CDA antwoorden Nota minima en schuldhulp Ridderkerk 2025-2028.pdf

Vragen vergaderstukken gemeenteraad Ridderkerk Nota minima en schuldhulp Ridderkerk 2025-2028 Algemene informatie •

Vragensteller: Marcella van der Heijde-Keijzer, CDA

•

Vergaderdatum: 8 mei 2025

•

Portefeuillehouder: E. Piena

•

Datum vraag: 7 mei 2025

•

Datum antwoord: 8 mei 2025

Vragen en antwoorden Vraag 1 Bij 1.3 wordt gesproken over het wettelijke kader waarin men landelijk kiest voor de definitie van problematische schulden bij 36 maanden en niet voor 18 maanden, waar landelijke partijen nog in overleg over zijn. Onder punt 2.3 (gerealiseerd in de afgelopen vier jaar) staat onder schuldhulpverlening: nieuwe wetgeving wordt gevolgd en uitgevoerd (bijvoorbeeld het verkorten van aflostermijn van 36 naar 18 maanden). Kunt u het verschil tussen beide toelichten en volgen wij in Ridderkerk nu 18 maanden, ook als definitie van problematische schulden en aflossingstermijn? Antwoord 1 Een schuld wordt vaak als problematisch beschouwd als iemand er niet in slaagt om de schulden af te lossen binnen een redelijke termijn, meestal binnen 36 maanden (3 jaar). Deze termijn wordt gebruikt om te bepalen of iemand in aanmerking komt voor schuldhulpverlening. Vervolgens is er de aflossingsduur van bijvoorbeeld een saneringstraject of een saneringskrediet binnen de schuldhulpverlening. Deze termijn is wettelijk bepaald en is 18 maanden. De bovengenoemde termijnen hanteren wij in Ridderkerk. Vraag 2 Bij 4.5 over de individuele inkomenstoeslag geeft u aan dat er bekeken gaat worden of er mogelijkheden zijn uitkeringsgerechtigden, die recht hebben op deze toeslag, deze automatisch te verstreken.

Op welke termijn verwacht u deze mogelijkheden in kaart te hebben gebracht en wat ziet u nu als voor- en nadelen van het mogelijk automatisch verstrekken van deze regeling in de toekomst?

Antwoord 2 In de gewijzigde wet Participatiewet in Balans komt een ‘kanbepaling’ te staan over het automatisch toekennen van de Individuele Inkomenstoeslag. Het college kan hiervoor kiezen, het is geen verplichting. Volgens planning gaat de gewijzigde wet per 1 januari 2026 in. Sommige wijzigingen kunnen ook later ingaan, dat is vooral van toepassing als systemen moeten worden aangepast. In de eerste helft van 2026 verwachten we meer duidelijkheid te kunnen geven over dit onderwerp. Het automatisch toekennen van de Individuele Inkomenstoeslag heeft voor- en nadelen, c.q. aandachtspunten. Voordelen: 1. Toegankelijker voor inwoners Door de toeslag automatisch toe te kennen, verlagen we de drempel. Soms zijn uitkeringsgerechtigden niet bekend met de regeling of ervaren belemmeringen bij het doen van een aanvraag, bijvoorbeeld vanwege digitale vaardigheden of beperkte informatie. Met de automatische toekenning bereiken we hen beter, wat leidt tot een eerlijker gebruik van het beschikbare instrument. 2. Lagere administratieve lasten Zowel voor inwoners als voor de gemeente betekent dit minder papierwerk. Inwoners hoeven geen aanvraag meer in te dienen, en de gemeente hoeft minder aanvragen handmatig te behandelen en beoordelen. 3. Meer efficiëntie en minder fouten Automatisering verkleint de kans op fouten en versnelt de uitvoering.

Ook neemt het aantal bezwaarprocedures af, wat de uitvoeringsdruk vermindert. 4. Versterking van het vertrouwen in de gemeente Proactief handelen laat zien dat de gemeente werkt in het belang van haar inwoners en voorkomt dat mensen onterecht buiten de boot vallen. Dit draagt bij aan het vertrouwen in een betrouwbare en sociale overheid. Mogelijke nadelen en aandachtspunten: 1. Risico op onterechte toekenning Automatisering is afhankelijk van de juiste en actuele gegevens. Als die informatie niet volledig of onjuist is (bijvoorbeeld door foutieve registraties in gemeentelijke of landelijke systemen), bestaat het risico dat de toeslag wordt toegekend aan inwoners die er formeel geen recht op hebben. 2. Gemiste signaleringsfunctie De reguliere aanvraagprocedure biedt contactmomenten tussen de gemeente en de inwoner. Dat contactmoment kan een ingang zijn voor bredere ondersteuning. Automatische toekenning kan dit contact verminderen. 3. Minder ruimte voor maatwerk De automatische toekenning is gebaseerd op vaste criteria. Er is dan minder ruimte om individuele omstandigheden mee te wegen. 4. Behoefte aan zorgvuldig ingerichte systemen en gegevensuitwisseling Het automatiseren van een inkomensregeling vereist een betrouwbare technische inrichting en heldere afspraken over gegevensuitwisseling, privacy en beveiliging.

Hoewel automatische toekenning veel voordelen biedt op het gebied van toegankelijkheid, efficiëntie en rechtvaardigheid, vraagt het ook om zorgvuldigheid, transparantie en monitoring om ongewenste effecten te voorkomen.