Definitieve Veiligheidsanalyserapport IVB 2025-2028.pdf
Tekst van het document
Integrale Veiligheidsanalyse gemeente Ridderkerk rapportage t.b.v. prioritering van de veiligheidsthema’s IVB 2025-2028
21 mei 2024.
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
Inhoud Het proces ............................................................................................................................................................... 3 1.
Veiligheidsveld 1: Veilige woon- en leefomgeving .......................................................................................... 4 Thema 1.1 Sociale kwaliteit ................................................................................................................................ 4 Thema 1.2 Fysieke kwaliteit ................................................................................................................................ 7 Thema 1.3 Objectieve veiligheid ....................................................................................................................... 10 Thema 1.4 Subjectieve Veiligheid ..................................................................................................................... 14
2.
Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid ............................................................................................... 16 Thema’s 2.1 & 2.2.: Veilig Winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen. .......................................................... 16 Thema 2.3: Veilig uitgaan .................................................................................................................................. 18 Thema 2.4 Veilige evenementen ...................................................................................................................... 18 Thema 2.5: Veilig toerisme ............................................................................................................................... 19
3.
Veiligheidsveld 3: Jeugd en veiligheid ........................................................................................................... 20 Veiligheidsthema 3.1 & 3.2: Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit, ................................................................... 20 Veiligheidsthema 3.3: Jeugd, alcohol en drugs ................................................................................................. 23 Veiligheidsthema 3.4: Veilig in en om de school ............................................................................................... 25
4.
Veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid ............................................................................................................. 26 Veiligheidsthema 4.1: Verkeersveiligheid ......................................................................................................... 26 Veiligheidsthema 4.2: Brandveiligheid .............................................................................................................. 27 Veiligheidsthema 4.3: Externe veiligheid .......................................................................................................... 29 Veiligheidsthema 4.4: Rampenbestrijding en crisisbeheersing ........................................................................ 29
5.
Veiligheidsveld 5: Integriteit en veiligheid .................................................................................................... 30 Veiligheidsthema 5.1: Polarisatie en radicalisering .......................................................................................... 30 Veiligheidsthema 5.2: Georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit ............................................................. 31 Veiligheidsthema 5.3: Veilige Publieke Taak ..................................................................................................... 33 Veiligheidsthema 5.4: Informatieveiligheid ...................................................................................................... 34 Veiligheidsthema 5.5: Ambtelijke en bestuurlijke integriteit............................................................................ 34
6.
Prioriteiten en thema’s voor het nieuwe IVB ................................................................................................ 35 Ondermijning: ................................................................................................................................................... 35 Sociale Kwaliteit ................................................................................................................................................ 35 Zorg en Veiligheid.............................................................................................................................................. 35 High Impact Crimes ........................................................................................................................................... 36
Bijlage 1. Enquêtes & oploopjes inwoners-ondernemers-jongeren ..................................................................... 37 BIJLAGE 2. % inwoners dat de buurt achteruit vindt gegaan op wijkniveau. ........................................................ 51 Bijlage 3. Geconsulteerde actoren ........................................................................................................................ 52 Bijlage 4. Uitwerking per wijk 2023 ....................................................................................................................... 69 p. 1
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
Vooraf Deze rapportage bevat de uitkomsten van de veiligheidsanalyse ter voorbereiding van het nieuwe integraal veiligheidsbeleid (IVB) 2025-2028 van de gemeente Ridderkerk. Deze vormt de basis voor de selectie van prioriteiten voor het nieuwe IVB. In deze veiligheidsanalyse is het huidige lokale veiligheidsbeleid geanalyseerd. Daarnaast zijn de aandachtspunten en de ontwikkelingen die op de gemeente afkomen meegenomen. Veiligheidsrisico’s kunnen naast lokale problematiek ook regionale effecten hebben. In deze Veiligheidsanalyse wordt ook aandacht besteed aan de regionale problematiek en doelstellingen zoals vastgesteld in Strategische agenda 2023 – 2026 Politie-eenheid Rotterdam (Samen werken aan veiligheid vertrouwen en verbinding). Het resultaat is een integraal tot stand gekomen lokaal veiligheidsbeeld, waarin rekening wordt gehouden met regionale ontwikkelingen. Tevens is gebruik gemaakt van de cijfers uit het Gezamenlijk Veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam 2023, de cijfers van Waarstaatjegemeente, de Burgerpeiling 2022 en cijfers op basis van de enquête IVB. Methode Bij de voorbereiding van het nieuwe IVB is gebruik gemaakt van de VNG-methode Kernbeleid Veiligheid. Ook de opbouw van deze rapportage volgt de VNG-methode.
Cruciaal in het Kernbeleid Veiligheid is de definitie van integrale veiligheid aan de hand van vijf veiligheidsvelden: (1) Veilige woon- en leefomgeving, (2) Bedrijvigheid en veiligheid, (3) Jeugd en veiligheid, (4) Fysieke veiligheid en (5) Integriteit en veiligheid. Deze velden vormen de vijf hoofdstukken van deze rapportage met een onderscheid in veiligheidsthema’s. De veiligheidsthema’s zijn op basis van de volgende zaken als volgt opgebouwd: • Korte uitleg van het veiligheidsthema; • Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld; • Resultaten enquêtes en oploopjes inwoners, ondernemers en jongeren; • Huidige veiligheidsproblematiek o.b.v. interview met partners; • Uit bovenstaande voortvloeiende aandachtspunten. De hierboven opgesomde bronnen betreft het objectieve- en subjectieve deel van deze rapportage. We onderkennen dat zowel het objectieve- als subjectieve deel niet altijd onomstreden is. Wij hebben getracht zoveel mogelijk recht te doen aan de uitkomsten van beide sporen. Toepassing Kernbeleid Veiligheid De VNG- methode Kernbeleid Veiligheid is dit jaar voor het eerst als basis gebruikt voor het opstellen van de Veiligheidsanalyse ten aanzien van het nieuwe IVB. Als gevolg hiervan is gebleken dat nog niet alle veiligheidsvelden en thema’s even volledig in beeld zijn en dus uitgebreid geanalyseerd konden worden.
Door de brede opzet van de gehanteerde methode, de inzet van het kernteam IVB, monitoring en veiligheidsdialoog met inwoners, ondernemers, jongeren en partners is de verwachting dat het informatiebeeld de komende jaren vollediger zal worden
p. 2
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
Het proces Op 30 november jl. is de startnotitie Integraal Veiligheidsbeleid 2025-2028, ‘Vanuit veerkracht samenwerken aan een leefbaar en veilig Ridderkerk,’ besproken in de raadscommissie Samen Leven en 14 december jl. vastgesteld in de gemeenteraad. Hierbij is het huidig Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023 met een jaar verlengd tot en met 2024, zodat er voldoende tijd is om op een gedegen manier het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) op te stellen. Om te komen tot een nieuw IVB, is aan de hand van twee sporen informatie opgehaald. Er zijn cijfers verzameld zoals politiecijfers om een beeld te krijgen wat de huidige stand van zaken is ten aanzien van veiligheid in Ridderkerk. 1 Vervolgens is aan de hand van een interactief proces extra, verdiepende informatie opgehaald bij inwoners, ondernemers, jongeren, collega’s en partners om de cijfers te kunnen duiden danwel na te gaan welke verschillen er zijn. Tevens is een vraag vanuit een commissielid Samen Leven om ook in gesprek te gaan met een stichting die zich inzet voor personen met een lichtverstandelijke beperking meegenomen in het traject. De resultaten uit beide sporen zijn verwerkt in de Veiligheidsanalyserapportage.
Het interactief participatieproces is als volgt uitgevoerd: • Van maart tot en met begin mei 2024 is de enquête voor inwoners, ondernemers en jongeren uitgezet via de gemeentelijke website (zie bijlage 1 uitgezette enquêtes). Er is via de Blauwkai en andere gemeentelijke kanalen gecommuniceerd over de enquête. • Ook is via een prikker op de kaart de mogelijkheid geboden om aan te geven op welke locaties het goed gaat en wat verbeterd kan worden in het kader van leefbaarheid en veiligheid. • Via Instagram heeft Facet de vragen bij een vaste groep jongeren uitgezet. Ook is men met tablets de straat opgegaan en naar de Soos, de Loods en de scholen gegaan om de enquête op basis van een dialoog in te vullen met de jongeren. • Van 9 april tot en met 24 april 2024 zijn er diverse oploopjes voor de wijkbewoners georganiseerd zodat men alsnog in de gelegenheid werd gesteld om hun verhaal te kunnen doen over veiligheid in Ridderkerk. • Op 19 april heeft met het bestuur van de Bedrijfsinvesteringszone Cornelisland een gesprek met de burgemeester, regisseur Veiligheid en projectleider IVB plaatsgevonden over zaken als ondermijning. • Met zeven senioren die wonen in de Riederborgh heeft op 23 april een spiegelgesprek plaatsgevonden over hoe zij naar de veiligheid in Ridderkerk aankijken. De uitkomsten van beide sporen wordt u aangeboden in de Veiligheidsanalyserapportage hierna.
In hoofdstuk 6 wordt een voorstel gedaan om te komen tot prioritering van een aantal thema’s. In dialoog met de commissieleden kan de vaststelling plaatsvinden zodat de inhoud van het nieuwe IVB verder uitgeschreven kan worden. Marco Oosterwijk Burgemeester gemeente Ridderkerk
1
Politiecijfers presenteren slechts een deel van de daadwerkelijk gepleegde criminaliteit. Het dark number (niet geregistreerde
criminaliteit) blijft in dit rapport buiten beeld.
p. 3
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
1.
Veiligheidsveld 1: Veilige woon- en leefomgeving
Dit veiligheidsveld omvat de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in het dorp, de wijk, de buurt en de straat. Hoofdthema’s zijn de sociale en fysieke kwaliteit, objectieve- en subjectieve veiligheid.
Thema 1.1 Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een buurt, wijk of kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn betrokkenheid van bewoners bij hun buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid, e.d. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, overlast ‘verwarde personen’, multiprobleemgezinnen/-huishoudens, overlast door illegale bewoning, intimiderende buurtbewoners (zgn. ‘onaantastbaren’), drank- en drugsoverlast, prostitutie. Begrippen verwant aan ‘sociale kwaliteit’ zijn bijv. ‘veerkracht’ en ‘vitaliteit’ van de buurt. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld 2 Politiecijfers
2
2020
2021
2022
2023
77
%verschil gemeente (2022) +5%
% verschil eenheid t.o.v. 2022 +9%
Drugsdrankoverlast
49
46
73
Buurtbemiddeling 3
60
68
83
81
-2,5%
N.v.t.
Geluidsoverlastburengerucht
205
242
160
170
+6%
-1%
Overlast door verward/ onbegrepen persoon
175
272
368
317
-14%
+5%
Overlast door jeugd
281
258
188
247
+31%
-1%
Vernieling
163
145
152
138
-9%
-2%
Bedreiging
81
72
66
52
-21%
-11%
Mishandeling
103
102
89
82
-8%
-1%
Het gaat om het cijfermatig beeld Ridderkerk over de achterliggende jaren en relatief afgezet tegen de politie eenheid Rotterdam.
3 Dit zijn cijfers van Facet.
p. 4
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Overlast door jeugd is gestegen in 2023 ten opzichte van 2022. De incidenten bestaan uit het lastigvallen van bezoekers en ondernemers in het winkelcentrum en gemeentehuis, jongeren die te hard en met veel lawaai op scooters rijden en hangjeugd in de wijken en op pleinen die veel lawaai maken en rommel achterlaten. Ook plegen zij vernielingen aan straatmeubilair en plegen (kleine) winkeldiefstallen. 4 In 2023 waren er 317 meldingen van overlast door verward/ onbegrepen persoon. Dat is zichtbaar minder dan 2022, maar meer dan in 2021 en 2020. Waarstaatjegemeente 5 Sociale cohesie in de buurt 2018 % inwoners vindt 12 de buurt vooruitgegaan 6
2019 10
2020 12
2021 9
% inwoners behoefte aan meer contact
18
17
18
18
% inwoners altijd voor elkaar klaar staat
57
49
52
51
% inwoners inzet bereidheid voor leefbaarheid in de buurt
66
69
69
69
In 2021 vindt 9% van de inwoners dat de buurt de afgelopen jaren vooruit is gegaan. Dat is een lichte daling ten opzichte van 2020 (12%) (zie bijlage 2). In de afgelopen jaren is de bereidheid onder inwoners om zich in te zetten voor de leefbaarheid van de buurt een constante. Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt (Burgerpeiling 2022) 7 2019 2020 2021 2022 Woon-en 6,5 6,6 6,5 6,8 leefomgeving De zorg van de gemeente voor de woon en leefomgeving is door de inwoners voldoende beoordeeld met een 6,8.
4
Bron: Gezamenlijk Veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam 2023 (https://raad.ridderkerk.nl/Documenten/Rapport-GVB-eenheid-Rotterdam-
2023.pdf) 5 De jaren 2022 en 2023 zijn geen gegevens bekend bij Waarstaatjegemeente. 6
Dit onderdeel komt uit de Burgerpeiling 2022. Op dit onderdeel is N=791.
7
Burgerpeiling 2022, onderdeel zorg van uw gemeente voor uw woon- en leefomgeving: N=847
p. 5
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Resultaten enquêtes inwoners, ondernemers en jongeren en oploopjes • Bewoners vinden dat hun buurt achteruitgaat. Men vindt bijvoorbeeld dat de tuinen niet goed worden onderhouden en dat vuilniszakken naast de containers worden geplaatst. • Het elkaar kennen, aanspreken op gedrag en zelf verantwoordelijkheid dragen zijn zaken die terugkomen in de open antwoorden van bewoners met betrekking tot sociale cohesie. • De bewoners geven aan dat er een toename is van gezinnen met multiproblematiek en van nieuwkomers in de sociale huurwoningen. Men is van mening dat bij de gezinnen met multiproblematiek het ontbreekt aan ouderlijk toezicht op hun kinderen die overlast veroorzaken. • Men geeft aan dat het vergroten van de zelfredzaamheid en betrokkenheid van bewoners belangrijk is voor hun straat- buurt zodat de sociale samenhang in de straat- buurt op vooruit gaat. • De gemeente, woningcorporaties, politie en handhaving moeten beter controleren op het naleven van regels. • De woonomgeving kan worden verbeterd door meer toezicht van politie en/of handhaving, door het aanpakken van overlastveroorzakers, het opknappen van de buurt en inzet van meer cameratoezicht.
• Ondernemers geven aan dat verloedering en bekladding van bedrijfspanden, rommel op straat, vernieling van straatmeubilair, drugshandel op straat zorgen voor een achteruitgang van de sociale kwaliteit en leefbaarheid van de omgeving. • De jongeren geven ten aanzien van de sociale kwaliteit in hun straat- buurt aan dat overlast van (groepen) jongeren, ruzie-vechtpartijen (geweld), vandalisme en vernieling de problemen zijn die aangepakt moeten worden. • De aangedragen oplossingen door jongeren om te komen tot een verbetering van de straat- buurt, kan door meer toezicht van politie en/of handhaving, meer cameratoezicht, meer ontmoetingsplekken voor jongeren en een verbetering van de speeltuinen- sportvelden. • Inwoners geven een stevig signaal af met betrekking tot de instroom van Rotterdamse gezinnen in Ridderkerk. Hiermee komen ook de grootstedelijke problemen als jeugdgroepen en drugshandel de wijken in. • Er is de behoefte om o.a. in Bolnes meer te doen tegen eenzaamheid. Dat is een onderschat thema in relatie tot veiligheid. Huidig veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners 8 Personen met verward gedrag • Gemeente Ridderkerk heeft een dorps karakter waarbij de grootstedelijke problematiek steeds vaker zichtbaar wordt. Te denken valt aan drugshandel op straat en personen met verward gedrag.
• De woningcorporaties moeten steeds vaker mensen huisvesten die maatschappelijk onderaan de ladder staan. Vanwege het passend toewijzen komen deze personen geclusterd bij elkaar wonen. Dit levert onbegrip, spanningen en overlast op bij de bewoners die al jaren in Ridderkerk wonen. • De zorg voor personen met verward gedrag is steeds vaker op afstand. Indien de behandeling van de instelling eindigt, is vanuit de zorg de verwachting dat de woningcorporatie het verder oppakt. Deze verwachting is niet reëel. • De meldingen ten aanzien van personen met verward gedrag nemen toe bij de woningcorporaties. Het aantal incidenten van overlast door personen met verward gedrag in de politiecijfers vertoont een lichte afname: 317 in 2023 ten opzichte van 370 in 2022.
8
In bijlage 3 zijn de uitgewerkte interviews toegevoegd.
p. 6
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
Problemen achter de voordeur •
•
De groep met personen die problemen hebben die niet meteen zichtbaar zijn voor de woonomgeving wordt groter. Zij zijn vatbaar voor uitingen van criminaliteit als het gebruikt worden als ‘geldezel’, problematische jongeren door een gebrek aan ouderlijk toezicht vanwege een opeenstapeling van problemen zoals schulden, (huiselijk) geweld, huurachterstand etc. De partners werken ten aanzien van problemen achter de voordeur te versnipperd van elkaar.
Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • De zwaarte moet worden gelegd op preventie en repressieve maatregelen zijn aanvullend, niet leidend. • Het versterken van de sociale cohesie in straten- buurten waardoor er meer wederzijds begrip voor elkaar ontstaat. • Er zijn nadere afspraken (regionaal) nodig met zorgpartijen ten aanzien van personen met verward gedrag. Hierbij gaat het om het vastleggen van afspraken waarbij vanuit een zorgpartij ook rekening wordt gehouden met de belangen van de woonomgeving in relatie tot het gedrag van de cliënt. • Het is van belang dat bewoners van buurten en wijken waarin personen met verward gedrag worden gehuisvest, goed geïnformeerd worden en zich gesterkt voelen om nieuwe doelgroepen welkom te heten. Expertise vanuit partners is beschikbaar voor ondersteuning, het wegnemen van zorgen of het beantwoorden van vragen. • Het organiseren van een ‘treintje’ in de wijk om als gemeente-woningcorporaties-politie-welzijnhandhaving proactief beginnende problemen in de straat-buurt aan te kunnen pakken en preventief te werk gaan. • Het gebruik maken van de voorhanden zijnde uitvoeringsplan ‘Ernstige overlast.’ Dit zorgt ervoor dat er een versterking van twee trajecten ten aanzien van ernstige overlast plaatsvindt: inzet van een bestuurlijke maatregel en de gang naar de kantonrechter door de woningcorporatie.
• De beschikbaarheid en zichtbaarheid van de politie- wijkagenten is een aandachtspunt in de samenwerking tussen partners om de sociale kwaliteit in de wijken te verbeteren. • Het is nodig om wijkgericht te werken. De volgende aandachtsgebieden zijn onder andere 9: 1. Centrum, waaronder Mr. Kesperweg; 2. omgeving Vlietplein, Brasem, Zwaluw in Drievliet; 3. het gebied rondom de Van Beethovenstraat, Brucknerstraat in Slikkerveer; 4. de galerijflats in Bolnes: Rijnsingel, Spuistraat; Ridderkerk West: Goudenregenplantsoen, Prunusplantsoen; en Ridderkerk Oost: Huygensplantsoen; 5. in de bovenstaande aandachtsgebieden betreft het over het algemeen huurwoningen waar het bijvoorbeeld gaat over verloederde tuinen en personen met onbegrepen gedrag.
Thema 1.2 Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk of straat heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering.
De opsomming is niet limitatief. Omdat het Integraal Veiligheidsbeleid dynamisch wordt, is er ruimte voor het aanvullen van nieuwe gebieden op basis van (maatschappelijke) ontwikkelingen.
9
p. 7
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers 2020 2021
2022
2023
% verschil gemeente t.o.v. 2022
% verschil eenheid t.o.v. 2022
Verkeersoverlast
97
107
91
82
-12%
-6%
Vernieling/ zaakbeschadiging
163
145
152
138
-9%
-2%
+31%
-1%
Overlast door 281 258 188 247 jeugd Meldingen overlast jeugd is toegenomen in 2023 ten opzichte van 2022. Meldingen openbare ruimte 2023 Onderhoud Zwerfvuil groen Centrum 35 24
Verlichting
Graffiti
Vernieling
44
4
1
West
29
94
19
0
0
Oost
31
11
53
3
1
Bolnes
55
66
50
1
0
Slikkerveer
50
45
47
4
1
Rijsoord
24
11
68
0
1
Oostendam
6
22
11
0
0
Drievliet
73
33
33
1
2
Het Zand
26
6
5
1
1
In West is zwerfvuil het meest gemeld. Meldingen m.b.t. openbare verlichting worden het meest gedaan in Rijsoord. In Slikkerveer en Bolnes is de top drie meldingen: onderhoud groen, zwerfvuil en openbare verlichting.
p. 8
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Waarstaatjegemeente (2022) Waardering Perken, plantsoenen en parken goed onderhouden
Wegen, straten, paden, trottoirs goed begaanbaar
Weinig tot geen dingen kapot
Schone buurt
Helemaal mee eens
55%
61%
68%
53%
Helemaal oneens
22%
21%
14%
21%
Neutraal
23%
18%
18%
26%
2019 10%
2020 12%
2021 9%
2022 12%
Burgerpeiling 2022 Buurt vooruit gegaan.
Resultaten enquête bewoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • Te hard rijden, rommel op straat, slecht begaanbare paden en trottoirs en vernieling van straatmeubilair scoren hoog bij bewoners ten aanzien van een probleem in hun buurt. Dit geldt ook voor ondernemers. Onder de jongeren scoort te hard rijden hoog bij fysieke onveiligheid in de buurt. • Het verbeteren van verlichting bij donkere paden is een terugkerend aandachtspunt. • Het onderhoud van het (openbaar) groen kan op een aantal plekken in Ridderkerk beter, zoals op de Waaldijk in Rijsoord. Het betreft voornamelijk overhangend groen. • Toezicht en handhaving kan een rol spelen bij het tegengaan van verloedering op plekken in Ridderkerk. • Hondenpoep op straat en in parken blijft een grote ergernis voor veel bewoners. • Een hek bij de pingpongtafel onder Sporthal Drievliet is niet hoog genoeg waardoor het balletje wegschiet en kan zorgen voor een onveilige situatie. Huidig veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners
•
De nieuw op te stellen Omgevingsvisie kan mogelijk een rol spelen bij het verbeteren van het openbaar- en woongebied in een aantal wijken in Ridderkerk.
Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • De gemeente beheert op B/C niveau. • Het aantal incidenten van vernielingen is gedaald de afgelopen jaren. • In tegenstelling tot de uitkomsten uit Waarstaatjegmeente ten aanzien van de hoge waardering voor de woon- en leefomgeving door bewoners, komt uit de enquête voor bewoners naar voren dat er een aantal problemen zijn in de woon- en leefomgeving die ervoor zorgen dat de verloedering in wijken groter wordt, zoals het niet onderhouden van de tuinen. • Het versterken van toezicht en handhaving door de gemeentelijke Buitengewoon Opsporingsambtenaren (Boa’s) in samenwerking met de politie en de wijkbeheerders van de woningcorporaties integraal en informatiegestuurd in te zetten. • Het realiseren van een doorontwikkeling van een wijkgerichte aanpak op basis van het aantal meldingen door toezicht en handhaving in samenwerking met de gemeentelijke wijkcontact functionarissen en buurtbewoners zoals Buurtpreventie. p. 9
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 • •
Bewoners bewust maken van hun eigen rol en verantwoordelijkheid in de kwaliteit van hun buurt en de openbare ruimte. De gebieden waar buitenruimte een extra impuls kunnen gebruiken om verloedering tegen te gaan, zijn: 1. Bolnes. 2. Centrum: verbeteren openbare verlichting Troelstrastraat. 3. Drievliet: verbeteren openbare verlichting achter Brasem. 4. Slikkerveer: tunnels bij Kievitsweg en Rotterdamseweg zijn s’avonds niet goed verlicht. 5. Oosterpark (onderhoud groen). 6. Rijsoord: beperkt openbare verlichting door overhangend groen Waaldijk. 7. Aanbrengen/ verbeteren verlichting Donckse velden. 8. Algemeen: meer zitbankjes bij looproutes, verlichten verkeersborden en het wegdek.
Thema 1.3 Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit: o.m. woninginbraak, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Geweldscriminaliteit: o.m. bedreiging, mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang. Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (High Impact Crimes) Politiecijfers 2020 2021 2022 2023
% verschil gemeente t.o.v. 2022
% verschil eenheid t.o.v. 2022
Woninginbraken
60
83
55
46
-16%
+6%
Straatroof
12
7
7
12
+71%
+2%
Overvallen
2
6
2
5
+150%
-20%
De toename van de HIC misdrijven is absoluut gezien beperkt van omvang. Procentueel gezien zijn overvallen en straatroof opvallende stijgers.
p. 10
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Geweld) 2020 2021 2022
2023
% verschil gemeente t.o.v. 2022
% verschil eenheid t.o.v. 2022
Openlijke geweldpleging tegen persoon
11
9
13
16
+23%
+5%
Bedreiging
81
72
66
52
-21%
-11%
Mishandeling
103
102
89
82
-8%
-1%
Openlijke geweldpleging laat een stijging zien, bedreiging is substantieel afgenomen. Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Huiselijk Geweld) 2020 2021 2022
2023
% verschil gemeente t.o.v. 2022
% verschil eenheid t.o.v. 2022
Meldingen huiselijk geweld
85
58
50
50
Is gelijk gebleven.
-7%
Opgelegde huisverboden
24
16
16
17
+6%
N.v.t.
Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (Vermogenscriminaliteit) 2020 2021 2022
2023
% verschil gemeente t.o.v. 2022
% verschil eenheid t.o.v. 2022
Diefstal uit/ vanaf 176 138 154 171 +11% 0% motorvoertuigen Diefstal van 60 30 23 35 +15% -2% motorvoertuigen Diefstal brom-,snor- fietsen 152 117 102 80 -22% +5% Zakkenrollerij 6 10 3 2 -33% +3% Vernieling/ 163 145 152 138 -9% -2% zaakbeschadiging Diefstal/inbraak bedrijven 44 33 21 27 +29% +10% en instellingen Diefstal/inbraak 49 31 19 37 +95% +9% box/garage/schuur/tuinhuis Winkeldiefstal 45 58 34 61 +79% +3% In de gemeente zijn vier vormen van vermogenscriminaliteit duidelijk toegenomen: winkeldiefstal, diefstal uit een box/garage/schuur/tuinhuis, diefstal uit/vanaf motorvoertuigen en diefstal van motorvoertuigen zelf. Het aantal brom-, snor- en fietsendiefstal is afgenomen. p. 11
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Veiligheidsproblematiek cijfermatig in beeld (overige thema’s) 2020 2021 2022
2023
% verschil gemeente t.o.v. 2022
% verschil eenheid t.o.v. 2022
Drugshandel 10 14 14 17 +21% +19% Cybercrime 27 26 22 29 +32% +15% Horizontale 278 314 237 230 -3% +4% fraude De drugshandel in de gemeente is licht toegenomen, evenals cybercrime. Ondanks het feit dat horizontale fraude (bijvoorbeeld hypotheekfraude) een lichte daling laat zien, is het absoluut gezien een aandachtspunt. Het is een onderdeel van ondermijning. Waarstaatjegemeente (Type misdrijf per 10.000 inwoners) 2020 2021 2022
2023
% Landelijk in 2023 12,78% 6,18%
Diefstal uit woning 12,99% 17,78% 11,68% 9,69% Diefstal 10,61% 6,64% 4,03% 7,79% garage/box/schuur Zakkenrollerij 1,30% 2,14% 0,64% 0,42% 6,96% Diefstal van brom- 32,91% 25,07% 21,66% 16,85% 51,41% ,snor-, fietsen Diefstal van 12,99% 6,43% 4,88% 7,37% 5,23% motorvoertuigen Overval 10 0,43% 1,29% 0,42% 1,05% 0,30% Straatroof 2,60% 1,50% 1,49% 2,53% 1,37% Het percentage inwoners dat slachtoffer is van een type misdrijf, is ten aanzien van diefstal uit de garage/box/schuur, diefstal van motorvoertuigen en straatroof toegenomen. In vergelijking tot de landelijke ontwikkeling scoort de gemeente op deze type misdrijven hoger. Resultaten enquête inwoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • Inwoners zijn vooral ‘bang’ om te maken te krijgen met internetcriminaliteit, inbraak en drugsoverlast. • Een overgroot deel van de inwoners is bereid om (anonieme) melding te blijven maken bij overlast en/of onveilige situaties. • Men is te spreken over de WhatsApp groepen. • De meeste jongeren vinden het prettig dat er preventief fouilleer acties zijn. Het geeft hen een veilig gevoel. • Meld Misdaad Anoniem is bekend bij ondernemers, echter men maakt niet snel een melding. De reden is het gevoel dat uiteindelijk de melding niet anoniem is volgens een groot aantal ondernemers.
• Om (winkel)diefstal te voorkomen, zijn afspraken gemaakt over het openen en sluiten, openingstijden zijn ingekort, afspraken met andere winkeliers zijn gemaakt en extra personeel is aanwezig. • De type misdrijven waar de ondernemers het afgelopen jaar vaak mee te maken hebben gehad, zijn: inbraken, internetcriminaliteit, drugsoverlast. • Een overgroot deel van de bewoners wil meer cameratoezicht in de wijk. Bijvoorbeeld in Drievliet Het Zand. • Meer boa’s en politie in de wijk zorgt voor veiligheid volgens bewoners en ondernemers. • Buurtpreventie ziet men in de wijken lopen en daar is men tevreden over. 10
Overval is een verzameling van: overval in woning, overval op overige objecten en overval op geld- en waardetransport.
p. 12
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
Huidig veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners • De zichtbaarheid en bereikbaarheid van politie en boa’s is een aandachtspunt. • In het primair onderwijs krijgt men steeds meer te maken met Veilig Thuis. Ook wordt een ontwikkeling benoemd dat de ‘straatcultuur’ de school binnenkomt. Dit kan tot uiting komen in normoverschrijdend gedrag onder leerlingen. • De politie is voor het OM het eerste aanspreekpunt als het gaat om strafzaken en uitvoering van straffen. Ook als het gaat om het ophalen van informatie over wat nodig is om in de bijzondere voorwaarden op te nemen zodat deze effect hebben op de dader en zijn/haar bewegingsvrijheid in de woonomgeving (bijvoorbeeld inzet avondklok). • De agenda van de driehoek kan gebruikt worden om bepaalde zaken te bespreken zoals het Integraal Veiligheidsbeleid. • Het OM heeft geen zicht op de aanpak ondermijning in Ridderkerk. • Vanwege capaciteitsgebrek maakt het OM keuzes. Dat wil zeggen dat integrale acties en hennep zaken momenteel niet worden opgepakt. De gemeente hiervan wel op de hoogte worden gesteld. • Met betrekking tot ondermijning kan het wel eens leiden tot verwachtingen bij de politie dat zaken worden opgepakt door het OM, terwijl daar ook keuzes in worden gemaakt. Dit is momenteel een dilemma.
• Ten aanzien van de vorige twee punten is het nodig om vooraf tussen het OM, politie en gemeente (regelmatig) afstemming te hebben. Hierbij kan het OM meedenken over de bestuurlijke aanpak m.b.t. ondermijning. Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Huiselijk geweld, waaronder kindermishandeling, is de meest voorkomende vorm van geweld en komt voor in alle lagen van de Ridderkerkse gemeenschap en heeft levenslange gevolgen voor betrokken. Ondanks het feit dat het aantal meldingen huiselijk geweld is afgenomen in Ridderkerk, blijft het een belangrijk thema in Ridderkerk. Dit is in lijn met de Strategische Agenda 2023-2026 Eenheid Rotterdam. • De High Impact Crime woninginbraken laat een daling zien, overvallen en straatroof een stijging. Omdat de High Impact Crimes een grote impact hebben, blijft het wel een punt van aandacht. Het integraal blijven samenwerken tijdens donkere dagen wanneer traditioneel de meeste woninginbraken en overvallen plaatsvinden, blijft nodig. Ook kan de tekstkar en Ridderkerk Veilig WhatsApp-groep gebruikt worden voor informatievoorziening en preventie. • Het is van belang dat tussen de winkeliers en politie afspraken worden gemaakt om ervoor te zorgen dat helder is voor welke feiten de politie kan ondersteunen m.b.t vergrijpen en bij welke men de civielrechtelijke route kan bewandelen.
• Openlijke geweldpleging tegen personen en geweld tegen Politie- Ambtenaren neemt toe. • Om de diefstal uit schuur/ tuinhuis aan te kunnen pakken, kan gekeken worden naar zichtlijnen. Wanneer de begroeiing goed gesnoeid is, ontstaan meer zichtlijnen waardoor bewoners meer zicht krijgen op wat er speelt in hun wijk. • Cybercrime neemt toe. Gezien de ontwikkelingen op technologisch gebied en het risico van misbruik ervan, is het vergroten van bewustwording bij inwoners, ondernemers en jongeren van belang. Daarnaast zal bij de gemeente intern ingezet moeten worden op interne veiligheid. • De bewustwording over de gevaren en gevolgen van horizontale fraude zal vergroot moeten worden onder inwoners, ondernemers en jongeren. Een gerichte campagne draagt bij aan de brede aanpak van ondermijning. • Meld Misdaad Anoniem campagne starten gericht op de doelgroep. • Het beter organiseren van de zichtbaarheid en bereikbaarheid van boa’s en politie (bijvoorbeeld gezamenlijk door de wijk). p. 13
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
Thema 1.4 Subjectieve Veiligheid Subjectieve veiligheid is het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente. Burgerpeiling 2022 % inwoners voelt zich veilig in eigen buurt 2022 83% 2021 77% 2020 81% 2019 79% De inwoners in Ridderkerk voelen zich veilig in hun eigen buurt. Er is sprake van een stijging in de waardering. Enquête Integraal Veiligheidsbeleid inwoners 2024 Waardering S’ avonds of s’ nachts de Men voelt zich niet op Men voelt zich niet op deur niet opendoen zijn/haar gemak alleen s’ zijn/haar gemak overdag omdat men zich niet avonds thuis. alleen thuis. veilig voelt? Altijd 26,1% 6,3% 1,7% Vaak 16,9% 10,9% 4,1% Soms 22,5% 27,2% 14,9% Zelden 18,8% 27,4% 28,9% Nooit 15,8% 28,2% 50,4% Overdag voelt men zich in de eigen woning veilig. In de avonduren voelt men zich alleen thuis ook veilig, echter is de waardering gelijkmatiger verspreid waardoor ook het zich niet alleen veilig thuis voelen een rol speelt. Men opent in de avond of nacht liever niet de deur als men alleen is. Enquête Integraal Veiligheidsbeleid jongeren 2024 Waardering Hoe veilig voel je je in je wijk?
Hoe veilig voel je je als je Hoe veilig voel je je als je s’ avonds alleen op samen met iemand op straat loopt? straat loopt? Zeer onveilig 3,8% 14,7% 1,0% Onvoldoende veilig 8,6% 21,6% 1,0% Voldoende veilig 16,3% 19,6% 8,8% Ruim voldoende veilig 22,1% 18,6% 16,7% Meer dan veilig 36,6% 19,6% 50,0% Extreem veilig 12,5% 5,9% 21,6% De jongeren voelen zich over het algemeen veilig in hun wijk. Het gevoel van veiligheid is groter als ze samen met iemand op straat lopen. In de avonduren alleen op straat levert een minder veilig gevoel onder de jongeren op.
p. 14
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Enquête Integraal Veiligheidsbeleid ondernemers 2024 Waardering
Hoe vaak deden in de afgelopen 12 maanden (tot heden) in de bedrijfspand/winkel/eigen terrein situaties voor waarin de ondernemer en/of het personeel zich onveilig heeft gevoeld? 1 tot 5 keer 46,3% 6 tot 10 keer 10,4% 11 keer of vaker 4,5% Nooit 38,8% Het gevoel van onveiligheid bij de ondernemers en/of het personeel is groot. In het afgelopen jaar vindt er bij een groot deel van de ondernemers situaties plaats die een onveilig gevoel geven. Resultaten enquêtes inwoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • Ridderkerk wordt over het algemeen als veilig ervaren. • Bewoners treffen zelf voorzorgsmaatregelen zoals meer verlichting in en rondom de woning, het aanbrengen van betere sloten en ze zijn betrokken bij hun veiligheid (lid van WhatsAppgroepen en/of buurtpreventie). • Men wil in de toekomst een rol blijven spelen bij het verhogen van de veiligheid in de buurt het maken van (anonieme) meldingen bij overlast en/of onveilige situaties. Daarnaast wordt de gemeente benaderd zodat veiligheidsmaatregelen gerealiseerd worden. • Bewoners geven aan dat het vergroten van de zichtbaarheid van politie, handhaving en jongerenwerk, het aanpakken van verloederde plekken en inzet van cameratoezicht een gevoel van veiligheid geeft. • Jongeren voelen zich over het algemeen veilig in Ridderkerk.
Ze geven aan dat meer en betere voorzieningen voor jongeren, meer toezicht van handhaving en politie en de inzet van cameratoezicht een gevoel van veiligheid geeft. • Bij de ondernemers wordt het niet altijd als veilig ervaren in en rondom de winkel/bedrijf. Dit komt voornamelijk door de aanwezigheid van personen in hun winkel/bedrijf waar een dreiging vanuit gaat. Het afsluiten/openen van het pand en na werktijd levert ook onveiligheid op. • De voorzorgsmaatregelen die ondernemers hebben genomen zijn het plaatsen van camera’s, het aanbrengen van extra verlichting, afspraken met andere winkeliers/ ondernemers gemaakt over openings- en sluitingstijden. • De locaties waar men zicht subjectief onveilig voelt, zijn: 1. de Kievitsweg en Rotterdamseweg; 2. plein- Oost vanwege jongeren die er hangen; 3. in West waar ouderen het gevoel hebben dat er meer babbeltrucs aan de deur worden gedaan; 4. Bolnes- omgeving Rijnsingel waar het in de avond niet veilig aanvoelt; 5. groep jongeren bij de Soos geeft een onveilig gevoel; 6. jeugd in het Centrum geeft een onveilig gevoel; 7. de garageboxen nabij de Begoniastraat zijn in de avond ongure types en het vermoeden van drugshandel hetgeen een onveilig gevoel geeft; 8. in de avond bij sporthal Drievliet en Vlietplein is het minder prettig.
p. 15
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Huidige veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners • Geen informatie. Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Bewoners van Ridderkerk geven hun gemeente gemiddeld een 7,8 (Burgerpeiling 2022) voor het prettig vinden om in hun buurt te wonen. De nuance is gelegen in het feit dat het gevoel in sommige gebieden Ridderkerk het men zich niet veilig voelt. De gemeente zal voor die gebieden maatwerk moeten leveren. • Ondernemers/ winkeliers in Ridderkerk voelen zich niet altijd veilig. Daar zal samen met de ondernemers/ winkeliers bekeken moeten worden wat nodig is om in samenwerking met de gemeente- politie-handhaving-jongerenwerk een veilige klimaat te realiseren waar eenieder voor verantwoordelijk is.
2.
Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid. Vanwege de overlapping in de cijfers, problematiek en aandachtspunten van de thema’s Veilig Winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen zijn de thema’s samengevoegd.
Thema’s 2.1 & 2.2.: Veilig Winkelgebied en Veilige Bedrijventerreinen. In winkelgebieden kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, (brom-)fietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Politiecijfers 2020 2021
Diefstal/inbraak woning Diefstal/inbraak schuur/tuinhuis etc. Diefstal brom,snor,- fietsen Diefstal motorvoertuigen Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Zakkenrollerij Winkeldiefstal
p. 16
2022
2023
60
83
55
46
% verschil gemeente t.o.v. 2022 -16%
% verschil eenheid t.o.v. 2022 +6%
49
31
19
37
+95%
+9%
152
117
102
80
-22%
+5%
60
30
23
35
+52%
-2%
176
138
154
171
+11%
0%
6 45
10 58
3 34
2 61
-33% +79%
+3% +3%
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Diefstal/inbraak 44 31 22 27 +29% +10% bedrijven en instellingen Melding overlast 281 258 188 247 +31% -1% jongeren Het aantal winkeldiefstallen is de afgelopen jaren toegenomen, met bijna een verdubbeling in 2023 ten opzichte van 2022 (van 34 naar 61). Het aantal diefstal/inbraak bedrijven en instellingen is licht gestegen in 2023 ten opzichte van 2022. Cijfers enquête Integraal Veiligheidsbeleid ondernemers 2024 Waardering Groot Een Geen Geen probleem probleem probleem mening Te hard rijden 32,8% 39,7% 20,7% 6,9% Rommel op straat 13,8% 51,7% 27,6% 6,9% Gaten of verzakkingen in straten 8,6% 22,4% 62,1% 6,9% Inbraak in bedrijfspanden 3,4% 19,0% 56,9% 20,7% Overlast van (groepen) jongeren 32,8% 20,7% 37,9% 8,6% Vernieling van straatmeubilair, 5,2% 32,8% 44,8% 17,2% vandalisme en/of baldadigheid Verloedering van bedrijfspanden 1,7% 31,0% 50,0% 17,2% Winkeldiefstal 27,6% 20,7% 36,2% 15,5% Geweld 5,2% 34,5% 48,3% 12,1% Zakkenrollerij/tasjesroof/straatroof 5,2% 12,1% 58,6% 24,1% Drugshandel op straat 5,2% 17,2% 46,6% 31,0% Volgens de ondernemers is te hard rijden, overlast van (groepen) jongeren en winkeldiefstal en geweld een probleem. Vanuit het leefbaarheidsaspect bezien zijn rommel op straat, vernieling van straatmeubilair, vandalisme en/of baldadigheid en verloedering van bedrijfspanden een aandachtspunt.
Resultaten enquête inwoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • De groentenhandel aan de De Wetstraat plaatst kisten met groente buiten waardoor er geen rollator langs kan. • Aan de andere kant van Brussels lof wordt het geblokkeerd door leveranciers die laden en lossen. Dat levert soms een (verkeers)onveilige situatie op. • De meeste ondernemers zijn sceptisch over Meld Misdaad Anoniem. Men denkt dat de meldingen uiteindelijk niet anoniem zijn. Over meldingen in het algemeen ervaart men dat er geen terugkoppeling plaatsvindt door de gemeente. • In het winkelcentrum zou men graag een beveiligingsbedrijf zien rondlopen want rondhangende jeugd zorgt steeds vaker voor problemen. • De boa’s surveilleren nauwelijks op het winkelcentrum. • Er moet meer en strenger gehandhaafd worden op bedrijven die kortstondig aanwezig zijn op een bedrijventerrein, bijvoorbeeld in Donkersloot. In Cornelisland zijn in korte tijd in drie panden invallen geweest. De informatievoorziening vanuit o.a. de politie is gebrekkig. • De verkeersveiligheid in Cornelisland is een grote zorg. De PostNL busjes rijden te hard. Tijdens de spitsmomenten wanneer scholieren naar school gaan kan het fout gaan. • Bij het Dillenburgplein is een risico op ongelukken door elektrische steps en scootmobielen. • Ondernemers in Nieuw Reyerwaard geven aan dat aanpak ondermijning en verkeersovertredingen hard nodig is.
• Bewoners geven aan dat scooters en fietsers over het Vlietplein gaan. Dat levert gevaarlijke situaties op. Er wordt gehandeld in drugs op de parkeerplaats van het winkelcentrum. p. 17
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 •
Er zijn jongeren die intimiderende gedrag vertonen vlakbij het Dillenburgplein.
Huidig veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners • Winkeliers in het winkelcentrum geven aan dat de jeugd onhandelbaar is. Ze dagen uit en stelen uit de schappen. Het zorgt voor een onveilige sfeer bij het personeel en winkelend publiek. De pilot met de beveiligers is men over te spreken. • De zichtbaarheid en bekendheid met de wijkagenten en boa’s is een zorgpunt bij de ondernemers (o.a. Cornelisland) en winkeliers. Men krijgt geen goed contact met hen. • De bereidheid om te melden is laag. Dit komt vanwege het feit dat er niet altijd een terugkoppeling wordt gegeven over wat met de melding gedaan is. • Het idee van een schouw op het bedrijventerrein en winkelcentrum wordt als een belangrijke middel gezien om de samenwerking met partners als de politie en boa’s te verbeteren. • Ondermijning is een probleem. De samenwerking op dit onderwerp kan beter volgens de ondernemers, o.a. door training te geven op welke signalen men moet letten. • Ten aanzien van milieuzaken weten ondernemers DCMR te vinden. Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Een structuur opzetten (bv. Keurmerk Veilig Ondernemen) waarbij de schouw een vast onderdeel wordt van het samenwerken tussen de gemeente, ondernemers, politie en boa’s. • Een handhavingsaanpak gericht op de winkelgebieden. • Te hard rijden zorgt voor een onveilig gevoel.
Hiervoor zal een combinatie van snelheid remmende maatregelen en gerichte inzet van politie op bepaalde locaties nodig zijn. • De aandacht voor het bewust maken van inwoners en ondernemers om de woon- en bedrijfsomgeving brandveilig te houden, kan niet verminderd worden gelet op diverse maatschappelijke ontwikkelingen zoals drugslabs op bedrijventerreinen.
Thema 2.3: Veilig uitgaan Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Daarnaast zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen (eventueel vernielingen rond de zgn. (s)looproutes). Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld • Geen cijfers. Resultaten enquêtes inwoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • Geen input. Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Geen aandachtspunten.
Thema 2.4 Veilige evenementen Evenementen, zeker de grootschalige, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Het is aan de organisator voorwaarden voor de veiligheid te realiseren en aan de gemeenten om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven. De risico’s zijn met name gelegen in geweld, overlast, vernieling, brandveiligheid en crisisbeheersing. Daarnaast er mogelijke dwarsverbanden met externe veiligheid (evenementenlocaties nabij externe veiligheidsinrichtingen) en aanpak georganiseerde criminaliteit (uitbreiding BIBOB-beleidslijn met evenementen). p. 18
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld 0-melding evenementen A- evenementen B- evenementen
2020 8
2021 Covid
2022 64
2023 48
35 Geen informatie
Covid Covid
70 3
105 7
Huidig veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners en documentatie • Een overzicht om vooraf te bepalen welk soort evenementen op bepaalde locaties wel/ niet kunnen, ontbreekt tot op heden. Met een dergelijk overzicht kan in samenspraak met omwonenden en winkeliers bepaald worden welke veiligheidsmaatregelen nodig zijn. • Een vergunningaanvraag wordt integraal getoetst op de volgende punten: gezondheid, hygiëne, openbare orde en veiligheid, verkeersveiligheid, brandveiligheid en toezicht. • Nota Evenementenbeleid 2023 is van kracht. Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Zie bullit 1 onder huidig veiligheidsproblematiek.
Thema 2.5: Veilig toerisme Veilig toerisme heeft betrekking op de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals strand- en duingebied, natuurgebieden, recreatieplassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings, bungalowparken en jachthavens. De risico’s betreffen bijvoorbeeld beroving, diefstal uit/van vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel e.d.). Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld • Geen cijfers. Resultaten enquêtes inwoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • Er is overlast van jongeren met bootjes op de Waal zodra het mooi weer is. Er wordt te hard gevaren met alle risico’s van dien. • Bij het strand zijn boten aangemeerd die ervoor kunnen zorgen dat er een gevaarlijke situatie kan ontstaan. Meer controle op het water en bij het strand zou helpen. • Er is tegen zonsondergang al jaren dezelfde volwassene die met een speedboot zorgt voor een gevaarlijke situatie op het water. Huidig veiligheidsproblematiek • Er is geen grote problematiek bekend en/of aanwezig. Aandachtspunten o.b.v.
de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Geen aandachtspunten.
p. 19
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024
3.
Veiligheidsveld 3: Jeugd en veiligheid
Dit veiligheidsveld omvat veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd. Vanwege de overlapping in de cijfers, problematiek en aandachtspunten Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit, individuele probleemjongeren zijn de thema’s samengevoegd.
Veiligheidsthema 3.1 & 3.2: Jeugdoverlast en Jeugdcriminaliteit, Bij jeugdoverlast gaat het vooral om overlast in groepsverband, zowel in ‘milde’ vorm als ‘hardnekkiger’ en ’zwaarder’. Het kan gaan om geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook vernielingen en andere vormen van criminaliteit. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. Het onderdeel ‘jeugdproblematiek’ heeft vooral betrekking op individuele problematische jongeren. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden en die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig in beeld Politiecijfers 2020 2021
2022
2023
% verschil t.o.v. 2022 (gemeentelijk) +31%
% verschil t.o.v. 2022 (eenheid) -1%
Melding 281 258 188 247 overlast jeugd Na een jaar waarin het aantal incidenten van jeugdoverlast daalde (2022) is het afgelopen jaar het aantal incidenten gestegen. Inzet interventies Politiecijfers Aanmelding ‘Pak je kans’
2021
2022
2023
% verschil 11 t.o.v. 2022
Leeftijd tot 12 jaar 6 5 9 +80% Leeftijd vanaf 12 50 31 25 -19% jaar Pak je kans heeft in 2023 in totaal 25 keer contact gehad met jeugd vanaf 12 jaar en negen keer met kinderen tot 12 jaar. In de meeste gevallen verliep dit contact via de politie. In de leeftijd tot 12 jaar is het aantal aanmeldingen via de politie toegenomen (+3), bij de leeftijd vanaf 12 jaar is er juist sprake van een afname (8). 12 Politiecijfers Delict categorie verwijzing Halt Baldadigheid Openbare orde • APV-feiten 11
2020
2021
2022
2023
2
4
4
3
•
1
•
0
•
0
•
1
In het Gezamenlijk Veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam 2023 is geen % verschil eenheid opgenomen.
12 Pak je kans wordt uitgevoerd door jeugdhulpverleners van Enver. Door de nauwe samenwerking met de politie kunnen zij snel in actie
komen en direct hulp bieden aan kinderen, jongeren en hun ouders. Zo wordt voorkomen dat problemen groter worden en kinderen en jongeren afglijden in de criminaliteit.
p. 20
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Drugs • GG • 0 • 0 • 1 Verboden • GG • 0 • 0 • 1 toegang Vermogensdelicten • Diefstal • 6 • 1 • 4 • 3 • Heling • 1 • 0 • 1 • 0 • Oplichting • 0 • 0 • 1 • 1 • Verduistering • GG • 0 • 0 • 1 • Verkeer • GG • 0 • 0 • 1 Vernieling 1 1 1 2 Vuurwerkdelict 0 4 1 1 Overig • Belediging • 0 • 2 • 0 • 0 • Mishandeling • 0 • 1 • 0 • 1 • Overig • 1 • 0 • 0 • • Wapen • 0 • 0 • 1 • 0 Totaal 12 13 13 16 Het totaal aantal verwijzingen naar stichting Halt is in de gemeente Ridderkerk in 2023 toegenomen ten opzichte van 2022. Vermogensdelicten zijn de meest voorkomende reden voor de verwijzing naar Halt (6), in 2022 was het aantal verwijzingen gelijk. Het aantal verwijzingen voor vuurwerkovertredingen is gelijk gebleven. • •
Politiecijfers Persoonsgerichte aanpak • •
Jeugd Nieuw
2020 • •
19 7
2021 • •
2022
16 2
• •
8 3
2023 • •
7 1
% verschil 13 t.o.v. 2022 • •
-13% -67%
De nieuwe instroom in de aanpak jeugd (-2) is afgenomen. Waarstaatjegemeente 2020 60,8%
2021 55,1%
2022 39,9%
2023 52,0%
% overlast jeugd gemeld door bewoners In 2023 gaf 52% van de bewoners aan dat er sprake is van overlast van jeugd. Dat is een stijging ten opzicht van het jaar ervoor.
13
Idem onder voetnoot 7.
p. 21
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 Resultaten enquête inwoners, ondernemers, jongeren en oploopjes • Binnen Ridderkerk zijn op diverse plekken volgens bewoners hangjongeren: 1. Er is hangjeugd bij het voetbalveld voor de Lagendijk. 2. In de avonduren bij de Vlasstraat in Rijsoord. 3. Achter de Moskee ter hoogte van de Beethovenstraat zijn er jongeren van onder de 18 die overlast veroorzaken. 4. Bij het Oosterpark waar de jeugd door het jaar heen vuurwerk afsteekt. 5. In het winkelcentrum hebben de ondernemers last van overlastgevende jongeren. 6. Bij de speeltuin aan de Nelson Mandelastraat hangen jongeren. • Er wordt gehandeld in drugs door jongeren. • De boa’s en politie moeten zichtbaar zijn op de plekken waar jongeren overlast veroorzaken. • Het is niet altijd duidelijk voor jongeren wat ze wel en niet mogen in het gemeentehuis. Ze hebben wel eens een woordenwisseling met de beveiliging. • De ouders van de jongeren moeten worden geïnformeerd over de problemen in de wijk die door de jongeren worden veroorzaakt. • Het zorgen voor een overzicht per wijk welke problemen zich voordoen. • De woningcorporaties moeten de gezinnen met multiproblem meer verspreiden over Ridderkerk. Huidig veiligheidsproblematiek o.b.v. interview partners • De boa’s verwijzen structureel niet naar Halt.
• De laatste jaren is een lichte stijging in Halt verwijzingen vanuit de politie. Diefstal is de uitschieter. • Op basis van het rapport van Verwey Jonker over de jeugdproblematiek in Ridderkerk, is het nodig om te weten wie wat doet binnen de gemeente. Daarbij is een sterkere regievoering nodig om de samenwerking vanuit de gemeente te realiseren zodat alle partijen samenwerken en informatie delen. De gemeente zal een pro-actievere rol op zich moeten nemen. • Er is een verdere ontwikkeling nodig om op scholen preventief te werk te gaan (voorlichting geven). • Het contact tussen de politie en boa verloopt nog niet optimaal, onder andere het portocontact en een gezamenlijke briefing is er niet. Dit zou m.b.t. de aanpak van jeugdoverlast de samenwerking bevorderen. • Tussen de boa’s en de scholen is er nog geen actieve samenwerking. • T.a.v. de jeugdoverlast in met name het winkelcentrum en Oosterpark moet een gerichte aanpak komen. • Het jongerenwerk is goed bezig met het uitvoeren van activiteiten. De vraag is of ze de jongeren bereiken die extra aandacht nodig hebben om verschillende redenen. • De samenwerking met het jongerenwerk in Beverwaard en Facet is een aandachtspunt. • Er gebeurt veel in Ridderkerk in de wijken en de scholen merken dat. De ‘straatcultuur’ komt de scholen steeds vaker en heftiger binnen.
• De (met name) jongens die richting criminaliteit gaan, zijn niet altijd ‘probleemleerlingen.’ Ze verzuimen niet, hebben een goede CITO-score. Echter, ze komen veelal uit 1-oudergezinnen waarvan de vader al in de criminaliteit zit. Soms spelen schulden een rol. • Er is tussen groepen jongeren uit Ridderkerk en Rotterdam en omstreken iets gaande. Ze veroorzaken overlast in Ridderkerk. • Het contact vanuit de scholen met de gemeente en politie is goed. Echter, de verwachting dat de school frequent contact heeft met de wijkagent is niet haalbaar in de praktijk. Met de wijkagent jeugd is goed contact alleen door de nachtdienst niet altijd inzetbaar. • Sinds september 2023 is jeugdhulp op een VO-school. Zonder indicatie kan hulp worden ingezet. Dat werkt. Alleen loopt men aan tegen de GGZ problematiek van leerlingen. Dat is vaak wijkteam overstijgend waardoor de school de leerling weer onder haar hoede heeft. • Team toegang wordt prettig mee samengewerkt. p. 22
Integrale Veiligheidsanalyse 2025-2028 gemeente Ridderkerk - 21 mei 2024 • •
•
De leerlingen die uithalers zijn, zitten regelmatig op de Rebound voorziening. Ouders en de scholen lopen achter op de ontwikkeling van de digitalisering. Jongeren gebruiken bijvoorbeeld Telegram als communicatiekanaal waarvan ouders en de scholen vaak niet weten hoe dat werkt. Er is een preventie aanpak nodig dat start op de bovenbouw basisschool en gecontinueerd wordt in de brugklas van het voortgezet onderwijs.
Aandachtspunten o.b.v. de cijfers-enquêtes-oploopjes-interviews • Een belangrijke rol is weggelegd voor het gelegenheidsteam dat is ingericht naar aanleiding van de conclusies en aanbevelingen uit het Verwey Jonker rapport over jeugdproblematiek in Ridderkerk. De informatie die is opgehaald uit de enquêtes, oploopjes en interviews Integraal Veiligheidsbeleid kan worden gebruikt om een gezamenlijke visie voor jeugdproblematiek Ridderkerk vorm te geven. • Het delen van informatie tussen partners is een aandachtspunt. • Het preventief fouilleren heeft een preventieve werking op het wapen- en messenbezit onder jongeren. Het is een interventie die van waarde kan zijn in de aanpak tegen jeugdcriminaliteit. • Het is van belang om de aanpak van problematische jeugd verder te ontwikkelen richting een wijkgerichte aanpak, waarbij er een integrale samenwerking is tussen de domeinen fysiek, onderwijs, welzijn, sociaal en veilig. • Het aantal Halt verwijzingen vanuit de boa’s en leerplicht blijft achter ten opzichte van de politie. Het is een instrument dat preventief ingezet kan worden om afwijkend gedrag in de toekomst te voorkomen. • De ketenaanpak jeugd zal anders georganiseerd kunnen worden. De inzet van een data-analist kan daarbij een rol spelen met betrekking tot het onderdeel informatiegestuurd regisseren.
• Zaken als eenzaamheid en mentaal welbevinden zouden ook meegewogen moeten worden in de aanpak van jongerenoverlast en jeugdcriminaliteit. • Het is van belang dat er een visie komt op het bieden van perspectief aan jongeren die afglijden richting criminaliteit. • Het is belangrijk dat er een verbeterslag wordt gemaakt in de verbinding van de diverse overleggen waar jeugdzaken worden besproken. • Onderzoeken waar een versterking kan komen in de verbinding tussen het veiligheids- en sociaal domein waarbij de Beleidsnota Sociaal Domein 2021 en het Integraal Veiligheidsbeleid 2025-2028 leidraad zijn. • Gemeente Ridderkerk heeft de ervaring om een groepsaanpak samen met partners uit te voeren en interventiegericht te werk te gaan. • De locaties waar er jeugdoverlast is: 1. de Vlasstraat; 2. Kraijceckveld in Bolnes; 3. Oosterpark; 4. het winkelcentrum (Jorisplein en Ridderhof); 5. Van Beethovenstraat, Hollandse straat, Johan Sebastiaan Bachstraat, Stadhouderslaan, deel van de Willemsstraat; 6. Retiefstraat i.c.m. speeltuin Nelson Mandelastraat.