en omgaan met dementie

1

12

Interactieve bijeenkomst over sociale veiligheid

1

13

Workshop Tuinonderhoud

1

7

Training Omgaan met verbale agressie

1

13

Basiscursus reanimatie met AED-apparaat en herhalingscursus

3

31

Cursus Levensreddend handelen

2

21

Informatiebijeenkomst Fondswerving

1

11

Training Eenzaamheid herkennen en bespreken

1

13

Bijeenkomst Presentatie onderzoeksresultaten en theatershow Rode loper uit, achterdeur dicht

1

81

Platformbijeenkomst met de partnerorganisaties

2

25

Onderzoek Vrijwilligersorganisaties Vanuit de vrijwilligersacademie en de organisatie-ondersteuning is er dit jaar een breed onderzoek onder de vrijwilligersorganisaties en coördinatoren vrijwilligerswerk verricht. De resultaten van dit onderzoek werden in een grote bijeenkomst in combinatie met een theatershow aan de 80 deelnemers gepresenteerd.

De onderwerpen die aan de orde kwamen: • Brede uitwisseling rond de stand van zaken, toekomst, zorgen en kansen voor het vrijwilligerswerk; • Werven van vrijwilligers; • Kennis en ervaringsuitwisseling betreft uitvoeren van activiteiten; • Wie doet wat, waarin kunnen we elkaar versterken; • Ideeën en suggesties over verdere versterking van de samenwerking onderling zoals het delen van elkaars planning.

Uit het onderzoek kwam o.a. het volgende naar voren: • Het aantal vrijwilligers is bij de helft van respondenten stabiel, bij een kwart neemt het aantal af en vergrijst; • Twee van de drie organisaties willen samenwerken met andere organisaties; • Organisaties hebben behoefte aan ondersteuning op verschillende vlakken (subsidies aanvragen, social media, werven vrijwilligers, contact met andere organisaties, nieuwe wet- en regelgeving); • De meeste organisaties geven aan toegankelijk te zijn voor jeugd, nieuwkomers, mensen met een beperking en senioren; • Het grootste gedeelte van de vrijwilligers bij organisaties is 60+; • Men zoekt liever een jongere vrijwilliger onder 60 jaar; • Een kwart van de organisaties maakt zich zorgen over het bestaan op de lange termijn.

Aangaande de deskundigheidsbevordering van vrijwilligers en het verhogen van de kwaliteit van vrijwilligerswerk, is er ook in 2023 een divers aanbod van cursussen, trainingen en workshops georganiseerd. Dit waren fysieke bijeenkomsten. De cursisten en deelnemers hebben tips en handleidingen meegekregen waarmee ze aan de slag kunnen. Tijdens de evaluatieronde gaven de meeste vrijwilligers aan veel te hebben geleerd, voor andere was de stof soms een welkome ‘opfrisser’ of bevestiging. Men was zeer tevreden over de inhoud en ook de vorm.

Via een interactieve theatervoorstelling liet de theatergroep zien hoe je vrijwilligers vindt en bindt op een nieuwe manier. In herkenbare sketches werd het vrijwilligersbeleid onder de loep genomen en werden de uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd, de dialoog aangegaan en advies gegeven. Zaken die aan bod kwamen waren: Hoe werf jij eigenlijk? Hoe zou dat anders kunnen? Durf je van de geijkte paden af te wijken? Hoe zorg je ervoor dat de organisatie (weer) toekomstproef wordt? Thema’s als motivatie, waardering en inzet talenten stonden centraal.

Een noemenswaardig neveneffect van samen een training volgen is de versterking van het Ridderkerkse netwerk. De deelnemers die vanuit verschillende organisatie komen, hebben onderling kennisgemaakt en elkaars organisatie beter leren kennen, zo zijn de contacten en de verbinding onderling versterkt. Ook vrijwilligers die niet aangesloten zijn bij een organisatie bouwden een band op met andere deelnemers. Verder hebben de trainingen en cursussen bijgedragen aan de verbetering van de dienstverlening aan de vrijwilligers, denk aan verbeterde communicatie en benadering. Er zijn in totaal 13 trainingen, workshops en cursussen georganiseerd waar 211 deelnemers aan deelgenomen hebben. Ook zijn er 2 platformbijeenkomsten georganiseerd met in totaal 25 deelnemers.

Inhoud

10

11

Op basis van het onderzoek en de directe input uit het publiek gaf de avond een realistisch beeld van de huidige stand van zaken en werd ingespeeld op actuele vraagstukken.

De Afghaanse Culturele Vereniging en Stichting Multicultureel Ridderkerk zijn bijvoorbeeld in contact gebracht met Social Store, waarmee zij nu nauw samenwerken en inmiddels een eigen ruimte hebben binnen de Social Store. Wij hebben geholpen met de activiteitenopzet van beide organisaties. Nu hebben de Stichting Multicultureel Ridderkerk, Afghaanse Culturele vereniging en Eritrese vereniging ook een ruimte bij de Social Store.

Deelnemers gaven aan dat ze het een goede bijeenkomst vonden en heel veel tips en handvaten meegekregen hebben om verder aan de slag te gaan. Daarbij hebben de deelnemers nieuwe methodes gehoord over hoe en waar je werft. Verder vond men ook hier het netwerken onderling weer belangrijk.

Er is kennis gemaakt met (nieuwe) organisaties, er zijn contacten onderhouden, informatie en advies gegeven over o.a. samenwerking, hoe vrijwilligers te werven en behouden, over ons aanbod, lange termijnprogramma, ondersteuning bij het maken van hun jaarverslag/ activiteitenplan, advies over nieuwe wet- en regelgeving en over mogelijke financiële bronnen. Door het bieden van de ondersteuning kunnen deze organisaties verder met hun bestaan. Na contact met het VSP treden de organisaties vaker naar buiten en zoeken ze meer contact en samenwerking met hun omgeving. Ondersteuning en persoonlijke contactlegging wordt door besturen zeer gewaardeerd. De meest brandende vraag bij organisaties was de behoefte aan vrijwilligers, met name in bestuurlijke en uitvoerende functies en betrokkenheid van de burgers bij diverse activiteiten.

Advies, ondersteuning en informatievoorziening Informatie en advies – individueel Voor potentiële vrijwilligers is er een uitgebreide vrijwilligerstest beschikbaar evenals korte interessetesten. Dit jaar zijn er 81 persoonlijke adviesgesprekken gevoerd gericht op passend vrijwilligerswerk. Er is veel vraag naar het doen van vrijwilligerswerk. Evenals vorig jaar zit het aantal boven het streven van 50 gesprekken per jaar. Aanmeldingen komen van mensen die (net) met pensioen zijn maar ook veel klanten van de Sociale Dienst, personen die een UWV uitkering ontvangen vanwege ziekte, werkloosheid, re-integratie, statushouders of vrijwilligers die er iets bij of iets anders willen doen. Zo’n 75% van de aanmeldingen zijn kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt vanwege de taal en/of sociaal of psychisch functioneren. Motieven om vrijwilligerswerk te doen zijn; de Nederlandse taal leren, een zinvolle invulling van de dag, arbeidsritme en draagkracht opbouwen, ‘tegenprestatie’ voor de sociale dienst, maar ook het onder de mensen zijn en sociale contacten hebben. Vrijwilligerswerk speelt zo ook een rol in het voorkomen van eenzaamheid; het zorgt voor ontmoeting, contact en betekenisgeving.

Geboden ondersteuning aan diverse organisaties betrof: • Hulp bij aanvraagformulieren voor subsidieaanvragen; • Het opstellen van een vrijwilligersovereenkomst; • Functieprofiel en werving voorzitter; • E-herkenning; • Hulp bij het maken van jaarplanningen; • Informatie over de regeling Energietoeslag maatschappelijke organisaties; • In contact brengen met andere organisaties; • Bemiddelen met een klacht richting instanties; • Werven van nieuwe vrijwilligers; • Informatie over de vacaturebank; • Betrekken diverse doelgroepen; • Tips en ondersteuning bij het maken van een jaarverslag; • Op verzoek meegedacht welke activiteiten te organiseren; • Ondersteuning in ruimte en materialen voor uitvoering activiteiten vinden; • Nieuwe wet- en regelgeving o.a. WBRT, AVG; • Digitale regeling gratis VOG voor vrijwilligers; • Landelijke acties en andere ontwikkelingen in de samenleving; • Vlog Nationale Vrijwilligersprijzen.

Trend Er melden zich relatief veel statushouders en mensen met lichamelijke of psychische beperkingen om vrijwilligerswerk te doen. De statushouders willen vrijwilligerswerk doen om de Nederlandse taal te leren en om verder in contact te komen met de Nederlandse samenleving. De andere groep wil binnen hun mogelijkheden toch meedoen in de samenleving. Er zijn onvoldoende geschikte plaatsen om deze groep te kunnen plaatsen. Het gaat om plekken met praktische taken, plekken waar voldoende begeleiding is en waar ruimte is om te leren. Daarnaast moeten de organisaties de winst er van inzien. Er wordt de nodige zelfstandigheid verwacht van vrijwilligers en de werkdruk bij huidige vrijwilligers van organisaties ligt al hoog. Informatie en ondersteuning – vrijwilligersorganisaties Vrijwilligersorganisaties kunnen het Vrijwilligerssteunpunt (VSP) om informatie en advies vragen rondom allerlei onderwerpen die met vrijwilligerswerk te maken hebben. In totaal zijn er dit jaar 70 contactmomenten met de (vrijwilligers)organisaties geweest in het kader van informeren, ondersteuning en advies. De organisaties hebben advies en informatie gekregen gericht op door hen gewenste activiteiten en over wet- en regelgeving. Uit deze 70 contacten zijn 18 langdurige trajecten voortgekomen. Dit zijn meer contacten en/of trajecten geweest vergeleken met vorig jaar.

Ondersteuning en advies is geboden aan en contacten onderhouden met de volgende organisaties: Afghaanse Cultureel Vereniging, Buurtpreventie Bolnes, de Wereldwinkel, St. Natuurbeheer Waalbos, MBR, Werkgroep voor Elkaar in Bolnes, Werkgroep Ouders in Ridderkerk, Leger des Heils, SV Oostendam, SV Dillenburg, Stichting. Multicultureel Ridderkerk, Anyam, woonlocatie ’s Gravenhof Pameijer, Buurtcirkel Pameijer, Social Store, Stichting Artistieke Activiteiten Verstandelijke beperking (AAVB), Buurtvereniging De Vriendschap, Bait Al-Rahmaan Moskee (Molukse Moskee), Stichting Islamitisch Centrum (Turkse Moskee).

Opvallend is dat er veel behoefte is aan ondersteuning en begeleiding/trajecten bij de nieuwkomersorganisaties. Ze weten de weg te vinden naar het Vrijwilligerssteunpunt. Ze werden begeleid en gestimuleerd om samenwerking aan te gaan, zo ook in hun activiteitenopzet in het kader van integratie en participatie. Ook hebben ze behoefte aan ruimte om hun activiteiten uit te kunnen voeren.

Informatie aan gemeente Ridderkerkse vrijwilligers, stichtingen en verenigingen kunnen via de balie van de gemeente kosteloos een VOG aanvragen. Elk kwartaal is er een actuele lijst van (met name Ridderkerkse) vrijwilligersorganisaties vanuit de vacaturebank gedeeld met de gemeente, dit ten behoeve van de lokale regeling gratis VOG voor vrijwilligers.

12

13

Trend Er is een terugloop aan vrijwilligers bij vrijwel bij alle organisaties (dit is ook een landelijke ontwikkeling). Hierbij was er in de coronaperiode (2020-2022) een duidelijke dip, die terugloop is niet overal opgevangen. De meeste oudere vrijwilligers kwamen niet meer terug of hadden gezondheidsproblemen. Net als vorig jaar is het moeilijk om (nieuwe) vrijwilligers te vinden en dan vooral jongere mensen. Er is vooral vraag naar vervanging van vrijwilligers op leeftijd, namelijk ouderen die meestal in bestuurlijke functies zitten. Ze vallen wegens gezondheid uit of leggen de functie neer.

de huidige middelen. We zijn op zoek naar een kundige en zelfstandige vrijwilliger die hierin kan ondersteunen. Aan de andere kant stimuleren we de zelfwerkzaamheid middels het systeem via communicatie in mailcontact en nieuwsbrieven. Voor de startpagina van de vacaturebank is in februari een visuele verbetering en update doorgevoerd. Hoewel het systeem talig en weinig visueel is, voldoet het nog als middel om te matchen. Landelijke matchingsplatforms als ‘NL voor Elkaar’ worden gevolgd, maar dit is vooralsnog geen optie voor Ridderkerk. Kandidaten en organisaties koppelen onvoldoende terug of zij met elkaar een match hebben. Daarnaast worden vrijwilligers ook ontkoppeld als zij stoppen bij een organisatie. Het aantal van 56 matches bij de cijfers via de vacaturebank is dan ook relatief. Op verzoek doet het VSP actieve werving voor bepaalde evenementen waar veel (flex) vrijwilligers voor nodig zijn. Bijvoorbeeld voor de 1e editie van de Ridderkerk City Run, die in september plaatsvond. In oktober voor de Lichtjesavond van IDB (Interkerkelijk Diaconaal Beraad). Voor beide evenementen leverde de werving kandidaten op. Voor nu werd er gewerkt met reeds bekende vrijwilligers, volgend jaar wordt er gefocust op de bredere Ridderkerkse populatie.

Er is ook een regelmatige vraag over: “Hoe krijg/betrek ik meer mensen bij diverse activiteiten.”. Voldoende deelnemers bij activiteiten geeft ook een grotere kans op meer vrijwilligers voor de organisatie. We begeleiden ze met deze vraag en verwijzen ook naar o.a. collega’s van Clubsupport, sociaal makelaars en jongerenwerkers. Wanneer bij sommige clubs geen nieuwe trekkers of bestuursleden te vinden zijn, dan komen ze in de problemen. Het risico bestaat dat er een soort negatieve spiraal ontstaat waarin de taaklast op steeds minder schouders terecht komt en zij het vanwege deze druk uiteindelijk begeven. Een grote groep burgers wil zich best inzetten voor een activiteit maar wil lang niet altijd meer langdurig in een bestuur of werkgroep.

Overzicht per 31 december 2023

Aantal

Ingeschreven organisaties

246

Nieuwsbrief/flits Er zijn 4 nieuwsbrieven uitgegeven voor organisaties (gemiddeld naar 300 contactpersonen) en 3 voor in de vacaturebank ingeschreven vrijwilligers. Naast dat de nieuwsbrieven op de webpagina’s van het VSP terug te lezen zijn, worden ze ook geplaatst op de site van de Vrijwilligersacademie. De nieuwsbrieven bevatten relevante informatie over het vrijwilligerswerk, o.a. over regelingen, inspiratie, handige materialen en scholing.

Aantal vacatures

296

Nieuw ingeschreven vacatures

46

Ingeschreven vrijwilligers

587

Individuele oriënterende adviesgesprekken

80

Nieuwe inschrijvingen vrijwilligers

92

Onderwerpen nieuwsbrieven: • Februari (organisaties en vrijwilligers): interne verhuizing kantoor VSP, energiesteunpakket maatschappelijke organisaties, NLDoet, vrijwilligersvergoeding, belasting, bijeenkomst Sociale Veiligheid, Vrijwilligersprijzen, scholing, vacaturebank en vacatures; • Juni (organisaties): o.a. collectieve vrijwilligersverzekering, ANBI status, regeling ‘Cultuur voor iedereen’, werven via de vacaturebank, kennisboost ‘Vrijwilligersklimaat’; • September (vrijwilligers): vacatures, agenda najaar, test vrijwilligerskracht, scholing; • November (organisaties): terugblik Vrijwilligersmarkt Tijdloos Talent, presentatie onderzoek vrijwilligersorganisaties en theatershow, werven nieuwe gezichten, scholingsaanbod, nominatie Vrijwilligersprijzen 2023, NLdoet 2024 en kennisboostsessies; • December (organisaties en vrijwilligers): landelijke Vrijwilligersdag dankwoord, Hoe werkt de vacaturebank, vrijwilligersvergoeding 2024, NLdoet 2024, training ‘Omgaan met Niet pluis-gevoel’, decemberwensen.

Actuele bestaande matches vacaturebank

211

Aantal matches vacaturebank 2023

56

Bemiddelen/Verbinden Het VSP krijgt ook individuele hulp- en zorgvragen via o.a. WMO team, wijkverpleging, sociaal makelaars of burgers zelf. Het gaat hierbij niet om formeel vrijwilligerswerk maar om informeel contact, helpend in de zorg van de ander. Het VSP is momenteel niet toegerust voor deze specifieke hulp- en zorgvragen, maar wel bekend met het sociale netwerk. We zoeken in ons netwerk buiten de vacaturebank en proberen aan de vraag te voldoen en mensen met elkaar te verbinden. Vragers leiden we ook toe naar het service- en dienstenaanbod van Facet of projecten van andere organisaties. Van de 10 onderstaande vragen zijn er 6 gekoppeld en 4 doorverwezen. Deze bemiddeling vindt plaats buiten de vacaturebank om en kan bovenop het aantal matches geteld worden.

Matchen/Vacaturebank Vraag en aanbod verloopt via de vacaturebank. Er zijn regelmatig nieuwe inschrijvingen van vrijwilligers via de vacaturebank. Binnen het systeem kan men zelf contact leggen met organisaties en een vrijwilligersplek vinden. Kansrijke kandidaten benaderen wij met passende opties. Door de grotere vraag aan persoonlijke adviesgesprekken kwamen we hier minder aan toe. Er zou meer gehaald kunnen worden uit matching met actief benaderen en bemiddelen van de potentiële kandidaten. Ook het opvolgen van bemiddelde kandidaten lukt niet binnen

14

• • • • • • • • •

Boodschappen doen (vrager komt net uit ziekenhuis); Support bij huis opruimen senior; Wekelijkse wandeling (2x); Leesondersteuning anderstalige leerling basisschool; Hulp bij samen boodschappen doen (Turkstalige vrouw); Oppas voor de hond; Hulp bij ramen zemen; Vervoer met rolstoel naar hospice en ziekenhuis; Hulp bij laminaat uit gebouw halen voor thuisgebruik minima-huishouden.

15

Een andere ‘activiteit’ is bemiddelen in spullen. Met name kantoormateriaal wat ergens over is wordt via het VSP ter beschikking gesteld aan andere organisaties. Dit wordt gecommuniceerd via mail, de Facebookpagina en persoonlijke contacten. Bijvoorbeeld overtollige bureaus en kasten zijn door Facet gegeven aan de Social Store. Dit hergebruik van spullen heeft potentie om een klein platform voor te maken. Project ‘Beweegmaatje’ Regelmatig zijn er vragen voor een wandel- of fietsmaatje via collega’s, partners of zelfmelders. Het VSP is in mei kleinschalig het project ‘Beweegmaatje’ gestart. Het is een informele vorm waarbij het VSP vragers en aanbieders met elkaar in contact brengt en partijen zelf verder onderling de afspraken maken. Een eerste werving voor maatjes leverde 4 kandidaten op. De tweede helft van het jaar kwamen er 3 aanmeldingen bij. Vanaf mei zijn er 4 koppelingen gemaakt. Daaronder zijn 2 deelnemers van Welzijn op Recept. Er staan nog 3 vragen open. Het is van belang dat de vrager en aanbieder bij elkaar passen voor een duurzame match.

Inhoud

Facebookpagina

Wekelijks zijn er vacatures geplaatst op onze Het aantal volgers is gestegen Facebookpagina. Ook zijn er aankondigingen van 65 in december 2022 en verslagen van activiteiten gepost. naar 115 in december 2023. Organisaties met een Facebookaccount worden wat actiever gevolgd door het VSP.

Inhoud

Workshop ‘Kennismaken met vrijwilligerswerk’

Naast het bespreken van de uitgebreide 7 deelnemers. Gevarieerde mogelijkheden binnen het vrijwilligerswerk groep; gepensioneerden, jong is er de interessetest gedaan. persoon in WIA en een persoon na burn-out periode. Direct resultaat: 1 koppeling, 1 vervolggesprek, 1 doorverwijzing naar de sociaal makelaar.

Studiogesprek bij In september tijdens het programma RTV Ridderkerk Seniorentijd is er aandacht besteedt aan vrijwilligerswerk voor pensionado’s en de te organiseren Vrijwilligersmarkt ‘Tijdloos Talent’.

Promotie activiteiten Activiteit

Activiteit

Bereik

Persberichten via de plaatselijke media, gericht op werving vrijwilligers voor specifieke vacatures

Door het hoge aantal persoonlijke adviesgesprekken is er minder tijd en urgentie voor persberichten. Op deze persberichten reageren kandidaten wel gericht en gemotiveerd. Daarmee blijft het een effectief instrument.

Ridderkerk breed via De Combinatie, RTV Ridderkerk en de digitale krant Ridderkerks dagblad.

Raamvacatures

Regelmatige verversing om aanbod actueel Langslopende mensen en te houden. personen die wachten op de bus staan regelmatig een vacature te lezen.

NLDoet

Jaarlijks grote vrijwilligersactie, waar Ridderkerk ook bij aanhaakt. Het VSP is intermediair voor NLDoet, en promoot hiervoor de actie, ondersteunt in de werving van groepen en vrijwilligers en adviseert zo nodig bij het bedenken van klussen.

Bereik

Het bereik is vooral een oudere doelgroep en draagt bij aan de bekendheid. Een neveneffect is het relatieonderhoud met RTVRidderkerk. Hierdoor leveren ze vaak gratis PR voor het vrijwilligerswerk of doen (live) verslag een evenement.

Stand van Vrijwilligerssteunpunt

Medewerking aan de voorstelling Het is goed om zichtbaar en Pannenkoek, georganiseerd door de benaderbaar te zijn, resultaat bibliotheek. Dit was gericht op anderstaligen. verwacht op langere termijn. In het kader van de Week van Lezen en Schrijven.

Voorlichting wijkverpleegkundigen

Informatie gegeven over wat het VSP doet 8 wijkverpleegkundigen. en servicediensten van Facet. Eventuele ondersteuning van hulpvragen besproken.

Vrijwilligersmarkt ‘Tijdloos Talent’ Dit jaar is de vrijwilligersmarkt gericht op mensen rondom de pensioenleeftijd onder het motto ‘Tijdloos Talent’. Plaats van actie was kerkgebouw De Levensbron. Pensionado’s hebben kennis, vaardigheden en tijd. Vaak zoeken ze na hun pensioen een zinvolle tijdsbesteding. Ze zijn daarmee een interessante doelgroep voor het vrijwilligerswerk. De middag startte met de presentatie ‘Tijdloos Talent’ over anders oud(er) worden. Kijken naar wat wel kan, inspelen op (veranderende) motivatie en invloed levensgebeurtenissen, van vrijwilligerswerk naar vrijwillig actief, van vast naar flexibel, van groot naar klein, onderscheid hulpvrager - hulpgever is vaker kleiner en minder belangrijk. Pensionado’s willen zinvol, betekenisvol en plezierig actief blijven. Naast het bezoeken van de kleurrijke markt met een brede vertegenwoordiging van het vrijwilligersveld konden de bezoekers ook meedoen aan een workshop. De workshop De Vrijwilligersreis was gericht op de organisaties. Hoe kunnen zij inspelen op de motivatie van de pensionado en ouderen?

11 organisaties / 200 vrijwilligers deden mee. O.a. De Overburen, Ontmoetingsplein Reyerheem, sociaal makelaars, Dierenopvangcentrum Het Knaagspoor, Islamitisch Centrum, Stichting Present, Het Anker van Bolnes, Waalbos Rijsoord en Scouting Sint Joris.

Hoewel het bezoekersaantal tegenviel was het een geslaagd evenement. Wethouder Stip verrichtte de opening, de sfeer was heel goed, er werden volop gesprekken gevoerd en het onderling kennismaken en netwerken tussen de organisaties is een nuttig onderdeel. De combinatie van vrijwilligersmarkt en aanbod van workshops was een te vol programma. Men bleef graag lang in gesprek met organisaties, wat een positief punt was maar waar in het vervolg rekening mee moet worden gehouden.

16

17

Vrijwilligersmarkt Tijdloos Talent 24 oktober 2023

Aantal

Aantal deelnemende organisaties

22

Aantal bezoekers

100

Workshop De Vrijwilligersreis

7

Workshop Talentenscan

6

Ronde tafelgesprek Sociaal pensioen

4

Workshop Kennismaken met vrijwilligerswerk op markt

0

Intern tevredenheidsonderzoek In het eerste kwartaal is er een vrijwilligers tevredenheid onderzoek (VTO) onder de interne vrijwilligers gehouden. Voor ons onderzoek zijn 180 VTO’s uitgezet, die door 80 vrijwilligers zijn ingevuld. Wij hebben een redelijk beeld gekregen op de vraag “Wie zijn de vrijwilligers van Facet”. De grootste groep vrijwilligers is tussen de 65 en 75 jaar, een derde is ouder dan 75 jaar. Hiervan is 68,8% gepensioneerd. Naast een betaalde baan is 15% actief als vrijwilliger. De meeste vrijwilligers (39,2%) zijn tussen de 1 t/m 5 jaar werkzaam. En 5,1% is langer dan 25 jaar verbonden aan Facet. 55,7% is ook werkzaam bij een andere organisatie. De belangrijkste motieven voor het doen van vrijwilligerswerk zijn; iets doen voor een ander (76,3%) en een zinvolle vrije tijdsbesteding (62,5%).

Waarderingsactiviteiten Op 2 januari 2023 was de bekendmaking en prijsuitreiking van de jaarlijkse Vrijwilligersprijzen 2022 tijdens de Nieuwjaarsreceptie van de gemeente. In augustus ging de campagne voor de kandidaten Vrijwilligersprijzen 2023 van start. De winnaars zijn bekend gemaakt op 2 januari 2024.

Over het algemeen zijn de vrijwilligers tevreden over de taakverdeling tussen de vrijwilliger en de beroepskracht, de samenwerking, hun werkzaamheden en de mate van waardering van de organisatie. Ook is men tevreden over de faciliteiten en de informatieverstrekking. De vrijwilliger zegt zich (sociaal) veilig te voelen tijdens het vrijwilligerswerk. De meerderheid van onze vrijwilligers is tevreden over de gang van zaken bij Facet. Op de vraag “wat wil je verder nog kwijt” stonden uitsluitend positieve reacties. Wij zijn dan ook blij met de uitkomst van dit onderzoek.

Uit de nominaties van de categorieën individuele vrijwilligers en groepen werden de winnaars bekend gemaakt. De fietsers van de Ridderkerkse Scootmobielclub ontvingen de Groepsprijs voor Vrijwilligers. Esther Huijser ontving de Jaap van de Graafprijs voor het vele werk dat zij samen met een grote groep vrijwilligers verzette voor noodopvang De Haven. Met het waarderen van vrijwilligers en hun organisaties willen het VSP en de gemeente de aandacht vestigen op de noodzaak en het nut van vrijwilligerswerk. Bovendien hopen we mensen die nog geen vrijwilligerswerk doen te inspireren om zich ook vrijwillig in te zetten voor de maatschappij. De nieuwjaarsreceptie van de gemeente blijft een mooi podium voor de uitreiking van de Vrijwilligersprijzen: leden van het college, raadsleden, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en bedrijven, en burgers zijn aanwezig in een feestelijke laagdrempelige sfeer.

Vrijwilligersbeleid Vanaf januari is gestart met het actualiseren van het vrijwilligersbeleid. Het werken met een onkostenvergoeding voor vrijwilligers van De Loods is ingevoerd. De aanleiding hiervoor is dat er voor de weekendprogrammering van De Loods geen vrijwilligers beschikbaar zijn. Vanwege de gunstige arbeidsmarkt is het voor jongeren interessant om betaald te gaan werken. De tarieven van de servicediensten zijn aangepast, waardoor de vrijwilliger op een evenwichtigere vergoeding kan rekenen. Ook zijn de resultaten van het interne onderzoek onder vrijwilligers meegenomen in het updaten van het beleid. Vanaf januari 2024 is het beleid openbaar en kunnen de vrijwilligers een beroep doen op de vergoedingen.

Vooruitblik 2024 Langdurig vrijwilligerswerk blijft de ruggengraad van veel organisaties maar het aanbod van vrijwilligers verandert naar een meer flexibele vrijwillige inzet. Voor eenmalige evenementen en kortdurende inzet zijn mensen makkelijker te motiveren om te helpen. Ook sluit dat beter aan bij hoe jongere generaties actief willen zijn. In 2024 gaan we de flexibele vrijwillige inzet verder vormgeven. Tevens zoeken we aansluiting bij de jeugd en jongeren om hen kennis te laten maken met vrijwillige inzet en hen uit te dagen mee te doen. We gaan actiever sociale media gebruiken om bovenstaande te bereiken. Daarnaast vraagt het ook van organisaties om hun werk anders te organiseren. Bijvoorbeeld functies meer opknippen in kortere taken. Dit krijgt aandacht in de organisatieondersteuning.

Klankbordgroep De opzet en resultaten van het VTO en het vrijwilligersbeleid zijn in de klankbordgroep besproken en akkoord bevonden. De klankbordgroep is geïnformeerd over de ontwikkeling binnen de organisatie. Dit jaar namen twee klankbordgroepleden actief deel aan de voorbereiding van het vrijwilligersuitje. De zittingstermijn van een aantal leden van de klankbordgroep is verlopen. Volgens het rooster van aftreden namen wij afscheid van deze twee deelnemers. Middels een etentje, speech en een mooie bos bloemen zijn de leden bedankt voor hun bijdrage aan de klankbordgroep van de afgelopen jaren. In deze periode is er via nieuwsbrieven maar ook persoonlijk, aandacht besteed aan de werving van nieuwe leden. De communicatiemedewerker interviewde leden voor de nieuwsbrief. Onze inspanningen werden beloond met de aanmelding van drie kandidaten. Twee nieuwe kandidaten namen het stokje over, de derde aanmelder heeft gekozen voor een ‘reserverol’.

Interne vrijwilligers Facet In 2023 zijn er intern 47 vrijwilligers ingeschreven en 38 vrijwilligers uitgeschreven. Per eind december zijn er 197 vrijwilligers actief binnen de diverse groepen. Het aantal ingeschreven vrijwilligers schommelde de laatste jaren rond de 180 maar is in het tweede deel van 2023 opgeklommen naar 197 vrijwilligers. Dit is dus een toename ten opzichte van vorig jaar. Landelijk loopt het aantal vrijwilligers terug. Van onze vrijwilligers zijn 68,8% pensioengerechtigd (zie punt 3 VTO). Voor de toekomst gaan wij meer inzetten op een nieuwe generatie zonder de aandacht voor de ‘harde kern’ van pensioengerechtigden te verliezen.

Introductiebijeenkomst In november zijn 9 nieuwe vrijwilligers uitgenodigd voor het bijwonen van de introductiebijeenkomst. Facet ziet de vrijwilligers als ambassadeurs van de organisatie. Zij vindt het belangrijk dat de vrijwilligers op de hoogte zijn van de doelstelling, doelgroepen en

18

19

activiteiten van Facet en op welke signalen men kan/moet delen. Het blijkt dat het merendeel van de deelnemers niet bekend is met de website van Facet en verrast zijn over het ruime aanbod aan activiteiten, men kent vaak maar enkele facetten van de organisatie. Daarnaast is er informatie gegeven over huiselijk geweld, oudermishandelingen en heeft de projectleider Dementie Vriendelijk Ridderkerk een korte inleiding gegeven over het herkennen en omgaan met dementie. Ook is het aanbod trainingen en workshops van de aankomende periode besproken. Op deze wijze worden nieuwe vrijwilligers niet alleen waardevol in de uitvoering van hun eigen vrijwilligerswerk maar kunnen zij tijdens hun werk de cliënten attenderen op onze activiteiten en fungeren als signalerend netwerk.

Eindejaarpresentje Als blijk van waardering staat er in december een eindejaarpresentje voor de vrijwilligers klaar. Dit jaar verzorgden de vrijwilligers van de wereldwinkel dit samengestelde presentje. Onze vrijwilligers zijn uitgenodigd om dit af te halen bij de receptie aan de Schoutstraat of bij de beheerders van WVC Bolnes. De buurtbemiddelaars werden verrast met de kalender “Omdenken”. De jongeren van de Loods ontvingen een cadeaubon. Wij zijn nog op zoek naar een vorm om de presentjes “persoonlijk” aan de vrijwilligers te overhandigen. Eén van de ideeën is om het pakketje tijdens een kerstborrel aan te bieden. High Tea vrijwilligers “de Gasterij” De Riederborgh is gestopt met het verzorgen van de buurtlunch in wijkcentrum West. De toenmalige medewerkers zijn in 2020 ingeschreven als vrijwilligers bij Facet maar de activiteit bleek in en na corona niet langer levensvatbaar. Vanuit het belang van een goede afronding en waardering heeft Facet in oktober de vrijwilligers een high tea aangeboden. De vrijwilligers zijn persoonlijk bedankt voor hun jarenlange inzet en daarmee is de activiteit afgesloten. Voor 5 personen is ander vrijwilligerswerk gezocht en één persoon is uitgeschreven. De buurtlunch wordt in de toekomst in een andere vorm voortgezet door Facet.

Deskundigheidsbevordering In samenwerking met de Vrijwilligersacademie en de projectleider Dementie Vriendelijk Ridderkerk zijn er het afgelopen jaar diverse workshops en trainingen georganiseerd. Door de bijeenkomsten samen te organiseren zijn er voldoende aanmeldingen en zijn we minder kwetsbaar bij afzegging (o.a. ziekte). Ruim voldoende aanmeldingen komen ten goede aan de sfeer en stimuleren de deelnemers om zich ook voor een volgende bijeenkomst aan te melden. Deskundigheidsbevordering Interne vrijwilligers Totaal aantal deelnemers

Waarvan interne vrijwilligers Facet

Sociale veiligheid

9

5

Omgaan met dementie

12

9

Omgaan met verbale agressie

13

7

Tuinonderhoud

7

3

Reanimatie

13

4

Levensreddend handelen

21

2

Eenzaamheid

13

6

Herkennen dementie

13

7

Intern vrijwilligerswerk op maat Het afgelopen jaar zijn er meerdere vrijwilligers aangemeld door de collega’s van sociaal werk ouderen. Ouderen werden in het kader van eenzaamheid ingezet bij de ontmoetingsactiviteiten in de wijken zoals de koffieochtenden en sozen, bij de telefooncirkel of voor het invoeren van de gegevens van het preventief huisbezoek. Zij gingen aan de slag bij het Maatjesproject, voor een kopje koffie, een boodschap of als wandelmaatje. Vanuit mantelzorg meldden ervaringsdeskundigen zich voor de bezoekdienst weduwe en weduwnaars en respijtzorg. Flitsvrijwilliger Vanuit de interne behoefte aan “extra handen” is bij onze vrijwilligersgroep een oproep gedaan. Via een app groep kunnen zij reageren op een hulpvraag. Dit jaar zijn de flitsvrijwilligers 9 keer ingezet bij de promotie activiteiten en evenementen van het Vrijwilligerssteunpunt, de Ridderkerk City Run en de kerstactiviteiten van het sociaal ouderenwerk. Bijzonderheden Van 12 vrijwilligers is geen emailadres bekend. Dit betekent dat wij onze informatie via de post versturen. Geluiden zoals: “dat is niet meer van deze tijd” past niet bij de visie van onze organisatie. De digitale kloof bestaat en wij willen onze weg hierin vinden.

Waarderingsactiviteiten Vrijwilligersuitje Traditiegetrouw organiseren wij op de eerste vrijdag in de maand oktober het vrijwilligersuitje. De bestemming en activiteiten worden in de klankbordgroep besproken. In tegenstelling tot andere jaren is de organisatie hiervan niet uitbesteed aan derden. Het uitje naar Gouda, waar de 89 vrijwilligers konden kiezen uit verschillende activiteiten is positief ontvangen. De dag werd afgesloten met een diner bij Van der Valk in Nieuwekerk aan de IJssel. Hier werden de jubilarissen met een persoonlijke toespraak door de begeleidende beroepskracht, een beeldje en bos bloemen in het zonnetje gezet. Er was vanuit de vrijwilligers waardering voor de eigen organisatie. Dit bleek uit de verschillende reacties en de ingezonden brief van één van de vrijwilligers in de nieuwsbrief van december. De vrijwilligers van Buurtbemiddeling en de Loods kregen een activiteit op maat, dit omdat zij vanwege werk of school niet kunnen deelnemen.

Er is steeds meer vraag naar vrijwilligers voor de servicediensten, zoals de tuin- en klussenservice. Ook zijn er veel aanvragen voor de inzet van het Maatjesproject, vanuit het sociaal werk ouderen maar ook door de sociaal makelaars. De wens van de laatste groep is om de leeftijd voor deelname te verlagen. Ondanks die druk is het belangrijk dat we blijven nadenken over welk type vrijwilliger binnen onze organisatie past.

Jubilarissen Het VSP had het afgelopen jaar 7 jubilarissen; 2 waren 10 jaar vrijwilliger, 2 waren 15 jaar vrijwilliger en 3 hebben zich al 25 jaar als vrijwilliger ingezet. We hebben de vrijwilligers in het zonnetje gezet, als dank voor de inzet van afgelopen jaren.

20

21

2 Ondersteuning 22

23

Storytelling Mantelzorg

2.1

Mantelzorgondersteuning

Naamswijziging Per 1 maart is gekozen de naam van de moederorganisatie aan te nemen, “Facet Mantelzorg”. Een naam die inmiddels voor veel Ridderkerkse burgers al bekend is. Om herkenbaar en vindbaar te blijven voor mantelzorgers werd er eerder steeds voor gekozen om de naam “Karaat Mantelzorg” zo lang mogelijk te behouden maar dat lijkt nu geen noodzaak meer. “Facet” staat onder andere voor de vele facetten waar ons leven uit bestaat. Dat is natuurlijk voor een mantelzorger niet anders.

Een mantelzorger van middelbare leeftijd meldt zich aan bij ons aan met een vraag over PGB. Ze zorgt voor haar moeder met dementie. Dit kost haar veel tijd en energie en zou daarom graag willen weten of ze vanuit PGB een vergoeding hiervoor zou kunnen krijgen. Een vraag die wij als mantelzorgconsulenten vaker krijgen. Als eerste stap gaan we in gesprek. We willen graag meer van de situatie weten en onderzoeken of dit daadwerkelijk een praktische vraag is of mogelijk toch een onderliggende diepere vraag. Dit blijkt beide te zijn. Mevrouw zorgt namelijk ook voor een zoon met autisme. Deze zoon woont nog thuis, ondanks dat hij inmiddels volwassen is. Zij helpt hem met zijn dagelijkse structuur, zijn hygiëne en het aanleren van allerlei dagelijkse handelingen zoals het eten bereiden. Ze was verrast te horen dat we dit ook “mantelzorg” noemen. Wanneer het de zorg voor een kind betreft hebben mensen vaak de gedachte dat dit “toch normaal is”. Ze hebben er zelf immers voor gekozen een kind op de wereld te zetten. Pas wanneer het gesprek verder gaat over alle afwijkende dingen in het opgroeien van hun kind komen ze tot het besef dat dit meer is dan gebruikelijke zorg. Dit was ook hier het geval. Het gesprek was erg prettig voor haar. Nog niet eerder had iemand zoveel begrip en aandacht voor haar situatie getoond.

Aan het einde van het gesprek besloten we eerst op de praktische vraag in te zoomen en dan langzaam verder te kijken naar de situatie met haar zoon en de combinatie met het zorgen voor een dementerende moeder.

De naamswijziging is doorgevoerd in onze huisstijl, promotiemateriaal en sociale media. Er is extra aandacht voor de naamswijziging geweest via de krant en een aparte mailing aan de mantelzorgers. Mantelzorgers Eind december 2023 zijn er 1255 geregistreerde mantelzorgers waarvan 87 jongeren. Er zijn 177 nieuwe aanmeldingen, van 142 mantelzorgers is het dossier gesloten. Er zijn 103 ondersteuningstrajecten geweest waarvan 2 met jonge mantelzorgers. Signalen Het signaal wat inmiddels al jaren geldt blijft overeind. De situaties waar de mantelzorgconsulenten mee te maken krijgen worden complexer. Die complexiteit wordt veroorzaakt door het feit dat mensen steeds langer thuis moeten wonen en dat de verpleegen verzorgingshuizen en de Thuiszorg sector zo goed als vol zitten en ook vastlopen. Vaak wordt dan gedacht: “misschien dat welzijn nog iets kan”. In de praktijk betekent dit dat we gemiddeld langer en meer tijd kwijt zijn aan de individuele begeleiding.

Deze vrouw heeft langere tijd met regelmaat ondersteunende gesprekken. Hierin zijn de volgende stappen gemaakt: • Onderzoeken van eigen grenzen. Wie gaan er overheen en waarom laat je dat toe. Hoe kan je dit anders gaan aanpakken? Langzamerhand lukt het steeds beter om grenzen te herkennen en aan te geven. • Meer kennis van autisme. Mevrouw is naast de individuele gesprekken ook aangeschoven bij de autisme contactgroep. Het is voor haar erg fijn om te horen dat ze niet de enige ouder is van een kind met autisme en ze leert van de ervaringen van anderen. • Er is een bemiddelingsgesprek geweest met de zorgverlener van zoon. Deze sloot onvoldoende aan bij de wens van zoon en moeder. Ook waren de doelen niet realistisch. Dit gesprek heeft nieuw inzicht gegeven aan de hulpverlener en moeder en zoon geholpen assertiever te zijn. • Kennis van dementie is vergroot door situaties uit het dagelijks leven door te nemen. De mantelzorgconsulent kon hierbij uitleg geven hoe bepaald gedrag vanuit dementie kan voortkomen. • Er is aandacht voor het familiesysteem. In de loop der jaren ontstaan er bepaalde rollen en verhoudingen die problemen kunnen geven. Dit bespreekbaar en inzichtelijk maken helpt om hier anders mee om te kunnen gaan. • Onderliggende vraag voor de PGB is ook de krappe financiële situatie. Ook hierin is een klankbord en zoeken naar oplossingen heel belangrijk.

Het aantal geregistreerde mantelzorgers lijkt zich te stabiliseren rond de 1.250. Naar schatting zijn er bijna 14.000 mantelzorgers in Ridderkerk (bron: “Blijvende bron van zorg”, SCP, 2020). Naar schatting voelt 9,1% zich overbelast, dat komt neer op ongeveer 1275 overbelaste Ridderkerkse mantelzorgers. Ook dit jaar hebben we middels PR aandacht gevraagd voor mantelzorg in Ridderkerk.

Mevrouw vindt langzaam meer balans in haar situatie. Geeft beter haar grenzen aan door eerder op de rem te trappen. Mevrouw voelt zich gehoord en gesteund. Daarbij heeft ze nieuwe contacten met lotgenoten die haar erg goed doen.

24

25

Waardering – De Pluim Mantelzorgers zorgen als vanzelfsprekend voor hun ouder, kind of partner. Zij leveren hiermee een belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naaste. Het is zo dat het verlenen van mantelzorg voor veel mensen geen keuze is. Mantelzorg biedt voldoening maar kan ook leiden tot overbelasting. De waarde van mantelzorg is groot. De hulp die de mantelzorgers bieden draagt bij aan het welbevinden van en de zorg voor zorgvragers en aan het beperken van de maatschappelijke kosten voor zorg en ondersteuning. Er zijn per jaar in Ridderkerk ongeveer 14.000 mantelzorgers actief. De waarde van hun tijdsinzet wordt geschat op 40 tot 65 miljoen euro per jaar. Bij overname door professionals zou dit rond de 100 miljoen euro per jaar kosten (bron: SCP).

Respijtdagen In maart is er een respijtdag georganiseerd naar het Kröller Müller Museum. In september zijn we ook weer met 45 mantelzorgers naar Oudenbosch geweest voor een rondvaart over de Mark en een bezoek met gidsen aan de basiliek. Beide dagen waren voor de mantelzorgers en eventueel hun zorgvrager, dagen vol ontspanning en zo konden de dagelijkse zorgen voor even los gelaten worden. Ook is in december de jaarlijkse kerstlunch georganiseerd met een maximale opkomst van 100 bezoekers, ook hier geldt het adagium “even er tussenuit” als mantelzorger en zorgvrager. Dag van de mantelzorg 9 november was het de dag van de mantelzorg. In het kader hiervan zijn er diverse activiteiten georganiseerd voor de mantelzorgers in Ridderkerk. Zo was er een avondworkshop Schieten bij Schietvereniging Sint Joris. Met deze workshop wilden we ook graag de mannelijke mantelzorgers bereiken en een ontspannen uitje geven. Op zaterdag 11 november was de grote dag voor de mantelzorgers bij Hofstede de Paradijshoeve. Die dag waren er 2 grote workshops; glas graveren en een groene toef maken. Mantelzorgers hebben een prachtige creatie kunnen maken onder professionele begeleiding. De resultaten waren prachtig en de reacties zeer lovend, samengevat als een heerlijke ochtend ontspannen met elkaar bezig zijn, met een lach en een traan.

Door het bieden van een mantelzorgwaardering bedankt de gemeente Ridderkerk mantelzorgers voor alle inspanningen die zij leveren. Het doel is dat mantelzorgers waardering en erkenning krijgen voor de belangrijke rol die zij vervullen. Doordat de gemeente met het waarderen van mantelzorgers zicht krijgt op mantelzorgers in eigen gemeente, ontstaat de mogelijkheid hen tijdig te ondersteunen wanneer overbelasting dreigt. Na signalen dat niet alles soepel verliep rond de mantelzorgwaardering met de Ridderkerkpas als vorm van de Pluim voor de mantelzorgers, zijn we in gesprek gegaan met de gemeente over mogelijke verbeteringen. Voor input hebben we een onderzoek gedaan onder de mantelzorgers, de belangrijkste uitkomsten hiervan zijn: • • • • •

Ook was er een lunch waar mantelzorgers zich voor aan konden melden. Een heerlijk lunch werd geserveerd voor 43 personen. Ook de wethouder is langs geweest bij deze lunch en is met diverse mantelzorgers in gesprek gegaan.

30% van de geadresseerden hebben de enquête ingevuld; 95% is tevreden met de Ridderkerkpas; Het gemiddelde cijfer voor de Ridderkerkpas is een 8,2; Er zijn meerdere suggesties gedaan voor extra winkels (zoals o.a. supermarkten, drogisten en meer horeca); Als belangrijkste verbeterpunten zijn aangegeven; makkelijker controleren van saldo, bedrag verhogen, duidelijker onderscheid met de minimapas, looptijd van pas en budget verruimen, bekendheid bij winkeliers verbeteren en betere communicatie.

Creatieve workshops Afgelopen jaar zijn er naast de andere respijtactiviteiten ook 2 creatieve workshops georganiseerd voor de mantelzorgers. In mei was er een workshop ‘Droogbloemen in een stolp’. In september was er de workshop ‘Alcoholinkt’. Voor beide activiteiten geldt dat het zeer geslaagde bijeenkomsten waren met positieve reacties en mooie resultaten. De kracht van deze bijeenkomsten zit in het creatief bezig zijn waardoor de gedachten verzet kunnen worden. Even een moment voor jezelf en in een ontspannen sfeer met anderen in contact te zijn. En uiteraard iets moois te maken om mee te kunnen nemen.

Vanuit Facet Mantelzorg hebben we de uitkomsten van de enquête besproken met wethouder Stip. Dit was een positief gesprek. In de tweede helft van het jaar is de communicatie verbeterd en is de website www.ridderkerkpas.nl vernieuwd. Komend jaar zal er verder gewerkt worden aan verbeteringen van de Pluimpas voor mantelzorgers. Workshops, cursussen, voorlichtingsbijeenkomsten en respijtdagen Op dinsdag 18 april heeft Facet Mantelzorg in samenwerking met Ridderkerk Langer Gezond een bijeenkomst georganiseerd met als thema “stress”. Bijna 50 deelnemers hebben aandachtig geluisterd naar huisarts Jeanette Caljouw, mantelzorgconsulente Esther de Meza en leefstijlcoach Cathy van Es. Stress komt veel voor bij ouderen en mantelzorgers. Dit heeft te maken met veranderingen in het leven zoals met pensioen gaan, verlies van een goede gezondheid maar ook met rouw & verlies. Mantelzorg geeft veel stress om de zorg van een dierbare. Er werd uitgelicht wat stress is, hoe men het herkent en wat men eraan kan doen. Er werd ook aandacht besteed aan praktijkvoorbeelden die de belangstellenden zelf in brachten. Via oefeningen en tafelgesprekken kwamen de belangstellenden ook tot meer inzicht. Aan het eind van de avond ging een ieder naar huis met informatie en praktische handvatten om op een goede manier om te gaan met stress.

Daarnaast hebben we een middag georganiseerd voor informatie en uitwisseling over autisme. Gastspreker Anne Brouwer heeft zelf autisme en vertelde over haar ervaringen. Vanuit het wijkteam was een medewerker aanwezig met een boekentafel over autisme.

Training Acceptatie en Commitment Therapie Als mantelzorger kan het leven zwaar zijn en kan men te maken krijgen met sombere of angstige gedachten of gevoelens. Het kan namelijk soms best een uitdaging zijn om de situatie waarin iemand zit, en de gedachten en gevoelens die daarbij komen kijken, te accepteren. Dit merkt men aan piekeren, rusteloosheid of somberheid. Acceptatie en Commitment Therapie kan helpen om op een andere manier om te gaan met gedachten en gevoelens. Daarmee komt er ruimte om te kijken naar wat het leven waardevol maakt. Voor deze training is er een ouderenpsychologe ingehuurd. De training omvat 5 sessies waarbij de mantelzorger met een groep aan de slag gaat met onderwerpen als; het loskomen van gedachten en gevoelens, meer in het hier en nu zijn en zicht krijgen op wat het leven voor jou waardevol maakt. Sommige oefeningen waren in een groep en anderen individueel. Ook thuis is men aan de slag gaan, want vooral door oefenen werden er stappen gemaakt. Gespreksgroep Autisme Dit jaar zijn we opnieuw gestart met een initiatief voor mantelzorgers van iemand met autisme. Er is eerst een grote voorlichtingsbijeenkomst geweest met een ervaringsdeskundige.

26

27

Coördinatie en uitvoering Alzheimer cafés Er zijn 10 bijeenkomsten georganiseerd met in totaal 225 deelnemers. De onderwerpen van het afgelopen jaar zijn divers geweest, duidelijk is wel dat wanneer er een arts komt spreken, er beduidend meer bezoekers zijn. Bepaalde onderwerpen komen ieder jaar weer terug omdat er ook steeds nieuwe bezoekers komen. In september was het wereld Alzheimer dag en is hier extra aandacht voor geweest. Het jaar 2023 hebben we afgesloten met een indrukwekkende film waarna er behoorlijk wat gesprekstof was rond de herkenning maar ook onzekerheid en angst die dementie met zich meebrengt. Hieruit blijkt dat naast de informatieve functie die het Alzheimercafé heeft, ook lotgenotencontact een belangrijk onderdeel is.

Daarop volgend zijn 4 contactgroep bijeenkomsten geweest in kleiner en informeler verband om ervaringen en expertise te kunnen uitwisselen. De behoeften en vragen van ouders van kinderen met autisme lijken niet overeen te komen met de mantelzorgers die zorgen voor een partner met autisme. De kracht van de bijeenkomsten zit in de uitwisseling en (h)erkenning. Uitwisseling gebeurt praktisch in de zin van boekentips of ervaringen met hulpverlening e.d. (H)erkenning zit vooral in de verhalen en de reacties op elkaar. Een deel van de groep heeft behoefte aan meer kennis over autisme. Een ander deel vindt het juist belangrijk dat er in de maatschappij (Ridderkerk) meer kennis over autisme komt. De vaste gastgespreksleider Anne Brouwer is ervaringsdeskundige en deelt kennis vanuit haar eigen vorm van autisme.

De samenstelling van de werkgroep is op het moment stabiel, zeker nu er een vaste afvaardiging is vanuit Aafje. De werkgroep bestaat nu uit 5 leden vanuit de organisaties; Facet Mantelzorg, Lelie Zorggroep, Salem, Aafje en Internos. Door het vertrek van een gespreksleider hebben meerdere deelnemers uit de werkgroep zich aangemeld met interesse voor het volgen van de training gespreksleider. Twee zijn inmiddels gestart met de training en één start volgend jaar met de training. Hiermee zijn we als werkgroep minder kwetsbaar en is er genoeg achtervang mocht er iemand uitvallen.

Afasie Café Naar aanleiding van een verzoek zijn in april de voorbereidingen gestart om samen met de afasie coach en praktijkhouder Mirella Nooteboom een Afasie Café te organiseren. In de vorm van een pilot is een eerste café op 5 oktober en de tweede op 7 december georganiseerd. De praktijkhouder organiseert na een introductie en overdracht zelf de afspraken met de beheerder van het wijkcentrum. Facet mantelzorg maakt PR bij de geregistreerde mantelzorgers. Er kan geconcludeerd worden dat het Afasie Café een succes is. Beide bijeenkomsten zijn bezocht door meer dan 30 personen. Het publiek bestond grotendeels uit het klantenbestand van de praktijk van Mirella; “Niet Vanzelfsprekend”. Er is voor het nieuwe jaar gekozen dat er vanuit Mantelzorg enkel gefaciliteerd wordt qua boeking van de ruimte en het versturen van de PR naar mantelzorgers. Het is van idee tot realisatie gekomen en Ridderkerk is een plek rijker waarin mensen met afasie lotgenotencontact kunnen hebben en kunnen leren. Inhoud