Cultuurhistorische waardenkaart woongebieden Ridderkerk.pdf

Recent aangebrachte dakkapellen. Ondiepe voortuin met achtertuin aan het water. Bijzonder kenmerk: gepleister de pilaster s. Motivering: Zichtbaarheid, conservering

70

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST SLIKKERVEER

Oorspronkelijke functie: Woning met bedrijfsruimte Huidige functie: Woning met bedrijfsruimte Bouwjaar: 1915

Blauw gesmoorde kruispannen, windveren met sierwerk. Biizonder kenkerk: mansar dekap met kr uispannen. Motivering: samenhang en context, zichtbaarheid Van redelijk hoge cultuurhistorische waarde vanwege de combinatie van eenvoudige ambachtelijke architectuur van een wonen/werkencombinatie, vanwege de bijzondere massa’s, de hoekligging en de tamelijk gave hoofdopzet.

REDELIJK HOGE WAARDE SOPHIASTRAAT 15, 17

Omschrijving: Samengesteld volume op de hoek met de Bourgondischelaan. Eenlaags onder 2 kappen. Rood metselwerk met sierwerk boven de kozijnen: gecementeerde sluitstenen en speklaag, gecementeerde plint. Muurankers. Traditioneel ambachtelijke bouwstijl met invloed neorenaissance. Verdiepte entreepartij aan de Bourgondischelaan. Doorgebroken garagekozijn aan rechter zijde. Overstekend mansardedak op woning, overstekend zadeldak op bedrijfsruimte.

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST SLIKKERVEER

71

REDELIJK HOGE WAARDE WILLEMSTRAAT 239

Erker met afgeschuinde hoeken, leien, lijstgoot en erker met balkon aan rechter zijgevel. Brede lijstgoot, dakkapellen en buitendaks gemetselde schoorsteen. Leilinden. Bijzonder kenmerk: oor spr onkelijk entr eepor taal. Omschrijving: Motivering: Gaafheid, conservering Vrijstaande WONING op samengestelde plattegrond. Tweelaags met kelder onder schilddak met links aange- Van redelijk hoge cultuurhistorische waarde vanwege kapte mansardekap. Blauw gesmoorde tuile du Nordde sobere baksteenarchitectuur met authentieke details. pannen. Traditionele baksteen architectuur met invloeden uit het zakelijk expressionisme. Rood en geel gemêleerd metselwerk en plint van rode baksteen in halfsteensverband, siermetselwerk (band). Samengestelde kozijnen onder rollaag met glas-in-lood. Entree als ‘melkmeisje’ met luifel onder bovenlichten. Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: 1935

72

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET 5LGGHUNHUN:HVWHQ2RVWZRUGHQEHJUHQVGGRRUGH .UXLVZHJLQKHWZHVWHQGH5RWWHUGDPVHZHJLQKHW QRRUGHQHQGH$LQKHW]XLGHQ+HWJHELHGKHHIWHHQ YHUVQLSSHUGNDUDNWHUZDDULQRXGHFXOWXXUKLVWRULVFKH OLMQHQHQSROGHUIUDJPHQWHQZRUGHQDIJHZLVVHOGPHW ZHGHURSERXZHQVHPEOHVHQMRQJHUHZRRQJHELHGHQGLH GHRXGHRQWJLQQLQJVSDWURQHQJURWHQGHHOVQHJHUHQ 'HEHODQJULMNHKLVWRULVFKHODQJHOLMQHQLQKHWJHELHG ]LMQGH/DJHQGLMNGLHGHJUHQVYRUPWWXVVHQGHSROGHUV 2XGHQ1LHXZ5HLMHUZDDUGHQGH2XGHODQGVHZHJGH SROGHUZHJHQGH.UXLVZHJ+RJHZHJHQ.HUNZHJHQGH YRRUPDOLJHNUHHNHQSROGHUVORRWGH%ODDN 7XVVHQGH0LGGHQPROHQGLMNHQGH2RVWHUSDUNZHJ Kerkweg rond ca.

1910 EHYLQGW]LFKKHWZRRQJHELHG'ULHYOLHWXLWGHMDUHQ HQ+HWLVRQWZRUSHQDOVHHQ]RJHQRHPGH EORHP NRROZLMN ,Q'ULHYOLHWLVGHYRUPHQGHLQYORHGYDQGH SROGHUYHUNDYHOLQJZHOWRWXLWGUXNNLQJJHEUDFKWLQGH JURHQVWUXFWXXUPDDUQLHWLQGHZLMNYHUNDYHOLQJ (QNHOHSROGHUVORWHQ]LMQDOVSDUNVLQJHOVRSJHQRPHQLQ KHWVWHGHQERXZNXQGLJHRQWZHUS VWUXFWXXU9RSGH ZDDUGHULQJVNDDUW  9LHUQRRUG]XLGORSHQGHJURHQ]RQHVPHW PHDQGH UHQGHZDWHUJDQJHQ ]LFKWOLMQHQ LQPRGHUQHODQG VFKDSVVWLMOGLHRSGHEHVWDDQGHSROGHUVORWHQJHsQW]LMQ ORSHQYDQDIGH0LGGHQPROHQGLMNGRRUWRWDDQKHW2RV WHUSDUNHQGHOHQGULHEXXUWHQLQ9RJHOYOLHW0ROHQYOLHW HQ9LVYOLHW 2SYDOOHQGLVGHIDPLOLHEHWRQQHQEUXJJHQPHWVWD OHQJURHQZLWWHEDOXVWHUVLQJHYDULHHUGHXLWYRHULQJ 'H SROGHUYHUNDYHOLQJVSHHOWZHOHHQUROLQKHWJHOLMNWLMGLJ RQWZLNNHOGH2RVWHUSDUN'HJUHQVWXVVHQSDUNHQ'ULH YOLHWOLJWJOREDDOPDDUQLHWSUHFLHVRSKHWWUDFpYDQGH YRRUPDOLJH2XGHODQGVHZHJGLHYURHJHUGHSROGHU2XG 5HLMHUZDDUGLQWZHHsQGHHOGH

73

HISTORISCHE GEOGRAFIE

Eerste naoorlogse uitbreiding Slotemaker de Bruwnestraat ca 1950

Straatbeeld Mr. Kesperweg ca. 1970 van het wederopbouw ensemble met betonnen honingraatstructuren

74

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

DIJKLINT LAGENDIJK (J) ZEER HOGE WAARDE

Lagendijk, restant polderlandschap Lagendijk nr. 76 t/m 100

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

Polderdijk en waterkering Geen waterkerende functie meer Historische dijkbebouwing, restanten polderlandschap, boerderijplaatsen, heul Beeldbepalende bomen op erven en begraafplaats zoals o.a. linde, es, populier, esdoorn, populieren, rode beuk, ceder, beukenhagen en sierheesters Inpoldering ca. 15de eeuw

Beschrijving: De polder dijk Lagendijk ver deelt de Riederwaard in de twee gescheiden polders Oud en Nieuw Reijerwaard met beiden een eigen kavelrichting. De Lagendijk liep oorspronkelijk vanaf de Waal door tot aan de Sint Jorisstraat maar is ter plaatse van het stadscentrum door transformatie grotendeels verdwenen. Langs het dijklint met historische bebouwing bevinden zich nog fragmenten van het polderlandschap en een begraafplaats.

tuinen op het niveau van de dijkkruin, in een meer verdichte opzet. De woningen zijn een of tweelaags met kap in verschillende vormen zowel evenwijdig als in dwarsrichting, nu en dan met onderhuis. De woningen hebben kleine voortuinen en de rooilijn verspringt licht. Aan de achterzijde worden de tuinen begrensd door de teensloot. Op de hoek van de Frans Halsstraat en de Lagendijk (nr. 105 – 107) bevindt zich ‘t Oude Huys uit 1798 welke dienst deed als wijnhandel.

Van de Frans Halsstraat tot de Burgemeester de Zeeuwstraat bevindt zich een polderfragment met boerderijplaatsen op de poldervloer en historische agrarische bebouwing op de 'koppen' van de van daaruit schuin weglopende kavels. Deze zijde van de Lagendijk heeft een groen, historisch en open landelijk karakter. De entrees tot de erven geschiedt middels bruggen en dammen over de kadesloot wat het landelijke karakter versterkt. De erven zijn ingericht als weide, boomgaarden en siertuinen. Enkele monumentale bomen geven karakter aan het geheel.

Vanaf de Burgemeester de Zeeuwstraat tot de A16 verandert het karakter van het lint. De zijde van de dijk gelegen in Nieuw Rijerwaard heeft nog een groen karakter maar is minder weids en open en de kadesloot is verdwenen. Op Lagendijk nr. 112 bevindt zich de begraafplaats Vredehof. De begraafplaats is steeds verder over het terrein van de voormalige gemeente kwekerij uitgebreid tot over de Hogeweg. De Hogeweg is hier onderbroken en omgelegd langs de begraafplaats. De sloot langs de Hogeweg maakt nu deel uit van de begraafplaats. Daar waar de sloot de Lagendijk kruist bevond zich vroeger een sluis. Een gemetselde heul is nog aanwezig bij de overkluising. Tot aan de Rijksweg bevindt de historische agrarische bebouwing zich in een setting van groene erven.

In de polder Oud Reijerwaard ligt de meer blokachtige verkaveling evenwijdig aan de Lagendijk; daar staan hoofdzakelijk individuele woningen met kleine achter-

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

Fraai is de boerderij en het erf naast de begraafplaats op nr. 124, een gemeentelijk monument. Het erf wordt gemarkeerd door een monumentale rode beuk. Achter de erven bevinden zich kassen en opstallen van de tuinderijen. De oneven zijde van de dijk bestaat overwegend uit individuele woningen op kruinhoogte van de dijk met kleine voortuinen die het groene karakter van de dijk ondersteunen. De achtertuinen worden begrensd door een teensloot. De historische bebouwing bestaat uit enkele panden uit de jaren 20 en 30 maar zijn niet van bijzondere cultuurhistorische waarde. Aan de Lagendijk 219 bevindt zich een beeldbepalend pand uit 1930 met voortuin. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid, zeldzaamheid Van zeer hoge waarde door de relatie met de ontginnings- en waterstaatkundige geschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen historische bebouwing en ontginningsstructuur; door de zichtbaarheid en zeldzaamheid van gave historische polderfragmenten en de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit ervan.

Gemetselde heul

75

76

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

BEGRAAFPLAATS VREDEHOF (K) HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

Begraafplaats Vredehof

Oorspronkelijke aula uit de jaren 50

Begraafplaats Begraafplaats Historische groenstructuur, aula, grafvelden Beeldbepalende bomen op erven en begraafplaats zoals o.a. linde, es, populier, esdoorn, populieren, rode beuk, ceder, beukenhagen en sierheesters ca. 1950

Beschrijving: Op Lagendijk nr . 112 bevindt zich de begraafplaats Vredehof. De begraafplaats werd begin jaren 50 aangelegd. De begraafplaats heeft een orthogonale opzet met lange bomenlanen, hagen en blokhagen. Op het terrein bevindt zich de oorspronkelijke aula uit de jaren 50 en een aula van recenter datum. De oorspronkelijke waterpartij voor de aula, welke op archieffoto’s is een te zien, is verdwenen. De begraafplaats is steeds verder over het terrein van de voormalige gemeente kwekerij uitgebreid tot over de Hogeweg. De Hogeweg is hier onderbroken en omgelegd langs de begraafplaats. De sloot langs de Hogeweg maakt nu deel uit van de begraafplaats. Daar waar de sloot de Lagendijk kruist bevond zich vroeger een sluis. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid Van hoge waarde door de relatie met de sociale geschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen orthogonale opzet en ontginningsstructuur; door de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van de groenstructuur van het dijklint.

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

77

78

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

DIJKLINT MIDDENMOLENDIJK (N) HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

Holo

Dijklint en waterkering Geen waterkerende functie meer Historische dijkbebouwing, dijktrappen, holo Grastaluds, essen, esdoorns en linden ca. 15de eeuw

Beschrijving: De Middenmolendijk maakt deel uit van het tracé van voormalige zeedijk Ringdijk, Westmolendijk, Middenmolendijk en Oostmolendijk. Tussen de Westmolendijk en de Middenmolendijk is een deel van de Westmolendijk weggegraven. Ter hoogte van de Vondellaan/Donkerslootweg is hierdoor een ‘gat’ ontstaan. Aan de Middenmolendijk wordt het historische karakter bepaald door de dijk zelf met aan de oostzijde op en onderaan de dijk bebouwing. De oorspronkelijke context van het polderlandschap is overal verdwenen. Ten zuiden van de Vondellaan/Donkerslootweg heeft de Middenmolendijk nog wel het historische profiel, maar is de bebouwing aan de binnenzijde verdwenen om plaats te maken voor de Vlietlaan. De bebouwing is kleinschalig en verspreid en heeft een agrarisch karakter met kleine boerderijen, landarbeiders- en tuinderswoningen met opstallen. De dijk is hier aan beide zijden beplant met essen, esdoorns en linden. Aan de buitenzijde staan zowel dijkwoningen met kap en onderhuis op de dijk, en verspreid onderaan de dijk, zowel direct aan de teen als op enige afstand. Onderaan de dijk bevindt zich op sommige plaatsen nog een teensloot die de achtergrens van erven markeert. Opvallend is het tweelaagse dijkhuis met kap en onderhuis op nr. 163. Op de zijgevel is het bouwjaar 1883 ingemetseld.

Tussen Molenvliet en Visvliet is de dijk afgegraven om een ruimtelijke relatie te leggen tussen de wijken Het Zand en Drievliet. Tussen de Visvliet en de Rotterdamseweg ligt de Middenmolendijk als een relict tussen de Vlietlaan en de nieuwe bebouwing van Het Zand. Hier is geen historische bebouwing meer aanwezig. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid Van hoge waarde door de relatie met de ontginnings en waterstaatkundige geschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen historische bebouwing en de dijk; door de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van het groene dijklichaam en herinnering aan het agrarische verleden.

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

79

80

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

DIJKLINT OUDELANDSEWEG - OOSTERPARKWEG (O) Dijklint, wederopbouw ensemble Kloosplantsoen en Oosterpark HOGE WAARDE - REDELIJK HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

Oudelandseweg

Oudelandseweg

Polderdijk en waterkering Geen waterkerende functie meer Historisch dijklint, restanten polderlandschap, erven, groenstructuur Treurwilgen, groene erven en siertuinen ca. 1400

Beschrijving: De Oudelandsedijk heet nu Oudelandse-weg. De oorspronkelijk kade loopt van de Lagendijk tot aan Oude Molen waar hij samenkomt met de Midden-molendijk. De polderdijk heeft slechts op een klein deel zijn kenmerken van kade behouden. In Ridderkerk-Zuid is de Oudelandseweg de zuidelijke grens van de Tuinbuurt en in Drievliet is de oude polderkade veranderd in een randweg tussen de woonbebouwing en het Oosterpark. Tussen de Lagendijk en de Kerkweg heeft de Oudelandseweg nog het meest van zijn landelijke karakter als polderkade behouden.

Vanaf de Goudsbloemstraat bevinden zich aan beide zijden van de weg nog de kadesloten. Toegangen tot de percelen geschiedt middels bruggen. Enkele daarvan zijn identieke witte betonnen bruggen. De bebouwing bestaat hier voornamelijk uit lage bungalows in een groene setting waarbij de flinke treurwilgen het groene beeld ondersteunen.

Vanaf de Kerkweg gaat de Oudelandseweg over in de randweg Oosterparkweg. Vanaf de kruising met de Kerkweg bevinden zich nog enkele individuele woningen in een groene setting met ontsluiting middels bruggen via de kadesloot. Hierna is de kadesloot getransVanaf de Lagendijk bestaat de bebouwing uit een- en tweelaagse individuele en geschakelde bebouwing. De formeerd tot stadswater. De Oosterparkweg zelf is bebouwing aan de zuidzijde bestaat eerst uit tweelaagse getransformeerd tot parkway. Opvallend is het wederopbouwensemble Klooswoningen uit de jaren 30 met kap en gaat dan, tot aan de Goudsbloemstraat, over in individuele boerderijen plantsoen uit 1968. De drie hoge flats markeren de en tuinderswoningen met opstallen in een setting van stedelijke rand en de overgang naar het landschap. Door hun schuine positionering op een continue en groene erven welke middels een brug of dam over de open groenstructuur aan de Oosterparkweg dragen ze kadesloot worden ontsloten. Opvallend is de rietgedekte villa aan de Oudelandbij aan het groene karakter en de ruimtelijke kwaliteit van de stedelijke rand. De groenstructuur is open en seweg 47 uit 1930. Aan de noordzijde bestaat de bebouwing overwegend uit geschakelde tweelaagse vormgegeven in moderne landschapsstijl met blokhawoningen met kap en voortuinen uit de jaren 50 en 60.

gen, sierheesters en solitaire bomen en gaat over in de watergang van de Oosterparkweg. Aan de zijde van de Deze hebben geen bijzondere cultuurhistorische Klooslaan is de groenstructuur met essen en een monuwaarde. mentale vleugelnootboom aangeplant.

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

81

Tussen het ensemble en de Oosterparkweg 48 bevindt zich een sloot met schuifstuw. Het recreatiegebied Oosterpark vormt de buffer tussen de Oosterparkweg en de A15 en overgang naar het landschap. Het park is overwegend ingericht met vakken gemengd bosplantsoen waarbij de onderliggende slotenstructuur nog deels intact en zichtbaar is. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid Van hoge waarde door de relatie met de ontginnings en waterstaatkundige geschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen historische bebouwing en ontginningsstructuur; door de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van de kadestructuur met sloten; door de zichtbaarheid van de bebouwing in een groene setting van polderfragmenten.

Oosterparkweg

Oosterpark Stuw met schuif

Oosterparkweg

Betonnen brug

82

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

POLDERWEG KERKWEG (P) HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

Polderweg Polderweg Polderweg, historische bebouwing Voortuinen 1900-1930

Beschrijving: De Ker kweg ver bond vr oeger Rijsoord aan de Waal met de historische kern van Ridderkerk (deels in de vorm van een landpad). De Kerkweg is inmiddels aan weerszijden bebouwd met hoofdzakelijk vroeg twintigste-eeuwse lage woonbebouwing. Op enkele plekken zijn kleinschalige bedrijfjes opgenomen en kent het lint een beperkte mate van functiemenging. Van de Jan Luykenstraat tot de Burgemeester de Zeeuwstraat bestaat de bebouwing hoofdzakelijk uit samenhangende korte rijtjes eenlaagse arbeiderswoningen met kap, twee-onder-een-kap-woningen en een enkele vrijstaande woning. Kaprichtingen variëren en de woningen hebben een kleine voortuin of voorstoep. De historische arbeiderswoningen zijn over het algemeen niet meer in de oorspronkelijke staat door toevoegingen als dakkappelen en opbouwen. Op Kerkweg 52 en 54 bevindt zich een bijzonder fraaie twee-onder-een-kapwoning in Wiener Secessionstijl uit 1930. Op Kerkweg 81, 83 en 85 bevinden zich vroeg twintigste-eeuwse woningen in eclectische stijl. Vanaf de kruising met de Burgemeester de Zeeuwstraat tot de Oudelandseweg wijkt de bebouwing, worden de voortuinen ruimer en krijgt de straat hierdoor een groener karakter. De historische bebouwing aan de oostzijde van de straat bestaat hoofdzakelijk uit individuele woningen met kap en een enkele twee-ondereen-kapwoning.

Op Kerkweg 217 ter hoogte van de kruising met de Oudelandseweg bevindt zich Villa de Heul uit 1930 (gemeentelijk monument) die ooit toebehoorde aan de bekende scheepsbouwer Verolme. De villa is overhoeks geplaatst in de omringende tuin en wordt gemarkeerd door twee monumentale paardenkastanjes. Tot de Rijksweg bestaat de bebouwing uit kleine rijtjes van twee- en vier-onder-een-kapwoningen uit de jaren 30. Lage gemetselde tuinmuren begrenzen de voortuintjes. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid Van hoge waarde door de relatie met de ontginningsgeschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen de polderweg en de bebouwing; door de zichtbaarheid van de vroeg twintigste-eeuwse kleinschalige woningbouw en arbeiderswoningen.

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

83

POLDERWEG KRUISWEG EN RESTANT POLDERLANDSCHAP (M) HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Polderweg Huidige functie: Polderweg Elementen: Polderweg, restant slagenlandschap, gemaal met Bosman-molentje, betonnen stuwen en bruggen Beplanting: Populieren houtopstand Periode: ca 15de eeuw Beschrijving: De Kruisweg scheidt binnen de polder Nieuw Reijerwaard twee verkavelingsrichtingen en verbindt de Kievitsweg aan de Hogeweg. De evenwijdige richting aan de westzijde heeft geleid tot de richting van de A38. De schuine verkaveling is nog zichtbaar in het landelijke gebied ten oosten van de Kruisweg. De weg zelf is nog steeds een plattelandsweg. De Kruisweg wordt gemarkeerd door tien betonnen bruggen uit de jaren 50 die toegang geven tot de percelen en het Reijerpark. Langs de Kruisweg bevindt zich ook een gemaaltje met Bosman-molentje met twee vanen uit de jaren 60. In de watergang langs de Rotterdamseweg bevinden zich twee betonnen stuwen met gietijzeren schuifconstructie.

Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid Van hoge waarde door de relatie met de ontginnings en agrarische geschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen de polder en de kunstwerken; door de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van een groene polderfragment. Stuw met schuif

Kruisweg

Bosman-molen

84

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

DE BLAAK (L) HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementtype: Beplanting: Periode:

Wadkreek en poldersloot Stadswater, parksingel Watergang Plataan, cipres, wilg, treurwilg, gemengd bosplantsoen (op eilandjes), groene oevers met grasweide en rietkragen ca. 15de eeuw (inpoldering Polder Nieuw Reijerwaard)

Beschrijving: De Blaak loopt van Zwaantje naar Ridderkerk tot aan de Ringdijk, onderbroken door het gemeentehuis in het centrum. De Blaak was, net als de Blaakwetering in het noordwesten, van oorsprong een kreek in het waddengebied dat aan de inpoldering voorafging. De Blaak is bij de inpoldering als poldersloot in het waterstelsel opgenomen. Later is de watergang getransformeerd tot parksingel in het stedelijke gebied. De Blaak langs de Rembrandtweg is vormgegeven als een parksingel. De parksingel heeft kenmerken van de landschapsstijl door de slingerende paden, watergang en eilandjes en kenmerken van de rationele naoorlogse tuinstadstijl. De licht slingerende waterloop omzoomd door zachte groene oevers met rietkragen en wilgen en treurwilgen is ontworpen in landschapsstijl. Cipressen en platanen zijn als laanbomen geplant aan respectievelijk de Rembrandtzijde en de Jonkheer van Karnerbeekwegzijde. Deze passen in de na-oorlogse tuinstadstijl. Op de kruising met de Burgemeester de Zeeuwstraat aan de Seringenstraat 1-3 bevindt zich een kerk uit 1967 met kerktuin in moderne landschapsstijl, met blokhagen, sierheesters en solitaire naald- en loofbomen, in de groenstructuur van De Blaak. De kerk heeft een in het oog springende luidtoren en stervormige daklichten.

De parksingel verandert richting de rijksweg naar een stadswatergang met groene oevers en vormt de achtergrens van de begraafplaats Vredehof. Vanaf dit punt wordt de Blaak als smalle poldersloot weer onderdeel van het polderwaterstelsel. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zeldzaamheid, zichtbaarheid Van hoge waarde door de relatie met het oorspronkelijke dynamische krekenlandschap en de ontginnings en waterstaatkundige geschiedenis van Ridderkerk; door de samenhang tussen water en polderstructuur; door de zeldzaamheid van zichtbare kreekrestanten; door de positieve invloed van de water-groenstructuur op de ruimtelijke kwaliteit

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

POLDERWEG HOGEWEG EN FRAGMENT POLDERLANDSCHAP (S) REDELIJK HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementtype: Beplanting: Periode:

Polderweg en polderlandschap Polderweg en polderlandschap Polderweg, fragment polderlandschap Windsingels van populieren ca 15de eeuw

Beschrijving: De Hogeweg verbond het Bolnesserdijkje met de Lagendijk. Van de Hogeweg is het weste-lijke deel verdwenen onder het knooppunt Ridderster. Het oostelijke deel vormt nu de zuidgrens van Ridderkerk-West. De Populierenlaan, de vroegere entree van Ridderkerk, onderbreekt de Hogeweg. Aan de noordzijde grenst de Hogeweg aan een groenstructuur met galerijflats die de stedelijke rand markeren. Beton-nen bruggen uit de jaren 50 verbinden de Hogeweg met het woongebied. Aan de zuidzijde bevindt zich ingeklemd tussen de Hogeweg en de Rijksweg een fragment polderlandschap. De relatie met de omgeving is grotendeels verdwenen. Motivering: Ontstaansgeschiedenis Van redelijk hoge waarde door de relatie met de ontginningseschiedenis van Ridderkerk

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

85

86

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

WEDEROPBOUW ENSEMBLES RIDDERKERK-WEST ENSEMBLE JHR. VAN KARNEBEEKSTRAAT, MR. TROELSTRASTRAAT, JHR. DE SAVORNIN LOHMANSTRAAT, MR. KESPERWEG (Q) HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

Woongebied Woongebied Middelhoge portiekflats, Laagbouw rijtjeswoningen, groenstructuur Ligusterhagen, grasvelden, sierheesters, Kaukasische els, linde ca. 1955-1956

Beschrijving: Na de oor log br eidt Ridder ker k haar woongebied uit eerst richting west, dan zuid en daarna Drievliet. Dit ensemble maakt deel uit van de ontwikkeling in Ridderkerk-West. Langs de parksingel van de Blaak bevindt zich een bijzonder wederopbouwensemble dat zich vooral onderscheidt van de omringende wederopbouwarchitectuur door de bijzondere architectuur en materialisering van betonsteen en betonnen honingraatstructuren van de balkonborstweringen. Het ensemble bestaat uit twee boven elkaar gelegen velden tussen de Mr. Troelstrastraat en de Mr. Kesperweg waarin twee haakvormige stempels in elkaar grijpen. De middelhoge bebouwing aan de Mr. Troelstrastraat maakt geen onderdeel uit het ensemble. Het ensemble is stedenbouwkundig onderscheidend door de relatief gesloten opzet en de combinatie van middelhoge woonblokken die het veld begrenzen en de rijtjes lage privéwoningen met voor- en achtertuin op de binnenhoven. Het ensemble heeft daardoor zowel kenmerken van het gesloten als het open bouwblok. Doordat de blokken aan de straat terug zijn geplaatst op het veld krijgen de hoofdstraten een zeer groen karakter dat afwijkt van de typerende stenige straten met groene binnenterreinen in wederopbouwensembles. Langs de Mr. Kesperweg, Jhr. de Savornin Lohmanstraat en de Jhr.

van Karnebeekstraat staan de licht verspringende losse blokjes middelhoge portiekflats evenwijdig aan de weg.

De blokken staan op een grasveld en worden begrensd door blokhagen van liguster, die ook de entrees tot de portieken markeren. De ruime grasvlakken met hagen, die ook mee de straathoek omgaan, verschaffen de hoofdstraten een groen en open karakter. De eerste woonlaag van de middelhoge portiekflats zijn, door de half verdiept gelegen bergingen, opgetild van het maaiveld. Het typische diagonale woonpad voor voetgangers dat de binnentuinen van stempels meestal ontsluit, is hier opgewaardeerd tot interne straat waaraan de laagbouw met privétuinen wordt ontsloten. In plaats van een continu en onbegrensd groen veld is het groen om de bebouwing opgedeeld middels hagen in deelvelden die duidelijk toebehoren aan een woonblok. In het midden van het binnenterrein bevindt zich een gemeenschappelijk speelveld. Puntdaken hebben de gaafheid van de architectuur van de tweelaagse rijtjeswoningen grotendeels aangestast. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, zeldzaamheid, representativiteit Van hoge waarde door de samenhang tussen de middelhoge en laagbouw, vanwege de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit door het groene karakter aan de hoofdstraten, door de zeldzaamheid van combinatie laag en middelhoge bouw in half gesloten bouwblokopzet, door de representativiteit van deze stijl in de wederopbouw stedenbouw en bouwkunst.

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

87

88

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

WEDEROPBOUW ENSEMBLES RIDDERKERK-WEST ENSEMBLE SLOTEMAKER DE BRUÏNESTRAAT, TALMASTRAAT EN DE DR. KUYPERSTRAAT (R) REDELIJK HOGE WAARDE

Oorspronkelijke functie: Huidige functie: Elementen: Beplanting: Periode:

Woongebied Woongebied Wederopbouwensembles Linden, essen, walnoot ca. 1950-1955

Beschrijving: Ingeklemd tussen de Rotter damseweg en de Koninginneweg bevindt zich een woongebiedje bestaande uit drie straten, Slotemaker de Bruïnestraat, Talmastraat en de Dr. Kuyperstraat. Voor de Tweede Wereldoorlog breidde Ridderkerk uit met een woonblokje tussen de Hovystraat, de Talmastraat, de Dr. Kuyperstraat en de Blaak. In de belijning daarvan is de richting van de oude polderverkaveling nog herkenbaar. Na de oorlog breidde Ridderkerk haar woongebied uit eerst richting west, dan zuid en daarna oost. Begin jaren 50 werden de Talmastraat en Slotemaker de Bruïnestraat bebouwd met rijtjes samenhangende eenen of tweelaagse bebouwing met kap. De straten hebben een kleinschalig karakter. In de Dr. Kuyperstraat is de bebouwing recentelijk afgebroken en vervangen door nieuwbouw maar is het straatprofiel van een groene middenberm met monumentale linden behouden. In de Slotemaker de Bruïnestraat, tussen de Poestastraat en de Hovystraat, bevindt zich aan weerszijden van de straat een meer open groene bebouwingsstructuur. Aan de even zijde op nr. 34 t/m 64 staan in een hofachtige opzet vier tweelaagse rijtjes woningen met kap haaks enigszins verdraaid op de straat. Aan de oneven zijde op nr. 31 t/m 61 staan de blokjes schuin wijkend op een groen veld.

De Slotemaker de Bruïnestraat komt uit op de Hovystraat waarin de groene kern met algemene voorzieningen van deze wederopbouwwijk gelegen is tussen de Koninginneweg, de Ds. Sikkelstraat en de Sportlaan. In deze groene kern zijn 2 kerken opgenomen; De Sint Joriskerk aan de Hovyweg 62-64 en de Christelijke Gereformeerde Elimkerk aan de M. van Commenestraat 8 en de voormalige huishoudschool aan de Koninginneweg 50. Op het plantsoen naast de Elimkerk bevindt zich een imposante plataan. Het groene karakter en de samenhang van de kern is echter aangetast en gefragmenteerd geraakt. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context Van redelijk hoge waarde door de ontstaansgeschiedenis van twintigste-eeuwse woongebieden van Ridderkerk; door de relatie en samenhang met het ontginningspatroon en de bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit door de kleinschalige bebouwing en groene karakter

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

89

90

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

WEDEROPBOUW ENSEMBLES RIDDERKERK-ZUID ENSEMBLE VONDELLAAN, A.M. DE JONGHSTRAAT, HUYGENSPLANTSOEN (T) REDELIJK HOGE WAARDE

2RUVSURQNHOLMNHIXQFWLH :RRQJHELHG +XLGLJHIXQFWLH :RRQJHELHG (OHPHQWHQ :HGHURSERXZHQVHPEOHVJURHQVWUXFWXXUZDWHUJDQJ %HSODQWLQJ %ORNKDJHQVLHUKHHVWHUVVROLWDLUHERPHQDOVHVGRRUQV 3HULRGH FD

Ensemble Vondellaan, A.M. de Jonghstraat

Ensemble Vondellaan, Huygensplantsoen

%HVFKULMYLQJ1DGHRRU ORJZRU GW5LGGHU NHU NLQHHQ 'HRQWVOXLWLQJJHVFKLHGWRSKHWELQQHQWHUUHLQZDDU]LFK DDQWDOVWDSSHQXLWJHEUHLG:HVW=XLG'ULHYOLHWHQ+HW ELQQHQVWUDWHQEHYLQGHQ(HQELQQHQWXLQPHWRSHQHQ =DQG'HZHGHURSERXZHQVHPEOHVDDQGH9RQGHOODDQ FRQWLQXJURHQNDUDNWHULVIUDDLRPNDGHUGGRRUKDJHQHQ EHSODQWPHWEORNKDJHQVLHUKHHVWHUHHQHQNHOHERRPHQ PDNHQGHHOXLWYDQGHWZHHGHIDVH=XLG'H9RQGHO ODDQLVYRUPJHJHYHQDOVHHQSDUNZD\PHWHHQSDUNVLQ VSHHOSODDWVLQPRGHUQHODQGVFKDSVVWLMO JHOGLH]LFKDDQGHXLWHLQGHQVOLQJHUWRPKHWHQVHPEOH 0RWLYHULQJsam enhang en context, zichtbaarheid URQGGH$0GH-RQJKVWUDDWLQKHW]XLGHQHQKHWHQ VHPEOHURQGKHW+X\JHQVSODQWVRHQLQKHWQRRUGHQGLH 9DQUHGHOLMNKRJHZDDUGHGRRUVDPHQKDQJWXVVHQGH JURHQHSDUNZD\HQGHHQVHPEOHVGRRUGH]LFKWEDDU LVRQWZRUSHQDOVHHQEHJUHQ]LQJHQVWHGHOLMNHUDQG KHLGYDQGHJURHQVWUXFWXXUHQELMGUDJHHUYDQDDQGH +HWHQVHPEOHURQGGH$0GH-RQJKVWUDDWZRUGW UXLPWHOLMNHNZDOLWHLW JHNHQPHUNWGRRUGULHPLGGHOKRJHSRUWLHNIODWVGLH VFKXLQJHWUDSWODQJVGH9RQGHOODDQVWDDQ+LHUGRRULV YHHOUXLPWHYRRUGRRU]LFKWHQRYHUHQGRRUKHWIUDDL DDQJHOHJGHJURHQPHWFRQWLQXNDUDNWHULQPRGHUQH WXLQVWDGVWLMO2SGHEHJDQHJURQGEHYLQGHQ]LFK EHUJLQJHQ'H]HODDJLVDIJHVFKHUPGPHWEORNKDJHQHQ VLHUKHHVWHUV(HQHQNHOHVROLWDLUHERRPDFFHQWXHHUWKHW

RSHQNDUDNWHU'HZRQLQJHQZRUGHQRQWVORWHQYDQDI KHWELQQHQWHUUHLQZDDU]LFKWHYHQVYLHUPRQXPHQWDOH HVGRRUQVEHYLQGHQ +HWHQVHPEOHDDQKHW+X\JHQVSODWVRHQNHQPHUNW ]LFKGRRUGHUHSHWHUHQGHVWUXFWXXUYDQPLGGHOKRJHIODWV LQHHQUXLPHSDUNDFKWLJHRS]HW+HWYHOGZDDURSGH PLGGHOKRJHJDOHULMIODWVVWDDQJUHQVWDDQHQJDDWRYHULQ GHSDUNVLQJHO'HIODWVVWDDQYHUWHUXJRSKHWYHOGHQ JDDQYRRUDOJH]LHQYDQDIGH9OLHWODDQYROOHGLJRSLQ GHJURHQVWUXFWXXUYDQGHSDUNVLQJHO Ensemble Huygensplantsoen

HISTORISCHE GEOGRAFIE RIDDERKERK-CENTRUM, -WEST, -OOST EN DRIEVLIET

WEDEROPBOUW ENSEMBLES RIDDERKERK-ZUID DE MÉRODELAAN (U) REDELIJK HOGE WAARDE

2RUVSURQNHOLMNHIXQFWLH *URHQHNHUQPHWVFKROHQ +XLGLJHIXQFWLH *URHQHNHUQPHWVFKROHQ (OHPHQWHQ %HERXZLQJJURHQVWUXFWXXU %HSODQWLQJ (VVHQOLQGHQOLMVWHUEHV 3HULRGH FD %HVFKULMYLQJ1DGHRRU ORJZRU GW5LGGHU NHU NLQHHQ DDQWDOVWDSSHQXLWJHEUHLG:HVW=XLG'ULHYOLHWHQ+HW =DQG(HQJURHQHNHUQPHWSXEOLHNHYRRU]LHQLQJHQDOV VFKROHQHQNHUNHQ]RDOVDDQGH'H0pURGHODDQLV W\SHUHQGYRRUGHRS]HWYDQZHGHURSERXZZLMNHQ 7XVVHQGH'D&RVWD HQGH'H*HQHVWHWVWUDDW EHYLQGHQ]LFKDDQGH0pURGHODDQDDQEHLGH]LMGHQ YDQGHVWUDDWWZHHODJHVFKRROJHERXZHQXLWLQ GHJURHQVWUXFWXXU%HLGH]LMGHQYDQGHVWUDDW]LMQ DDQJHSODQWPHWHHQULMPRQXPHQWDOHHVVHQ 0RWLYHULQJsam enhang en context, zichtbaarheid 9DQUHGHOLMNKRJHZDDUGHGRRUVDPHQKDQJWXVVHQGH JURHQHNHUQHQGHEHERXZLQJGRRUGH]LFKWEDDUKHLG YDQGHJURHQVWUXFWXXUHQELMGUDJHHUYDQDDQGH UXLPWHOLMNHNZDOLWHLW

DRIEVLIET (V)

=LHJHELHGVEHVFKULMYLQJS

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART PLANGEBIED RIDDERKERK

91

































&8/7885+,6725,6&+(:$$5'(1.$$57:221*(%,('(15,''(5.(5. 

+,6725,6&+(%28:.8167

+,6725,6&+(%28:.81675,''(5.(5.:(67=8,' 2267

5,''(5.(5.&(17580 :(672267(1'5,(9/,(7

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

93

ZEER HOGE WAARDE BARON MACKAYSTRAAT 38-48 / J HR . DE S AVORNIN LOHMANSTRAAT 3-25 / JHR . VAN K ARNEBEEKWEG 8-42 / MR . KESPERWEG 74-120

Oorspronkelijke functie: Woningbouw Huidige functie: Woningbouw Bouwjaar: Laagbouw (1955), hoogbouw (1956) Omschrijving: Wederopbouwwijk, bestaande uit 120 appartementen en 72 eengezinswoningen, rechthoekige bouwvolumes. Middelhoogbouw omsluit de wijk met laagbouw. Een van de eerste toepassingen van op kleur gebrachte atlasstenen (betonstenen) voor woningbouw in de kleuren grijsgroen, omber en zwart, aangebracht in halfsteensverband, één steens dik. De eengezinswoningen zijn haaks gelegen aan de straat met tuin erachter, de portiekflats zijn evenwijdig gelegen aan de straat. De eengezinswoningen bestaan uit twee bouwlagen onder een licht overstekend plat dak. Entree bereikbaar via stoep, met geschakeld steekvenster onder iets vooruitspringende latei. Op de verdieping een borstwering van (deels) vooruitstekend verdiept balkon met honingraatmotief en ijzeren handreling. Kozijnen van hout met keramische dorpelstenen. De portiekflats bestaan uit een berging en drie bouwlagen onder een plat dak. Entree met postbussen onder vooruitstekende luifel en aan weerszijden lisenen. Kozijnen van hout. Op de kop uniek ingemetseld wandkunstwerk. Deels terugliggende gevel met honingraatmotief balkonhekwerk. Bijzonder kenmerk: honingraatbalkons, ingemetseld wandkunstwerk

Opmerking: Eén blok gave woningen en dr ie por tiekflats met kunstwerken op de kop zijn zeer hoog gewaardeerd. Bevat mogelijk nog oorspronkelijke schoorstenen. Motivering: Samenhang en context, zeldzaamheid, representativiteit, conservering, gaafheid Van zeer hoge waarde vanwege het unieke materiaalgebruik en de wederopbouwarchitectuur, de grote gaafheid van het exterieur en de architectonische en stedenbouwkundige samenhang met de wijk.

94

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

ZEER HOGE WAARDE HOVYSTRAAT 64

rood metselwerk (Noords verband) en deels glas-inbeton tussen kolommen. Zijgevel voorzien van vierkante reliëfs met kruisvormen. Deur oorspronkelijk (?) met twee natuurstenen treden. Gemetselde schoorsteen. Plein voor entree. Bijzonder kenmerk: Ver zonken r eliëf van Sint J or is en glas-in-beton gevels. Omschrijving: Kerk op samengestelde plattegrond. WederopbouwarOpmerking: In mei 2017 wer d bekend dat een chitectuur. Balkvormig gesloten volume aan achterzij- sloopmelding is gedaan. de. Voorgevel met over gehele hoogte vooruitspringend Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, entreeportiek met overstek aan voorzijde, daarboven zeldzaamheid, conservering, gaafheid een verzonken reliëf. Vooruitspringende muurdammen Van zeer hoge waarde vanwege de gaafheid en zeldzame architectuurvorm. Markante ligging op een hoek en met terugliggende voorgevel, horizontaal gescheiden samenhang met naastgelegen pastorie op nr. 62 (zonder door een betonnen band. Eenlaags zaal met plat dak, vergelijkbare cultuurhistorische waarde). parallel gelegen aan de Koninginneweg. Gevel deels Oorspronkelijke functie: R.K. Kerk Huidige functie: R.K. Kerk Bouwjaar: 1959-1961, Swaneveld en Goslinga Architecten Rotterdam

KONINGINNEWEG 150

tree onder luifel. Schilddaken van rode opnieuw verbeterde holle pannen. Zinken mastgoten, hogere volumes met getimmerde bakgoten. Toren met voorheen een luidklok, gedekt met rode dakleien. Hoge gemetselde schoorsteen met vierkant uurwerk. Schoolplein met o.a. monumentale Vleugelnoot boom. Schoolplantsoen afgewerkt met omlopende lage tuinmuur in siermetselOmschrijving: Schoolcomplex (hoekligging) van diverse geschakelde werk. volumes met kelder rondom schoolplein. Voornamelijk Bijzonder kenmerk: tor en. eenlaags onder schilddaken. Deels tweelaags, o.a. gym- Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, representativiteit, conservering, gaafheid zaal. Traditionele wederopbouw met invloed Delftse Van zeer hoge waarde vanwege de gave en traditionele school. Nok hoofdvolume met kleine toren aan de M. architectuur met bijzondere details, vanwege de comvan Comenestraat. Gevels van geel halfsteens metselwerk (deels met trasraam van donkerder steen) met plexmatige aanleg met markante hoekligging en vanuitspringende muurdammen. Voornamelijk samengewege de cultuurhistorische betekenis als vroeg naoorlogs christelijk schoolcomplex. stelde (hoge) stalen raamkozijnen. Terugliggende en‘Christelijke Industrie- en Huishoudschool’ Oorspronkelijke functie: Schoolcomplex Huidige functie: Bedrijfsverzamelgebouw Bouwjaar: 1950-1951, uitbreiding 1900 architect W. van der Gijp

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

95

ZEER HOGE WAARDE L AGENDIJK 88A

2RUVSURQNHOLMNHIXQFWLH FRPSOH[YDQ]RPHUKXLVPHWDDQERXZKHNHQORVVHZDJHQVFKXXU EHKRUHQGELMERHU GHULM%RXZOXVW/DJHQGLMNULMNVPRQXPHQW +XLGLJHIXQFWLH :RQLQJPHWDDQERXZHQYULMVWDDQGHVFKXXU %RXZMDDU =RPHUKXLVRQWZHUSDUFKLWHFW:-%XOVLQJRYHULJHGHOHQH HHXZV QD 2PVFKULMYLQJ =20(5+8,6WUDGLWLRQHOHZHGHURSERXZDUFKLWHFWXXU %HVFKHLGHQUHFKWKRHNLJHSODWWHJURQG*HHODFKWLJPHW VHOZHUNRSURRGWUDVUDDP KDOIVWHHQVZDDOIRUPDDW  (HQODDJVPHW]DGHOGDNPHWSDVVHQGHGDNNDSHOVFKRRU VWHQHQHQXLWJHWLPPHUGHEDNJRRWSDUDOOHODDQGHGLMN &HQWUDOHHQWUHH $$1%28:KHW]RPHUKXLVLVDDQJHERXZGWHJHQHHQ ODJHUHHQODDJVYROXPH PRJHOLMNYDQRRUVSURQJ]JQ EDNKXLV 7UDGLWLRQHHODPEDFKWHOLMNHERXZVWLMO*HOH LMVVHOVWHHQPHWPXXUDQNHUV7XLWJHYHOHQJHWRRJGHJH YHORSHQLQJ'DNLGHQWLHNDDQ]RPHUKXLVXLWJHWLPPHU GHJRRW (UIVFKHLGLQJPHWERHUGHULMPLGGHOVDXWKHQWLHNVPHHGLM ]HUHQ+(.:(5.KDDNVRSGHGLMN $FKWHUKHW]RPHUKXLVHHQYULMVWDDQGH:$*(1 6&+885PHWQRNSDUDOOHODDQKHW]RPHUKXLV7UDGLWL RQHHO DPEDFKWHOLMNH ERXZVWLMO 5RRG PHWVHOZHUN PHW VLHUZHUNHQVWLFKWLQJVVWHHQ RQOHHVEDDU ERYHQJHWRRJ GHNR]LMQHQ VWHOZDJHQGHXUHQ  $OOHYROXPHVJHGHNWPHWEODXZJHVPRRUGHRSQLHXZ YHUEHWHUGHSDQQHQ %LM]RQGHUNHQPHUN]RPHU KXLVFHQWU DOHHQWU HHSDU  WLMZDJHQVFKXXUJHWRRJGHNR]LMQHQZDDUERYHQVWLFK WLQJVVWHHQ

0RWLYHULQJOntstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zeldzaamheid, representativiteit, conservering, gaafheid 9DQ]HHUKRJHZDDUGHYDQZHJHKHWHQVHPEOHRS]LFK HQLQVDPHQKDQJPHWGHQDDVWJHOHJHQPRQXPHQWDOH ERHUGHULMYDQZHJHGHDIOHHVEDDUKHLGYDQGHYHUVFKLO OHQGHJHERXZHQYDQZHJHGH]HOG]DPHFRPELQDWLHYDQ HHQZHGHURSERXZZRQLQJGLH]LFKLQKHWRXGHUHHQVHP EOHYRHJWGLWDOOHVWHJHQGHDFKWHUJURQGYDQHHQGHHOV QRJDXWKHQWLHNERHUHQHUI

96

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

ZEER HOGE WAARDE LAGENDIJK 105A, 107, 109

‘t Oude Huys’ Oorspronkelijke functie: Woongedeelte van voormalige boerderij met bakhuis en fabrieksgebouw Huidige functie: Wonen/werken Bouwjaar: 1798 (hoofdmassa) Omschrijving: Fors hoekpand met leilinden. Eenlaags volume met opkamer boven kelder. Pannendak, nok parallel aan de dijk. Traditioneel ambachtelijke stijl. Witgesausd pleisterwerk in blokverband (met jaartalsteen: 1798), zwarte plint. Hoge deels authentieke kozijnen. Woningentree aan de Burg. de Gaay Fortmanstraat. Op de hoek een rijk versierde winkelpui (ca. 1900). Rechts een topgevel (mogelijk scheidingsmuur van een eerdere stal). Hoog, deels omlopend zadeldak met kleine dakkapellen, gemetselde nokschoorstenen en blauw gesmoorde holle pannen. Rijk geprofileerde omlopende lijstgoot.

S ERINGENSTRAAT 1, 3

Aangebouwd BAKHUIS onder zadeldak met hals- en tuitgevels. Vrijstaande voormalige limonade- en likeurFABRIEK (1938) met plat dak en getoogde kozijnen met roedeverdeling. Bijzonder kenmerk: winkelpui. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, sam enhang en context, zichtbaarheid, zeldzaamheid, representativiteit, conservering Van zeer hoge waarde vanwege de ouderdom en de bouwsporen die verwijzen naar het verleden. Prominente ligging.

‘Goede Herderkerk’ Oorspronkelijke functie: Kerk Huidige functie: Kerk Bouwjaar: 1967, architectenbureau ir. T. van Hoogevest (Amersfoort) Omschrijving: KERK op samengestelde plattegrond (twee geschakelde vierkanten) met platte daken van bitumen en shingles. Deels twee lagen. Op één volume (in stervorm) 8 glazen puntige lichtkappen, op ander volume spitse metalen luidtoren met hoekige opengewerkte bekroning waarin een klok. Moderne Wederopbouwarchitectuur. Deels tamelijk gesloten gevels van geel metselwerk.

Langs de dakranden een doorlopend bovenlicht. Overige gevels voorzien van voornamelijk staande gevelopeningen. Samengesteld entreekozijn. Gelegen aan parksingel van de Blaak op de hoek van de Burg. de Zeeuwstraat, met kerktuin in moderne landschapsstijl. Bijzonder kenmerk: luidtor en en daklichten. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, representativiteit, conservering, gaafheid Van zeer hoge waarde vanwege de eenvoudige hoofdopzet met bijzondere kenmerken, en de markante ligging op een straathoek, de overige zijden passend in een groene setting.

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

97

HOGE WAARDE BARON MACKAYSTRAAT 1-11, 2-36 / D R. COLIJNSTRAAT 27-39, D R. COLIJNSTRAAT 48-58 / MR . THORBECKESTRAAT 1-11, MR . THORBECKESTRAAT 2-34, M R. THORBECKESTRAAT 36-46 / J HR . DE S AVORNIN L OHMANSTRAAT 27-49 / M R . KESPERWEG 2-36, 38-72, 122-156

Oorspronkelijke functie: Woningbouw Huidige functie: Woningbouw Bouwjaar: Laagbouw (1955), middelhoogbouw (1956) Omschrijving: Wederopbouwwijk, bestaande uit 120 appartementen en 72 eengezinswoningen, rechthoekige bouwvolumes. Een van de eerste toepassingen van op kleur gebrachte Atlasstenen (betonstenen) voor woningbouw in de kleuren grijsgroen, omber en zwart, aangebracht in halfsteensverband, één steen dik. De eengezinswoningen zijn haaks gelegen aan de straat met tuin erachter, de portiekflats zijn evenwijdig gelegen aan de straat. De woningen bestaan uit twee bouwlagen onder een licht overstekend plat dak. Entree bereikbaar via stoep, met geschakeld steekvenster onder iets vooruitspringende latei. Op de verdieping een borstwering van (deels) vooruitstekend verdiept balkon met honingraatmotief en ijzeren handreling. Houten kozijnen met keramische dorpelstenen. De portiekflats bestaan uit een berging en drie bouwlagen onder een plat dak. Entree met postbussen onder vooruitstekende luifel en aan weerszijden pilasters. Kozijnen van hout. Deels terugliggende gevel met honingraatmotief balkonhekwerk.

Bijzonder kenmerk: honingr aatbalkons. Opmerking: Bevat mogelijk nog oor spr onkelijke schoorstenen. Mr. Kesperweg 2-36 (even) van beperkte waarde i.v.m. moderne borstwering. Motivering: Samenhang en context, representativiteit, conservering, gaafheid. Van hoge waarde vanwege het unieke materiaalgebruik en de wederopbouwarchitectuur, de gaafheid van de middelhoogbouw en de architectonische en stedenbouwkundige samenhang met de wijk.

98

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

HOGE WAARDE KERKWEG 52-54

stenen latei en dubbele bovenlichten. Originele (samengestelde) schuifraamkozijnen, bovenlichten deels met roedenverdeling en lichtbruin gewolkt glas. Samengestelde balkondeurkozijnen. Zijgevels voorzien van samengesteld kozijn (traplicht). Overstekende uitOmschrijving: TWEE-ONDER-EEN-KAPWONINGEN op rechthoe- getimmerde dakrand op geornamenteerde consoles. Aanbouw nr. 52 zonder cultuurhistorische waarde. kige plattegrond. Tweelaags onder plat dak. Interbellumarchitectuur met invloeden uit de ‘Wiener SeOndiepe voortuin met monumentale tamme kastanjeboom in achtertuin. cesssion’. Gespiegelde gevels. Bruinrood metselwerk Bijzonder kenmerk: lokaal unieke bouwstijl. met kunststenen lateien, waterslagen, opstaande dakstukken en balustrade, alles voorzien van art déco diep- Motivering: Zichtbaarheid, zeldzaamheid, conservedruk motieven. Afgeschuinde erkers waarboven balkon ring, gaafheid Van hoge cultuurhistorische waarde vanwege de zeldmet eenvoudig houten hek. Natuurstenen bordessen met originele blankhouten deuren waarboven gebogen zame en gave architectuur. Prominente ligging. Oorspronkelijke functie: Woningen Huidige functie: Woningen Bouwjaar: 1930

LAGENDIJK 128

Oorspronkelijke functie: Woning met vrijstaande berging Huidige functie: Woning met vrijstaande berging Bouwjaar: 1910, kerndatum mogelijk ouder Omschrijving: Vrijstaande iets terugliggende WONING op polderniveau. Samengestelde plattegrond. Eenlaags onder pannendak met aanbouwen onder plat dak (o.a. serre). Nokrichting parallel aan de straat. Traditioneel ambachtelijke bouwstijl. Rood metselwerk in kruisverband met rode sierbogen, serre halfsteens. Bloemankers. Van oorsprong symmetrische gevel met centrale entreenis, originele deur en glas-in-lood bovenlicht. Links 2 originele schuifraamkozijnen met buitenluiken, rechts een later aangebrachte afgeschuinde erker en serre met glas-in-lood. Overstekend zadeldak met originele aangekapte dakkapel (art déco

‘oren’) en windveren. Gemetselde nokschoorstenen.Gemeleerd oranje geglazuurde kruispannen. Uitgetimmerde goot op consoles. Los BIJGEBOUW met eveneens rood-oranje kruispannen. Rondom tuin met monumentale ceder en fruitbomen. Bijzonderheden: mogelijk rentenierswoning naast boerderij Lagendijk 124 (gemeentelijk monument). Bijzonder kenmerk: felor anje kr uispannen. Motivering: Samenhang en context, conservering, gaafheid Van hoge cultuurhistorische waarde vanwege de gaafheid en eenvoudige architectuur en vanwege de herinnering aan agrarisch verleden.

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

99

HOGE WAARDE LAGENDIJK 177-179

Oorspronkelijke functie: Twee-onder-een-kapwoningen Huidige functie: Twee-onder-een-kapwoningen Bouwjaar: 1930 Omschrijving: TWEE-ONDER-EEN-KAPWONINGEN. Samengestelde plattegrond, samengesteld volume. Hoekligging (mogelijk ingekort). Eenlaags met bewoonbare kap en vliering, deels onderkelderd. Rechts gevelverhoging. Erker waarboven een zeer forse gevelschoorsteen. Expressionisme. Geelachtig metselwerk (Noords verband), trasraam roodachtig. Speklagen van zwarte steen. Originele voordeuren met kubistisch patroon, deels originele (samengestelde) kozijnen en (uitzet) ramen, glas-in-lood. Uitgetimmerde bakgoten.

Deels omlopende mansardekap met gemêleerde neoromaanse pannen en originele dakkapellen. Links windveren, rechts (later aangemetselde?) kopgevel. Bijzonder kenmerk: schoor steen. Motivering: Zeldzaamheid, conservering, gaafheid Van hoge cultuurhistorische waarde vanwege de zeldzame en tamelijk gave architectuur en de markante ligging. Rechter zijgevel mogelijk een verstoring.

100

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART WOONGEBIEDEN RIDDERKERK

HISTORISCHE BOUWKUNST RIDDERKERK WEST, ZUID & OOST

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning en erf Bouwjaar: 1930

Voortuin met prunus en leilinden. Bijzonder kenmerk: zijgevels met tuit. Motivering: Zeldzaamheid, representativiteit, conservering Van hoge cultuurhistorische waarde vanwege gave architectuur en de zeldzame tuitgevels, gelegen aan een van de oude structuren van Ridderkerk.

HOGE WAARDE LAGENDIJK 219

Omschrijving: DIJKWONING op rechthoekige plattegrond met ERF. Traditionele baksteenarchitectuur. Eenlaags met onderhuis en zadeldak. Nok parallel aan de Lagendijk. Kopgevels met tuit. Houten bakgoot op geprofileerde gootklossen. Rood metselwerk in Vlaams verband. Entree met natuurstenen omlijsting met links daarvan een vooruitspringende raampartij op houten consoles. Rechthoekige vensters met roedeverdeling. Blauw gesmoorde opnieuw verbeterde holle pannen.

MARGRIETE VAN C OMENESTRAAT 8

Christelijke Gereformeerde Elimkerk Oorspronkelijke functie: Kerk Huidige functie: Kerk Bouwjaar: 1966 Omschrijving: Zaalkerk op rechthoekige plattegrond. Hoekligging. Eenlaags, deels opgetild dak. Zeer sobere wederopbouwarchitectuur. Deels tamelijk gesloten gevels van geel metselwerk. Aan entreezijde smalle vensteropeningen over bijna de gehele hoogte. Langs de Koninginneweg de kerkzaal met oplopend dak onder bovenlichten langs de dakranden. Omlopend smal boeideel.

Aan zaalzijde plantsoen met imposante hoge boom (plataan). Bijzonder kenmerk: oplopend dak. Motivering: Zichtbaarheid, conservering, gaafheidVan hoge cultuurhistorische waarde vanwege de eenvoudige hoofdopzet en de markante ligging op een straathoek en aan plantsoen. Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van sobere religieuze architectuur.