CConstaterende datRidderkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagenboek behorende bij aanvraag BOPA.pdf

Commissie Samen wonen RK 3 oktober 2024, gemeente RidderkerkBij agendapunt: 5: Advies (bindend) aanvraag omgevingsvergunning Kievitsweg 134 (20 starterswoningen)24.521 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bijlage 1 KuiperCompagnons (5 augustus 2024) Quickscan geluid Kievitsweg 134

KUIPERCOMPAGNONS Ruimtelijke Ordening, Stedenbouw, Architectuur, Landschap

NOTITIE Betreft Locatie Opdrachtgever Contactpersoon Werknummer Datum

Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk Herkon Peter van Dijk 624.103.00 5 augustus 2024

KUIPERCOMPAGNONS B.V. E-MAIL: KUIPER @KUIPER. NL WWW.KUIPER. NL POSTBUS 13042 3004 HA ROTTERDAM T 010 433 00 99

Inleiding De voorgenomen ontwikkeling op de locatie Kievitsweg 134 bestaat uit de sloop van de bestaande bebouwing en de realisatie van drie woonblokken. Er worden 20 rug-aan-rug-woningen mogelijk gemaakt met een groene omranding. In deze notitie is de geluidssituatie ter plaatse van deze 20 rug-aan-rug-woningen berekend. Deze resultaten dienen als input voor het maken van de geluidsregels. Onderzocht is de geluidsbelasting door de in de omgeving gelegen rijkswegen, waterschapsweg en gemeentewegen. Railverkeerslawaai en industrielawaai zijn op deze locatie niet aan de orde en zijn daarom buiten beschouwing gelaten. In afbeelding 1 is een impressie gegeven van de voorgestane nieuwbouw.

Afbeelding 1 Impressie van de nieuwbouw Kievitsweg 134 Ridderkerk

Wettelijk kader Geluidsaandachtsgebied langs een weg Onderzoek moet worden uitgevoerd voor nieuwe woningen die zijn gelegen binnen het aandachtgebied van wegen. Op grond van artikel 3.20 Besluit kwaliteit leefomgeving is een geluidaandachtsgebied een locatie langs een weg waarbinnen het geluid hoger kan zijn dan de standaardwaarde. De gemeente Ridderkerk en het Waterschap Hollandse Delta heeft voor haar wegen (naar alle waarschijnlijkheid) nog geen basisgeluidemissie of geluidaandachtsgebieden vastgesteld. Het Waterschap

HANDELSREGISTER 24118236

BTW: NL002021420B01 IBAN: NL33 ABNA 0251 6716 07

BIC: ABNANL2A LIDMAATSCHAP BNSP/BNA//NVTL

Hollandse Delta wordt in dit kader genoemd omdat de Rotterdamseweg in beheer is bij dit waterschap. Zolang deze zaken niet zijn vastgesteld geldt ten aanzien van het geluidsaandachtsgebied overgangsrecht dat is vastgelegd in artikel 17.5 van de Omgevingsregeling. In dit artikel is vastgelegd dat voor gemeentewegen, lokale spoorwegen en waterschapswegen het geluidaandachtsgebied bestaat uit het gebied dat zich aan weerszijden van de as van de weg uitstrekt tot de afstand, gemeten vanaf de rand van de weg zoals hierna is opgesomd: a. voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken en een maximumsnelheid van 30 km/u of minder geldt: 100 m; b. voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken, waarvoor een onbekende maximumsnelheid van meer dan 30 km/u geldt 200 m; c. voor een weg, bestaande uit drie of meer rijstroken 350 m. Voor dit onderzoek houdt dat in dat voor het verkeer op de Rotterdamseweg, de Kievitsweg en nog enkele andere gemeentewegen de geluidsbelasting moet worden berekend. De nabije ligging van de rijkswegen, welke aantakt op de Rotterdamseweg, impliceert ook een onderzoek naar de geluidsbelasting van de rijkswegen. Voor de Rijkswegen zijn nog geen aandachtsgebieden vastgelegd in het CVGG (Centrale Voorziening Geluidgegevens), maar gezien de nabije ligging ten opzichte van de locatie wordt wel een geluidsbelasting verwacht hoger dan de standaardwaarde.

Geluidsgevoelig gebouw In artikel 3.21 Besluit kwaliteit leefomgeving is aangeduid welke functies als geluidsgevoelig moeten worden beschouwd. Als geluidgevoelige gebouw of een gedeelte van een gebouw zijn aangewezen: a. woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan; b. onderwijsfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan; c. gezondheidszorgfunctie met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan; d. bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan. Onder een geluidgevoelig gebouw wordt ook verstaan een geluidgevoelig gebouw dat nog niet aanwezig is, maar op grond van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een bopa mag worden gebouwd. Standaardwaarde en grenswaarde Voor een woning binnen het aandachtsgebied van gemeentewegen en waterschapswegen geldt een standaardwaarde van 53 dB op grond van artikel 5.78t van het Bkl. De grenswaarde langs deze geluidbronsoorten bedraagt 70 dB op grond van artikel 5.78u Bkl. Voor rijkswegen zijn een standaardwaarde en een grenswaarde in deze artikelen vastgelegd van 50 en 60 dB. Een overschrijding van de standaardwaarde is alleen mogelijk als geluidsreducerende maatregelen die de geluidsbelasting zoveel mogelijk reduceren tot bij voorkeur de standaardwaarde niet mogelijk zijn. Deze verplichting tot het onderzoek naar maatregelen is vastgelegd in artikel 5.78u Bkl.

In artikel 5.78y Bkl is vastgelegd dat een geluidsbelasting hoger dan de grenswaarde is toegestaan als aan de gevel van het geluidgevoelige gebouw waarop de grenswaarde wordt overschreden, bouwkundige maatregelen kunnen worden getroffen. Deze maatregel kan bestaan uit de toepassing van een gevel die geen te openen delen bevat; een zogenoemde dove gevel. Dit kan ook een gevel zijn waarin wel te openen delen zijn aangebracht, maar waar wordt geborgd dat het geluid op deze te openen delen niet hoger is dan de grenswaarde. Een dergelijke gevel wordt onder de Omgevingswet een niet-geluidsgevoelige gevel met bouwkundige maatregelen of een niet-geluidgevoelige gevel genoemd.

Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk 624.103.00 / 5 augustus 2024

2/7

Planeffecten De planontwikkeling veroorzaakt extra verkeersproductie waardoor de geluidsbelasting op bestaande woningen langs wegen in de nabijheid van het plan kan veranderen. In artikel 5.78af Bkl is beschreven op welke wijze deze indirecte akoestische effecten moeten worden beschouwd. Een omgevingsplan dat een toename van de verkeersintensiteit veroorzaakt voorziet erin dat het geluid door die weg op geluidgevoelige gebouwen niet meer dan 1,5 dB toeneemt. De toename van het geluid wordt bepaald door de situatie in een voor die weg maatgevend jaar na de wijziging te vergelijken met de situatie in datzelfde jaar zonder die wijziging. Een toename van meer dan 1,5 dB is alleen mogelijk als geen geluidbeperkende maatregelen kunnen worden getroffen om die toename te voorkomen, de toename van het geluid door het treffen van geluidbeperkende maatregelen zoveel mogelijk wordt beperkt en het geluid op geluidgevoelige gebouwen niet hoger is dan de grenswaarde. Geluidbeperkende maatregelen worden in aanmerking genomen als die financieel doelmatig zijn en daartegen geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan. Als sprake is van een toename van 1,5 dB of meer wordt de aanvaardbaarheid van het gecumuleerde geluid op het geluidgevoelige gebouw beoordeeld.

Binnenwaarden In het Besluit bouwwerken leefomgeving is aangegeven wat de karakteristieke geluidwering moet zijn om een binnenwaarde, bij gesloten ramen, te garanderen voor verblijfsgebieden van nieuwe woningen. De karakteristieke geluidwering is voor wegverkeerslawaai in artikel 4.103 van het Besluit bouwwerken leefomgeving vastgesteld en mag niet kleiner dan het verschil tussen het in het omgevingsplan, de omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit als omgevingswaarden bepaalde gezamenlijke geluid. Het gezamenlijke geluid is het geluid door geluidbronsoorten en andere activiteiten tegelijk, energetisch opgeteld zonder correctie voor de verschillen in hinderlijkheid. Er geldt voor de karakteristieke geluidwering een minimale eis van 20 dB. in deze specifieke situatie waarin de geluidsbelasting alleen door verschillende wegbronsoorten wordt bepaald is het gezamenlijke geluid gelijk aan het gecumuleerde geluid. Gemeentelijk geluidbeleid De gemeente is bezig met de ontwikkeling van nieuw geluidbeleid. Dit geluidbeleid zal nog niet van kracht zijn voordat dit plan wordt vastgesteld. Verder gelden van het Actieplan geluid een plandrempel van 65 dB. Een (cumulatieve) geluidsbelasting die hoger is dan 65 dB is niet zonder meer toegestaan.

Uitgangspunten Hierna worden de uitgangspunten voor de berekeningen van het wegverkeerslawaai beschreven. Het gaat om de beschrijving van de gehanteerde verkeergegevens en de gebruikte berekeningsmethode. Verkeersgegevens Rijkswegen De verkeersgegevens van de rijkswegen zijn gebaseerd op de dataset die op 14 maart 2024 door Rijkswaterstaat is aangeleverd. Deze gegevens hebben betrekking op geheel Nederland en worden gebruikt voor het berekenen van het aandachtsgebied langs de rijkswegen. Na het vaststellen van het aandachtsgebied worden deze verkeersgegevens en het aandachtsgebied opgenomen in het CVVG (Centrale Voorziening Geluidgegevens). Deze gegevens moeten sinds 1 januari 2024, na de invoering van de Omgevingswet, worden gebruikt voor het uitvoeren van een akoestisch onderzoek voor een rijksweg. Naast alle verkeersgegevens op de

Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk 624.103.00 / 5 augustus 2024

3/7

rijksweg bestaan deze gegevens ook uit de hoogteligging van de weg, informatie over de aanwezige schermen en wallen langs de weg, het wegdektype en de rijsnelheid. Verkeersgegevens gemeentewegen en waterschapswegen Voor de lokale wegen zijn de prognosegegevens 2030 en 2040 gedownload in december 2023 vanaf de website van het dataloket van de DCMR. Uit een vergelijking van de gegevens uit 2030 en 2040 blijkt dat het prognosejaar 2030 maatgevend is voor het berekenen van de geluidsbelasting. Verkeersgeneratie nieuwe ontwikkelingen De 20 nieuw te bouwen woningen genereren in totaal 160 verkeersbewegingen. In dit aantal is geen rekening gehouden met de saldering van de verkeersgeneratie van de huidige functies(s) op deze locatie. Deze toename is zo gering ten opzichte van de zeer hoge verkeersintensiteiten op de rijkswegen en de Rotterdamseweg dat deze toename geen significante verandering van de geluidssituatie veroorzaakt ter plaatse van bestaande woningen. Ook de verandering van de bebouwing op de locatie veroorzaakt geen significante verandering van de geluidssituatie veroorzaakt ter plaatse van bestaande woningen. Rekenmodel Voor de bepaling van de geluidsbelasting is een 3D-omgevingsmodel opgesteld. Hierbij is gebruik gemaakt van de module Omgevingswet van het softwarepakket Geomilieu versie 2023.2.

In het ontwikkelde rekenmodel zijn de volgende elementen ingevoerd: bodemgebieden (akoestisch harde of zachte gebieden); objecten (gebouwen); rijlijnen; hoogtelijnen; obstakels; toetspunten. De beoordelingshoogte voor het berekenen van de geluidsbelasting is op grond van artikel 3.2 van de Omgevingsregeling op twee derde van de hoogte van een bouwlaag gekozen. Dat is in deze situatie op 2 m en 5 m ten opzichte van lokaal maaiveld.

Afbeelding 2 3D-Impressie van het gebruikte rekenmodel Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk 624.103.00 / 5 augustus 2024

4/7

De enige relevante obstakel is de verkeersregelinstallatie ter hoogte van de kruising van de Rotterdamseweg met de Rijnsingel. Dit betreft een geregeld kruispunt van de eerste orde. Omdat de meest nabij gelegen woning op een afstand van 145 m vanaf dit obstakel is gelegen en het effect van dit obstakel tot maximaal 150 m reikt leidt dit obstakel niet of nauwelijks tot een verhoging van de geluidsbelasting ter plaatse van de nieuwe woningen.

Onderzoek Resultaten geluidsbelasting In bijlage 1 is de geluidsbelasting van de beschouwde rijkswegen, de waterschapswegen en de gemeentewegen gepresenteerd. Op de laatste, vierde afbeelding in bijlage 1, is de cumulatieve geluidsbelasting gepresenteerd. Deze cumulatieve geluidsbelasting is in deze specifieke situatie gelijk aan de gezamenlijke geluidsbelasting en kan worden gehanteerd in het onderzoek naar de karakteristieke geluidwering. In de onderstaande tabel zijn de resultaten per bronsoort en in cumulatieve zin samengevat. Per bronsoort en per bouwblok is aangegeven wat per woning de laagste overschrijding van de standaardwaarden is en de hoogste overschrijding van de standaardwaarde. De grenswaarde wordt voor geen van de geluidbronsoorten overschreden. Tabel : Onderzoeksresultaten geluid. Bron-

Geluidsbelasting [dB]

soort

Rijksweg

Blok A

Blok B

Blok C

Van

Tot

Van

Tot

Van

Tot

53

58

53

58

52

54

Waterschap

54

65

55

63

56

60

Gemeente

<53

<53

<53

<53

<53

<53

Cumulatief

54

66

57

65

57

61

Op basis van deze resultaten zijn de volgende conclusies te trekken: Een geluidsbelasting boven de standaardwaarde is aan de orde voor het verkeer op de rijkswegen en de waterschapsweg (Rotterdamseweg); Een geluidsbelasting boven de grenswaarde is niet aan de orde zodat een niet-geluidsgevoelige gevel niet noodzakelijk is; De gemeentewegen veroorzaken geen geluidsbelasting die hoger is dan de standaardwaarde; Een gevel met een geluidsbelasting die lager is dan de standaardwaarde voor elk van de bronsoorten is aan de orde op de noordoostgevel van Blok B en C en op delen van de gevels tussen de blokken A en C. Alle andere gevels ondervinden een geluidsbelasting hoger dan de standaardwaarde door zowel de rijkswegen als de waterschapsweg. Op de kopgevel van Blok A is de cumulatieve geluidsbelasting maximaal 66 dB op de eerste verdieping van de woning. Deze geluidsbelasting is 1 dB hoger dan de plandrempel uit het Actieplan geluid. Maatregelenonderzoek Uit de resultaten blijkt dat het verkeer op de Rijksweg en de Rotterdamseweg de standaardwaarde overschrijdt. Omdat de beide wegen aan dezelfde kant van de nieuwbouw zijn gelegen veroorzaken beide wegen op dezelfde gevels een hogere geluidsbelasting. Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk 624.103.00 / 5 augustus 2024

5/7

Maatregelen aan de Rotterdamseweg kunnen worden uitgevoerd in de vorm van een stiller wegdek (bronmaatregelen) of een geluidsscherm/wal (overdrachtsmaatregelen). Een stiller wegdek is in dit geval niet opportuun omdat juist ter hoogte van dit bouwplan en verder in westelijke richting naar de met verkeerslichten geregelde kruising van de Rotterdamseweg met de Rijnsingel is voorzien van voorsorteervakken. Omdat de toepassing van een stiller wegdek in dergelijke situaties op onderhoud technische problemen stuit is deze maatregel verder niet beschouwd. Deze motivering om geen stil wegdek toe te passen is ook beschreven in lid 5 van artikel 6 van de concept beleidsregel geluid van de gemeente Ridderkerk. Er resteert in dit geval de bouw van een geluidsscherm/wal ten noorden van de Rotterdamseweg. Voor deze situatie is beoordeeld in hoeverre een scherm met een lengte van 275 m en een hoogte van 1 m (zonder fundering) financieel doelmatig is. De doelmatigheidstoets die in artikel 6 van de concept beleidsregel geluid van de gemeente Ridderkerk (versie 1 januari 2024) is beschreven is toegepast. De lengte van het scherm is gebaseerd op de rekenregels uit het concept beleidsregel geluid van de gemeente Ridderkerk. Blok A is op 50 m van de Rotterdamseweg gelegen, blok B op 65 m.

Op basis van het 4D-principe is een schermlengte van 230 m nodig omdat de breedte van het bouwplan circa 45 m bedraagt is de totale schermlengte 275 m aangehouden. De ligging van het geluidsscherm is gepresenteerd op de tweede afbeelding in bijlage 3. Het scherm is gepositioneerd op 1,5 m vanaf de kant van de verharding van de Rotterdamseweg. Verder is geen tophoekcorrectie toegepast en is uitgegaan van een reflecterend geluidsscherm. Op de derde pagina in bijlage 3 van deze notitie is deze doelmatigheidstoets uitgewerkt. Uit deze toets blijkt dat een scherm met een lengte van 275 m en een hoogte van 1 m niet financieel doelmatig is omdat het aantal maatregelpunten (7.150) hoger is dan het aantal reductiepunten (2.735). Verder blijkt dat het verkeer op de Rotterdamseweg een 5 tot 7 dB hogere geluidsbelasting veroorzaakt dan het verkeer op de Rijkswegen. Dit betekent dat maatregelen aan de Rijksweg nooit zullen leiden tot een significante afname van de cumulatieve geluidsbelasting. Om deze reden zijn maatregelen op of langs de rijksweg niet beschouwd. Omdat geluidbeperkende maatregelen niet mogelijk of niet financieel doelmatig zijn, is op de verdieping van blok A sprake van een overschrijding van de plandrempel van 65 dB. Deze kopgevel van blok A op de eerste verdieping moet om deze reden als niet-geluidsgevoelige gevel worden uitgevoerd.

Dit kan zijn een dichte gevel of een gevel met openingen waarvoor zodanige maatregelen zijn aangebracht dat ter plaatse van de opening kan worden voldaan aan de grenswaarde.

Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk 624.103.00 / 5 augustus 2024

6/7

Conclusies Uit het onderzoek blijkt dat standaardwaarde door het verkeer op de rijkswegen en de waterschapsweg (Rotterdamseweg) wordt overschreden. De grenswaarde wordt niet overschreden zodat nietgeluidsgevoelige gevels niet noodzakelijk zijn. Omdat de standaardwaarde wordt overschreden is onderzoek naar geluidsreducerende maatregelen noodzakelijk. Door de relatief hoge geluidsbelasting van het verkeer op de Rotterdamseweg ten opzichte van de rijksweg zijn alleen maatregelen beschouwd voor de Rotterdamseweg. Op grond van de doelmatigheidstoets uit het concept beleidsregel geluid van de gemeente Ridderkerk zijn geluidbeperkende maatregelen op of langs de Rotterdamseweg niet doelmatig. De kopgevel van gebouw A moet op de eerste verdieping als niet-geluidgevoelige gevel worden uitgevoerd. Dit is noodzakelijk omdat op dit geveldeel de plandrempel van 65 dB wordt overschreden. Projectverantwoordelijke: mevrouw ing. F. van Avezaath Behandeld door: de heer ing. J. Kraaijeveld Telefoonnummer:

010-4330099

File: j:\624\103\00\3 projectresultaat\geluid\04 notitie\notitie quickscan geluid kievitsweg 134 ridderkerk_5 aug 2024 .docm

Quickscan geluid Kievitsweg 134 Ridderkerk 624.103.00 / 5 augustus 2024

7/7

Bijlage 1 Afbeeldingen rekenmodel

periode:

Bopa Kievitsweg 134

624.103.00

Wegen Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen Hulppunten Lden

0 - 40 dB 40 - 45 dB 45 - 50 dB 50 - 55 dB 55 - 60 dB 60 - 65 dB 65 - 99 dB 433000

0m

600 m schaal = 1 : 15000

432000

Overzicht rekenmodel wegverkeerslawaai module Omgevingswet

100000

101000

KuiperCompagnons

98000 99000 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - bopa Kievitsweg 134] , Geomilieu V2023.2 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Bijlage 2 Berekeningsresultaten wegverkeer en cumulatief

Bopa Kievitsweg 134

KuiperCompagnons

624.103.00

433600

Wegen Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen Hulppunten

0m

100 m schaal = 1 : 2750

433400

Blok B Blok C Blok A

433200

99600 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - bopa Kievitsweg 134] , Geomilieu V2023.2 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Overzicht rekenmodel wegverkeerslawaai module Omgevingswet

99800

periode: groep:

Lden Rijkswegen

0 - 40 dB 40 - 45 dB 45 - 50 dB 50 - 55 dB 55 - 60 dB 60 - 65 dB 65 - 99 dB

29/29 56/56

433400

27/27 56/56 53/54 56/56 53/54 56/57 54/54 56/57 27/28 52/53 55/56 57/57 27/27 55/55 53/54 58/58 52/53 53/54 58/58 53/53 52/53 45/48 46/47 56/56 50/51 56/57 53/54 57/58 52/53 57/58

Bopa Kievitsweg 134

624.103.00

Wegen Toetspunten Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen Hulppunten

0m

50 m schaal = 1 : 1250

433300

Berekeningsresultaten Rijkswegen (GPP-data) Data rijkswegen op basis dataset uit email RWS maart 2024

99800

KuiperCompagnons

99600 99700 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - bopa Kievitsweg 134; act GPP RW S 12 maart 2024] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Toetspunten Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen

Bopa Kievitsweg 134

624.103.00

Wegen

Hulppunten periode: groep:

Lden Waterschapswegen 2030

0 - 40 dB 40 - 45 dB

20/20 57/57 20/20 57/58 57/58 58/58 58/59

433400

45 - 50 dB 50 - 55 dB

55/56

55 - 60 dB

55/56

60 - 65 dB

56/57

20/20 56/57 20/20 59/60 57/57 63/63 58/59 60/61 62/63 57/58 59/60 58/59 54/55 59/60 54/55 60/61 61/62 64/65 62/63 64/65

59/59

65 - 99 dB

57/58

0m

50 m schaal = 1 : 1250

433300

Berekeningsresultaten Waterschapsweg (Rotterdamseweg)

99700

99800

KuiperCompagnons

99600 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - bopa Kievitsweg 134] , Geomilieu V2023.2 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Toetspunten Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen

Bopa Kievitsweg 134

624.103.00

Wegen

Hulppunten periode: groep:

Lden Gemeentewegen 2030

0 - 40 dB 40 - 45 dB 45 - 50 dB 50 - 55 dB

23/23 45/45 23/23 45/45 46/46 46/46 47/47

433400

55 - 60 dB 60 - 65 dB

32/34

65 - 99 dB

32/35 34/36

23/23 37/37 30/30 41/42 38/38 48/48 35/36 44/44 48/49 37/39 37/38 39/40 31/32 45/45 32/34 48/48 40/41 48/48 42/42 48/48

47/47

37/38

0m

50 m schaal = 1 : 1250

99600 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - bopa Kievitsweg 134] , Geomilieu V2023.2 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Berekeningsresultaten gemeentewegen

99700

99800

KuiperCompagnons

433300

Toetspunten Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen

Bopa Kievitsweg 134

624.103.00

Wegen

Hulppunten periode: groep:

Lden Wegen

0 - 40 dB 40 - 45 dB 45 - 50 dB 50 - 55 dB

31/31 59/60 29/29 60/60 60/61 60/61 61/61

433400

55 - 60 dB 60 - 65 dB

57/58

65 - 99 dB

57/58 58/59

29/29 57/58 32/32 60/61 58/59 64/65 59/60 61/62 64/65 58/59 60/61 59/60 54/55 61/62 56/57 62/63 61/62 65/66 62/63 65/66

61/62

60/60

0m

50 m schaal = 1 : 1250

99600 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - bopa Kievitsweg 134] , Geomilieu V2023.2 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Berekeningsresultaten cumulatieve geluidsbelasting

99700

99800

KuiperCompagnons

433300

Bijlage 3 Doelmatigheidstoets geluidbeperkende maatregelen

20 rug-aan-rug woningen; schermhoogte 1,0 m lengte 275 m langs Rotterdamseweg Tabel: Reductiepunten. weg punten per woning 53 dB 0 54 dB 127 55 dB 140 56 dB 160 57 dB 58 dB

180 200

59 dB

220

60 dB 61 dB 62 dB 63 dB

240 260

64 dB 65 dB 66 dB 67 dB 68 dB 69 dB

aantal woningen 3

totale reductiepunten 0

5 1 5

635 140 800

2 4

360 800

273 293 313 333 520 540

553 573 70 dB 593 71 dB 613 72 dB 633 73 dB 653 74 dB 673 75 dB 687 76 dB 707 77 dB 727 78 dB 747 79 dB 767 TOTAAL AANTAL REDUCTIEPUNTEN 2.735

Tabel: Maatregelpunten wegdekken. soort wegdek punten per 10 m2

wegbreedte [m]

weglengte [m]

Tabel: Maatregelpunten schermhoogte/hoogte geluidswal schermhoogte/ hoogte punten per lengte [m] geluidswal strekkende m 1 m zonder fundering

26

1m 2m

53 93

3m 4m 5m

133 173 212

6m 7m 8m Elke meter boven de 8 m

251 289 327 44

Diffractor op barrier (0,9 m hoog)

51

275

TOTAAL AANTAL MAATREGELPUNTEN 7.150

Conclusie: de voorgestelde geluidsreducerende maatregel is financieel NIET doelmatig.

periode: groep:

433400

Kievitsweg 134

624.103.00

Wegen Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen Hulppunten Lden Waterschapswegen

0,0 - 40,0 dB 40,0 - 45,0 dB 45,0 - 50,0 dB 50,0 - 55,0 dB 55,0 - 60,0 dB 60,0 - 65,0 dB 65,0 - 99,0 dB

0m

50 m schaal = 1 : 1250

433300

Ligging (reflecterend) geluidscherm ten noorden Rotterdamseweg Hoogte 1 m, lengte 275 m.

99700

KuiperCompagnons

99500 99600 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - Rotterdamseweg scherm 1,0 m ] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Kievitsweg 134

KuiperCompagnons

624.103.00

Wegen Toetspunten Bodemgebieden Gebouwen Kruisingen Mini rotondes Schermen Hoogtelijnen Hulppunten

433450

0m

30 m schaal = 1 : 750

31/31 58/58 29/29 58/59 55/56

58/59

55/56

58/59 59/60

433400

56/57

29/29 54/56 32/32 58/59 55/57 61/63 56/58 58/60 61/63 56/57 57/58 55/57 50/52 59/60 53/54 59/61 58/60 62/64 59/61 62/64

59/60

57/59

433350

433300

99650 99700 Omgevingswet, wegverkeer, [Wegmodel - Rotterdamseweg scherm 1,0 m ] , Geomilieu V2023.3 Licentiehouder: KuiperCompagnons

Berekeningsresultaten cumulatief wegverkeer (rijks-, waterschaps- en gemeentewegen) Inclusief afschermend effect van geluidsscherm 1,0 m en lengte 275 m

Bijlage 2 Linge Milieu BV (5 april 2024) Verkennend bodemonderzoek

VERKENNEND BODEMONDERZOEK KIEVITSWEG 134 RIDDERKERK

MAART 2024

opdrachtgever

Herkon BV Stationspark 1100 3364 DA Sliedrecht

Projectnummer

24-2022

versie:

1

datum:

5 april 2024

LINGE MILIEU BV | BODEMONDERZOEK & ADVIES | POPPELENBURGERSTRAAT 52 | 4191 zt | GELDERMALSEN | THE NETHERLANDS T 0345 - 570 272

|

INFO@LINGEMILIEU.NL

|

WWW.LINGEMILIEU.NL

|

KVK TIEL 30233558

opgesteld door: Arjan Vlasblom Hierbij verklaar ik, Nico Verweij, het veldwerk in Ridderkerk uitgevoerd te hebben volgens BRL SIKB 2000 en bijbehorend protocol 2001, 2002 en 2018, in maart 2024, onafhankelijk van opdrachtgever of eigenaar

1

1. Inleiding

1

2. Vooronderzoek

2

2.1 2.2

Historie en actuele situatie Bodemopbouw

3 3

3. Opzet en invulling van het onderzoek

4

3.1 3.2 3.3

Onderzoekstrategie Veldwerk onderzoek Zintuiglijke waarnemingen, chemisch onderzoek

4. Analyse, toetsing en interpretatie 4.1 4.2 4.3

5

4 5 5

6

Analyseresultaten grond Resultaten asbest Analyseresultaten grondwater

6 9 10

Conclusie en aanbevelingen

11

5.1 5.2

Conclusies Betrouwbaarheid

bijlagen bijlage A: algemene toelichting onderzoek bijlage B1 analyseresultaten NEN 5740 grond bijlage B2 analyseresultaten grondwater bijlage B3 resultaten asbest bijlage C: boorstaten bijlage D1 kadasterkaart, historische gegevens bijlage D2 informatie DCMR bijlage E: gegevens asbest-onderzoek bijlage F: situatieschets

1 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

11 12

1. Inleiding In maart 2023 is in opdracht van Herkon BV te Sliedrecht verkennend bodemonderzoek inclusief asbest uitgevoerd op het terrein aan de Kievitsweg 134 in Ridderkerk.

Op het terrein staan een woning en een loods uit 1935. De loods heeft een oppervlak van 480 m² en is gebruikt voor opslag en kleinschalig onderhoudswerk aan voertuigen. Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen ontwikkeling van de locatie. Kadastrale gegevens van het perceel zijn Ridderkerk G, nummer 4254. De locatie heeft een oppervlak van 5.200 m². Er zijn zestien boringen en een peilbuis over de locatie verdeeld, tot een diepte van maximaal 2.3 m-mv. Het grondwater stond op het moment van het onderzoek op 0.6 m-mv. Wat eventuele verontreiniging betreft is de bodem van het terrein onverdacht, met als aandachtspunten een voormalige dieseltank en asbest. Voor het asbest-onderzoek zijn vijf inspectiegaten en vijf sleuven gegraven. Grond en grondwater zijn geanalyseerd op het NEN 5740-pakket, PFAS en asbest.

Linge Milieu is een onafhankelijk bureau dat als erkend bureau is aangewezen door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Linge Milieu is geen eigenaar van het perceel in Ridderkerk of anderszins betrokken bij het terrein aan de Kievitsweg via de eigen organisatie. Voorwaarde voor de onafhankelijkheid is verder dat er geen zakelijke connecties bestaan tussen de monsternemer (Linge Milieu) en de opdrachtgever. Een dergelijke relatie tussen Herkon BV en Linge Milieu is er niet. Dit project is uitgevoerd onder certificaat volgens BRL SIKB 2000, certificaatnummer VB-051/8. Het veldwerk is uitgevoerd conform de BRL-Protocollen 2001, 2002 en 2018, waarvoor Linge Milieu volgens het procescertificaat veldwerk voor milieuhygiënisch bodemonderzoek is gecertificeerd.

In hoofdstuk 2 zijn de resultaten van het vooronderzoek gegeven, dat vooraf is gegaan aan het veldwerk. Er wordt daarbij een korte samenvatting gegeven van de huidige situatie. Hoofdstuk 3 behandelt de opzet en uitvoering van het onderzoek. In hoofdstuk 4 en 5 tenslotte worden de resultaten getoetst en worden conclusies aan de resultaten verbonden.

1

2. Vooronderzoek 2.1

Historie en actuele situatie De onderzoekslocatie betreft het terrein aan de Kievitsweg 134 Ridderkerk. Kadastrale gegevens van het terrein zijn Ridderkerk G, nummer 4254, postcode is 2987 VN. Een kadasterkaart is opgenomen in bijlage D1. De locatie heeft een oppervlak van 5.200 m². Voor het historisch onderzoek zijn gegevens gebruikt van de DCMR. Verder zijn oude kaarten, luchtfoto's en gegevens van de opdrachtgever gebruikt. De historische gegevens zijn opgenomen in bijlage D.

Algemene gegevens locatie Op het terrein staan een woning en een loods uit 1935. De loods heeft een oppervlak van 480 m² en is gebruikt voor opslag en kleinschalig onderhoudswerk aan voertuigen. De hele loods is voorzien van een gesloten betonvloer. De vloer heeft een dikte van 10 tot 13 centimeter. Onder het beton bevindt zich klei (geen puin of ander verdacht funderingsmateriaal). In de loods is met olie gewerkt. Dit werd opgeslagen in gesloten verpakking in lekbakken, op diverse plaatsen in de werkplaats. Vermoedelijk ligt er asbest op het dak van de loods. De bodem rond de loods is echter altijd verhard geweest en onder de dakrand hangt een dakgoot. Zie ook foto's in bijlage D. Van asbest-druppelgootlijnen is dus geen sprake. Het buitenterrein is deels geasfalteerd en verhard met beton. Het achterterrein waar campers en caravans worden geparkeerd is verhard met slakken en steenpuin. De rest van het buitenterrein is de tuin rond de woning, gras. De verharding is als volgt te omschrijven. •

•

Het asfalt heeft een oppervlak van circa 550 m². Er liggen vermoedelijk twee lagen asfalt over elkaar, met een totale dikte van ruim 25 centimeter. Onder het asfalt bevindt zich de min of meer oorspronkelijke kleibodem. Van het asfalt is een mengmonster geanalyseerd om eventuele teerhoudendheid aan te tonen. De analyse is opgenomen in bijlage B3. Het asfalt is niet teerhoudend (PAK kleiner dan 18 mg/kg). De half-verharding heeft een oppervlak van 1.400 m². De toplaag van 0.2 meter bestaat vrijwel geheel uit slakken. Onder het oostelijk deel van de verharding bestaat de bodem onder de slakken direct uit klei. Onder de slakken op het midden en het westelijk deel van het terrein ligt steenpuin. In één sleuf bestond dat geheel uit dakpan. In twee andere sleuven is ook wat beton en koolgruis aangetroffen. Een mengmonster van de slakken en het puin is op asbest geanalyseerd.

Aan drie kanten wordt het terrein begrenst door een sloot. Daar bevindt zich geen beschoeiing langs (ook geen asbest dus). Foto's van de locatie zijn te vinden in bijlage D1. De indeling en contouren van het terrein zijn aangegeven in de tekening in bijlage F. Aanleiding voor het onderzoek is de ontwikkeling van het perceel. Het plan bestaat uit twintig woningen, met parkeerterrein aan de achterzijde. Een schets van de nieuwe situatie is opgenomen in bijlage D.

Geschiedenis De locatie is een voormalige autohandel. In het archief van de DCMR is vermeld dat er geen reparaties plaatsvonden. Aangenomen wordt dat er wel kleinschalig gesleuteld werd aan auto's. De afgelopen 25 jaar zijn er caravans en campers gestald op het achterterrein. In bijlage D1 zijn vijf kaarten van de Kievitsweg opgenomen, uit 1960, 1970, 1980, 1995 en 2015. Op alle kaarten is de huidige bebouwing aangegeven. Verder zijn in bijlage D1 vier luchtfoto's opgenomen, uit 2007, 2014, 2019 en 2022 . Er zijn in deze periode geen wijzigingen in het bodemgebruik of de bebouwingsituatie te zien. Op alle foto's zijn caravans en campers op het buitenterrein gestald.

2 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

Tank Er is één voormalige tank op de locatie bekend. Dit was een bovengrondse dieseltank. De tank had een volume van 3.000 liter en stond in lekbak tussen de woning en het met puin verharde achterterrein. De tank is tot 1996 in gebruik geweest. De lekbak staat er nog. De locatie is aangeven op tekening in bijlage D1. Er zijn drie boringen en een peilbuis op de tank-locatie gezet, de nummers 1, 2 en 3.

Eerder onderzoek, omgeving De bodemkaart van de DCMR is opgenomen in bijlage D2. Bij de DCMR is geen eerder onderzoek van de locatie bekend. Wel heeft november 1996 bodemsanering plaatsgevonden. IGN BV heeft er de milieukundige begeleiding verzorgd. De verontreiniging betrof olie op de locatie van de voormalige tank. Details van de sanering ontbreken. In de verdere omgeving zijn enkele onderzoeken uitgevoerd. I. In november 2002 heeft Verhoeven Milieu BV onderzoek uitgevoerd op het terrein achter en naast

het perceel Kievitsweg 134. De onderzoekslocatie van Verhoeven BV heeft als adres Benedenrijweg 463. Het is groot terrein van 12 hectare, waar plannen voor een VINEX-wijk waren. Het onderzoek betrof alleen enkele puin-paden en gedempte sloten in het gebied. Nikkel was als enige licht verhoogd bij het onderzoek. II. Ten westen van de Kievitsweg 134 bevindt zich een voormalige NAM-locatie. Er waren twee boor-

putten in gebruik geweest. De grond was er verontreinigd met olie en barium. Oranjewoud had een plan opgesteld voor de sanering. De sanering is uitgevoerd in 2003. III. Aan de overkant van de weg bevindt zich een groenstrook, waar EMN BV onderzoek heeft uitge-

voerd in 2009. Het onderzoek heeft als adres Kruisweg 2. Er is geen verontreiniging aangetroffen waar verder onderzoek voor nodig was.

Bodemkwaliteitskaart, PFAS en japanse duizendknoop Voor Ridderkerk is een bodemkwaliteitskaart beschikbaar. De locatie aan de Kievitsweg ligt in de schone zone RA04, met AW-kwaliteit voor de boven- en ondergrond. De kaart is opgenomen in bijlage D2. De grond van het terrein aan de Kievitsweg is net als de rest van Nederland verdacht voor PFAS. De bovengrond is in onderhavig onderzoek op PFAS geanalyseerd. Er is geen japanse duizendknoop waargenomen op het terrein.

2.2

Bodemopbouw Het onderzoeksterrein ligt op de tijdens het Holoceen gevormde gronden, die worden gerekend tot de Westlandformatie. De oorspronkelijke bodem ter plaatse bestaat uit zandige en lichte klei. De bodem van het terrein bestaat tot de maximale boordiepte uit klei. De bovengrond is licht humeus. Vanaf 0.5 m-mv wordt de klei matig siltig en grijs van kleur. De half-verharding van slakken en puin buiten beschouwing latend is er geen puin van betekenis waargenomen in de grond. Het weinige puin in de bovengrond bestaat geheel uit baksteen en dakpan. Het maaiveld rond de opstallen ligt op 1.2 meter onder NAP. Ten tijde van het onderzoek stond het grondwater op circa 0.6 m-mv. De stromingsrichting van het freatisch grondwater is westelijk. De locatie bevindt zich niet in een grondwaterbeschermingsgebied.

3 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

3. Opzet en invulling van het onderzoek 3.1

Onderzoekstrategie Voor het onderzoek is de strategie ONV uit NEN 5740 (Strategie bij verkennend onderzoek, onverdacht) als richtlijn gehanteerd, met de voormalige tank als aandachtspunt. Voor het asbest-onderzoek is § 6.4.5 van de NEN 5707 gevolgd, tabel 7. Het aantal boringen, inspectiegaten en de locaties ervan is afgestemd op het doel van het onderzoek; het vaststellen van de algemene bodemkwaliteit van het terrein in het kader van de ontwikkeling van de locatie.

3.2

Veldwerk onderzoek Voorafgaand aan het veldwerk is een KLIC-melding gedaan en is het terrein geïnspecteerd. De boringen en bemonstering van de bodem zijn uitgevoerd volgens de BRL-protocollen 2001, 2002 en 2018. Het veldwerk is uitgevoerd op 29 februari, 19 en 22 maart 2023, door Nico Verweij, erkend veldwerker voor de protocollen. Zie ook www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu. Er zijn 16 boringen en een peilbuis geplaatst, tot een diepte van maximaal 2.2 m-mv. De boringen 11 tot en met 16 staan in het beton en asfalt in en rond de voormalige werkplaats. Deze boringen zijn voorafgegaan door een diamant-boring. Boring 1, op de locatie van de voormalige tank, is afgewerkt met een peilbuis met een filter van 1.2 tot 2.2 m-mv, bij een grondwaterstand van 0.6 m-mv. Bij de bemonstering op 19 maart zijn de pH, troebelheid en geleidbaarheid bepaald. De locaties van de boringen en peilbuis zijn terug te vinden in de schets in bijlage F.

Asbest Voor het asbest-onderzoek zijn handmatig vijf inspectiegaten gegraven met een oppervlak van 0.3 bij 0.3 meter, genummerd 6 tot en met 10. In de half-verharding aan de achterzijde van het terrein zijn op 22 maart met een kraan vijf sleuven gegraven, met een lengte van 2 meter en een breedte van 0.5 meter. De locaties van de gaten en sleuven zijn aangegeven op tekening in bijlage F. Het veldwerk heeft uit de volgende werkzaamheden bestaan. •

Uitgebreide inspectie van het terrein, uitzetten van de gaten en sleuven.

•

De bodem is ontgraven in lagen van circa 0.1 meter. De grond is uitgeharkt. Daarbij is een scheiding gemaakt tussen de fijne en grove fractie. Door middel van zeven en wegen is het percentage aan puin groter dan 20 mm vastgesteld. Er is visueel nergens asbest waargenomen op of in de bodem. Er zijn drie mengmonsters van grond en puin op asbest geanalyseerd. Mengmonster B, van de grond onder het asfalt en beton, is indicatief. Dit monster is samengesteld uit boringen in de verharding. Het asbest-onderzoek samengevat:

• •

tabel 1: asbest-onderzoek, omschrijving locatie

m-mv omschrijving

mm A, gat 7-10 0.7 mm B, B11-16, onder beton-asfalt 0.8 mm C, sleuf 1-5 0.5

3.3

kleiig, sporen puin kleiig, max sporen puin slakken, repac

asbest op mv visueel asbest in grond

mm asbest

neen neen neen

mm A, 14.9 kg mm B, 8.5 kg mm C, 27.8 kg

neen neen neen

Zintuiglijke waarnemingen, chemisch onderzoek Bij alle boringen is de grond zintuiglijk beoordeeld op bodemkundige eigenschappen en verdachte

4 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

afwijkingen. De bodem rond de woning en loods bestaat tot de maximale boordiepte uit klei. De bovengrond is licht humeus. Vanaf 0.5 m-mv wordt de klei matig siltig en grijs van kleur. De half-verharding van slakken en puin buiten beschouwing latend is er geen puin van betekenis waargenomen in de grond. Het weinige puin in de bovengrond bestaat geheel uit baksteen en dakpan. De half-verharding bestaat voor 100% uit bodemvreemd materiaal en is geen onderdeel van de bodem. Er is visueel nergens asbest in of op de bodem aangetroffen. De boorbeschrijvingen zijn opgenomen in bijlage C. Op basis van de doelstelling van het onderzoek en de bodemopbouw zijn tien grond(meng)monsters samengesteld. Tabel 2 is een overzicht van de monsters en analyses. tabel 2: boringen, peilbuis en analyses nr

boringen / peilbuis

m-mv

NEN analyses

1 2 3 4 5 6 7

B1 en 3 B1 en 2 B2 - 6 B7 - 10 B11 - 14 B15 en 16 sleuf 1 - 5

zandig klei klei klei, sporen baksteen klei klei klei, sporen steen

0.0 - 0.3 0.8 - 1.1 0.0 - 0.5 0.2 - 0.8 0.3 - 0.6 0.1 - 0.7 0.2 - 0.8

minerale olie minerale olie NEN 5740 grond en PFAS NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond NEN 5740 grond

8 9 10

mm A, gat 7-10 mm B, onder beton-asfalt mm C, sleuf 1-5

klei, sporen baksteen klei, sporen baksteen slakken - puin

0.7 0.8 0.5

asbest-grond, NEN 5896 asbest-grond, NEN 5896 asbest-puin, NEN 5896

11

pb 1

grondwater

1.2 - 2.2

NEN 5740 grwater

NEN-pakket grond - droge stof, lutum en organische stof, - zware metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), - PAK (10VROM) en PCB´s en olie. NEN-pakket grondwater - zuurgraad (pH), - zware metalen (barium, cadmium, molybdeen, kobalt, koper, kwik, lood, nikkel en zink), - vluchtige aromaten (benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xylenen en naftaleen) en olie, - vluchtige chloorkoolwaterstoffen (1,2-dichloorethaan, cis 1,2-dichlooretheen, 1,2-dichloorpropaan, tetrachloormethaan, 1,1,1-trichloorethaan, 1,1,2- trichloorethaan, trichlooretheen (tri), trichloormethaan.

5 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

4. Analyse, toetsing en interpretatie 4.1

Analyseresultaten grond De analysecertificaten en toets zijn opgenomen in bijlage B1. De toets is uitgevoerd conform de BoToVa-systematiek (Bodem Toets & Validatieservice). In de tabel zijn de naar standaard bodem omgerekende gehaltes opgenomen. De locaties van de boringen zijn terug te vinden in bijlage F. tabel 3 : analyses en toets grond (mg/kg ds), stand.bodem boring m-mv puin

B1 en 3 1 en 2 2-6 0-30 0.8-1.1 0-30 -

org.stof (%) dr.stof (%) lutum (%)

4 69.2 1

7-10 AW 0.2-0.8 sporen

TW IW

wonen industr B11-14 15-16 sleuf 1-5 0.3-0.6 0.1-0.7 0.2-0.8 sporen

2 6.1 4.7 75.6 71.9 74.7 1 21.1 21

zw metalen barium cadmium kobalt koper kwik lood molybdeen nikkel zink PAK 10VROM PCB´s olie C10-40 150 - <35

-

PFAS som PFOA som PFOS

6.2 • 1.7 •

indicatief

indus AW

-

0.6 6.8 15 103 40 115 190 0.15 0.8 50 290 530 1.5 96 35 67 140 430 720 1.5 21 0.02 0.5

0.2

1.2

4.3

54 0.83 210 86

190

200 6.8 0.04

1.9 1.4

530 100 720

1.9 74.7 22.9

3.0 4.2 71.4 74.2 21.5 21.5

-

-

0.69 •

AW

AW

industr

106 • 290 • -

7 3

- : geen overschrijding van de achtergrondwaarde, • : lichte verhoging, overschrijding van de achtergrondwaarde (AW), landbouw-natuur •• : matige verhoging, overschrijding van de tussenwaarde (TW).

In de boven- en ondergrond van het terrein aan de Kievitsweg worden geen tussenwaarden overschreden. Indicatief is de boven- en ondergrond van het terrein op basis van de stoffen uit het NEN 5740-pakket AW-kwaliteit. In de nieuwe Omgevingswet is dat landbouw-natuur. De klei direct onder de half-verharding aan de achterzijde van het perceel is indicatief industrie-kwaliteit, door een licht verhoogde zinkgehalte. Van de PFAS-componenten zijn de som PFOA en PFOS boven de achtergrondwaarde verhoogd in de bovengrond van de tuin rond de woning. Op basis van PFAS is de bovengrond industrie-kwaliteit.

Tank De boringen 1, 2 en 3 staan op de locatie van de voormalige bovengrondse dieseltank, achter de woning. Olie is niet verhoogd in de boven- of ondergrond van deze locatie. Conclusie van het onderzoek is dat de tank en het gebruik er van niet heeft geleid tot enige verontreiniging van de grond.

6 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

4.2

Resultaten asbest Voor het asbest-onderzoek zijn drie mengmonsters samengesteld van de puinhoudende grond van het buitenterrein en onder het beton van de bedrijfspanden. Er is bij de analyse onderscheid gemaakt in hecht-gebonden en niet-hechtgebonden asbest. Het laatste bestaat uit losse vezels en is de meest risicovolle. Het hecht-gebonden asbest is plaatmateriaal, waarvan losse vezels vrijkomen als het bewerkt wordt (zagen, snijden). tabel 4 : analyseresultaten en toets grond (mg/kg ds) omschrijving monster

m-mv

mm A, gat 7-10 0.7 mm B, B11-16, indicatief 0.8 mm C, sleuf 1-5 0.5

aantal deeltjes gewogen gehalte visueel asbest gewicht asbest tot, gewogen < 20 mm <20 mm >20 mm > 20 mm, mg mg/kg ds nul nul nul

<0.6 mg/kg ds <0.9 mg/kg ds <0.4 mg/kg ds

neen neen neen

-

<0.6 mg/kg ds <0.9 mg/kg ds <0.4 mg/kg ds

Asbest mm, < 20 mm Het lab heeft geen asbest kleiner dan 20 mm aangetoond in de drie mengmonsters. Ook in de fijne fractie, vezels kleiner dan 0.5 mm, is niets waargenomen door het lab. Asbest mm, >20 mm Er is visueel nergens asbest waargenomen.

7 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

4.3 Analyseresultaten grondwater Het analysecertificaat van het grondwater en de toets zijn opgenomen in bijlage B1. De locatie van de peilbuis is te vinden in de schets in bijlage F. tabel 4 : analyseresultaten grondwater (μg/l) peilbuis m-mv 19 maart 2024

pb 1 1.2-2.2

pH geleidbaarheid (μS/cm) grondwater, cm-mv troebelheid, NTU

6.8 1.000 65 36

metalen molybdeen cadmium barium koper kobalt lood nikkel zink kwik

120 • -

vluchtige aromaten benzeen tolueen ethylbenzeen xylenen naftaleen

-

vl. chl. koolwaterstoffen 1,2-dichloorethaan cis1,2-dichloorethenen tetrachlooretheen tetrachloormethaan 1,1,1-trichloorethaan 1,1,2-trichloorethaan trichlooretheen dichloorbenzenen chloorbenzenen monochloorbenzeen

-

minerale olie C10-40

-

SW TW

5

153

50

338

50

325

IW

- : geen overschrijding van de streefwaarde, • : lichte verhoging, overschrijding van de streefwaarde.

Peilbuis 1 staat op de locatie van de voormalige dieseltank. Het grondwater stond er medio maart op 0.6 m-mv. De pH, EC en troebelheid van het water kunnen als normaal voor deze bodem worden beschouwd. Voor barium wordt als enige de streefwaarde overschreden in het grondwater. Het metaal is landelijk verhoogd. Olie en aromaten zijn niet verhoogd.

8 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

5

Conclusie en aanbevelingen In maart 2024 is in opdracht van Herkon BV te Sliedrecht verkennend bodemonderzoek uitgevoerd op het terrein aan de Kievitsweg 134 in Ridderkerk. Kadastrale gegevens van de locatie zijn Ridderkerk G, nummer 4254. Op het terrein staan een woning en een loods uit 1935. De loods heeft een oppervlak van 480 m² en is gebruikt voor opslag en kleinschalig onderhoudswerk aan voertuigen. Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen ontwikkeling van de locatie. Het plan bestaat uit twintig woningen plus parkeerterrein. Wat eventuele bodemverontreiniging betreft is het terrein onverdacht, met als aandachtspunt een voormalige dieseltank. Er zijn zestien boringen en een peilbuis over de locatie verdeeld, tot een diepte van maximaal 2.3 m-mv. Het grondwater stond op het moment van het onderzoek op 0.6 m-mv. Voor het asbest-onderzoek zijn vijf inspectiegaten en vijf sleuven gegraven. Drie mengmonsters van grond en puin zijn op asbest geanalyseerd. Grond en grondwater zijn geanalyseerd op het NEN 5740-pakket, PFAS en asbest.

5.1

Conclusies De bodem rond de woning en loods bestaat tot de maximale boordiepte uit klei. De bovengrond is licht humeus. Vanaf 0.5 m-mv wordt de klei matig siltig en grijs van kleur. De half-verharding van slakken en puin buiten beschouwing latend is er geen puin van betekenis waargenomen in de grond. Het weinige puin in de bovengrond bestaat geheel uit baksteen en dakpan. De half-verharding heeft een oppervlak van 1.400 m² en bestaat voor 100% uit bodemvreemd materiaal en is geen onderdeel van de bodem. Er is visueel nergens asbest in of op de bodem aangetroffen.

Grond In de boven- en ondergrond van het terrein aan de Kievitsweg worden geen tussenwaarden overschreden. Indicatief is het grootste deel van de boven- en ondergrond van het terrein op basis van de stoffen uit het NEN 5740-pakket AW-kwaliteit. In de nieuwe Omgevingswet is dat landbouw-natuur. De klei direct onder de half-verharding aan de achterzijde van het perceel is indicatief industrie-kwaliteit, door een licht verhoogde zinkgehalte. Van de PFAS-componenten zijn de som PFOA en PFOS boven de achtergrondwaarde verhoogd in de bovengrond van de tuin rond de woning. Op basis van PFAS is de bovengrond industrie-kwaliteit. Het asfalt aan de voorzijde van het terrein blijkt uit analyse niet teerhoudend te zijn.

Grondwater In het grondwater is barium als enige licht verhoogd. Dat is landelijk het geval.

Tank De boringen 2, 3 en pb-1 staan op de locatie van de voormalige bovengrondse dieseltank, achter de woning. Olie is niet verhoogd in de boven- of ondergrond of het grondwater van deze locatie. Conclusie van het onderzoek is dat de tank en het gebruik er van niet heeft geleid tot enige bodemverontreiniging.

Asbest Er is visueel nergens asbest waargenomen. Het lab heeft geen asbest kleiner dan 20 mm aangetoond in de drie mengmonsters. Ook in de fijne fractie, vezels kleiner dan 0.5 mm, is niets waargenomen door het lab.

9 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

Conclusie, aanbevelingen De algemene kwaliteit van de grond en het grondwater van de locatie zijn geen belemmering voor de ontwikkeling van het terrein. De slakken en het puin zullen waarschijnlijk verwijderd moeten worden. Er hoeft daarbij geen rekening gehouden te worden met eventueel asbest. Als er grond van het terrein vrijkomt, dan kan deze op het perceel zelf worden hergebruikt. Bevoegd gezag bij de beoordeling van de resultaten van het onderzoek is de DCMR, namens Gemeente Ridderkerk.

5.2

Betrouwbaarheid Linge Milieu streeft naar een zo groot mogelijke representativiteit van het onderzoek. Het onderhavig onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden en Kwalibo. De resultaten van het onderzoek zijn echter gebaseerd op een beperkt aantal boringen en analyses. Het in Ridderkerk uitgevoerde bodemonderzoek is een momentopname. Naarmate de periode tussen de uitvoering van het onderzoek en het gebruik van de resultaten langer wordt, zal meer voorzichtigheid betracht dienen te worden bij het gebruik van de resultaten van dit rapport.

10 bodemonderzoek Kievitsweg 134 Ridderkerk, maart '24

bijlage A: Toelichting onderzoek Toetsing van de analyseresultaten wordt uitgevoerd met behulp van de Botova-systematiek (Bodem Toets & Validatieservice). Deze richtlijn is van kracht sinds 1 november 2013.

achtergrondwaarde De achtergrondgehaltes voor Nederlandse bodems of detectielimiet van de toegepaste analysemethode. De achtergrondwaarden worden beschouwd als indicatieve concentratieniveaus, waarboven wel en waaronder geen sprake is van aantoonbare verontreiniging. De achtergrondwaarden zijn afhankelijk gesteld van het organische stof- en lutum(klei)gehalte.

criterium voor nader onderzoek, tussenwaarde In het kader van de Wet bodembescherming wordt nader onderzoek wenselijk geacht als er sprake kan zijn van een ernstig gevaar voor vermindering van de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, plant of dier heeft. Als het gehalte van één of meer stoffen het criterium voor nader onderzoek overschrijdt, wordt aangenomen dat in principe sprake kan zijn van dergelijk risico. Of dit inderdaad het geval is, wordt vastgesteld in het nader onderzoek. Overigens kan afhankelijk van de situatie, ook gehalten lager dan dit criterium een nader onderzoek gewenst zijn.

interventiewaarde De interventiewaarden zijn het gehalte aan verontreiniging in grond of grondwater waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, plant of dier. Bij gehaltes boven de interventiewaarde zijn sprake zijn van ernstige bodemverontreiniging. De interventiewaarden zijn vastgesteld voor grond, slib en grondwater en gelden voor land- en waterbodems. Voor de interventiewaarden geldt dat zowel ze humaan- als ecotoxicologisch onderbouwd zijn. Verder geldt dat ze gedimensioneerd zijn, om in geval van ernstige bodemverontreiniging te spreken dient het gemiddelde aangetroffen gehalte minimaal 25 m 3 grond of 100 m3 grondwater hoger te zijn dan de interventiewaarden. De waarden zijn afhankelijk van het organisch stof- en lutumgehalte. Als een geval van ernstige verontreiniging vastgesteld is, moet saneringsonderzoek uitgevoerd te worden.

Veldwerk Ruimtelijke verdeling boringen/peilbuizen Als er sprake is van onverdacht terrein worden de boringen ruimtelijk verdeeld. Van een verdachte locatie is sprake als er op die plaats activiteiten plaatsvinden of in het verleden plaats hebben gevonden, die kunnen leiden tot verontreiniging, ofwel als in de toekomst activiteiten gaan worden uitgevoerd die tot verontreiniging kunnen leiden. Het aantal boringen is afhankelijk van de oppervlakte van de locatie en van de mogelijke verspreiding van verontreiniging. Soms wordt gekozen voor een gecombineerde onderzoeksstrategie: de bodemkwaliteit voor het gehele terrein wordt bepaald volgens de strategie voor een onverdacht of homogeen verdacht terrein, terwijl verdachte locaties apart worden onderzocht. Bemonstering Meestal worden boringen handmatig gezet met een zogenaamde edelmanboor. In andere gevallen wordt gebruik gemaakt van een puin- of pulsboor. Soms is een verharding aanwezig die niet tijdelijk verwijderd kan worden: in beton- of asfalt worden met een diamantboor gaten geboord om de ondergrond te kunnen bereiken. Regelmatig komt het voor dat losse verhardingsmaterialen zijn aangebracht (met name puin). Om die reden moeten boringen soms (gedeeltelijk) worden uitgevoerd met een slagguts, een ramguts of een compressorhamer. In één of meer boorgaten worden peilbuizen geplaatst om grondwatermonsters te kunnen nemen.

Peilbuizen zijn PVC of HDPE buizen die over een lengte van één of twee meter zijn geperforeerd. Het filterdeel wordt zo afgesteld dat grondwater van een specifieke diepte wordt bemonsterd. In het veld wordt van elke onderscheiden bodemlaag een grondmonster genomen, met dien verstande dat afwijkende of verontreinigde bodemlagen apart worden bemonsterd. De maximale laagdikte per monster is

50 cm. De grondmonsters worden verpakt in glazen potten die volledig worden gevuld en worden afgesloten met neopreen deksels. De monsters worden gekoeld bewaard. Voor het verkrijgen van een representatief grondwatermonster wordt de peilbuis gespoeld, direct na plaatsing en voorafgaand aan de bemonstering. Bemonstering vindt in principe plaats na minimaal een week standtijd. Zintuiglijk onderzoek In het veld wordt grond opgeboord en grondwater opgepompt. De resultaten van het zintuiglijk onderzoek worden opgenomen in het rapport. Mede op basis van deze resultaten wordt beslist welke monsters op welke chemische stoffen worden geanalyseerd. Het zintuiglijk onderzoek is te splitsen in: ▪

Lithologisch onderzoek, waarbij de opgeboorde grondsoorten worden geclassificeerd. Dit is onder andere nodig omdat de natuurlijke achtergrondconcentraties van stoffen verschillen per grondsoort. Ook de adsorptie van stoffen aan bodemdeeltjes en daarmee de snelheid van verspreiding van verontreinigingen varieert met de grondsoort.

▪

Onderzoek naar verontreiniging, waarbij waarneembare afwijkingen in of aan het bodemmateriaal worden beschreven. Hierbij wordt gezocht naar zichtbaar bodemvreemd materiaal zoals puin en afval, en naar geuren van bodemvreemd materiaal, zoals olie en oplosmiddelen.

Waarnemen minerale olie en vluchtige aromaten De eigenschappen van olie kunnen sterk variëren. Zogenoemde zware oliën (lange koolstofketens) zijn niet of slecht te ruiken. Bij twijfel wordt vaak gebruik gemaakt van de 'oliepan-methode'. Daarbij wordt de grond verkruimeld in een schaal met water. Het verschijnen van een oliefilm op het water is een teken dat er olie in de grond aanwezig kan zijn. Dit kan dan worden gecontroleerd met een analyse.

Chemisch onderzoek Als bij het zintuiglijk onderzoek geen afwijkingen worden aangetroffen in de grond, mogen mengmonsters worden samengesteld, van maximaal tien monsters. Voor analyse op mengmonsters wordt gekozen om zoveel mogelijk informatie te verkrijgen tegen relatief beperkte analysekosten. Het risico hierbij is dat in het mengmonster een lichte/matige/sterke verontreiniging wordt aangetroffen, waarbij niet duidelijk is of alle monsters in dezelfde mate zijn verontreinigd, ofwel dat één of enkele monsters relatief sterk zijn verontreinigd. Indien een dergelijke situatie optreedt, dan worden in principe de individuele monsters van waaruit dat mengmonster was samengesteld, geanalyseerd op de betreffende stof. Op die manier wordt vastgesteld hoe de verontreiniging is verdeeld over de monsters. In principe wordt overgegaan op het uitsplitsen van mengmonsters als de tussenwaarde wordt overschreden. ls er sprake is van een onverdacht terrein, dan worden minimaal twee grondmengmonsters en één grondwatermonster geanalyseerd. Dit zijn de zogeheten NEN-analysepakketten. Als er sprake is van aandachtspunten waarbij bekend is om welke verontreinigende stoffen het gaat, of indien het onderzoek wordt uitgevoerd om de nulsituatie te bepalen, worden de betreffende monsters onderzocht op de relevante stoffen.

In het kader van het chemisch onderzoek worden in het algemeen monsters die tijdens het zintuiglijk onderzoek als afwijkend zijn beoordeeld, niet gemengd. Wel wordt met mengmonsters gewerkt indien een homogene afwijkende laag wordt aangetroffen, bijvoorbeeld een puinhoudende verhardingslaag. Grondwatermonsters worden in principe nooit gemengd. Voor het chemisch onderzoek worden de grond- en grondwatermonsters aangeleverd bij een onafhankelijk STERLAB laboratorium.

bijlage B1

analyseresultaten grond Kievitsweg 134 Ridderkerk

maart 2024

Linge Milieu BV T.a.v. Arjan Vlasblom Poppelenburgerstraat 52 4191 ZT GELDERMALSEN NETHERLANDS

Analysecertificaat Datum: 05-Mar-2024

Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw datum aanlevering monster(s)

2024026744/1 24-20aa Ridderkerk kievietsweg 134 01-Mar-2024

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. De analyse resultaten hebben alleen betrekking op het beproefde object. De grondmonsters worden tot 4 weken na datum ontvangst bewaard en watermonsters tot 2 weken na datum ontvangst. Zonder tegenbericht worden de monsters nadien afgevoerd. Indien de monsters langer bewaard dienen te blijven verzoeken wij U dit exemplaar uiterlijk 1 werkdag voor afloop van de standaardbewaarperiode ondertekend aan ons te retourneren. Voor de kosten van het langer bewaren van monsters verwijzen wij naar de prijslijst.

Bewaren tot: Datum:

Naam:

Handtekening:

Wij vertrouwen erop uw opdracht hiermee naar verwachting te hebben uitgevoerd, mocht U naar aanleiding van dit analysecertificaat nog vragen hebben verzoeken wij U contact op te nemen met de afdeling Verkoop en Advies.

Met vriendelijke groet, Eurofins Analytico B.V.

Ing. A. Veldhuizen Technical Manager

Eurofins Analytico B.V. Gildeweg 42-46 NL-3771NB Barneveld +31 (0)34 242 63 00 Info-env@eurofins.nl www.eurofins.nl

Venecoweg 5 B-9810 Nazareth +32 (0)9 222 77 59 belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

24-20aa Ridderkerk kievietsweg 134

Certificaatnummer/Versie Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

info@lingemilieu.nl

Analyse

Eenheid

1

2

Uitgevoerd

Uitgevoerd

% (m/m)

71.9

74.7

2024026744/1 01-Mar-2024 05-Mar-2024 05-Mar-2024/14:18 A,B,C 1/2

Voorbehandeling

Cryogeen malen Bodemkundige analyses

S

Droge stof

S

Organische stof

% (m/m) ds

6.1

4.7

Gloeirest

% (m/m) ds

92

94

Korrelgrootte < 2 µm (Lutum)

% (m/m) ds

21.1

21.0

S

Metalen

S

Barium (Ba)

mg/kg ds

87

76

S

Cadmium (Cd)

mg/kg ds

0.45

0.29

S

Kobalt (Co)

mg/kg ds

9.1

7.5

S

Koper (Cu)

mg/kg ds

19

15

S

Kwik (Hg)

mg/kg ds

0.090

0.071

S

Molybdeen (Mo)

mg/kg ds

<1.5

<1.5

S

Nikkel (Ni)

mg/kg ds

24

22

S

Lood (Pb)

mg/kg ds

43

36

S

Zink (Zn)

mg/kg ds

100

69

Minerale olie (C10-C12)

mg/kg ds

<3.0

<3.0

Minerale olie (C12-C16)

mg/kg ds

<5.0

<5.0

Minerale olie (C16-C21)

mg/kg ds

<5.0

<5.0

Minerale olie (C21-C30)

mg/kg ds

21

<10

Minerale olie (C30-C35)

mg/kg ds

13

7.8

Minerale olie (C35-C40)

mg/kg ds

<7.0

<7.0

Minerale olie totaal (C10-C40)

mg/kg ds

45

<35

Minerale olie

S

Zie bijl.

Chromatogram olie (GC) Polychloorbifenylen, PCB

S

PCB 28

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

S

PCB 52

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

S

PCB 101

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

Nr. Uw monsteromschrijving

1

B2-6 (0-50), 02: 0-30, 03: 0-30, 04: 0-50, 05: 0-50, 06: 0-50

2

B7-10 (0.2-0.8), 07: 30-80, 08: 20-50, 09: 20-50, 10: 20-50

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

Grond (AS3000) Grond (AS3000)

14111800 14111802

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

S S S

24-20aa Ridderkerk kievietsweg 134

Certificaatnummer/Versie Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

info@lingemilieu.nl

Analyse

Eenheid

1

PCB 118

mg/kg ds

<0.0010

PCB 138

mg/kg ds

0.0017

1)

<0.0010

2)

<0.0010

2024026744/1 01-Mar-2024 05-Mar-2024 05-Mar-2024/14:18 A,B,C 2/2

2

<0.0010

PCB 153

mg/kg ds

0.0020

S

PCB 180

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

S

PCB (som 7) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0072

0.0049

3)

Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK

S

Naftaleen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

S

Fenanthreen

mg/kg ds

0.062

<0.050

S

Anthraceen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

S

Fluorantheen

mg/kg ds

0.14

0.074

S

Benzo(a)anthraceen

mg/kg ds

0.075

<0.050

S

Chryseen

mg/kg ds

0.073

<0.050

S

Benzo(k)fluorantheen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

S

Benzo(a)pyreen

mg/kg ds

0.073

<0.050

S

Benzo(ghi)peryleen

mg/kg ds

0.060

<0.050

S

Indeno(123-cd)pyreen

mg/kg ds

0.065

<0.050

S

PAK VROM (10) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.65

0.39

Nr. Uw monsteromschrijving

1

B2-6 (0-50), 02: 0-30, 03: 0-30, 04: 0-50, 05: 0-50, 06: 0-50

2

B7-10 (0.2-0.8), 07: 30-80, 08: 20-50, 09: 20-50, 10: 20-50

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

Grond (AS3000) Grond (AS3000)

14111800

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.ridderkerk.nl/api/v1/meetings/1083/documents/38920