Evaluatie 2024 Lokale Inclusie Agenda gemeente Ridderkerk.pdf

Evaluatie 2024 Lokale Inclusie Agenda gemeente Ridderkerk Ridderkerk is een inclusieve gemeente: een gemeente waarin iedereen mee kan doen, met en zonder beperking. Structureel aandacht voor een inclusieve samenleving.

Inhoud 1. Inleiding............................................................................................................................................................... 3 2 Bewustwording en interne en externe communicatie: gemeentelijke organisatie en dienstverlening .............. 3 2.1 Borgen van het thema inclusieve samenleving in onze organisatie en bestuurlijke voorstellen.................. 3 2.2 Borging ervaringsdeskundigheid per thema ................................................................................................. 3 2.3 Informatie op websites toegankelijk aanbieden ........................................................................................... 4 3 Fysieke toegankelijkheid: openbare ruimten, gemeentelijk vastgoed, mobiliteit ............................................... 4 3.1 Aandacht voor fysieke toegankelijkheid ....................................................................................................... 4 3.2 Aantal publiek toegankelijke toiletten vergroten ......................................................................................... 5 3.3 Begaanbaarheid van het centrum verbeteren ..............................................................................................

5 3.4 Beoordelen voorschriften toegankelijkheid .................................................................................................. 5 3.5 Bespreekbaar maken van inclusie in de wijk ................................................................................................. 6 3.6 Woon-zorgbeleid ........................................................................................................................................... 6 4 Sociale toegankelijkheid ....................................................................................................................................... 6 4.1 Activiteit in de week van de toegankelijkheid ............................................................................................... 6 4.2 Evenementenvergunningen aanpassen ........................................................................................................ 7 4.3 Sportmogelijkheden ...................................................................................................................................... 7 5. Slotwoord ............................................................................................................................................................ 7

2

1. Inleiding Voor de gemeente Ridderkerk is inclusie een belangrijk onderwerp. Sinds de vaststelling van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) in 2022 werken we structureel aan een samenleving waarin iedereen, met of zonder beperking, kan meedoen. In de vorige evaluatie, van 2022-2023, is zichtbaar geworden dat we belangrijke stappen hebben gezet op het gebied van bewustwording, fysieke toegankelijkheid en sociale inclusie. Tegelijkertijd bleek dat inclusie vraagt om blijvende aandacht, inzet en samenwerking. Juist omdat het om een continu proces gaat, bouwen we in deze evaluatie voort op eerdere resultaten en ontwikkelingen. Daarbij kijken we niet alleen naar nieuwe acties in 2024, maar blikken we ook terug op wat eerder is gerealiseerd en beschreven in de vorige evaluatie. Deze evaluatie biedt zo een samenhangend beeld van de voortgang binnen de LIA.

2 Bewustwording en interne en externe communicatie: gemeentelijke organisatie en dienstverlening Dit thema gaat vooral over bewustwording van de actieve rol die de gemeente heeft in het toegankelijker maken van Ridderkerk. Voorbeelden hiervan zijn de manier waarop we communiceren met onze inwoners, hoe toegankelijk informatie is en de manier waarop beleid wordt gevormd. 2.1 Borgen van het thema inclusieve samenleving in onze organisatie en bestuurlijke voorstellen Sinds de vaststelling van de LIA in 2022 zetten we de ingezette koers voort. Inclusiviteit blijft, zoals in de vorige evaluatie aangegeven, een breed gedragen uitgangspunt binnen de organisatie. Dit blijkt ook weer uit dit evaluatieverslag over 2024. De inclusiviteitstoets1 heeft hieraan bijgedragen door inclusie structureel te integreren in de bestuurlijke voorstellen. Acties in 2024 Medewerkers zijn middels interactieve workshops bewust gemaakt van de dagelijkse obstakels die inwoners met een beperking kunnen ervaren bij het gebruik van digitale diensten. Tijdens deze sessies kregen zij inzicht in hoe zij in hun werk beter rekening kunnen houden met toegankelijkheid, wat bijdraagt aan meer inclusie in de (digitale) dienstverlening. In 2024 waren er binnen de gemeentelijke organisatie meerdere medewerkers met een beperking in dienst. Het aantal fte’s binnen de doelgroep van de banenafspraak kwam in 2024 uit op 5,65.

Deze garantiebanen zijn volledig ingevuld. We bleven inzetten op het werven en behouden van deze medewerkers, met aandacht voor aangepaste functies en begeleiding op de werkvloer. 2.2 Borging ervaringsdeskundigheid per thema Ervaringsdeskundigheid hebben we geborgd in de Burgeradviesraad Sociaal Domein Ridderkerk (BSDR). Door gebruik te maken van de kennis en ervaring van deze adviesraad, blijft ervaringsdeskundigheid stevig verankerd binnen de organisatie. De input van de BSDR helpt om beleid en uitvoering beter af te stemmen op de praktijk en draagt bij aan een inclusieve benadering. De BSDR wordt in het kader van het thema inclusie vroegtijdig betrokken bij de ontwikkeling van ruimtelijke plannen, zodat de inbreng van inwoners met ervaringskennis structureel onderdeel is bij de uitvoering van deze plannen. Acties in 2024 In 2024 speelde de BSDR een waardevolle rol bij het versterken van bewustwording rond inclusie 1

3

Motie 2021-144 inclusiviteitstoets

door aan te sluiten bij de schouw (zie acties 3.5) en mee te denken over het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van het gemeentehuis. 2.3 Informatie op websites toegankelijk aanbieden Digitale toegankelijkheid is een wettelijke verplichting die is vastgelegd in het Besluit digitale toegankelijkheid overheid van 1 juli 2018 en die vanaf juli 2023 deel uitmaakt van de Wet digitale overheid. Door het toepassen van de criteria uit het besluit kan iedereen, dus ook iemand met een beperking, gebruikmaken van de mogelijkheden die het internet, computers, tablets en smartphones ons bieden en wordt de kwaliteit van onze digitale dienstverlening verbeterd. Jaarlijks presenteren we de inspanningen van de gemeentelijke organisatie om digitale toegankelijkheid te bevorderen en versterken in een verantwoordingsverslag2. Acties in 2024 In 2024 zijn doelgerichte acties ondernomen om de digitale toegankelijkheid te verbeteren en eerder gestarte initiatieven voort te zetten. Hierop wordt uitgebreid ingegaan in het verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid 2024. Er is onder andere aandacht besteed aan: • • • • • •

Opstellen van een plan van aanpak voor borging digitale toegankelijkheid binnen de organisatie; Integreren van het Digital Insights Platform (DIP); Inventariseren, ordenen en uitzetten van audits; Gebruikersonderzoeken voor diverse onderdelen van de Ridderkerk-website; Bewustwording binnen de organisatie; Integratie van digitale toegankelijkheid bij de onboarding van nieuwe medewerkers.

3 Fysieke toegankelijkheid: openbare ruimten, gemeentelijk vastgoed, mobiliteit Dit thema heeft betrekking op materiële zaken waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Op diverse manieren heeft de gemeente zich ingezet voor de fysieke toegankelijkheid, in onder andere de openbare ruimte, het verkeer en het gemeentelijk vastgoed. 3.1 Aandacht voor fysieke toegankelijkheid Het is belangrijk dat de fysieke ruimte voor iedereen toegankelijk is. Daarom wordt toegankelijkheid vanaf de start meegenomen in het ontwerp van de openbare ruimte. Dit voorkomt latere aanpassingen die vaak lastig of niet uitvoerbaar zijn. Ontwerpers, verkeerskundigen en beheerders stemmen af op toegankelijkheid voor iedereen, inclusief mensen met een fysieke of visuele beperking. Ook de BSDR levert input op nieuwe ontwerpen en bestaande situaties in de openbare ruimte. Alle stembureaus in de gemeente Ridderkerk zijn toegankelijk voor mindervaliden. Op drie locaties na kunnen mensen in een scootmobiel bij alle locaties terecht. Daarnaast zijn er op het stembureau in het gemeentehuis auditieve middelen beschikbaar. Het aanbod is voldoende gebleken. Een enkeling maakt er gebruik van en we hebben er geen vragen over gekregen. Daarnaast worden de stembureaus door de BSDR getoetst op toegankelijkheid.

2

4

Raadsinformatiebrief verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid 2024 13-06-2025

Acties in 2024 In 2024 werd er een informatiebijeenkomst gehouden over de aanleg van de R-net busverbinding in wijk west. Bezoekers konden vragen stellen en het definitieve ontwerp bekijken. Bij de nieuwe R-net busverbinding gaat er veel aandacht uit naar toegankelijkheid: alle haltes en bussen zullen volledig toegankelijk worden ingericht voor alle reizigers. Denk aan lage instap, geleidelijnen, voldoende ruimte voor rolstoelen en duidelijke informatievoorziening. Het doel van R-net is om in 2028 door de hele Randstad hetzelfde, herkenbare en hoogwaardige openbaar vervoer te laten rijden. Zo kunnen ook mensen met een mobiliteitsbeperking zelfstandig en veilig reizen. Bij het renoveren van speelplekken speelt participatie van omwonenden een belangrijke rol. De beheerder zet middels een enquête vragen uit bij omwonenden om meer informatie te krijgen over wat wenselijk is op de speelplek. Zoals in de vorige evaluatie aangekondigd zijn er vanaf 2024 twee vragen met betrekking tot toegankelijkheid en inclusie aan deze enquête toegevoegd. 3.2 Aantal publiek toegankelijke toiletten vergroten In het gemeentehuis zijn vier dames-, vier herentoiletten en één mindervalidetoilet beschikbaar. Sinds de komst van de bibliotheek in 2020 zijn de openingstijden verruimd, wat de toegankelijkheid vergroot heeft.

De toiletten zijn nu bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 23.00 uur en op zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur. Er wordt nog gekeken naar betere bewegwijzering in het gebouw. Acties in 2024 Er zijn in 2024 geen nieuwe acties ondernomen om het aantal publiek toegankelijke toiletten te vergroten. In 2025 wordt gestart met de inventarisatie van het huidige aantal publiek toegankelijke toiletten. 3.3 Begaanbaarheid van het centrum verbeteren In 2023 is het ontwerp voor deelgebied 1 van het centrum, inclusief de Albert Heijn-parkeerplaats, afgerond waarbij de BSDR actief was betrokken voor advies. Er is speciale aandacht besteed aan het verbeteren en behouden van gidslijnen, veilige overgangen tussen trottoir en rijbaan en obstakelvrije looproutes. Acties in 2024 Omdat de acties voor dit actiepunt zijn afgerond, zijn er voor dit actiepunt geen verdere acties vereist. 3.4 Beoordelen voorschriften toegankelijkheid Collega’s vanuit diverse expertises hebben vanuit hun perspectief bij de inrichting van de openbare ruimte naar de voorschriften voor toegankelijkheid gekeken. Standaardrichtlijnen uit de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) werden hierbij meegenomen en waar nodig aangepast. In de LIOR staat beschreven aan welke eisen en randvoorwaarden nieuwe of te vernieuwen openbare ruimtes moeten voldoen.

Vanaf 2023 is de toepassing van de LIOR verplicht geworden bij alle nieuwbouw- en herinrichtingsprojecten in Ridderkerk. Voor fysieke toegankelijkheid verwijst de LIOR naar de CROW Richtlijn Toegankelijkheid publicatie 337, die richtlijnen biedt voor de inrichting van openbare ruimtes en bushaltes. De LIOR blijft actueel door periodieke updates. Acties in 2024

Omdat dit actiepunt is geborgd in de LIOR zijn er geen verdere acties vereist. 5

3.5 Bespreekbaar maken van inclusie in de wijk De afgelopen jaren heeft meerdere keren een schouw plaatsgevonden. Naar aanleiding van motie 2022-19 ‘schouw toegankelijkheid openbare ruimte’ is de schouw in 2023 uitgebreider georganiseerd. Er werd een oproep geplaatst in de Blauwkai en via sociale media, en de schouw vond bewust plaats tijdens de week van de toegankelijkheid. Deze aanpak is in 2024 op dezelfde wijze voortgezet. Acties in 2024

In 2024 organiseerde de gemeente Ridderkerk een toegankelijkheidsschouw in de, net opnieuw ingerichte, Eemhof en Leklaan. Samen met wethouder Ton Overheid en gemeentemedewerkers beoordeelde een groep inwoners, waaronder rolstoel- en rollatorgebruikers en mensen met een visuele beperking, de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Op basis van de bevindingen zijn enkele verbeteringen doorgevoerd en zijn waardevolle inzichten opgedaan voor toekomstige projecten, zoals het standaard toepassen van lange, minder steile inritblokken en aandacht voor de vormgeving van deze inritblokken. 3.6 Woon-zorgbeleid Het woonzorgbeleid is samen met maatschappelijke partners vastgelegd in het Actieplan Samenredzaam Ridderkerk 2023–2026. Het plan richt zich op passende woonruimte voor iedereen, met speciale aandacht voor ouderen en zorgdoelgroepen en voldoende zorg en welzijn in de buurt. Ook wordt ingezet op een toegankelijke openbare ruimte. In 2024 bouwden we op dezelfde manier voort op deze gezamenlijke aanpak. Acties in 2024

Omdat dit actiepunt is geborgd in het Actieplan Samenredzaam Ridderkerk zijn er geen verdere acties vereist.

4 Sociale toegankelijkheid Dit thema gaat over minder zichtbare problemen rondom inclusie, die vaak verweven zijn met maatschappelijke ongelijkheid. Sociale toegankelijkheid kan de gemeente niet alleen realiseren, maar wel stimuleren door bewustwording te vergroten en samen te werken met andere partijen. Op diverse manieren heeft de gemeente zich hier in 2024 voor ingezet. 4.1 Activiteit in de week van de toegankelijkheid De week van de toegankelijkheid is een terugkerend onderdeel binnen de gemeente Ridderkerk. Jaarlijks organiseren we in deze week een activiteit om bewustwording rond inclusie te vergroten. Acties in 2024

Tijdens de week van de toegankelijkheid zijn er twee activiteiten georganiseerd. Namelijk de in 3.5 beschreven schouw en op dinsdag 8 oktober 2024 organiseerden we in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven een bijzondere activiteit bij het taalpunt in de bibliotheek van het gemeentehuis. Centraal stond de Escapekoffer – een mobiele escaperoom waarin deelnemers in vijftien minuten konden ervaren hoe het is om moeite te hebben met lezen en schrijven. Deze beleving liet hen letterlijk vastlopen in taal en zorgde voor meer begrip en bewustwording rond laaggeletterdheid. Naast het spelen van het spel konden bezoekers terecht voor informatie over gratis taallessen, rekenlessen en digitale vaardigheden die door de gemeente worden aangeboden.

6

4.2 Evenementenvergunningen aanpassen Met de vaststelling van de nota evenementenbeleid 2023 is inclusie vanaf dat jaar een vast en concreet onderdeel geworden bij het organiseren van evenementen. In de nota staat: “In Ridderkerk werken we aan een inclusieve samenleving. We dagen de organisatoren van evenementen uit om bewust bezig te zijn met het VN-verdrag handicap. We vragen hen daarom aandacht te hebben voor fysieke en digitale toegankelijkheid van hun evenement. Zo geven we ook bij evenementen vorm aan waar we in Ridderkerk voor staan: iedereen kan meedoen!” Dit actiepunt uit de agenda is in 2023 gerealiseerd en sindsdien onderdeel van het beleid. Acties in 2024

Omdat de acties voor dit actiepunt in 2023 zijn afgerond, zijn er voor dit actiepunt geen verdere acties vereist. 4.3 Sportmogelijkheden We blijven inzetten op het bevorderen van sportdeelname voor mensen met een beperking. In 2023 zijn hierin belangrijke stappen gezet, waarop we in 2024 voortbouwden. We doen dit door actief samen te werken met sportaanbieders en verenigingen, en door het sportaanbod toegankelijk en zichtbaar te maken. In 2023 is samen met Facet het gesprek aangegaan met diverse sportaanbieders en verenigingen over sportmogelijkheden voor mensen met een beperking. Er is in kaart gebracht welke voorzieningen er al zijn, welke knelpunten er spelen en wat er nodig is om het aanbod te versterken. De inventarisatie van toegankelijke sportfaciliteiten is in 2023 afgerond. Deze gegevens zijn opgenomen op de website van Uniek Sporten en worden actueel gehouden door de contactfunctionaris sport. In 2024 werd deze informatie verder onderhouden en benut om inwoners beter te informeren over passend sportaanbod. Acties in 2024 In 2024 hebben we de samenwerking met partners voortgezet. Een voorbeeld hiervan is de vereniging Anyam. Zij bieden nog steeds zwemactiviteiten aan voor mensen met een verstandelijke beperking, die zeer populair zijn binnen hun doelgroep. Op 1 juli 2024 nam burgemeester Oosterwijk deel aan één van deze activiteiten3.

5. Slotwoord In Ridderkerk zetten we ons in voor een inclusieve samenleving waar iedereen, ongeacht beperking, volledig kan deelnemen. De afgelopen jaren hebben we, met de vaststelling en uitvoering van de LIA, belangrijke stappen gezet om de toegankelijkheid binnen onze gemeente te verbeteren. Dit evaluatieverslag laat zien dat we vooruitgang hebben geboekt. Tegelijkertijd heeft het thema inclusie blijvende aandacht nodig. Onze inspanningen hebben geleid tot meer bewustwording en betere integratie van inclusie in ons beleid. We blijven ons inzetten voor een toegankelijke en inclusieve gemeente. We bouwen verder aan een Ridderkerk waarin iedereen de kans heeft om actief deel te nemen aan de samenleving.

3

7

Burgemeester Oosterwijk te water met Anyam