Bijlage 1 Concept Beleidsplan 2023-2027.pdf

Beleidsplan 2023·2027 Wij zijn er altijd: de veiligheidspartner in het meest complexe risicogebied van Nederland

Samenwerken aan zorg en veiligheid

Beleidsplan 2023-2027

Beleidsplan VRR

2023·2027

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Leeswijzer

4

Deel 1: De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

5

De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

6

Samenwerking met partners

9

Missie en visie

13

Regionaal Risicoprofiel 2022-2025

14

Deel 2: Doelstellingen 2023-2027

16

1 Voorbereid op de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen

17

Hoogbouw

18

1.2 Maatschappelijke impact digitale verstoringen

19

1.3 De energietransitie

20

1.4 Klimaatverandering

22

2 De expert in omgevingsveiligheid voor gemeenten, bedrijven, partners en inwoners

24

2.1 Adviestaken domein Risicobeheersing

25

2.2 Adviseur voor een veilige en gezonde leefomgeving

28

2.3 Veiligheid in het haven- en industriegebied

30

3 Een betrouwbare hulp- en zorgverleningsorganisatie

31

3.1 Operationeel Plan Brandweerzorg

32

3.2 Goede en tijdige ambulancezorg

34

3.3 Vakbekwaamheid

35

3.4 Piketorganisatie versterken

37

4 Het samenwerkingsplatform voor veiligheid

38

4.1 Netwerkfunctie veiligheidsregio’s

39

4.2 Bevolkingszorg

41

4.3 Multi Intelligence Center

43

5. Klaar voor de toekomst

45

5.1 Wendbaar

46

5.2 Duurzaam

49

5.3 Open en transparant

50

5.4 Informatievoorziening op orde

51

Vaststelling

52

2

Beleidsplan 2023-2027

Voorwoord Voor u ligt het Beleidsplan 2023-2027 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. De VRR is dé veiligheidspartner op het gebied van fysieke veiligheid in het meest complexe risicogebied van Nederland. De VRR voorziet gemeenten, bedrijven en burgers van betrouwbare en integrale adviezen om een veilige leefomgeving te creëren. De VRR is een betrouwbare hulp- en zorgverleningsorganisatie die 24 uur per dag, zeven dagen per week de veiligheid van de burgers in de regio Rotterdam-Rijnmond waarborgt. En de VRR beschikt over een robuuste crisisorganisatie. Dat maakt de VRR op het gebied van fysieke veiligheid tot het platform waar alles samenkomt. In dit Beleidsplan 2023-2027 is te lezen wat de komende jaren van de VRR is te verwachten en hoe de VRR zich verder wil ontwikkelen om ook de incidenten van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Dit is een tijd van waarin zich grote veranderingen voordoen. Op het gebied van omgevingsveiligheid, met een fundamentele stelselwijziging in het omgevingsrecht. Ontwikkelingen als klimaatverandering, de energietransitie en dreiging van digitale verstoringen. De huidige maatschappij heeft niet meer alleen te maken met ‘klassieke’ branden en incidenten, maar ook met nieuwe crises, die de samenleving ingrijpend kunnen ontwrichten. Het takenpakket van de VRR verandert en verbreedt geleidelijk, maar wel onherroepelijk.

Dit vraagt om inzicht en deskundigheid als het gaat om risico’s rond nieuwe vormen van energie en energieopslag, van extreem weer en hoogwater, rond (ultra)hoogbouw en digitale verstoringen. Het vraagt om geoefend en getraind personeel in ambulances en brandweerauto’s, maar ook in crisisstaven, op kantoor en in de meldkamer. En bovendien moet een organisatie als de VRR in staat zijn om inspanningen voor langere tijd vol te houden in samenwerking met de ketenpartners. Ook de beschikbaarheid van informatie is cruciaal om de juiste besluiten te kunnen nemen. Maar daarbij mag de VRR ook de beveiliging van deze informatie niet uit het oog verliezen. Ook de voortgang na de evaluatie Wet veiligheidsregio’s vraagt om herbezinning op de rol, taak en verantwoordelijkheid van de VRR. Crisisbeheersing en brandweerzorg van veiligheidsregio’s dienen verder versterkt te worden. Samen met het bestuur zijn deze ontwikkelingen in het werk uitvoerig besproken. De regiogemeenten geven steun in het streven de verdere ontwikkeling van de VRR mogelijk te maken en te verankeren. In dit beleidsplan is vastgesteld welke zaken met prioriteit aangepakt worden en wat de doelen zijn voor de beleidsperiode 2023-2027. De VRR beweegt mee met de veranderingen die op haar afkomen maar realiseert zich ook dat de wereld van morgen er ineens heel anders uit kan zien.

Terwijl dit Beleidsplan werd geschreven leek de pandemie in een endemische fase gekomen en brak de oorlog uit in Oekraïne. Het is moeilijk te voorzien wat de wereld te wachten staat en wat dit voor effect heeft op de VRR. De grote veranderingen in de maatschappij en de snelle technologische ontwikkelingen maken het bijna een onmogelijke opgave om het beleid voor de komende vier jaar vast te leggen. Met het Algemeen Bestuur is daarom afgesproken dat de VRR de maatschappelijke ontwikkelingen scherp in de gaten houdt en wanneer dit vraagt om een bijstelling of aanvulling van het takenpakket dit expliciet met het Algemeen Bestuur wordt besproken. Onveranderd blijft dat de VRR zich 24 uur per dag en zeven dagen in de week inzet voor de veiligheid van de inwoners van deze regio. Arjen Littooij Algemeen directeur VRR

Leeswijzer Het Beleidsplan 2023-2027 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat in op de organisatie van de VRR, de samenwerkingspartners, het Regionaal Risicoprofiel en de missie en visie van de VRR. Dit deel geeft een beeld van wat de VRR is en doet. Het tweede deel van het Beleidsplan is een uitwerking van de Ontwikkelagenda. In dit deel staat beschreven wat de strategische doelen van de VRR zijn en wat er de komende beleidsperiode te doen is om die doelen te bereiken. Het tweede deel van het Beleidsplan 2023-2027 bestaat uit vijf hoofdstukken: 1. Voorbereid op de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen 2. De expert in omgevingsveiligheid voor gemeenten, bedrijven, partners en inwoners 3. Een betrouwbare hulp- en zorgverleningsorganisatie 4. Het samenwerkingsplatform voor veiligheid 5. Klaar voor de toekomst

4

Beleidsplan 2023-2027

Deel 1: De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Samenwerking met partners Missie en Visie Regionaal Risicoprofiel

De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) is een overheidsorganisatie die namens de dertien aangesloten gemeenten (vanaf 1 januari 2023) in de regio taken uitvoert op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, risicobeheersing, brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening. De VRR staat voor ‘samen sterk’ in hulp- en zorgverlening en in risico- en crisisbeheersing. De VRR doet dit door een gezamenlijke inzet van hulpverleningsdiensten, burgers en bedrijfsleven. Hierdoor kan leed en schade bij incidenten worden voorkomen of beperkt.

Bestuurlijke inrichting Elk college van burgemeester en wethouders draagt vanuit de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) zorg voor brandweer, rampenbestrijding en crisisbeheersing en voor de organisatie van de geneeskundige hulpverlening in zijn gemeente. Aan het hoofd van de VRR staat het Algemeen Bestuur (AB). Dit bestaat uit de burgemeesters van de aangesloten gemeenten. Het AB stelt de hoofdlijnen van het te voeren beleid en de financiële kaders vast. Ieder lid legt aan zijn of haar gemeenteraad verantwoording af over het beleid van de VRR. De leden van het AB kiezen uit hun midden een Dagelijks Bestuur (DB). Conform artikel 12 van de Wet Veiligheidsregio’s worden de hoofdofficier van justitie en de coördinerend Dijkgraaf van de Waterschappen uitgenodigd om deel te nemen aan de vergaderingen van het Algemeen Bestuur. Ook de leden van de Veiligheidsdirectie worden uitgenodigd om als adviseur aanwezig te zijn. De Veiligheidsdirectie is het hoogste ambtelijke orgaan op het terrein van risicobeleid, rampenbestrijding, crisisbeheersing en multidisciplinair grootschalig trainen, oefenen en optreden. Het is het adviesorgaan van het DB en AB van de VRR.

Deelnemers aan de Veiligheidsdirectie zijn functionarissen van de VRR, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), DCMR Milieudienst Rijnmond, politie Eenheid Rotterdam, gemeente Rotterdam, Openbaar Ministerie, de Waterschappen, het Havenbedrijf Rotterdam en de coördinerend gemeentesecretaris. De Veiligheidsdirectie wordt geadviseerd door de Adviesraad Risico- en Crisisbeheersing (ARC). Wet veiligheidsregio’s De Wvr is op 1 oktober 2010 in werking getreden en beschrijft de wettelijke taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio. Eind 2020 is deze wet geëvalueerd. Geconcludeerd is dat het huidige stelsel van crisisbeheersing en brandweerzorg goed functioneert. Het blijft als uitgangspunt dienen en gezocht wordt naar verbeteringen op onderdelen. Aanpassing van de wet zal in een volgende kabinetsperiode plaatsvinden en valt dus binnen de beleidsperiode 2023-2027. De VRR is nauw betrokken bij het

6

Beleidsplan 2023-2027 programma ‘Versterking crisisbeheersing en brandweerzorg’ van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Doel van dit programma is de ontwikkeling van één goed functionerend, landelijk dekkend, samenhangend, toekomstbestendig stelsel met een bijbehorend integraal wettelijk kader dat betrekking heeft op de crisisbeheersing en de brandweerzorg. De VRR levert vanuit haar kennis en ervaring een bijdrage. De organisatie van de VRR De organisatie is opgebouwd langs de verschillende wettelijke taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio. We onderscheiden vier soorten taken: uitvoeren (bijv. de repressieve taak brandweer), adviseren (bijvoorbeeld evenementenadvies of brandweeradvies bij hoogbouw), regisseren/coördineren (crisisbeheersingsplatform) en toezicht houden (bedrijfsbrandweeraanwijzingen). De VRR bestaat uit de Brandweer Rotterdam-Rijnmond, Ambulancezorg Rotterdam-Rijnmond, de meldkamers ambulancezorg en brandweer, risico- en crisisbeheersing en vier ondersteunende afdelingen. Deze ondersteunende afdelingen zijn Human Resources; Kwaliteit, Control en Audit; Facilitair Bedrijf; Concerntaken. Brandweer Rotterdam-Rijnmond De brandweer staat voor een veilige (fysieke leef)omgeving binnen de complexe en veelzijdige regio Rotterdam-Rijnmond.

Dit doet de brandweer door incidenten - klein en groot - te bestrijden, de gevolgen ervan te beperken en nieuwe incidenten te voorkomen. De brandweer is behulpzaam, daadkrachtig en deskundig en staat altijd paraat om problemen op te lossen en hulp te verlenen aan wie dat nodig heeft. Gemiddeld wordt de brandweer in deze regio 18.000 keer per jaar gealarmeerd, dat is zo’n vijftig keer per dag! De VRR koerst op een flexibele en dynamische brandweerzorg, die is afgestemd op de risico’s van het gebied. Dit vraagt om een optimale mix van Veilig Leven, preventie en repressie. De Brandweer Rotterdam-Rijnmond wil een toonaangevende brandweerorganisatie blijven: naar buiten en vanbinnen; een organisatie waarin men elkaar ruimte, vertrouwen en verantwoordelijkheid geeft; waarin iedereen zich onderling verbonden voelt en makkelijker samen tot resultaten komt. Lees meer hierover in het programma Brandweer Toonaangevend. De brandweer werkt aan een visie op Incidentbestrijding die moet zorgdragen voor een gemeenschappelijk perspectief binnen de brandweerorganisatie, die beschrijft wat de leidende principes zijn, wat de organisatie móet doen en wat zij wíl doen en die daarmee een kapstok biedt voor beleidsmatige keuzes.

Brandweercollega’s kunnen in de hele regio worden ingezet en er wordt verwacht dat ze een groot spectrum aan vaardigheden beheersen om alle voorkomende incidenten te kunnen bestrijden. Het is onmogelijk voor iedereen om alles even goed te beheersen, daarom zijn in de regio veel specialismen ontstaan, naast de extra taken voor medische ondersteuning zoals reanimaties en afhijsingen. Specialismen zijn bijvoorbeeld natuurbrandbestrijding en waterongevallenbestrijding. Verder maakt het Reddingsteam Hoogteverschillen (samenwerking GB en VRR) het verschil bij redding op grote hoogte, diepte of andere moeilijk bereikbare plekken. Maar de brandweer zit niet stil. In de vorige beleidsperiode is een Quick Respons Team (QRT) en een Team Digitale Verkenning opgericht. Het QRT trekt samen op met de politie en de Dienst Speciale Interventies (DSI) in situaties waarin sprake is van grof en extreem geweld. Het Team Digitale Verkenning levert door de inzet van drones, mobiele meetapparatuur en de blusrobot belangrijke informatie tijdens een incident waardoor de inzet van de brandweer effectiever en veiliger verloopt.

Ambulancezorg Rotterdam-Rijnmond De visie van ARR is als volgt: een patiëntgerichte, sterk georganiseerde en innovatieve regionale ambulancevoorziening (RAV), met een bedrijfscultuur gebaseerd op vertrouwen en deskundigheid, die in de regio Rotterdam-Rijnmond een veelgevraagde samenwerkingspartner en aantrekkelijke werkgever is en die als RAV toonaangevend is binnen de sector ambulancezorg. De ARR heeft de volgende vier strategische lijnen benoemd: 

Consolideren en versterken van de regierol in het netwerk acute zorg.



Continue werving met oog voor specifieke doelgroepen en productdifferentiatie.



Eén organisatie en managementstijl.



Vergroten van de slagkracht door (vraag)gerichte ondersteuning van het primaire proces vanuit het concern.

Lees meer hierover in het Meerjarenbeleidsplan ARR 2021-2025. Meldkamers Ambulancezorg en Brandweer De meldkamers Ambulancezorg en Brandweer spelen snel en zorgvuldig in op de hulp- en zorgvragen van de burger. Zij sturen daarnaast de operationele eenheden in het veld op adequate wijze aan en bieden hun ondersteuning. De meldkamer Ambulancezorg richt zich de komende jaren op: 

Het verlagen van de werkdruk en het verhogen van medewerkerstevredenheid.



Het op peil brengen van vakbekwaamheid voor alle taken: intake, dispatch en opschaling.



Het bouwen van een veilige cultuur waarin leren van en met elkaar centraal staat.



Het meeveren met het veranderende zorglandschap.



Met een gedeelde ambitie werken aan de witte hulpverleningsprocessen.



Het positioneren van de meldkamer Ambulancezorg als constructieve, deskundige en effectieve partner.



Verdere digitalisering ter ondersteuning van de medewerkers en het meldkamerproces.

De meldkamer Brandweer richt zich de komende jaren op: 

Het bouwen van een veilige cultuur waarin leren van en met elkaar centraal staat.



Verdere digitalisering ter ondersteuning van de medewerkers en het meldkamerproces.



Het op peil brengen van vakbekwaamheid voor alle taken: intake, uitgifte en opschaling.



Leren van en met de brandweerorganisaties om het vakmanschap op de meldkamer te versterken.



Het positioneren van de meldkamer Brandweer binnen de verschillende brandweerorganisaties als constructieve, deskundige en effectieve gesprekspartner.

Risico- en Crisisbeheersing De medewerkers van Risico- en Crisisbeheersing (R&C) zijn verantwoordelijk voor het verbinden van de vele partijen die een rol spelen bij het verhogen van het fysieke veiligheidsniveau van de burger. R&C zorgt voor versterking van zowel het beleid als het beheer op het gebied van industriële veiligheid, risico- en crisisbeheersing,

rampenbestrijding

en

mono-

en multidisciplinaire

afstemming,

multidisciplinair

grootschalig opleiden, trainen, oefenen en optreden.

8

Beleidsplan 2023-2027

Samenwerking met partners Het hoge risicoprofiel van de regio Rotterdam-Rijnmond is de basis voor de jarenlange traditie van multidisciplinaire samenwerking en de vooruitstrevende wijze waarop deze regio met risico’s, incidenten en de voorbereiding op crises omgaat. De VRR is het platform waarop alles samenkomt. Maar de VRR kan niet zonder partners. De VRR werkt continu samen met een reeks partners om de regio veilig te houden. Gemeenten De VRR voert haar taken uit namens dertien gemeenten in de regio. De VRR werkt veel samen met deze gemeenten. Zowel aan de voorkant bij risicobeheersing als tijdens de incidentbestrijding en nazorg. Het verder professionaliseren van Bevolkingszorg is een belangrijk doel voor de komende beleidsperiode. Lees hier meer over bij het ontwikkelpunt Bevolkingszorg. GGD Rotterdam-Rijnmond De directeur Publieke Gezondheid (DPG) is op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) en Wet veiligheidsregio’s (Wvr) zowel directeur van de GGD als verantwoordelijk voor de aansturing van de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR). De DPG heeft zodoende een verantwoordelijkheid in zowel het gezondheids- als veiligheidsdomein. De GHOR en de GGD geven samen vorm aan de gezondheidskundige advisering bij gevaarlijke stoffen.

Gezamenlijke Brandweer De Gezamenlijke Brandweer is een samenwerkingsverband tussen ongeveer zestig bedrijven in het havenen industriegebied van Rotterdam en de Gemeente Rotterdam. De organisatie verzorgt in dit gebied de brandbestrijding en hulpverlening en heeft daarbij de verplichting tot het in stand houden van een bedrijfsbrandweer (gelet op artikel 3, lid 1 en artikel 31 van de Wet veiligheidsregio’s) overgenomen van de bedrijven, die aangesloten zijn. Dit zijn de zogenaamde 'ledenbedrijven'. Zowel de bedrijven als de Gemeente Rotterdam financieren de totale preparatieve en repressieve brandweerzorg die de Gezamenlijke Brandweer levert. Intensieve samenwerking tussen de VRR en de Gezamenlijke Brandweer (GB) is cruciaal. Deze samenwerking begint bij het feit dat pro-actie en preventietaken in het industriegebied bij de VRR liggen. In het industriële gebied van de regio voert de GB de repressieve brandweertaak uit met specifieke kennis, kunde en materieel. Een inzet in de stad of op het platteland is heel anders dan een inzet in de haven. Door de bijzondere behoefte van het verzorgingsgebied, hebben een aantal kazernes zich in specifieke brand- en hulpverleningsdisciplines gespecialiseerd. In totaal kan het verzorgingsgebied en de regio beroep doen op zes specialismen: 

De Industriële Brandbestrijdingspool (IBP) is bedoeld om branden in grote opslagtanks in de Rotterdamse Haven te kunnen blussen.



De teams Scheepsbrandbestrijding worden ingezet bij branden op schepen.



Het reddingsteam Hoogteverschillen wordt ingezet om mensen op moeilijk bereikbare plekken te redden.



De Schermenpool richt zich op de bestrijding van morsingen in het havengebied.



Het Gaspakkenteam wordt ingezet bij calamiteiten met chemische stoffen.



Het Cobra-systeem is een koud snijdend hoge druk blussysteem dat van buitenaf wordt ingezet bij branden in moeilijk toegankelijke ruimten, zoals containers en scheepsruimten.

Politie De samenwerking tussen de VRR en de politie is al jaren intensief. De politie is de primaire crisispartner bij ordeverstoringen in de publieke ruimte. De politie zorgt ervoor dat hulpverleners van brandweer en ambulance veilig hun werk kunnen doen. De komende beleidsperiode blijven de partners aandacht besteden aan goede samenwerking in de voorbereiding op incidenten. Informatie delen en multidisciplinair oefenen zijn cruciaal om de goede samenwerking op straat te behouden. Ook op het gebied van brand en incidentonderzoek vindt nauwe samenwerking met de politie plaats. Waterschappen In de regio die de VRR bestrijkt zijn drie waterschappen actief: Waterschap Hollandse Delta, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en het Hoogheemraadschap van Delfland. Zij zijn, evenals Rijkswaterstaat, partners in de crisisbeheersing. Samen met de VRR willen zij als lerende organisaties risico’s en crises pro-actief met het netwerk aanpakken. Hiertoe ontwikkelen de waterschappen hun crisisbeheersing en partnerschappen door. De waterschappen onderschrijven de relevantie van de ontwikkelingen die in dit Beleidsplan genoemd zijn waaronder klimaatverandering, de maatschappelijke impact van digitale verstoringen en de energietransitie. DCMR Milieudienst Rijnmond De DCMR voert milieutaken uit in opdracht van de provincie Zuid-Holland en dertien gemeenten in het Rijnmondgebied.

De hoofdtaken van de DCMR zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving, en advies en monitoring. Deze taken hangen nauw samen met de taken van de VRR. Dat is de reden voor een intensieve samenwerking. Defensie Defensie is een structurele veiligheidspartner bij de bestrijding van rampen, crises, rechtshandhaving en humanitaire hulp in Nederland. Door de grote diversiteit aan capaciteiten op vrijwel alle civiele rampenbestrijdingsprocessen, kan Defensie op verzoek van de civiele autoriteiten ondersteuning bieden. Dit kan betrekking hebben op specialistisch materiaal of op personele inzet. Havenbedrijf Rotterdam Elk jaar bezoeken zo’n dertigduizend zeeschepen en dik honderdduizend binnenvaartschepen de haven van Rotterdam. De Divisie Havenmeester Rotterdam zorgt 24 uur per dag voor orde en veiligheid in de haven van Rotterdam. Hiervoor voert deze divisie een aantal publiekrechtelijke taken uit. De VRR werkt nauw samen met de Divisie Havenmeester. In geval van GRIP-incidenten (incidenten die vallen binnen de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure), maar ook als het gaat om weerbaarheid tegen digitale verstoringen, veiligheid bij bedrijven in het havengebied en gezondheidszorg in de haven (Port Health Authority Rotterdam). MIRG.NL Om een bemanning te ondersteunen met een brand aan boord, staat in Rotterdam 24 uur per dag de Maritime Incident

Response

Group

Netherlands

(MIRG.NL)

paraat.

Dit

team

is

gespecialiseerd

in

scheepsbrandbestrijding. MIRG.NL is een samenwerking tussen verschillende partners, waaronder de Kustwacht, de VRR, de Divisie Havenmeester Rotterdam, de Brandweer Rotterdam-Rijnmond, de Gezamenlijke Brandweer en het Korps Marinebrandweer.

10

Beleidsplan 2023-2027 USAR.NL Als er een ramp of ongeval is gebeurd waarbij mensen ingesloten of bedolven zijn, kan het specialistisch bijstandsteam USAR.NL worden ingezet. Deze afkorting staat voor Urban Search and Rescue. Het team is actief in binnen- en buitenland. Onder de moeilijkste omstandigheden voeren USAR-medewerkers zoek- en reddingsoperaties uit. USAR.NL kan binnen 4 uur in Nederland inzetbaar zijn en in het buitenland binnen 24 uur. De VRR neemt deel in USAR.NL. Brandweer Zone Antwerpen In 2019 is een ‘Kaderovereenkomst samenwerking community safety, industriële veiligheid en scheepsincidentbestrijding’ afgesloten die heeft geleid tot een intensievere samenwerking tussen de VRR, de Gezamenlijke Brandweer en Brandweer Zone Antwerpen. De samenwerking heeft tot doel een hoger niveau van veiligheid te bereiken in de twee grootste havengebieden van Europa en zo een gezamenlijk maatschappelijk en economisch belang behartigen. Tijdens de coronacrisis is de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk stilgezet, maar de komende beleidsperiode krijgt het samenwerkingsverband volgens de kaderovereenkomst een verdere uitwerking. Ketensamenwerking acute zorg Ambulancezorg is een cruciale schakel in de keten van acute zorg. Dit vraagt om continue investering in de contacten met ketenpartners zoals ziekenhuizen, huisartsen(posten), acute thuiszorg en GGZ.

Tegelijkertijd maakt de Ambulancedienst Rotterdam-Rijnmond (ARR) deel uit van de maatschappelijke omgeving waarop voortdurend geanticipeerd wordt. De relaties met stakeholders zoals de zorgverzekeraars, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), branchevereniging Ambulancezorg Nederland (AZN), burgemeesters van de gemeenten in de regio en vertegenwoordigers van het patiëntenbelang vragen daarbij elk om een eigen benadering. In het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) maken de aanbieders van acute zorg op regionaal niveau afspraken over een betere samenwerking. Het doel hiervan is de kwaliteit en bereikbaarheid van de acute zorg te verbeteren. Aan dit overleg nemen op bestuurlijk niveau vertegenwoordigers deel van ziekenhuizen, Regionale Ambulancevoorzieningen, huisartsen(posten), GGZ, instellingen met crisisfunctie en verloskundigen.

De ARR participeert actief in het ROAZ, zowel op het bestuurlijk niveau, maar ook in de diverse fungerende expertisegroepen Overige partners Uiteraard werkt de VRR naast bovengenoemde partners ook samen met het Openbaar Ministerie, met het vervoersbedrijf RET, de industrie in de regio, koepelorganisaties zoals Deltalinqs, Rijkswaterstaat, de Provincie Zuid-Holland, het KNMI, de Koninklijke Nederlandse Reddings Maatschappij, nutsbedrijven, verzekeraars, woningbouwverenigingen, zorginstellingen, waterleidingbedrijven en met de ministeries van Justitie en Veiligheid, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Infrastructuur en Waterstaat. Landelijke samenwerking De VRR vindt landelijke samenwerking met andere veiligheidsregio’s belangrijk en blijft hier ook de komende beleidsperiode naar streven. Dat gebeurt in het kader van ‘burenhulp’, maar ook door kennis uit te wisselen over ontwikkelingen als de energietransitie en klimaatverandering. Samenwerking met buurregio’s wordt in de naaste toekomst steeds belangrijker omdat nieuwe typen incidenten en crises vaak niet regiogebonden zijn. Dit was bijvoorbeeld te zien bij de corona-pandemie en de opvang van vluchtelingen. Om een grote verscheidenheid aan typen van incidenten en crises te kunnen beheersen wordt landelijk ingezet op een samenhangend stelsel waarbinnen overheden slagvaardig onderling en met (private)

crisispartners, maatschappelijke organisaties en burgers samenwerken. Het stelsel moet zijn toegerust op grensoverschrijdende, moderne risico’s en crises, de dreigingen van morgen en ‘ongekende’ crises. In de overleggen van de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV), het Veiligheidsberaad en binnen het NIPV (Nederlands Instituut Publieke Veiligheid) komen diverse landelijke ontwikkelingen samen en zijn deze met elkaar verbonden. De komende beleidsperiode zal de VRR een bijdrage leveren aan deze landelijke discussie over crisisorganisatie bij grootschalige ‘ongekende crises’.

12

Beleidsplan 2023-2027

Missie en visie De VRR verricht als verlengd lokaal bestuur verschillende soorten overheidstaken. Vier soorten taken valt te onderscheiden: 

Uitvoeren.



Adviseren.



Regisseren/coördineren.



Toezichthouden.

De missie van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond luidt als volgt: We zijn er altijd De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond staat voor 'samen sterk' in risicobeheersing, incidentbestrijding en crisisbeheersing, door een gezamenlijke inzet van diensten, organisaties, burgers en bedrijfsleven, waardoor schade en leed bij incidenten wordt voorkomen of beperkt. De visie van de VRR: De VRR brengt kennis, ervaring, burgers, bedrijven en organisaties bij elkaar om daarmee op een effectieve en efficiënte wijze de veiligheid te bevorderen. De VRR is een doelmatige, transparante en open organisatie. Medewerkers van de VRR geven en nemen verantwoordelijkheid. Zij zijn deskundige professionals die hun werk doen met passie, bevlogenheid in een uitdagende omgeving. Daarbij hoort dat zij voortdurend inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en innovatie en dit onmiddellijk toepassen op veiligheid. De VRR is een gezaghebbend kennis- en expertisecentrum op het gebied van veiligheid en een betrouwbare zorg- en hulpverleningsorganisatie.

Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 Verzorgingsgebied VRR Het verzorgingsgebied van de VRR heeft een oppervlakte van 865,6 vierkante kilometer. Ruim 1,3 miljoen inwoners leven verspreid over dertien gemeenten. Het gebied is complex, divers en dynamisch. Verstedelijkte gebieden (met hoogbouw en bijzondere bouw), havens en industriële complexen grenzen aan dunbevolkte plattelandsgebieden. Ook de samenstelling van de bevolking varieert sterk. In oude stadswijken van het stedelijk gebied spelen volop grootstedelijke problemen. Midden in de regio ligt een wereldhaven met scheepvaart, transport- en overslagbedrijven, petrochemische industrie, visserij, financiële en zakelijke dienstverlening. De aanwezigheid van het haven- en industriegebied bepaalt voor een groot deel het risicovolle karakter van de regio. De regio RotterdamRijnmond heeft zo’n 100 bedrijven die vallen onder het Besluit risico zware ongevallen (Brzo). Rondom deze industrie wonen, werken en recreëren veel mensen. Een groot deel van het (woon)gebied ligt beneden zeeniveau en ontleent zijn bescherming aan duinen, dijken en deltawerken met hun beweegbare stormvloedkeringen. Rotterdam-Rijnmond is een belangrijk verkeersknooppunt voor zowel personen als goederen en gevaarlijke stoffen. Het vervoer verloopt over complexe vaarwegen, spoorwegen en autowegen en door ondergrondse

buisleidingen.

Daarnaast

vliegen

charter-

en

lijnvluchten

met

middelgrote

passagiersvliegtuigen van en naar Rotterdam The Hague Airport. De ligging van woon- en industriegebieden rondom de rivieren zorgt ervoor dat er veel bruggen en tunnels in het gebied aanwezig zijn. In de regio vinden bovendien regelmatig grootschalige evenementen plaats, die veel publiek trekken. Van voetbalwedstrijden in Stadion Feijenoord (de Kuip) tot de Rotterdam Marathon of de Wereldhavendagen. Daarnaast vinden jaarlijks nog tal van muziekfestivals, wielerrondes, grote braderieën en demonstraties plaats. Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 Het Algemeen Bestuur heeft in december 2021 het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 (RRP) van de VRR vastgesteld. Het RRP geeft inzicht in de risico’s waar de VRR rekening mee heeft te houden. Bovendien laat het zien met welke geschatte impact en waarschijnlijkheid dit gepaard gaat. Het RRP vormt de basis onder het Beleidsplan 2023-2027.

14

Beleidsplan 2023-2027 De uitkomsten van de analyses voor het RRP hebben geleid tot een inzichtelijk overzicht van de impact en waarschijnlijkheid per risicocategorie en hoe deze zich tot elkaar verhouden, zoals in onderstaand schema is te zien.

Maatschappelijke ontwikkelingen (klimaat, energietransitie, digitalisering) leiden tot nieuwe risico’s. De VRR krijgt, zodra er iets mis gaat, onmiddellijk te maken met de effecten hiervan. De trends en ontwikkelingen zijn relevant voor het risicoprofiel van de regio. Ontwikkelingen zoals klimaatverandering, de energietransitie en de autonomie en ‘vernetting’ van informatietechnologie zijn versterkend voor de risico’s die er al zijn, of brengen nieuwe risico’s met zich mee. Hierover is meer te lezen in deel 2, Hoofdstuk 1.

Deel 2: Doelstellingen 2023-2027 1. Voorbereid op de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen 2. De expert in omgevingsveiligheid voor gemeenten, bedrijven, partners en inwoners 3. Een betrouwbare hulp- en zorgverleningsorganisatie 4. Het samenwerkingsplatform voor veiligheid 5. Klaar voor de toekomst

16

Beleidsplan 2023-2027

1 Voorbereid op de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen De VRR is voortdurend alert op maatschappelijke ontwikkelingen, innovatie en de vertaling daarvan naar veiligheid. De VRR is zich meer dan ooit bewust van haar rol in een snel veranderende samenleving. Er doen zich tal van maatschappelijke, bestuurlijke en technologische ontwikkelingen voor die invloed hebben op het werk van de VRR. Voorbeelden daarvan zijn de toenemende vergrijzing, klimaatverandering, uitputting van fossiele brandstoffen en de energietransitie, technologische ontwikkelingen, de uitbraak van een pandemie, individualisering, ultra-hoogbouw, de verdichting van woningbouw en industrie en de ontwikkelingen op het gebied van infrastructuur en vervoer. Ingewikkelde mondiale verstrengelingen van economische en maatschappelijke afhankelijkheden leiden tot complexere incidenten met grotere effecten. Incidenten die de samenleving mogelijk langdurig kunnen ontwrichten, zoals de corona-crisis die een twee jaar durende GRIP-4 situatie tot gevolg had (dat wil zeggen een gemeente-overschrijdend incident op de schaal van de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure, GRIP). Dit zijn ook incidenten die de VRR niet alleen aankan. Samenwerking met partners is hierin van groot belang. Te denken valt daarbij aan de samenwerking met de vitale sectoren.

Bestaande samenwerkingsverbanden richten zich vooral op de klassieke crises met een lokale impact. Nieuwe typen crises vragen om een versteviging van de netwerkfunctie van de veiligheidsregio’s. In overleg met het Algemeen Bestuur heeft de VRR besloten zich de komende beleidsperiode te richten op vier grote maatschappelijke veranderingen: de gevolgen van (ultra)hoogbouw, de maatschappelijke impact van digitale verstoringen, de energietransitie en, als vierde, de klimaatverandering. De brand in de Grenfell Tower in Londen (hoogbouw), de dreiging van een cyber-aanval vanuit Rusland (digitale verstoringen), de inval van Rusland in Oekraïne en de afhankelijkheid van Russisch gas (energietransitie), de onderzoeken van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties naar de gevolgen van klimaatverandering en de overstromingen in Limburg (klimaatcrisis), tonen nu en in het recente verleden de noodzaak van deze bijzondere aandacht telkens opnieuw aan. De VRR beweegt mee met de veranderingen die op de samenleving af komen maar realiseert zich ook dat de wereld van morgen er ineens heel anders uit kan zien. Bij het opstellen van het Beleidsplan 2018-2022 was niet te voorzien dat een groot deel van deze beleidsperiode in het teken zou staan van de coronacrisis. Plannen van vandaag kunnen morgen achterhaald zijn.

Daarom houdt de VRR deze maatschappelijke ontwikkelingen voortdurend in de gaten. Wanneer dit in de toekomst leidt tot een aanvulling of bijstelling van het takenpakket van de VRR krijgt het Algemeen Bestuur dit onmiddellijk ter expliciete besluitvorming voorgelegd inclusief bijbehorende financiële consequenties. Daarnaast geldt dat indien een veranderend risicobeeld daar aanleiding toe geeft de VRR samen met haar crisispartners aanvullende planvorming ontwikkelt.

Hoogbouw Binnen de regio Rotterdam-Rijnmond is op dit moment een bijzondere trend waar te nemen: de bouw van een nieuwe generatie hoogbouw. Een aantal van deze bouwwerken overstijgt zelfs de 200 meter. Deze ontwikkeling leidt tot verschillende uitdagingen op het gebied van veiligheid. De complexiteit hiervan heeft een aantal oorzaken: 

Wet- en regelgeving: landelijke regelgeving kent geen hoogtegrens voor het stellen van eisen en bevat geen prestatie-eisen voor bouwwerken hoger dan 70 meter.



Gebrek aan sociale cohesie in hoge gebouwen: burenhulp bij incidenten is niet vanzelfsprekend.



Meer verminderd zelfredzame bewoners in hoogbouw: in hoogbouw is geen interne organisatie aanwezig die in geval van een calamiteit de ontruiming opstart en begeleidt. De hulpdiensten moeten deze taak uitvoeren.



Stapeling van functies: er is vaak sprake van een combinatie van wonen, werken, winkels, horeca en parkeren in een hoog gebouw. Het gebouw ontvluchten kan hierdoor grote problemen opleveren.



Inzetmogelijkheden van de brandweer zijn beperkt: hoe hoger een bouwwerk is, hoe meer de brandweer afhankelijk is van door de gebouweigenaar aangelegde en onderhouden voorzieningen. Bij hoge bouwwerken duurt het langer voor de brandweer in actie kan komen en het materiaal dat de brandweerlieden mee kunnen nemen is minimaal.



Gevelbeplating van de hoogbouw: in de regio zijn diverse hoge gebouwen voorzien van gevaarlijke gevelbeplating. Het blussen van een ‘gevelbrand’ behoort niet tot de inzetmogelijkheden van de brandweer. Daarnaast zorgt deze gevelbeplating bij brand of storm voor een gevaar voor de omgeving omdat deze de neiging heeft snel los te laten.

De VRR spant zich in voor veilig gebruik van hoogbouw en een veilige en effectieve inzet van hulpdiensten bij incidenten in hoogbouw. Veilig gebruik van hoogbouw Advisering over brandveilige hoogbouw is belangrijk om risico’s te voorkomen of te beperken. De VRR doet dit door: 

Beïnvloeden van wet- en regelgeving.



Te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen waarbij expertises worden bijeengebracht.



Aan te sluiten bij landelijke en (inter)regionale netwerken voor kennisuitwisseling zoals de Landelijke Taskforce Hoogbouw.



Inzicht te verkrijgen in typen crises en rampen die zich kunnen voordoen in hoogbouw.



Brandpreventieve voorzieningen aan te laten sluiten bij de repressieve brandweerinzet en behoefte.

Veilige en effectieve inzet bij incidenten in hoogbouw De VRR zorgt voor veilige en effectieve inzet van haar medewerkers bij incidenten in hoge gebouwen door de komende beleidsperiode te streven naar: 

Het

opstellen

van

een

handelingsperspectief

voor

gebouweigenaren,

gebruikers

en

hulpverleningsdiensten hoe zij moeten optreden, gevat in op maat gesneden draaiboeken. 

Onderzoek

naar

incidentbestrijding

eventuele in

onmogelijkheden (en oplossingen)

hoogbouw

ten

aanzien

van

voor

vakbekwaamheid,

de

repressie

bij

procedures

en

materieel/materiaal.

18

Beleidsplan 2023-2027

1.2 Maatschappelijke impact digitale verstoringen Wanneer gekeken wordt naar nieuwe typen crises komt het risico van digitale verstoringen al snel prominent naar voren. Afgelopen jaren werd ook de regio Rotterdam-Rijnmond geconfronteerd met de ontwrichtende effecten van het fysieke virus Covid-19. Anders dan bij fysieke virussen is de bestrijding van digitale virussen en aanvallen nog lastiger, omdat goed zicht op de bron van het probleem en de veroorzaker (crimineel of statelijk) vaak lange tijd onduidelijk blijft. Digitale verstoringen kunnen leiden tot ongewenste langdurige fysieke effecten in de omgeving.

De VRR zet zich in om de weerbaarheid tegen digitale dreigingen en verstoringen te verhogen en de gevolgen te bestrijden. Preventie Veel bedrijven en organisaties - bijvoorbeeld in het haven- en industriegebied - besteden aandacht aan fysieke preventieve maatregelen om incidenten te voorkomen. Op het gebied van digitale weerbaarheid zien we dit helaas minder. Mede hierom is de stichting FERM opgericht. Het doel van FERM is het Rotterdams haven- en industrieelcomplex weerbaarder te maken tegen digitale dreigingen en verstoringen. Relevante partijen (waaronder ook veel partners van de VRR zoals de politie, het Havenbedrijf Rotterdam, de DCMR, enzovoort) werken samen om de impact van digitale verstoringen bij bedrijven en in de ketens op het havenindustrieel complex in Rotterdam te beheersen. FERM bestaat uit (veiligheids)partners en participanten (deelnemende bedrijven uit de haven). De VRR neemt deel aan deze stichting en blijft dit de komende beleidsperiode doen. De doelen voor de komende beleidsperiode zijn: 

Samen met onze ketenpartners risicocommunicatie inzetten om bewustwording te verhogen en het nemen van maatregelen te stimuleren.



Deelname aan de stichting FERM.

Gevolgbestrijding De VRR is, zoals dat bijvoorbeeld ook bij een stroomstoring het geval is, verantwoordelijk voor de coördinatie van de gevolgbestrijding van een cyber-aanval. De VRR richt zich dus niet op het oplossen van de aanval maar wel op de gevolgen van maatschappelijke ontwrichting die de aanval heeft. Een cyberaanval heeft heel andere kenmerken dan een klassieke ramp of crisis. De VRR richt zich daarom in eerste instantie op: 

Expertise opbouwen.



Het regionaal en landelijk netwerk uitbreiden.



Expertise op het gebied van ICT toevoegen aan de crisisteams.



De elementen en gevolgen van een cybercrisis in kaart brengen.



Cybersecurity opnemen in de oefenprogramma’s (zie ook het ontwikkelpunt Vakbekwaamheid).

1.3 De energietransitie De komende decennia vindt er een verschuiving plaats van fossiele brandstoffen naar andere energievormen: de energietransitie. Voorbeelden van initiatieven in deze regio zijn de komst van windmolens/windparken en zonnepanelen/zonneparken, al dan niet in combinatie met productie, opslag en transport van waterstof, het gebruik van biobrandstoffen, het gebruik van elektrische voertuigen en het realiseren van oplaadvoorzieningen in parkeergarages. Het conflict in Oekraïne en de hoge energieprijzen werken als katalysator voor de energietransitie. Westerse landen willen niet meer afhankelijk zijn van Rusland als leverancier van olie en gas. Een extra argument om het energiesysteem om te vormen tot een systeem dat is gebaseerd op goedkope, schone en betrouwbare energie. Deze ontwikkelingen brengen bekende en nieuwe risico’s met zich mee. Denk hierbij aan het gebruik van gasleidingen voor het transport van waterstof of ammoniak. Dat vereist vaak een andere benadering in de advisering: de regelgeving is veelal nog gebaseerd op fossiele brandstoffen en technieken. Daarnaast vergt dit soort risico’s een ander type incidentbestrijding, bijvoorbeeld bij de brandbestrijding van elektrische voertuigen waarbij de accu zichzelf blijft ontbranden.

Daar komt bij dat de oude, fossiele situatie nog lang gelijktijdig blijft bestaan naast de nieuwste ontwikkelingen op dit gebied. De voorbereiding op nieuwe typen incidenten komt hiermee bovenop de reguliere taakuitoefening met betrekking tot incidenten en risico’s. De VRR bereidt zich voor op nieuwe risico’s en scenario’s die voortvloeien uit het gebruik van nieuwe duurzame energiebronnen. Voorkomen De adviserende rol van de VRR aan de voorkant bij duurzame initiatieven wordt steeds belangrijker en vraagt meer capaciteit. Er is op dit moment praktisch geen wetgeving, waardoor extra inzet op advisering noodzakelijk is. Om mee te kunnen gaan in de ontwikkelingen rond de energietransitie zijn extra inspanningen binnen de VRR - in samenwerking met haar partners - noodzakelijk: 

Wet- en regelgeving gericht op een veilige energietransitie bewerkstelligen of beïnvloeden.



Planvorming rond energietransitie-projecten beïnvloeden gericht op veiligheid.



Kennisuitwisseling tussen veiligheidsregio’s, gemeenten en ketenpartners (DCMR, Havenbedrijf, waterschappen etc.) over nieuwe ontwikkelingen en veiligheidsprincipes.

Beperken De Veiligheidsregio moet de juiste kennis en kunde in huis hebben om aan de voorkant mee te denken en het bevoegd gezag te adviseren over nieuwe technologische ontwikkelingen in de omgeving. De VRR koerst daarom aan op: 

Het tijdig, met de juiste kennis en expertise, adviseren van het bevoegd gezag over veiligheid in relatie tot plannen op het gebied van de energietransitie.



Het geven van eenduidige en integrale adviezen: op lokaal niveau aan burgemeesters, op regionaal niveau aan het bestuur en op landelijk niveau in de lobby voor betere regelgeving.



Het in beeld brengen van veiligheidsaspecten van bijvoorbeeld zonnepanelen en elektrisch transport.

20

Beleidsplan 2023-2027 Bestrijden Ondanks alle preventieve inspanningen zullen er incidenten blijven plaatsvinden. Om veilig en doelmatig op te kunnen treden is het belangrijk dat de juiste kennis, kunde en materieel aanwezig zijn om incidenten te beheersen en te bestrijden. Dit gebeurt door: 

Bij te dragen aan de ontwikkeling van les- en leerstof (zie ontwikkelpunt Vakbekwaamheid).



Eenduidige handelingsperspectieven, protocollen en werkinstructies te ontwikkelen en door te voeren voor veilig repressief optreden en nazorg.



Te onderzoeken of het huidige materieel en materiaal moeten worden aangevuld of aangepast aan de nieuwe uitdagingen.

1.4 Klimaatverandering Het klimaat verandert, waardoor er steeds meer sprake is van extremere weersomstandigheden zoals droogte, extreme hitte, overstromingen, extreme neerslag en zware stormen. Daarnaast is te zien dat veel gemeenten initiatieven nemen om gebouwen klimaat-adaptief te maken. Zo is er de tendens om extra isolatie op gebouwen te plaatsen, maar gaat het hier vaak om materiaal dat brandbaar is. Voor dit soort ontwikkelingen is de bouwregelgeving achterhaald of niet aanwezig. De verandering van het klimaat heeft zowel gevolgen voor risicobeheersing, de voorbereiding op crises en de gevolgbestrijding. Daarnaast kan het werken onder extreme omstandigheden zoals bij wateroverlast of extreme hitte consequenties hebben voor de inzetbaarheid van de hulpdiensten. Van de exacte omvang van deze consequenties bestaat op dit moment nog geen beeld. De komende beleidsperiode is klimaatverandering daarom een aandachtspunt. Het gaat hierbij om drie pijlers: preventie, gevolgbestrijding en de continuïteit van de VRR bij extreme omstandigheden.

De VRR bereidt zich samen met partners voor op klimaatverandering en de consequenties hiervan voor incidentbestrijding en de continuïteit van de hulpverlening. Beperken De consequenties van klimaat-adaptief bouwen voor de veiligheid zijn niet bij iedereen bekend. De VRR zet zich daarom de komende periode in om: 

Bewustwording van de risico’s van klimaatadaptatie en de gevolgen van klimaatverandering te vergroten door risico-communicatie richting gemeenten, bedrijven en inwoners. Hierbij richt de VRR zich op het gedrag van mensen en de inrichting van de omgeving. Bijvoorbeeld bij grote overstromingen is een mate van zelfredzaamheid bij inwoners van belang.



Het tijdig, met de juiste kennis en expertise, adviseren van het bevoegd gezag over veiligheid in relatie tot plannen op het gebied van klimaatverandering.



Snelle waarschuwing te bevorderen door met het Multi Intelligence Center (MIC) aan te sluiten bij het ‘early warning center’ van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut.

Bestrijden Klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden. Overstromingen, droogte en stormen zullen zich vaker voordoen. De VRR coördineert de gevolgbestrijding van deze incidenten. Dit doet de VRR door: Te leren van incidenten en ontwikkelingen in Nederland en Europa. 

Inzicht te krijgen in de gevolgen van klimaatverandering voor crises en incidenten en de gevolgbestrijding daarvan.



Inzicht te krijgen in de consequenties voor de geneeskundige hulpverlening en de beschikbaarheid en toegankelijkheid van zorginstellingen.



Het ontwikkelen van plannen in samenwerking met partners zoals de waterschappen en Rijkswaterstaat het KNMI en de Provincie Zuid-Holland.

Continuïteit VRR Bij het waarborgen van de continuïteit gaat het om de consequenties die klimaatverandering heeft voor de inzetbaarheid van de hulpdiensten. Ploegen moeten bijvoorbeeld eerder afgelost worden wanneer zij werken in extreme hitte. Ook overstromingen in de regio hebben effect op de inzet wanneer kazernes onder water zijn gelopen of tankautospuiten niet kunnen worden gebruikt. Om hier beter op voorbereid te zijn gaat de VRR: 22

Beleidsplan 2023-2027 

Analyseren wat de consequenties zijn van langdurige inzet van hulpdiensten in extreme omstandigheden (bijvoorbeeld bij extreme hitte of bij overstromingen).



Gezamenlijke voorbereidingen treffen met buurregio’s in het kader van bijstand.



Onderzoeken of het huidige materieel en materiaal moeten worden aangevuld of aangepast aan de nieuwe uitdagingen.

2 De expert in omgevingsveiligheid voor gemeenten, bedrijven, partners en inwoners Risico’s maken onderdeel uit van de samenleving. Risico’s ontstaan doorgaans om iets mogelijk te maken: vervoer over een weg, de bouw van een tunnel, bedrijven, wonen, recreëren, enzovoort. Nieuwe risico’s ontstaan doordat de samenleving verandert. Wet- en regelgeving helpen om risico’s in te perken. Samenwerking tussen verschillende overheden, bedrijven, instellingen en inwoners om dit tot stand te brengen is daarbij belangrijk. Het domein Risicobeheersing richt zich met name op de beperking van risico’s en het beperken van de effecten als deze risico’s zich voordoen. Binnen de VRR betekent dit het voorkomen, beperken en bestrijden van inbreuken op de veiligheid van de mens en zijn omgeving ten aanzien van onder andere (geneeskundige) hulpverlening, brand, explosie, gevaarlijke stoffen, natuurgeweld en infrastructuur. De VRR adviseert daarbij over risico’s binnen het gebied van de fysieke leefomgeving (ruimtelijke ordening, milieu, bouw en gebruik). Omdat de VRR (wettelijke) taken heeft op het gebied van veiligheid en daaraan gerelateerde (geneeskundige) hulpverleningsvraagstukken, is zij hier in de loop der jaren expert in geworden.

De VRR draagt proactief bij aan een veiligere en gezondere leefomgeving door vanuit haar taakveld integraal te ondersteunen, te adviseren op besluiten en/of beschikkingen van het bevoegd gezag en haar rol te nemen op het gebied van toezicht en handhaving. Deze adviezen hebben betrekking op bijvoorbeeld de inrichting van een gebied, grote infrastructurele projecten, (brand)veiligheid van gebouwen en fabrieken, het nemen van maatregelen om incidenten te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken of het nemen van voorzorgsmaatregelen bij evenementen. Bevoegde gezagen, zoals gemeenten en provincies, zijn afnemers van deze adviezen en kunnen hiermee een bewuste risicoafweging maken. Het uitgebreide risicoprofiel van de regio dwingt de VRR om veel kennis en kunde rondom deze risico’s te verzamelen. Afgelopen beleidsperiode deelde de VRR haar kennis breder door bij te dragen aan vakbladen en media. Ook spraken VRR-medewerkers op congressen om over hun expertise te vertellen. De VRR kreeg ook verschillende verzoeken voor advisering en ondersteuning aan projecten in het buitenland en zijn diverse samenwerkingsverbanden opgericht met bijvoorbeeld Suriname, Shanghai, Kuwait, Columbia, Sohar, St. Eustatius, Bonaire en Antwerpen.

Binnen de Europese Unie ging het om samenwerking op het gebied van het Landelijk Expertise Centrum (LEC), de brandweer en het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo).

24

Beleidsplan 2023-2027

2.1 Adviestaken domein Risicobeheersing In artikel 10 Wvr zijn taken en bevoegdheden opgenomen die aan het bestuur van de veiligheidsregio zijn overgedragen. Een aantal van deze taken wordt binnen het domein Risicobeheersing uitgevoerd. Dit betreft o.a. de inventarisatie van branden rampen en crisis, de wettelijke en niet-wettelijke advisering hierover, de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing en het instandhouden van de informatievoorziening binnen en tussen diensten en organisaties die betrokken zijn bij de risico- en crisisbeheersing. Daarnaast behoren ook de taken zoals beschreven in artikel 25 Wvr m.b.t. de advisering op het gebied van de brandpreventie, brandbestrijding en het voorkomen, beperken en bestrijden van ongevallen met gevaarlijke stoffen en het informeren van burgers en bedrijven over mogelijke rampen en crisis (artikel 46, lid 2 Wvr) tot het domein Risicobeheersing. Taken artikel 10 Wet veiligheidsregio’s Een van de taken zoals bedoeld in artikel 10 Wvr betreft de advisering van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen, en de gevallen die in dit beleidsplan zijn bepaald. Op grond van artikel 14, tweede lid, onderdeel e Wvr dient in het beleidsplan een beschrijving van deze adviesfuncties te worden opgenomen.

Zolang de Omgevingswet nog niet in werking is getreden blijven de (advies)taken die zijn verankerd in het beleidsplan 2018-2022 en voortvloeien uit artikel 10 onder b Wvr van kracht. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt worden deze (advies)taken vervangen door de volgende (advies)taken: 

Participeren

in

de

ontwikkeling

van,

en

adviseren

over

omgevingsvisies,

omgevingsverordeningen, omgevingsplannen, omgevingsprogramma’s, aanvragen om vergunning voor omgevingsplanactiviteiten (zowel binnen- als buitenplans), projectbesluiten en andere besluiten in het kader van de fysieke leefomgeving. 

Deelname aan (gemeentelijke) omgevingstafels 1.



Adviseren van het bevoegd gezag Omgevingswet (gemeenten en provincie) over (brand)veiligheidsaspecten bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor de (technische) bouwactiviteit, melding brandveilig gebruik (gebruiksmelding) en milieubelastende activiteiten op de (brand)veiligheidsaspecten2.



Adviseren van het bevoegd gezag Omgevingswet over de (brand)veiligheidsaspecten die voortvloeien uit de voorschriften van de omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten (bijvoorbeeld beoordeling UPD’s en brandveiligheidsplannen).



Uitvoeren van toezicht op de naleving van (brand)veiligheidsaspecten zoals opgenomen in de omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten, het gestelde in de paragraaf 4.2 van het Besluit activiteiten leefomgeving (voorheen Besluit risico’s zware ongevallen 2015), de technische bouwactiviteit, de omgevingsplanactiviteit en de melding brandveilig gebruik (gebruiksmelding).



Invullen van een toezicht-, handhaving- en controleregime namens het bevoegd gezag op het gebied van brandveiligheid.



Adviseren op- en toetsen van brandbeveiligingsinstallaties, toegangssystemen en brandveiligheidsplannen op de daarvoor geldende normen.



Adviseren over aanvragen om een evenementenvergunning en het registeren van evenementenmeldingen ten behoeve van de hulpverleningsdiensten.

1 Alle varianten waaronder: vooroverleggen, vergunningentafels, initiatieventafels, toezichttafels etc. 2 Voor zover de veiligheidsregio daarvoor niet is aangewezen als wettelijk adviseur op grond van artikel 4.33

Omgevingsbesluit.



Afgeven van de vergunning in het kader van het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (Bbgbop).



Advisering van gemeenten, de provincie en de rijksoverheid in het kader van omgevingsveiligheid.



Adviseren over de routering van gevaarlijke stoffen in het kader van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen.



Adviseren over wet -en regelgeving op het gebied van omgevingsveiligheid.



Adviseren over onder andere landelijke richtlijnen, beleidsregels en handreikingen op het gebied van omgevingsveiligheid (bijvoorbeeld Publicatiereeksen Gevaarlijke Stoffen, handhavingsstrategieën).



Nemen van maatregelen voor beheersbaarheid van risico’s op het gebied van industriële veiligheid voornamelijk in het havengebied van Rotterdam, maar ook daarbuiten.



Gevraagd en ongevraagd adviseren met betrekking tot trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op het risicoprofiel van de regio.



Adviseren over het opslaan van vuurwerk.



Adviseren van het bevoegd gezag op het gebied van bluswater, bereikbaarheid en (effectief) operationeel optreden van hulpverleningsdiensten.

Daarnaast dient op grond van artikel 14 tweede lid onderdeel e Wvr naast ‘een beschrijving van de nietwettelijke adviesfunctie, bedoeld in artikel 10, onder b’ in het beleidsplan een beschrijving te worden opgenomen van de manier waarop ‘gemeenten het bestuur van de veiligheidsregio in de gelegenheid stellen zijn adviesfunctie uit te oefenen met betrekking tot omgevingsplannen’. Deze adviesfunctie bij omgevingsplannen vloeit voort uit artikel 5.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Op grond van dit artikel moet in een omgevingsplan voor risico’s van branden, rampen en crises als bedoeld in artikel 10, onder a en b, van de Wet veiligheidsregio’s, rekening worden gehouden met het belang van: a. het voorkomen, beperken en bestrijden daarvan; b. de mogelijkheden voor personen om zich daarbij in veiligheid te brengen; en c. de geneeskundige hulpverlening, bedoeld in artikel 1 van de Wet veiligheidsregio’s. Beschrijving van de adviesfunctie omgevingsplannen Met het oog op de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet en de taken overeenkomstig de Wet veiligheidsregio’s: 

Betrekt het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio bij het opstellen van het omgevingsplan.



Stelt het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio voorafgaand aan de vaststelling van het ontwerp-omgevingsplan en het definitieve omgevingsplan in de gelegenheid om advies uit te brengen.



Informeert het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio bij wijzigingen in het omgevingsplan en stelt het hen in de gelegenheid advies uit te brengen.



Betrekt het bevoegd gezag het bestuur van de veiligheidsregio vroegtijdig (initiatieffase) bij een (binnen/buitenplanse) omgevingsplanactiviteit.



Adviseert de veiligheidsregio (schriftelijk) op bovenstaande zaken.

26

Beleidsplan 2023-2027 Bij de advisering focust de veiligheidsregio zich op de risico’s die er toe doen, waaronder het vervoer en de opslag van gevaarlijke stoffen, brandveiligheid, externe veiligheid, waterveiligheid en de relatie tussen risicobronnen en risico-ontvangers. Deze risico’s staan onder meer benoemd en uitgewerkt in het bestuurlijk vastgestelde Regionaal Risicoprofiel. Ook maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de energietransitie, klimaatverandering, verdichting en vergrijzing, die de bestaande risico’s beïnvloeden, wegen mee. De advisering vindt plaats vanuit een duidelijke visie op een veilige en gezonde fysieke leefomgeving, waarbij het doel is om drie indicatoren te bereiken: 

Een zelfredzame en samenredzame samenleving



De mogelijkheden voor hulpdiensten om effectief hulp te verlenen (waaronder bereikbaarheid, bestrijdbaarheid, zelfredzaamheid en geneeskundige hulpverlening)



De continuïteit van de samenleving (waaronder zorgcontinuïteit en vitale infrastructuur)

Om die indicatoren te bereiken, en daarmee het voorkomen, beperken en bestrijden van branden, rampen en crises, worden in de advisering de volgende vijf ontwerpprincipes als uitgangspunt genomen: 1. bronmaatregelen boven omgevingsmaatregelen; 2. afstand tot risico’s; 3. bouwwerken bieden bescherming; 4. bouwwerken en omgeving maken veilig vluchten mogelijk; 5. de omgeving is ingericht om effectief hulp te kunnen verlenen. In werkafspraken met de bevoegde gezagen zal een nadere uitwerking van deze adviesfunctie worden opgenomen.

2.2 Adviseur voor een veilige en gezonde leefomgeving Regels leiden niet per definitie tot meer veiligheid. Daarom beweegt de advisering van de VRR zich al enkele jaren naar een risicogerichte benadering, naast een regelgerichte advisering. Ook het stelsel verandert mee, met een fundamentele stelselwijziging in het omgevingsrecht met de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Dit zorgt voor een intensieve taakverandering voor veiligheidsregio’s op het gebied van risicobeheersing. Door de stelselherziening krijgen gemeenten meer ruimte bij de inrichting van de omgeving: het lokaal gezag mag veel voorwaarden voor de inrichting van de omgeving zelf bepalen. De meeste veiligheidswinst is daarbij te boeken aan de voorkant, door risico’s te voorkomen of te beperken. De Omgevingswet maakt integraliteit, burgerparticipatie en duurzaamheid leidend. Het maatschappelijke doel van deze wet is het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hiermee wordt de leefomgeving het belangrijkste aandachtspunt van het vakgebied risicobeheersing voor de toekomst. Het is dus vanzelfsprekend dat de veiligheidsregio hier haar rol serieus neemt. De gevolgen van de stelselwijziging en de daarbij behorende regelgeving zijn verwerkt in de beschreven taken (zie 2.2).

Daarnaast zorgt ook de introductie van nieuwe kwaliteitseisen en meer marktwerking ervoor dat de VRR aan (externe) kwaliteitscriteria moet voldoen. Bestuurders vragen om meer transparantie in product en prestatie, de verbinding met andere schakels in de veiligheidsketen kan nog steeds beter en er is een diepe wens om de werkprocessen ‘omgevingswetproof’ en efficiënter te maken. Dit alles vraagt om een meer risicogerichte en integrale benadering van fysieke veiligheid.

De VRR denkt vooraf mee en geeft integrale, uniforme en voorspelbare adviezen om gemeenten te helpen een veilige leefomgeving te creëren. Zorgen voor een veilige omgeving Een omgeving wordt veiliger door een inschatting te maken van de risico’s en vervolgens te adviseren over de inrichting van die omgeving en de mogelijkheden om de risico’s te voorkomen of de effecten als gevolg van deze risico’s te beperken. Gelet op de deskundigheid en specialistische kennis op het terrein van (brand)veiligheid, hulpverlening en rampenbestrijding is de rol van de veiligheidsregio’s hierin cruciaal. Dankzij beleidsevaluaties en leerpunten uit incidenten, crises en oefeningen groeit de kennis van de risico’s bij de VRR. Hierdoor verbeteren het VRR-beleid en de advisering voortdurend. De kennis van deze risico’s vormt uiteindelijk het uitgangspunt voor het regionaal risicoprofiel en de uiteindelijke advisering. De VRR stimuleert bedrijven meer te doen dan wat wettelijk is voorgeschreven. Risicobeperkende maatregelen leveren grote veiligheidswinst op. Ze beperken maatschappelijke ontwrichting, schade, gewonden en doden. Beleid dat is afgestemd met het bestuur is hierbij van belang. Het bestuur kan vervolgens de risico’s en de gevolgen daarvan afwegen, eventuele risico of effect-beperkende maatregelen (laten) nemen of de risico’s aanvaarden.

Op deze wijze worden adviezen op een realistische, geloofwaardige en acceptabele wijze opgesteld. De VRR ontwikkelt zich de komende jaren verder als een risicogericht, betrouwbaar integraal adviseur op het gebied van fysieke veiligheid en daaraan gerelateerde (geneeskundige) hulpverleningsvraagstukken. Dit vraagt om een alerte en omgevingsbewuste houding en een goede relatie met andere overheden en partners zoals de DCMR, de GGD, de Divisie Havenmeester, de politie en de omringende veiligheidsregio’s. Handelen in de planfase levert maximaal veiligheidsrendement op.