Control jaarplan VIC 2024 Ridderkerk.pdf

Gemeente Ridderkerk

Control jaarplan VIC 2024 Fiscale, proces en rechtmatigheid control

Samenvatting en leeswijzer Voor u ligt het control jaarplan 2024. Het uiteindelijke doel van de (verbijzonderde) interne controle is het vaststellen van het financieel rechtmatig handelen binnen de organisatie. Hierbij is onderscheid te maken tussen de financiële- en niet-financiële rechtmatigheid. De (V)IC moet mede leiden tot het kunnen afgeven van een rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur als onderdeel van de jaarrekening 2024. De accountant geeft hierover een getrouwheidsoordeel. We zetten een belangrijke stap in het beheer van risico’s en het behalen van doelen door onze processen te controleren en te werken volgens het “3-lines” model. Met het in kaart brengen van de AO/IC en het risicomanagement worden de belangrijkste risico’s en bijbehorende beheersmaatregelen inzichtelijk gemaakt. Tegen deze achtergrond worden de controles binnen het primair proces uitgevoerd. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de rechtmatigheidsverantwoording. In hoofdstuk 3 benadrukken we het belang van het beheersen en beheren van processen en de rollen en verantwoordelijkheden die ingericht en benoemd moeten zijn om de rechtmatigheidsverantwoording daadwerkelijk vorm en inhoud te kunnen geven. Naast de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording proberen wij ook steeds meer aandacht te geven en te vragen voor proces control.

Met als ultiem doel de organisatie doeltreffend, doelmatig en rechtmatig te laten handelen en te kunnen laten inspelen op veranderingen. Bijkomend voordeel is dat de organisatie over zou kunnen gaan op een efficiëntere interne controle namelijk de procesgerichte controle waar nu nog sprake is van gegevensgerichte controles. Hiervoor wordt aandacht besteed in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 geven wij aandacht aan fiscale control. Naast enkele aandachtspunten van afgelopen jaren met een fiscaal raakvlak besteden wij ook aandacht aan de voortgang van de fiscale kalender. De uitvoering van de financiële rechtmatigheidscontrole, de scoping, vorm van rapportages en de spelregels van de rechtmatigheidsverantwoording zetten we uiteen in hoofdstuk 5. Tot slot zijn er in de bijlagen Terminologie 3 Lines Model, het Normen- en toetsingskader 2024, de Nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik en de Frauderisicoanalyse.

Controleplan 2024

Pagina 2 van 16

Inhoud 1.

Inleiding .......................................................................................................................................... 4

2.

De Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................................. 5

3.

Proces control ................................................................................................................................. 7 3.1.

Startgesprekken VIC ................................................................................................................ 8

4.

Fiscale control ................................................................................................................................. 9

5.

Rechtmatigheid control ................................................................................................................ 10 5.1.

Materialiteit........................................................................................................................... 10

5.2.

Scoping van transactiestromen ............................................................................................. 10

5.3.

Controle aanpak .................................................................................................................... 12

5.3.1.

Trekken van steekproeven ............................................................................................ 12

5.3.2.

Uitvoering controles ...................................................................................................... 12

5.3.3.

Overzicht uit te voeren VIC’s ......................................................................................... 12

5.3.4.

Hoor en wederhoor ....................................................................................................... 13

5.4.

Rapportage ............................................................................................................................ 13

5.5.

Spelregels .............................................................................................................................. 13

Bijlagen .................................................................................................................................................. 15 1.

Terminologie 3LM...................................................................................................................... 15

Controleplan 2024

Pagina 3 van 16

1. Inleiding Verbijzonderde Interne Controle (VIC) in een jaar van het opbouwen van een nieuwe organisatiestructuur. Het belang van interne beheersing is er ook ten tijde van veranderingen. Het niet volledig beheren en beheersen van processen kan leiden tot bewust of onbewust (financieel) onrechtmatig handelen. Nadrukkelijk vragen wij aandacht voor de uitvoering van processen en het beheren en beheersen daarvan. Het college maakt met de vaststelling van dit controleplan 2024 duidelijk welke financieel omvangrijke processen zij controleert en beoordeeld in het kader van de financiële rechtmatigheid. De uitvoering van VIC staat of valt met de uitvoering van interne controle binnen de lijn. In 2022 en 2023 is gebleken dat het op orde hebben en houden van de personele bezetting in de lijn en bij Team Control uitdagingen oplevert. De Rechtmatigheidsverantwoording (RMV) is in 2023 in werking getreden en geeft het college in de jaarrekening de verklaring af financieel rechtmatig te hebben gehandeld en laat conform de spelregels de eventuele financiële onrechtmatigheden overzichtelijk zien. Bij de jaarrekeningen is de RMV vanaf nu een vast (lees verplicht) onderdeel. Het doorontwikkelen van het fiscaal horizontaal toezicht is in 2022 door de belastingdienst ingezet. De gemeente wil aantoonbaar fiscaal in control te zijn.

Dit betekent dat vanuit de VIC de fiscale kalender aandacht zal krijgen. Een nieuwe vorm van control op de fiscale aspecten wordt ingericht en verder uitgebouwd. Het controleplan 2024 is gebaseerd op de financieel meest omvangrijke processen, de bevindingen uit voorgaande controles, bevindingen van de accountant in de managementletter en mogelijke speerpunten van de raad.

Controleplan 2024

Pagina 4 van 16

2. De Rechtmatigheidsverantwoording De RMV maakt, zoals eerder al aangegeven, vanaf boekjaar 2023 verplicht onderdeel uit van de jaarrekening (dus niet het jaarverslag). Het college is verplicht, op basis van de artikelen 212 en 213 van de gemeentewet zorg te dragen voor de interne toetsing van de getrouwheid en de rechtmatigheid van de jaarrekening, en voor het daaraan ten grondslag liggende (financiële) beheer. Het college legt verantwoording af aan de raad over de uitvoering en zorgt voor adequate vastlegging en dossiervorming hiervan. Het college treft maatregelen waardoor de rechtmatigheid van de algehele uitvoering gewaarborgd is. Bij de rechtmatigheidsverantwoording bestaat een directe relatie met het financiële beheer. Er moet immers worden vastgesteld dat baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Er worden negen rechtmatigheidscriteria onderscheiden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Calculatiecriterium Valuteringscriterium Adresseringscriterium Volledigheidscriterium. Aanvaardbaarheidscriterium Leveringscriterium Begrotingscriterium Voorwaardencriterium Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium

De criteria 1 tot en met 6 zijn criteria die een dubbel karakter kennen dat wil zeggen dat een fout in rechtmatigheid tevens een getrouwheidsfout in de jaarrekening is. Deze fouten komen derhalve ook voort uit de accountantscontrole en zitten daardoor niet primair in de scope van werkzaamheden ten behoeve van de Rechtmatigheidsverantwoording. Deze fouten komen niet terug in de rechtmatigheidsverantwoording en blijken uit het accountantsverslag. De criteria 7 tot en met 9 moeten worden ondervangen door (V)IC. Deze werkzaamheden moeten gebeuren onder coördinatie van de controller en verantwoording van de manager, waarin zich verschillende deelgebieden bevinden die onder verschillende afdelingen vallen. In paragraaf 5.5 zal dit schematisch uitgewerkt worden. Samen met De Bedrijfsvoeringspartner (DBP) zijn we verantwoordelijk voor de uitvoering van de bedrijfsvoeringprocessen. Bedrijfsprocessen zijn niet met een schaartje te knippen en op te delen. Samenwerking, verbinding en gedeelde verantwoordelijkheid voor de werking van processen is en blijft een feit. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording en de organisatie ontwikkeling zijn hét moment om in samenwerking tussen met DBP door te pakken met:   

Het inrichten van de interne beheersing; Het inrichten van een continu leer- en verbeterproces; Het vastleggen van de beheersing en borging van de interne en externe verantwoording over de rechtmatigheid van uitgaven.

College en management zullen voortdurend aandacht moeten hebben voor risico’s, wat betekent dat zij continu bezig zijn met signaleren, beoordelen, beheersen, voorkomen en beperken van risico’s. Om te borgen dat de uitvoering van processen adequaat verloopt, worden interne beheersmaatregelen uitgevoerd door medewerkers die betrokken zijn bij de uitvoering van de dagelijkse activiteiten. De eerstelijnscontroles. De tweede lijn ontwerpt, implementeert en beheert systemen voor onder meer informatievoorziening en beheersing van bedrijfsprocessen en ondersteunt en adviseert daarmee de Controleplan 2024

Pagina 5 van 16

eerste lijn bij het identificeren, bewaken en beheersen van risico’s. Systemen zoals procesbeheersing, planning & control, informatieverwerking, communicatie en rapportage. De interne toetsingswerkzaamheden worden uitgevoerd door medewerkers die in zekere mate objectief oordelen over processen die zij toetsen. De toetsing is ter ondersteuning van de eerste lijn bij het bijsturen van procesvoering, het uitvoeren van evaluaties en het afleggen van verantwoording. De tweedelijnscontroles. De derde lijn is niet verantwoordelijk voor het nemen van beslissingen en het ontwerpen en implementeren van systemen voor de beheersing van bedrijfsprocessen. De VIC toetst de opzet, bestaan en werking van de systemen en kan zo de spiegel voorhouden aan het management. Een spiegel waarin het oordeel over de effectiviteit van de besturing, het risicomanagement en de interne beheersing wordt getoond. De VIC stopt niet na het voorhouden van de spiegel, maar adviseert over verbeteringen en denkt daarin mee. De derdelijnscontroles. In de bijlage 1 zijn alle termen uitgewerkt zoals die in onderstaande tabel zijn opgenomen.

Figuur 1: Three Lines model (3LM)

Controleplan 2024

Pagina 6 van 16

3. Proces control Procesmanagement staat voor het gestructureerd en periodiek beheren, verbeteren en aanpassen van processen met als doel de organisatie doeltreffend, doelmatig en rechtmatig te laten handelen en te kunnen laten inspelen op veranderingen. Belangrijke voorwaarde is dat elk proces een eigenaar en een beheerder heeft. In 2024 zullen er nieuwe proceseigenaren en nieuwe procesbeheerders zijn die moeten groeien in hun taak en daar ondersteuning bij nodig zullen hebben. Procesmanagement is in opbouw, valt onder de verantwoordelijkheid van DBP maar de capaciteit is beperkt. Vanuit DBP zal de samenwerking gezocht worden, de komende jaren moet procesmanagement verder ingevoerd worden en er moet borging op komen. DBP ontwikkelt en beheert hiervoor een toolkit met belangrijke uitgangspunten, methoden en technieken. In deze toolkit is tevens duidelijk uitgewerkt welke taak een proceseigenaar en – beheerder heeft en op welke wijze die taak het best ingericht kan worden. Tegelijkertijd is in 2022 en 2023 geconstateerd dat procesmanagement nog onvoldoende leeft. Als gemeente in ontwikkeling en samen met DBP staan we voor de opgave om procesmanagement stapsgewijs verder te ontwikkelen.

DBP zoekt aansluiting bij verschillende proceseigenaren om processen te bespreken en biedt hulp en advies bij vragen om processen in kaart te brengen en biedt begeleiding aan de proceseigenaren en – beheerders en haalt mede informatie op uit de terugkoppeling uit de startgesprekken vanuit de VIC om een inschatting te maken over de mate van procesvolwassenheid. Door de procesmanager worden trainingen verzorgd aan proceseigenaren en –beheerders om hun handvatten te geven procesgericht te organiseren. Via startgesprekken bij processen die als financieel omvangrijk zijn aangemerkt in hoofdstuk Scoping van transactiestromen wordt vanuit DBP periodiek de vinger aan de pols gehouden hoe de processen ervoor staan en of procesmanagement leeft in de organisatie. Vanuit deze rol proberen we ook steeds te zoeken of processen en interne beheersingsmaatregelen voldoende zijn ingeregeld om een procesgerichte controle toe te kunnen passen. Tevens signaleren wij waar verbetering mogelijk is en laten wij ons graag uitnodigen om mee te denken en te ontwikkelen onder leiding van de proceseigenaar. De rol van DBP is hierin tweeledig; aan de voorkant bieden wij begeleiding aan proceseigenaren om procesgericht de interne controle in te richten.

Anderzijds toetsen wij via de VIC of financieel omvangrijke processen een actuele en toereikende procesbeschrijving hebben, maar wellicht nog belangrijker toetsen wij of er ook procesgericht gewerkt wordt. In 2024 zullen wij bevindingen uit de startgesprekken meenemen in onze rapportage. Hierin zullen wij rapporteren of we procesgericht kunnen controleren of niet. Zo niet zullen wij de belangrijkste beperkingen daarvan rapporteren. Het oplossen van deze beperkingen betekent echter niet direct dat een procesgerichte controle mogelijk is en/of de meest efficiënte vorm van controle is.

Controleplan 2024

Pagina 7 van 16

3.1.Startgesprekken VIC Vast onderdeel van elk proces wat in de VIC betrokken wordt is een startgesprek. Dit startgesprek wordt gevoerd met de proceseigenaren en –beheerders. Deze gesprekken kennen een aantal vaste onderdelen namelijk: 



  

Doornemen van de processen (bij voorkeur aan de hand van processen zoals vastgelegd op iServer). Gespreksonderwerpen zijn: o Zijn er wijzigingen in het proces; o Laat zien dat het proces bestaat zoals besproken en we lopen een dossier door; o Kwaliteit van interne beheersingsmaatregelen; Fraude: o Is de frauderisico analyse nog actueel; o Is fraude bespreekbaar op de afdeling; o Zijn er gevallen van fraude geweest in het afgelopen jaar/sinds vorig startgesprek; o Hoe is er monitoring op Misbruik & Oneigenlijk gebruik; Personele wisselingen; Aandachtspunten als gevolg van wijzigingen in wet en regelgeving; Stand van zaken ten aanzien van de inrichting van de nieuwe organisaties.

Controleplan 2024

Pagina 8 van 16

4. Fiscale control In het kader van fiscaal toezicht door de Belastingdienst worden er controles uitgevoerd ten dienste van de fiscus. Hierbij valt te denken aan:   

WKR; Dienstauto’s; Facturen.

Ten aanzien van de dienstauto’s is gesteld dat hier meer nadruk op toepassing van de gebruiksregels komt te liggen. Voor het fiscale toezicht is een zogenaamde fiscale kalender opgesteld, hierin worden stappen gezet om te komen tot doorontwikkeling van het horizontaal toezicht en daaraan te voldoen. Met een VIC zullen wij borgen dat deze stappen genomen worden.

Controleplan 2024

Pagina 9 van 16

5. Rechtmatigheid control 5.1.Materialiteit De gehanteerde materialiteit voor fouten ten aanzien van rechtmatigheid is 1% van de lasten. Dit is in lijn met de materialiteit voor getrouwheid welke aan de accountant wordt meegegeven. Door deze twee materialiteiten gelijk te houden zijn er geen complicaties ten aanzien van de getrouwheidsverklaring bij onze rechtmatigheidsverantwoording. Uitgaande van een totale begrotingslast 2024 geeft dat een materialiteit van € 1.586.700 zijnde 1%. De rapporteringsgrens voor individuele fouten is vastgesteld in de financiële verordening financiële regeling. De materialiteit wordt definitief vastgesteld en gerapporteerd via de rechtmatigheidsverantwoording. Voor onzekerheden willen wij eveneens de verbinding houden met de accountantscontrole. Voor onzekerheden ten aanzien van rechtmatigheid hanteren wij derhalve 3%.

5.2.Scoping van transactiestromen In het kader van de RMV is het van belang beschikbare capaciteit zo in te zetten dat de financieel omvangrijke processen op het aspect van rechtmatigheid met voldoende diepgang wordt gecontroleerd. Om hieraan te kunnen voldoen is een scoping gemaakt in de processen die binnen 2024 plaatsvinden. Deze scoping maken we op basis van de inventarisatie van het normenkader, financiële en kwalitatieve aspecten. Deze aspecten worden hieronder per transactiestroom uitgewerkt.

Controleplan 2024

Pagina 10 van 16

Transactiestroom

Begroting 2024

Factor materialiteit

In VIC betrekken

Lasten

Personeel

€ 32.027.500

20,18

Ja

Inkoop goederen en diensten excl. Grondaankopen en excl. VPB

€ 40.090.000

25,27

Ja

Grondaankopen

€-

-

Ja

Sociaal Domein

€ 45.340.500

28,57

Ja

Participatie

€ 17.295.900

10,90

Ja

WMO

€ 12.747.900

8,03

Ja

Jeugd

€ 15.089.800

9,51

Ja

206.900,00

0,13

Subsidieverstrekking en overige bijdragen aan (niet-)overheid w.o. GR excl. Sociaal Domein

€ 26.101.000

16,45

Ja

Rente (rentelasten + toegerekende reële en bespaarde rente)

€ 2.325.400

1,47

Ja

Afschrijving

€ 6.814.000

4,29

Nee

Mutatie reserves

€ 2.372.200

1,49

Ja

Mutatie voorzieningen

€ 3.537.900

2,23

Nee

Vennootschapsbelasting

€ 68.100

0,04

Nee

Overige verrekeningen

€-

-

Nee

Baten reinigingsrechten en afvalstofheffing

€ 7.322.100

4,61

Nee

Baten rioolheffing

€ 5.202.500

3,28

Nee

Baten OZB gebruikers en eigenaren

€ 13.819.800

8,71

Nee

€-

-

Nee

Grondverkopen

€ 3.000

0,00

Nee

Duurzame goederen

€ 1.000

0,00

Nee

Huren en pachten

€ 3.520.500

2,22

Nee

Sociaal Domein

€ 15.083.000

9,51

Nee

Overige opbrengsten

€ 2.534.800

1,60

Nee

Secretarieleges burgerzaken

€ 941.400

0,59

Nee

Parkeerbelasting

€ 281.800

0,18

Nee

Bouwvergunningen

€ 848.600

0,53

Nee

Algemene uitkering

€ 95.845.000

60,40

Nee

Ontvangen inkomensoverdrachten (excl. algemene uitkering en sociaal domein)

€ 9.289.500

5,85

Nee

Rente (rentebaten + toegerekende reële en bespaarde rente) + financiele transacties treasury

€ 715.600

0,45

Ja

Mutatie reserves

€ 6.036.900

3,80

Ja

Mutatie voorzieningen

€ 1.528.600

0,96

Nee

Overige verrekeningen

€ 1.494.800

0,94

Nee

Wijkteams

Belastingen overig

Controleplan 2024

Pagina 11 van 16

Investeringen zullen meegenomen worden op basis van realisatie. Echter de omvang is vooraf lastig te begroten, realisatie heeft echter per definitie een materiële impact. Volledigheid wordt bij de selectie op facturen gewaarborgd door te beoordelen of dit geen investeringen zijn.

5.3.Controle aanpak 5.3.1. Trekken van steekproeven In overleg met de accountant wordt de omvang van de steekproef per ingescoopt proces bepaald. Steekproeven worden deels risicogericht getrokken en deels middels de applicatie die gebruikt wordt om (V)IC te documenteren. De applicatie kent diverse mogelijkheden om selecties te trekken en te bepalen. De methoden die wij gebruiken naast de risicogerichte selectie, zijn de euro steekproef en de posten steekproef. De euro steekproef is een methode waarin elke verantwoorde euro in de administratie evenveel kans heeft om geselecteerd te worden. De posten steekproef is het afgestemd aantal dossiers dat getrokken wordt binnen een proces. Op basis van de scoping op IV3 worden realisatiecijfers op dezelfde IV3 wijze als lijstwerk uit het financieel pakket gehaald. Dit lijstwerk wordt ingevoerd in de controleapplicatie en op basis van de ingevoerde materialiteit en benodigd aantal selecties wordt de euro steekproef getrokken.

5.3.2. Uitvoering controles De controles zijn zo ingericht dat ze voldoen aan de eisen zoals gesteld in het normen- en toetsingskader. De vastlegging hiervan wordt gedaan in de applicatie die hiervoor wordt gebruikt. Vanuit de tweede verdedigingslinie worden selecties vastgelegd en onderbouwd (de feitelijke interne controle in de lijn). VIC voert hierop een onafhankelijke toets uit en borgt de kwaliteit van deze dossiers. Via raadpleegrechten heeft de accountant toegang tot deze applicatie waarop de accountant zijn oordeel ten aanzien van getrouwheid van de jaarrekening kan baseren.

5.3.3. Overzicht uit te voeren VIC’s In het onderstaande overzicht is opgenomen welke processen voor 2024 binnen de VIC zijn opgenomen en met welke frequentie die worden uitgevoerd. Naam proces

Frequentie

Europese aanbestedingen

2 maal per jaar (mei en na afsluiting boekjaar)

Inkoopproces enkelvoudig en meervoudig onderhandse procedures

1 maal per jaar (augustus)

Betalen en facturen inclusief fiscale componenten

4 maal per jaar na afloop van elk kwartaal

Memoriaalboekingen

2 maal per jaar (juli en na afsluiting boekjaar)

Treasury

2 maal per jaar (juli en na afsluiting boekjaar)

Investeringen (WAA)

2 maal per jaar (juli en na afsluiting boekjaar)

Controleplan 2024

Pagina 12 van 16

Personeel inclusief fiscale componenten

4 maal per jaar na afloop van elk kwartaal

Subsidieverlening en -vaststelling

1 maal per jaar (augustus)

Grondexploitaties challenge

1 maal per jaar (na afsluiting boekjaar)

Grondexploitaties rapportages

2 maal per jaar (per kwartaal)

Sociaal domein Participatiewet

3 maal per jaar (juli, november en na afsluiting boekjaar)

Sociaal domein Wet maatschappelijke ondersteuning

3 maal per jaar (juli, november en na afsluiting boekjaar)

Sociaal domein Jeugdwet/ lokale hulpverlening

3 maal per jaar (juli, november en na afsluiting boekjaar)

5.3.4. Hoor en wederhoor Op elk proces waarover wij rapporteren vindt hoor en wederhoor plaats met de betreffende proceseigenaar. Door het proces van hoor- en wederhoor kunnen onjuiste bevindingen gecorrigeerd worden. Het is echter niet zo dat door hoor- en wederhoor een bevinding wegvalt in onze rapportage. Door de positionering is DBP in staat onafhankelijk bevindingen en conclusies te rapporteren.

5.4.Rapportage Jaarlijks zal er na afloop van het boekjaar een rapportage ten aanzien van rechtmatigheid opgesteld worden waarin de conclusies zijn opgenomen van de controles ten aanzien van rechtmatigheid. Tussentijds wordt u als volgt geïnformeerd over de bevindingen:   

In het najaar een rapportage over de bevindingen uit de VIC over het eerste halfjaar rapportage om over voortgang en eerste bevindingen te informeren. Indien van toepassing en mogelijk volgt er in overleg met DBP een terugkoppeling op de bevindingen uit de managementletter van de accountant. Jaarrekening (eind)rapportage en verantwoording een over de beheersing interne controle.

Naast bovenstaande informeren wij ook over het feit of controles op schema liggen. Mocht er aanleiding ontstaan door bevindingen uit de werkzaamheden op de maanden november en december zullen wij zo snel als mogelijk via een daarbij passende wijze informeren. Zo niet dan volstaan wij middels de rapportage via de RMV.

5.5.Spelregels De verantwoordelijkheid voor de rapportage over het rechtmatig handelen ligt bij het voltallig dagelijks bestuur. Om aan deze taak te voldoen is het noodzakelijk binnen elke organisatie een controller te hebben die overkoepelend de relevante delen van de RMV coördineert. In hoofdstuk 2 is reeds benoemd dat de volgende drie aspecten van belang zijn: Begrotingscriterium, Voorwaardencriterium en Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium. Schematisch zou het samenspel er als volt uit zien:

Controleplan 2024

Pagina 13 van 16

Wie

Raad

College

Gemeente controller

X

Voorstel kaders RMV

Opstellen van de RMV

Fin. advies

X

Kaders opstellen RMV

Vaststellen van de RMV

P&C

VIC

Wat Kaders vaststellen RMV

Team Control

X

X

X X

Coördinatie en review

X

Werkzaamheden op begrotingscriterium

X

Werkzaamheden op Voorwaardencriterium

X

Werkzaamheden op M&O

X

Controleplan 2024

X

Pagina 14 van 16

Bijlagen 1. Terminologie 3LM De drie verdedigingslijnen zijn gebruikt om een effectief systeem van controles binnen de gemeente op te zetten. Het verdeelt verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid voor risicobeheer- en controleactiviteiten in drie afzonderlijke lijnen. De eerste lijn vanuit de gemeente omvat operationele bedrijfseenheden en functies die rechtstreeks in contact komen met klanten, producten en diensten. De eerste lijn is verantwoordelijk voor een aantal taken als: - Operationele activiteiten: de eerste lijn is betrokken bij de operationele kernactiviteiten van de gemeente. Ze zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van efficiënte en effectieve processen terwijl ze rekening houden met risico’s en controles. - Risico-identificatie: dit omvat het herkennen van operationele, financiële, regelgevings- en reputatierisico’s. - Risicobeheersing: het beheersen van de geïdentificeerde risico’s. - Rapportage: de eerste lijn moet regelmatig rapporteren over de status van de risico’s en controles aan hoger management en de tweede verdedigingslinie. De tweede lijn vanuit de gemeente bestaat uit risicobeheer- en compliance functies. De tweede lijn biedt toezicht, begeleiding en ondersteuning aan de eerste lijn. Ze stellen beleidsregels, procedures en kaders vast om ervoor te zorgen dat risicobeheerpraktijken consistent en effectief zijn in de hele organisatie.

Ze bewaken ook en beoordelen risico-exposities en de effectiviteit van controles. De tweede lijn is verantwoordelijk voor een aantal taken als: - Richtlijnen en advies: de tweede lijn biedt richtlijnen en advies aan de eerste lijn bij identificeren, beoordelen en beheren van risico’s. Ze helpen bij het interpreteren van beleidsregels en het implementeren van effectieve controles. - Risicobeheersing: het beheersen van geïdentificeerde risico’s door de eerste en tweede lijn. - Risicomonitoring: het analyseren van de effectiviteit van beheersmaatregelen en controleren of de organisatie voldoet aan de relevante wet- en regelgeving. - Compliance monitoring: de tweede lijn zorgt ervoor dat de organisatie voldoet aan relevante wetten, regelgeving en industrienormen. De kwaliteitsmedewerkers volgen veranderingen in de regelgeving en zorgen ervoor dat de organisatie zich aanpast aan de nieuwe vereisten. - Interne control: de interne controle wordt ingericht door de tweede lijn. De IC zorgt ervoor dat de activiteiten en operaties van de gemeente effectief worden beheerd, de financiële rapportage accuraat is en de gemeente voldoet aan wet- en regelgeving. Verbinding tussen alle drie de lijnen: de tweede lijn heeft een coördinerende rol tussen de eerste en derde lijn. Door verbinding te creëren wordt de communicatie en samenwerking tussen de verschillende functies vergemakkelijkt.

De derde lijn bevindt zich niet binnen de gemeente, maar binnen DBP. De derde lijn opereert onafhankelijk van de eerste en tweede lijn en is verantwoordelijk voor het leveren van een objectieve beoordeling van de effectiviteit van de risicobeheer- en controleprocessen van de organisatie. De derde lijn werkt samen met de eerste en tweede lijn en geeft advies over risicobeheersing en interne controle. De derde lijn rapporteert aan de controller binnen de gemeente. De taken zijn o.a.: - Startgesprekken: de derde lijn voert startgesprekken voor processen die mee worden genomen in de Verbijzonderde Interne Controle. Tijdens de startgesprekken worden eventuele veranderingen in het proces besproken en vragen gesteld. Daarnaast worden er afspraken gemaakt over de werkzaamheden voor Interne Controle en de daarop volgende Verbijzonderde Interne Controle.

Controleplan 2024

Pagina 15 van 16

-

-

-

Risicobeoordeling: de derde lijn beoordeelt de effectiviteit van het risicobeheersysteem en identificeert eventuele tekortkomingen of gebieden die aandacht vereisen. Ze kunnen nieuwe of opkomende risico's identificeren en aanbevelingen doen voor verbetering. Uitvoeren van de Verbijzonderde Interne Controle: De derde lijn is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Verbijzonderde Interne Controle en rapporteert de bevindingen aan de controller van de gemeente. Advies: de derde lijn geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de eerste en tweede lijn. Rapportage: de derde lijn rapporteert de bevindingen en aanbevelingen aan het controller van de gemeente. Deze rapporten bieden inzicht in de effectiviteit van risicobeheer en interne controle.

Controleplan 2024

Pagina 16 van 16