Bijlage 1 Input zienswijze TalentHub-huisvesting arbeidsmigranten.pdf

Bijlage 1: Input zienswijze TalentHub/huisvesting arbeidsmigranten De provincie Zuid-Holland staat de komende jaren voor grote transities op het gebied van energie, circulariteit, digitalisering, arbeidsmarkt en verstedelijking. Economische clusters spelen daarin een sleutelrol. Dutch Fresh Port (DFP) – het grootste agro-, vers- en foodlogistiek centrum van Europa – is zo’n strategisch cluster: een motor voor werkgelegenheid, export, innovatie en brede welvaart. Als stelselverantwoordelijke voor ruimtelijke ordening speelt de provincie een bepalende rol in het mogelijk maken van innovatieve functies die bijdragen aan deze transities. De TalentHub past binnen dat kader en ondersteunt de provinciale verantwoordelijkheid voor een toekomstbestendige economische en sociale infrastructuur. Tussen Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam vormt DFP een internationaal knooppunt dat dagelijks miljoenen consumenten bedient. De energietransitie, circulaire economie, eiwittransitie en snelle technologische ontwikkelingen (AI, robotisering, digitalisering) veranderen de dynamiek van het gebied en stellen hoge eisen aan arbeidsmarkt, mobiliteit en leefkwaliteit. Om toekomstbestendig te blijven richting 2040 is daarom het gezamenlijke Gebiedsperspectief DFP 2040 met het uitvoeringsprogramma opgesteld.

Dit perspectief is medeondertekend door de provincie ZuidHolland, de gemeenten Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam én de MRDH. Deze gezamenlijke koers sluit direct aan op de provinciale ambities uit de Omgevingsvisie ZuidHolland, de arbeidsmarktagenda, het PPLG en de brede-welvaartdoelstellingen. De TalentHub vormt daarmee geen afwijking op provinciaal beleid, maar een concrete uitvoering ervan in één van de belangrijkste economische clusters van de provincie. DFP staat voor substantiële groei in bedrijven en werkgelegenheid. Juist deze groei maakt zichtbaar dat de huidige woning- en arbeidsmarktsystemen piepen en kraken: personeel is schaars, reistijden zijn hoog en versnipperde logieslocaties zetten leefbaarheid en handhaving onder druk. Traditionele arbeidsmigrantenhuisvesting biedt geen antwoord op die opgaven. Bedrijven werken daarom steeds meer samen in ontwikkeling, loopbanen en brede welvaart: zo is bij bijvoorbeeld Bakker Barendrecht inmiddels 90% van de teamleiders intern doorgegroeid vanaf de werkvloer. Dat vraagt om een omgeving die niet alleen opvangt, maar ontwikkelt. Zonder een integrale oplossing voor wonen, leren en werken ontstaat een situatie waarin groei van het cluster stagneert, bedrijven opdrachten moeten weigeren, arbeidsproductiviteit daalt en druk op mobiliteit en woningmarkt verder toeneemt.

Daarmee komen ook de provinciale bredewelvaartsdoelen, de energie- en mobiliteitstransitie en de concurrentiepositie van Zuid-Holland direct onder druk te staan. Daarom introduceren de drie gemeenten, MRDH, DFP-bedrijven, sportverenigingen, maatschappelijke partners en de provincie gezamenlijk een nieuwe aanpak: de TalentHub. De TalentHub heeft geen woonfunctie en vormt daarmee geen uitbreiding van het woningbouwprogramma; het betreft tijdelijk, beheerd logies dat ruimtelijk, juridisch en feitelijk losstaat van de woningvoorraad. De TalentHub vertrekt nadrukkelijk vanuit talent en toekomstperspectief, niet vanuit de term ‘arbeidsmigrant’. Bewoners – arbeidsmigranten, nieuwe Nederlanders en studenten – worden begeleid in leerpaden, taal, sport, gezondheid, werkvloercoaching en doorstroom naar opleiding of woning. Lokale sport- en cultuurverenigingen zijn hierbij actief betrokken: zij verbinden nieuwe inwoners met de gemeenschap en versterken sociale cohesie.

De TalentHub is daarmee veel meer dan logies: het is een schaalbaar ecosysteem voor wonen, werken, leren en brede welvaart, dat niet alleen DFP ondersteunt, maar als blauwdruk kan worden ingezet in andere Zuid-Hollandse clusters (zoals logistiek, energie, maakindustrie en glastuinbouw). 1. Waarom de TalentHub juist nu noodzakelijk is DFP telt duizenden werknemers, waarvan een substantieel deel arbeidsmigranten. Zonder kwalitatief goede, gecontroleerde en gebiedsgebonden huisvesting komt de continuïteit van het cluster onder druk te staan. Tegelijkertijd lopen gemeenten aan tegen: -

Druk op de woningmarkt en verdringingseffecten Versnipperde logieslocaties, moeilijk handhaafbaar Gebrek aan integratie, taal en begeleiding Onvoldoende doorstroom voor inwoners van kwetsbare wijken in Rotterdam-Zuid en omliggende gemeenten

Uit recente arbeidsmarktanalyses binnen DFP blijkt dat het cluster richting 2030 te maken krijgt met een tekort van naar verwachting >1.000 medewerkers in logistiek, techniek, AGF en ondersteunende functies. Zonder gebiedsgebonden logies en ontwikkelcapaciteit zal dit tekort niet worden ingevuld, met direct effect op de continuïteit van het cluster en de regionale economie. Deze opgaven vragen om een structurele oplossing die verder gaat dan klassieke arbeidsmigrantenhuisvesting. 2. De TalentHub DFP – een integraal, mensgericht en juridisch geborgd model De TalentHub DFP vervangt tijdelijke huisvesting door een co-living ecosysteem dat direct is gekoppeld aan werk, leertrajecten en lokale integratie. De kern: -

500 tijdelijke logiesplekken, juridisch geborgd via een hotelconcept, zonder woonbestemming Begeleide doelgroepmix (70/30): arbeidsmigranten, nieuwe Nederlanders gecombineerd met studenten, starters en lokale werknemers Volledige lokale verankering via taal, sport, cultuur, werkvloercoaching en buddyprogramma’s (elke bewoner krijgt buddy/coach vanuit DFP-bedrijf) Bedrijven betalen én begeleiden: leerpaden, sportfaciliteiten, community-events, integratie Heldere doorstroomgarantie én ≥60% van de bewoners komt vanuit Rotterdam en laat daar woonruimte achter → directe verlichting van de woningmarkt

Dit is geen woongebouw, maar een arbeidsgedreven ontwikkel- en integratieomgeving, ontwikkeld samen met DFP-bedrijven, Rabobank, Homeflex, Kobus, LPC, MRDH en gemeenten. 3. Waarom realisatie uitsluitend op DFP mogelijk is De TalentHub werkt alleen als deze direct naast de DFP-bedrijven ligt, omdat: -

Taal en begeleiding plaatsvinden op de werkvloer Buddy’s en coaches dagelijks beschikbaar zijn bij de omliggende bedrijven Sport- en communityvoorzieningen door bedrijven worden opengesteld Doorstroom en matching alleen functioneren met fysieke nabijheid De doelgroep grotendeels werkt in onregelmatige diensten (logistiek, AGF, techniek) → wonen op loop-/fietsafstand is noodzakelijk

In samenwerking met de drie gemeenten zijn alternatieve locaties onderzocht, waaronder gemengde gebieden, transformatiezones en andere bedrijventerreinen. Geen daarvan voldoet aan de noodzakelijke voorwaarden van nabijheid, integratie, bereikbaarheid, arbeidstijden en werkvloerbegeleiding. Alleen een locatie binnen het cluster maakt het integrale TalentHub-model uitvoerbaar. Binnen DFP is een geschikte kavel beschikbaar op Nieuw Reijerwaard. Een alternatieve locatie buiten het cluster maakt het concept feitelijk onmogelijk en ondermijnt de doelen van het Gebiedsperspectief 2040. 4. Ruimtelijke inpassing en ZHOV De Omgevingsverordening Zuid-Holland staat functiemenging op bedrijventerreinen met milieucategorie 4.1 niet toe. Artikel 7.52 lid 7 ZHOV biedt echter de mogelijkheid om af te wijken wanneer sprake is van een zwaarwegend algemeen belang. Dat zwaarwegend belang is hier evident aanwezig: 1. Economische continuïteit van een cluster met €6,5 miljard exportwaarde en duizenden banen 2. Arbeidsmarkt functioneren: zonder logies op loopafstand is groei onmogelijk 3. Woningmarkt ontlasting: 60% van de TalentHub-bewoners laat woonruimte achter in Rotterdam 4. Sociale cohesie en leefbaarheid: beëindiging versnipperde logies en wildgroei; gecontroleerde, veilige omgeving met 24/7 beheer 5. Brede welvaart: hogere participatie, minder uitval, betere doorstroom en integratie 6.

Gebiedsafspraken reeds ondertekend door provincie en gemeenten (Gebiedsperspectief 2040) 7. Schaalbaarheid naar andere clusters in Zuid-Holland (logistiek, energie, maakindustrie) Deze afwijking creëert geen precedent voor andere terreinen met milieucategorie 4.1, omdat het uitsluitend gaat om een juridisch geborgd logiesconcept dat rechtstreeks gekoppeld is aan een specifiek cluster en niet leidt tot permanente bewoning. Het gaat om een uitzonderlijke combinatie van factoren die elders in de provincie niet reproduceerbaar is zonder vergelijkbare clusterlogica en integrale regie. De locatiekeuze en het model sluiten volledig aan op de provinciale doelen rondom energie, mobiliteit, circulariteit, arbeidsmarkt en brede welvaart. Hiermee wordt precedentwerking nadrukkelijk voorkomen: deze ruimtelijke afwijking is uitsluitend toepasbaar in situaties waar een vergelijkbaar cluster, vergelijkbare arbeidsmarktstructuur en vergelijkbare integrale governance aanwezig zijn. 5. Waarom de TalentHub voldoet aan de voorwaarden van artikel 7.52 lid 7 ZHOV A. Geen reguliere woningbouw – Juridisch geborgd hotelconcept – Geen vorming van of adressering als huishoudens – Expliciete uitsluiting van permanente bewoning (uitsluiten precedentwerking woningbouw) B.

Versterkt het bedrijventerrein – Verhoogt arbeidscontinuïteit – Vermindert mobiliteitsdruk – Verhoogt productiviteit en beschikbaarheid van personeel

C. Dient een zwaarwegend algemeen belang – Arbeidsmarkt, woningmarkt, integratie, handhaving en brede welvaart D. Geen haalbaar alternatief buiten het terrein – Arbeidsintegratiemodel werkt alleen bij directe nabijheid – Alternatieve locaties vergroten reistijden en mobiliteitsdruk E. Zorgvuldig, veilig en handhaafbaar – 24/7 toezicht – SNF-gecertificeerd logies – Nachtregister, huisregels, escalatiemodel – Gemeenten volledig in control Bovenwettelijke borging via aanvullende lokale beheereisen en een verplicht sociaal programma (taal, begeleiding, integratie), waardoor het kwaliteitsniveau substantieel boven de SNFminimumstandaard ligt. Het belang van de TalentHub overstijgt de drie betrokken gemeenten en draagt aantoonbaar bij aan provinciale doelen op het gebied van arbeidsmarkt, brede welvaart, economie, bereikbaarheid en integratie. Daarmee voldoet deze ontwikkeling aan de essentie van artikel 7.52 lid 7 ZHOV: een ruimtelijke afwijking uitsluitend bij een zwaarwegend provinciaal belang. 6. Verzoek aan de Provincie Zuid-Holland Wij verzoeken de provincie om: – – – –

Actief mee te denken over de ruimtelijke inpassing van de TalentHub op Nieuw Reijerwaard Binnen de Omgevingsverordening de benodigde uitzonderingsruimte te formuleren op basis van artikel 7.52 lid 7 ZHOV Bestuurlijk te bevestigen dat de TalentHub past binnen de provinciale doelen voor arbeidsmarkt, woningmarkt, leefbaarheid en brede welvaart De TalentHub, samen met gemeenten, DFP en MRDH, te positioneren als pilot en blauwdruk voor andere Zuid-Hollandse clusters.

Dit verzoek brengt geen enkele financiële verplichting voor de provincie met zich mee; de ontwikkeling, realisatie en exploitatie van de TalentHub worden volledig gedragen door gemeenten, bedrijfsleven en maatschappelijke partners. Wij stellen voor om samen met de provincie een integraal procespad te bepalen voor toetsing, juridische borging en ruimtelijke inpassing, zodat alle partijen tijdig, transparant en in één lijn opereren. Wij lichten de maatschappelijke waarde, juridische borging en schaalbaarheid graag toe in een bestuurlijk overleg.