5. NRIJ Concept Jaarstukken 2021.pdf

Jaarstukken 2021 Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde

Concept DB 06 April 2022

Inhoudsopgave JAARVERSLAG 2021

1

1.

Bestuurlijke samenvatting

2

2.

Leeswijzer

6

3.

Programmaverantwoording

7

4.

3.1

Programma: Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden –

7

3.2

Programma : Ontwikkeling

13

3.3

Algemene dekkingsmiddelen

16

3.4

Overhead

17

Paragrafen

20

4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

20

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen

24

4.3

Financiering

26

4.4

Grondbeleid

28

4.5

Bedrijfsvoering

29

JAARREKENING 2021

30

5.1

Balans per 31 december 2021

31

5.2

Overzicht van baten en lasten 2021

32

5.3

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

34

5.4

Toelichting op de balans

36

5.5

Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2021

47

5.6

Overige gegevens

57

5.7

Bijlage taakvelden

58

Jaarstukken 2021 | Bestuurlijke samenvatting

JAARVERSLAG 2021

1

Jaarstukken 2021 | Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting In deze bestuurlijke samenvatting zijn de gerealiseerde speerpunten per programma benoemd. Deze punten zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3: Programmaverantwoording. De jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van € 235.334. Op hoofdlijnen wordt dit veroorzaakt door een voordeel op economisch beheer (167.500 euro). Verder zijn er minder kosten gemaakt (64.000) door uitstel van werkzaamheden als gevolg van de COVID19 pandemie. Hogere kosten zijn gemaakt (44.000) door extra schoonmaakwerkzaamheden als gevold van de COVID19 pandemie. Verder is er subsidie ontvangen op de onderhoudskosten van de Pendrechtse Molen en is een trekker verkocht welke niet langer in gebruik was (totaal 27.000). Bestuurlijke aangelegenheden Bestuurlijke context Het Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ) is een gemeenschappelijke regeling waarin vijf overheden deelnemen. Het NRIJ heeft tot taak om in onderlinge samenhang het gemeenschappelijk belang van de deelnemers te behartigen voor wat betreft de ontsluiting, de ontwikkeling, aanleg en het beheer in het kader van de openluchtrecreatie en het toerisme en waar mogelijk van natuur en landschap in het werkgebied. Het NRIJ heeft een beheerareaal van ongeveer 729 hectare. De uitvoering van de werkzaamheden van het Recreatieschap wordt verzorgd door Staatsbosbeheer (SBB).

Het NRIJ heeft hiertoe een samenwerkingsovereenkomst gesloten met SBB eind 2016. De deelnemende gemeenten hebben eind 2020 gekozen voor een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met SBB voor het beheer van de NRIJ-gebieden op basis van een langjarig contract van tweemaal 4 jaren. Daarbij is sprake van (tenminste) één tussentijdse evaluatie (en in potentie doorgaan of exit-) moment. Op deze wijze wordt recht gedaan aan enerzijds het belang van continuïteit voor alle betrokkenen en anderzijds het kader van (publieke) besteding en verantwoording van middelen. Met de provincie Zuid Holland en de gemeente Rotterdam bestaat een langjarige subsidierelatie. De continuïteit van bijdragen daarna is onzeker, maar het gezamenlijk belang is evident. De NRIJ-gebieden liggen op IJsselmonde als groene longen in een stedelijke omgeving. Alle partijen, inclusief de uitgetreden partijen, vinden het resterende groen steeds belangrijker voor de gezondheid van hun bevolking. Om dit belang ook in de praktijk te brengen blijft een goede samenwerking nodig. Het NRIJ erkent dat in de komende jaren substantieel minder geld beschikbaar kan komen van verschillende overheden. Rekening gehouden wordt met een financiële opgave oplopende tot 20% in 2025 (5% per jaar vanaf begroting 2022).

Om deze reden heeft het bestuur van het Schap besloten tot een verkenning naar optimalisaties om de toekomstige beheerlast te verlagen. Dit wordt tot 2026 budgetneutraal uitgevoerd; eventuele gerealiseerde besparingen worden geïnvesteerd in pilotprojecten voor de nieuwe vorm van beheer, gebaseerd op de toekomstthema’s. De natuur- en recreatiegebieden werden in 2021 voor het tweede jaar op rij zeer druk bezocht (o.a. vanwege Covid-19). Dit is een positieve ontwikkeling, dat recreanten de gebieden weten te vinden en de natuur beleven. Tegelijkertijd brengt het ook uitdagingen met zich mee onder andere gerelateerd aan veiligheid, vervuiling en een toename aan beheerkosten. 2

Jaarstukken 2021 | Bestuurlijke samenvatting

Besluitvorming in de eerste helft van 2021 vond onder andere plaats over het Uitvoeringsprogramma SBB en NRIJ 2022 t/m 2025, Jaarstukken 2020, Programmabegroting 2022 en het starten van de voorbereidende werkzaamheden en de tenderprocedure voor het Windpark Vaanplein. Het bestuur heeft daarnaast ingestemd met de Herinrichting van het Oosterpark en de het Inrichtingsplan voor de Rhoonse Stort. Verder heeft het bestuur besloten een verkenning uit te voeren naar optimalisatierichtingen ten behoeve van een toekomstbestendig NRIJ en is ingestemd met de aanwijzing en benoeming van de controlerend accountant, Baker Tilly Accountants. Voorts is kennis genomen van geplande boswerkzaamheden op IJsselmonde, de actualisatie grondprijsbrief en de stand van zaken Kwaliteitsimpuls Wevershoek. Daarnaast is gestart met de aanpak van het Spuiveld langs de Oude Maas. In 2021 zijn hier barbecue afvalbakken en borden met gebiedsregels geplaatst. De tweede helft van 2021 stond in het teken van verkenning naar optimalisatierichtingen. Uiteindelijk is besloten tot uitwerking en doorvoering van de eerste serie optimaliseringsvoorstellen (jaarschijf 1). In de maximale variant en indien alle voorstellen gerealiseerd kunnen worden, kan dit in 2022 leiden tot een daling van de beheeruitgaven met ruim 5%.

Verder is besloten tot een nadere verkenning van de haalbaarheid en uitwerking van de tranches voor de jaren 2023 tot en met 2025. Tevens is besloten tot voorlopige gunning voor de ontwikkeling van het Windpark Vaanplein aan Statkraft/ Pondera Consult. Verder heeft het bestuur kennis genomen van de implementatie van de GIS Viewer (webapplicatie) voor het geven van inzicht door SBB met betrekking tot het beheer van recreatiegebieden en kennisgenomen van de overdracht en de verruiming van de erfpacht Hooge Nesse.

Financiële context In de begroting van het NRIJ zijn twee belangrijke reserves opgenomen, de algemene reserve en de investeringsreserve. De algemene reserve heeft als doel als buffer te dienen voor financiële tegenvallers/risico’s. De investeringsreserve heeft als doel te dienen voor toekomstige investeringen in het gebied. In de regel liggen hier investeringsplannen aan ten grondslag. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Het weerstandsvermogen is momenteel goed. In de begroting en jaarrekening worden de bekende risico’s benoemd, zoals het VPB-risico en het risico van milieuverontreiniging in het gebied. De mate van onzekerheid van de risico’s is dusdanig groot dat het onvoldoende mogelijk is deze te kwantificeren. Daarnaast kunnen we tevens concluderen dat er zich in afgelopen periode meerdere gebeurtenissen hebben voorgedaan die een grote onvoorspelbaarheid hebben gehad. Hierbij kunnen we denken aan de Essentaksterfte en de huidige Covid-19 crisis die heeft geleid tot grote druk op de recreatiegebieden en een toename aan beheerlasten vanwege extra inzet van toezicht en handhaving, meer afvalrondes en reparatiewerkzaamheden na vernielingen.

Daarnaast kunnen noodzakelijke maatregelen in het kader van klimaat en duurzaamheidsmaatregelen leiden tot mogelijke voorstellen tot verbetering of aanpassingen binnen het gebied.

3

Jaarstukken 2021 | Bestuurlijke samenvatting

Gelet op het feit dat toekomstige financiële bronnen wegvallen of vooralsnog onzeker blijven en de benoemde risico’s gaat het NRIJ behoedzaam met de reserves. Teruggave van de reserves aan de deelnemende gemeenten betekent daarnaast een verplichte teruggave van een evenredig deel van de provinciale bijdrage aan de provincie Zuid-Holland en de bijdrage van de gemeente Rotterdam. In het kader van de continuïteit van de natuur- en recreatiegebieden op IJsselmonde is het daarom belangrijk om de reserves in het schap te behouden. Inzet van de reserves worden steeds afgewogen in het kader van de risico’s en onzekerheden. Het behouden van de reserves is gelet op de onzekerheden goed uitlegbaar en verstandig. Evenwel zullen investeringen nodig zijn om op termijn de gebieden meer extensief te kunnen beheren en toekomstige beheerlasten te verlagen. Financiële samenvatting De jaarrekening 2021 sluit met een voordelig resultaat van € 235.334. Exploitatie De resultaten per programma zijn als volgt: Progr 1 2

Omschrijving Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden Ontwikkeling Algemene dekkingsmiddelen Overhead Jaarresultaat 2021

Resultaat 165.567 19.000 240 50.527 235.334

V/N V V V V V

V = voordelig; N = nadelig

Voorgesteld wordt het jaarresultaat van € 235.334 over 2021: - voor 64.000 euro toe te voegen aan het regulier onderhoudsbudget van 2022 en voor 171.334 toe te voegen aan de reserve besparingen.

4

Jaarstukken 2021 | Bestuurlijke samenvatting

In het volgende overzicht zijn de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2021 weergegeven. Omschrijving Algemene dekkingsmiddelen Deelnemersbijdrage Onttrekking reserves Overige structurele baten Overige structurele Lasten Storting resreves Overhead Bestuursproducten Financien Juridische zaken Storting reserves Programma Beheer, Onderhoud en Exploitatie Communicatie Economisch Beheer Kredieten Onttrekking reserves Regelgeving en Handhaving Storting reserves

Terreinbeheer Programma Ontwikkelingen Kredieten Onttrekking reserves Planvorming & Gebiedsontwikkeling Storting reserves Eindtotaal

Budget najaarsrapportage Werkelijke uitgaven Jaarresultaat -2.701.414 -2.701.654 240 -1.428.549 -1.428.549 0 0 0 0 -1.273.365 -1.273.365 0 500 260 240 0 0 0 313.075 262.548 50.527 110.600 108.000 2.600 91.900 82.000 9.900 Er was geen behoefte om gebruik te maken van externe adviseurs. 72.600 72.548 52 37.975 0 37.975 Zie storting reserves onder Programma beheer, Onderhoud en Exploitaties 2.246.939 2.081.372 165.567 19.300 23.443 -4.143 -256.800 -424.313 167.513 Op voorheen oninbaar geachte vorderingen hebben toch ontvangsten plaatsgevonden. -15.000 0 -15.000 -265.702 -261.202 -4.500 173.400 173.400 0 128.114 166.089 -37.975 Minder kosten gemaakt door uitstel van werkzaamheden a.g.v. COVID19 werkzaamheden (64K). Meer schoonmaakkosten a.g.v. COVID19 (44K). Meer baten door subsidie ontvangst op de kosten voor de Pendrechtse Molen en een verkoop van een 2.463.627 2.403.955 59.672 trekker welke niet meer in gebruik was. 141.400 122.400 19.000 0 0 0 0 -4.499 4.499 122.400 126.899 -4.499 19.000 0 19.000 0 -235.334 235.334

Positief = voordelig; Negatief = nadelig

Vermogenspositie Het eigen vermogen is ultimo 2021 ca. € 4,4 miljoen.

5

Jaarstukken 2021 | Leeswijzer

2. Leeswijzer In deze jaarstukken wordt inzicht gegeven in de voortgang van het realiseren van de doelen en prestaties uit de programmabegroting 2021 en de najaarsrapportage 2021. Daarnaast wordt inzicht geboden in de realisatie van additionele projecten (kredieten). In de tabellen zijn de realisatiecijfers over het jaar 2021 opgenomen. De lasten en de baten zijn gepresenteerd als positieve bedragen in hele euro’s. In de kolom resultaat worden voordelen voor het schap weergegeven met een “V” en nadelen met een “N”. Zover niet anders vermeld zijn alle resultaten incidenteel. De jaarstukken zijn opgesteld naar de eisen die het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) daaraan stelt. In de bestuurlijke samenvatting (hoofdstuk 1) is op hoofdlijnen ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2021. In hoofdstuk 3 is de programmaverantwoording opgenomen. Hierin worden de doelen en prestaties toegelicht door beantwoording van de drie W-vragen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost?

Hoofdstuk 4 zal daarna ingaan op de volgens het BBV verplichte en voor het schap relevante paragrafen, te weten: -

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

-

Onderhoud kapitaalgoederen

-

Financiering

-

Grondbeleid

-

Bedrijfsvoering

Hoofdstuk 5 bevat de jaarrekening 2021 met daarin de waarderingsgrondslagen, de balans per 31 december 2021 met toelichting en het overzicht van baten en lasten met toelichting.

Tevens is in hoofdstuk 5 de aanvullende (o.a. wettelijke verplichte) informatie opgenomen.

6

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

3. Programmaverantwoording De programmaverantwoording is opgebouwd uit de volgende onderdelen: -

Programma 1 Bestuurlijke aangelegenheden

-

Programma 2 Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden

-

Programma 3 Ontwikkeling

-

Algemene dekkingsmiddelen

In dit hoofdstuk wordt per programma een toelichting gegeven op de gerealiseerde doelen, de gevolgde aanpak en de kosten hiervan.

3.1

Programma: Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden –

Wat hebben we bereikt? De natuur- en recreatiegebieden vallend binnen de gemeenschappelijke regeling zijn onderhouden conform het principe ‘schoon, heel en veilig’ voor een optimaal gebruik door de bezoekers. Onder het beheer van de gebieden vallen tevens diverse exploitaties, die bijdragen aan de recreatieve kwaliteit.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? Het beheer, onderhoud en de exploitatie van de gebieden is gerealiseerd door middel van de volgende producten: 1. Gebiedsbeheer 2. Economisch beheer 3. Regelgeving & handhaving 4. Communicatie

7

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

Ad.1 Gebiedsbeheer Het product gebiedsbeheer betreft het doen onderhouden van de natuur- en recreatiegebieden en de daarbij behorende beheertaken. De basis voor de reguliere onderhoudswerkzaamheden is beschreven in het Terreinbeheermodel (TBM). Dit model is opgebouwd uit doeltypen met specifieke recreatieve doelen en maatregelen gerelateerd aan marktconforme normprijzen per doeltype. Continue evaluatie van de onderhoudswerkzaamheden draagt bij aan het voortdurend actualiseren van het Terreinbeheermodel en het beheersbaar houden van zowel de te treffen onderhoudsmaatregelen als de kosten. Bij grote afwijkingen kan deze evaluatie leiden tot een voorstel tot aanpassing van de begroting. Het regulier (jaarlijks) onderhoud is gerealiseerd door uitvoering van het gras/waterbestek, het hygiënebestek en losse opdrachten aan aannemers en door een beperkt aantal werkzaamheden in eigen beheer uit te voeren. Daarnaast wordt in toenemende mate samenwerking gezocht met maatschappelijke partijen, vrijwilligers e.d. Ten behoeve van de werkzaamheden voor het groot onderhoud wordt gebruik gemaakt van een jaarlijks geactualiseerde meerjarige onderhoudsplanning. Op basis hiervan wordt ter egalisatie van kosten een voorziening getroffen. Met behulp van het uitvoeren van diverse inspecties, wordt de staat van het beoogde groot onderhoud getoetst.

De bevindingen uit deze voortdurende evaluatie worden verwerkt alvorens de werkzaamheden worden uitgevoerd. Jaarlijks worden de geplande uitgaven, de dotatie aan de voorziening groot onderhoud en de werkelijke kosten gemonitord. Elke vier jaar wordt de dotatie opnieuw berekend en vastgesteld tenzij uit de monitoring volgt dat eerder een bijstelling nodig is. De toelichting over het in 2021 uitgevoerde programma groot onderhoud is opgenomen in paragraaf 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen. In 2021 waren de volgende bijzonderheden aan de orde bij de uitvoering van het product gebiedsbeheer: - Net als in 2020 was het in 2021 als gevolg van de coronacrisis aanzienlijk drukker in de gebieden. Hierdoor was het afvalaanbod groter. Daarnaast zijn de toiletvoorzieningen gedurende het recreatieseizoen dagelijks gereinigd. De spartelbadjes zijn als gevolg van COVID-19 pas medio juni geopend. - In het recreatieseizoen is diverse keren noodherstel uitgevoerd aan de bestrating rond het Spartelbad Veerplaat. Door lekkage van een leiding traden verzakkingen op hetgeen onveilige situaties opleverde. In het winterseizoen wordt nader onderzoek verricht en zo nodig een structurele oplossing gerealiseerd. - Er is sprake van een toenemend aantal afvalstortingen in de recreatiegebieden, zowel van particuliere aard als bedrijfsmatig (druggerelateerd). Product Gebiedsbeheer Saldo

Rekening 2020 Lasten Baten

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 2.385.204 2.329.300 2.555.827 2.533.229 95.298 92.200 92.200 129.273 (2.289.906) (2.237.100) (2.463.627) (2.403.955)

Resultaat 22.598 V 37.073 V 59.672 V

Toelichting 8

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

Minder kosten: -

In 2021 is veel aandacht uitgegaan naar het op orde en schoon houden van de gebieden in verband met COVID-19. Hierdoor kon een aantal geplande werkzaamheden die een lagere urgentie hadden niet uitgevoerd. Het betreft in hoofdzaak herstel- en reparatiewerkzaamheden aan elementenverhardingen en bitumineuze verhardingen. Dit veroorzaakt een onderschrijding van € 64.000

Meer kosten -

In verband met COVID-19 zijn de toiletvoorzieningen extra schoongemaakt. Dit veroorzaakt een overschrijding van € 44.000

Meer baten: -

Subsidie ontvangsten op de kosten voor de Pendrechtse Molen (12.000) en een verkoop van een trekker (15.000) welke niet meer in gebruik was.

Ad.2 Economisch beheer De taken die binnen economisch beheer worden uitgevoerd zijn: - Het beheer van grondposities op basis van het vastgestelde grondbeleid; - Het beheer van exploitaties. Beheer grondposities Het beheer van grondposities betreft het actief beheer van de grondpositie (gronden en opstallen binnen het werkingsgebied), zodanig dat dit bijdraagt aan de lange termijn strategie van het natuur- en recreatieschap. Het resultaat hiervan is dat voldaan wordt aan de rechten en plichten die het bezit van grond met zich meebrengt. Hieronder valt ook het afstoten van posities die geen recreatief belang dienen, alsmede het verwerven van gronden die van belang kunnen zijn voor toekomstige ontwikkelingen van het natuur- en recreatieschap. Beheer exploitaties Het beheer van exploitaties heeft betrekking op het aangaan van overeenkomsten met derden gericht op de exploitatie en/of het gebruik van schapsgronden en –opstallen (passend binnen de huidige ambities van het natuur- en recreatieschap), alsmede het actief administratief, financieel, juridisch en relationeel beheren van deze overeenkomsten. Het resultaat is het vastleggen en actief beheren van privaatrechtelijke afspraken, waarbij een optimale netto-opbrengst wordt nagestreefd Van de bestaande contracten is voortdurend gemonitord of het gebruik nog in overeenstemming was met de vastgelegde afspraken.

Eventuele wijzigingen daarin (al dan niet op verzoek) zijn actief verwerkt. De contractueel afgesproken financiële tegenprestatie is geactualiseerd en er is zorg gedragen voor de inning hiervan. In 2021 waren de volgende bijzonderheden aan de orde: 9

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

-

-

-

Het laatste deel van de Zuidpolder is sinds 2019 in beheer genomen door het schap. Het onderhoud wordt uitgevoerd conform de afspraken zoals bij de ontwikkeling van het gebied net de gemeente zijn gemaakt. In de praktijk kan dit tot onduidelijke situaties leiden. Eind oktober 2021 heeft een grondruil tussen o.a. Staatsbosbeheer en NRIJ plaatsgevonden ten behoeve van de inrichting van polder Buitenland van Zwijndrecht. De natuurspeeltuin ‘Heerjanneke’ is als fase 1 van dit project reeds in 2020 in beheer genomen. De rest van het gebied is na eigendomsverkrijging aan het beheerareaal toegevoegd. NRIJ en Staatsbosbeheer hebben in 2021 een samenwerkingsovereenkomst getekend ten behoeve van het verlenen van medewerking aan het windpark Vaanplein. Eind december is de tenderprocedure afgerond die moet leiden tot een contract met een ontwikkelaar die het windpark mag gaan bouwen. Tegen de voorlopige gunning is echter door twee partijen die deelgenomen hebben aan de tenderprocedure hebben bezwaar gemaakt. In 2022 worden deze bezwaren behandeld.

Product Economisch beheer Saldo

Rekening 2020 Lasten Baten

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 466.259 371.700 471.700 432.859 705.046 643.000 728.500 857.173 238.786 271.300 256.800 424.313

Resultaat 38.841 V 128.673 V 167.513 V

Toelichting Baten: Op eerder oninbaar geachte vorderingen zijn toch ontvangsten binnengekomen.

Ad.3 Regelgeving & handhaving Regelgeving & handhaving bestaat uit de volgende onderdelen: - Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen - Toezicht en handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen De gebieden van het Natuur- en recreatieschap IJsselmonde kunnen gebruikt worden voor het recreëren door individuen en door groepen. Voor beide vormen van gebruik geldt dat niet alles altijd mag en kan. Wanneer een gebruiker of organisatie een bepaalde activiteit wil uitvoeren binnen het natuur- en recreatieschap, vraagt hij hiervoor een vergunning, ontheffing of toestemming aan bij Staatsbosbeheer. Dit komt voort uit het oogpunt van de doelstellingen van de gemeenschappelijke regeling en de openbare orde en veiligheid. Staatsbosbeheer verleent vergunningen en ontheffingen op basis van de vastgestelde verordening voor het schap. Toestemmingen worden vanuit de eigenstandige privaatrechtelijke bevoegdheid van het schap zelf gegeven. In 2021 waren door de Covid-19 richtlijnen activiteiten in de terreinen beperkt toegestaan. Toezicht en handhaving Toezicht en Handhaving (T&H) bestaat uit de onderdelen gastheerschap, daadwerkelijke handhaving en de regierol bij samenwerking. De invulling van de 3 onderdelen leidt tot een compleet palet van activiteiten op de doelstelling schoon, heel en veilig in een gebied. Dit palet wordt ingevuld op basis 10

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

van de aard en het gebruik van het gebied. Basisuitgangspunten voor de inzet van Boswachters publiek / BOA zijn de veiligheid van de gebruikers van de gebieden zo goed mogelijk waarborgen en de eigendommen van het schap heel houden. De inzet in 2021 werd beheerst door de toegenomen drukte in de gebieden als gevolg van de coronacrisis. Er is veel aandacht besteed aan preventieve handhaving in de vorm van extra surveillance. Daarbij is o.a. opgevallen dat hondenbezitters in toenemende mate de recreatiegebieden bezoeken en dat daarbij regelmatig overlastsituaties met andere bezoekers optreden. Ook is een toename zichtbaar van met name jongeren die in de avonduren de parkeerterreinen opzoeken en daar overlast veroorzaken. Dit heeft in het Zuidelijk Randpark geleid tot gezamenlijk met de hulpdiensten ingrijpen en afzetten van (delen van) parkeerterreinen. Product Regelgeving en Handhaving

Rekening 2020 Lasten Baten

Saldo

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 171.000 174.200 173.400 173.400 (171.000) (174.200) (173.400) (173.400)

Resultaat -

Toelichting lasten: Geen bijzonderheden Ad.4 Communicatie De recreatiegebieden op IJsselmonde zijn in 2021 onder de aandacht van het publiek gebracht, o.a. via het boswachtersblog van Staatsbosbeheer en via andere social media kanalen. Daarbij is veel aandacht besteed aan zwerfvuilproblematiek, o.a. door een het plaatsen van een advertentie in de gemeentelijk rubriek van de plaatselijke weekbladen. Verder is de communicatie is veelal via de kwaliteitsimpuls projecten gelopen. Product Communicatie Saldo

Rekening 2020 Lasten Baten

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 12.000 24.400 19.300 23.443 (12.000) (24.400) (19.300) (23.443)

Resultaat 4.143 N 4.143 N

Toelichting: Geen bijzonderheden. Projecten In 2021 is de scope van het project kwaliteitsverbetering Ruiterpaden uitgevoerd en afgerond.

11

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

Naam k rediet

Kwaliteitsverbetering Ruiterpaden ZH

Sluitdatum

20 21

Totaal krediet

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021

(A)

(B)

18 .1 94

4 .62 7

Jaarrekning 2021 (C)

13 .56 8

4.5 91

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 9.2 18

8 .97 7

5 1%

12

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

3.2

Programma : Ontwikkeling

Wat hebben we bereikt? Het bestuur is geadviseerd over de implementatie van mogelijke nieuwe ontwikkelingen die passen binnen de doelstelling van de gemeenschappelijke regeling en die een recreatieve meerwaarde opleveren en/of de natuurwaarde versterken.

Product Planvorming & gebiedsontwikkeling

Rekening 2020

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 120.700 122.400 122.400 126.899 (120.700) (122.400) (122.400) (126.899)

Lasten Baten

Saldo

Resultaat 4.499 N 4.499 N

Toelichting Geen bijzonderheden

Projecten Ontwikkeling Buitenland van Zwijndrecht In 2021 is de realisatie afgerond en overgedragen. In 2022 vindt nog een nazorgronde plaats en de realisatie van een natuurvriendelijke oever ter plaatse van Lage Nesse waar pas laat overeenstemming met het Hoogheemraadschap en de betreffende agrariër was afgesloten. Naam k rediet

Ontwikk eling buitenland van Zwijndrecht

Sluitdatum

20 22

Totaal krediet (A) 3 64.0 30

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021 (B) 180 .70 6

1 52 .55 8

Jaarrekning 2021 (C) 18 3.3 24

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 3 64.0 30 -0 10 0%

Kwaliteitsimpuls Wevershoek Gemeente Ridderkerk heeft € 50.000 extra geïnvesteerd in de aanleg van de speelvoorzieningen. Hiermee is ruimte ontstaan om extra maatregelen uit te voeren en is een verbinding met locatie Gravestein gerealiseerd. In 2021 is het overgrote deel van de werkzaamheden uitgevoerd overeenkomstig de uitgangspunten van de Ontwerpnotitie. Op diverse locaties in het gebied is de onderbeplanting weggehaald zodat meer openheid in het gebied ontstaat en er meer is zicht op het strand, het speeleiland en de Waal. Door de extra financiële middelen vanuit de gemeente Ridderkerk voor de speeltoestellen ontstond ruimte om locatie Gravestein te verbinden met het recreatiegebied. Tezamen met de aanleg van een nieuwe voetgangersbrug is een extra wandelrondje ontstaan. In het gebied zijn diverse voorzieningen aangebracht zoals picknick banken en fietsenrekken. De beide entrees van het gebied zijn voorzien van een entreebord en frisse nieuwe informatieborden. Naam k rediet

Kwaliteitsimpuls Wevershoek

Sluitdatum

20 22

Totaal krediet (A) 2 74.0 00

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021 (B) 21 .70 8

2 02 .29 3

Jaarrekning 2021 (C) 16 6.0 85

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 1 87.7 93 86 .20 8 6 9%

13

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

14

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

Grondprijsbrief De van bureau Kendes verkregen adviesnota is de grondprijsbrief 2021 verwerkt. Het schapsbestuur heeft ingestemd met de grondprijsbrief 2021. Het beschikbare budget is niet volledig gebruikt, het restant van de claim is vrijgevallen. Naam krediet

Actualisatie Grondprijsbrief

Sluitdatum

20 21

Totaal krediet (A) 6.3 00

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021

Jaarrekning 2021

(B) 0

(C) 2.4 83

2 .48 3

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 2.4 83 3 .81 7 3 9%

BBQ afvalbakken en bebording Voor aanvang van her zomerseizoen zijn BBQ-bakken en de bijbehorende bebording geplaatst in het deelgebied in het gebied Spuiveld/Ziedewijdseland aan de Oude Maas. Het krediet loopt door t/m 2024 ter dekking van de beheerlast. Het gebruik van de bakken wordt gemonitord. Te zijner tijd zal - na evaluatie - een nader voorstel voor het al dan niet continueren van deze vorm van afvalinzameling worden voorgelegd. Naam k rediet

BBQ afvalbak ken en bebording Spuiv eld en

Sluitdatum

20 24

Totaal krediet (A) 13 .5 00

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021

Jaarrekning 2021

(B) 0

(C) 5.9 44

10 .10 0

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 5.9 44 7 .55 6 4 4%

Onderhandelingen uitbreiding Hotel ARA Dit project heeft ARA hotel voorlopig on hold gezet, mede in gegeven door corona perikelen. Naam k rediet

Uitbreiding hotel ARA Zwijndrecht

Sluitdatum

20 22

Totaal krediet (A) 30 .0 00

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021 (B)

Jaarrekning 2021 (C)

0

0

0

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 0 30 .00 0 0%

Optimaliseringsrichting NRIJ Het Algemeen Bestuur heeft eind 2021 ingestemd met het uitwerken en doorvoeren van de eerste serie optimaliseringsvoorstellen (jaarschijf 1). In de maximale variant en indien alle voorstellen gerealiseerd kunnen worden, kan dit in 2022 leiden tot een daling van de beheeruitgaven met € 129.679. Dit project wordt in 2022 verder opgepakt. Naam k rediet

Sluitdatum

Totaal krediet (A)

Optimaliseringrichtingen NRIJ omvormingskosten jaarschijf 1

20 22

75 .0 00

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021 (B)

Jaarrekning 2021 (C)

0

0

0

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C) 0

75 .00 0

0%

Haalbaarheidsonderzoek Het Algemeen Bestuur heeft eind 2021 ingestemd met het uitvoeren van een nadere verkenning naar de haalbaarheid en uitwerking van optimaliseringsvoorstellen voor de jaren 2023 tot en met 2025 (jaarschijf 2/3 en 4). Dit project wordt in 2022 verder opgepakt.

15

Jaarstukken 2021 | Programmaverantwoording

Naam k rediet

Sluitdatum

Totaal krediet (A)

Haalbaarheidsonderzoek schijf 2 /3 en 4 uitv 2 02 3-2 02 5

3.3

20 22

Realisatie t/m Begroting na 2020 wijziging 2021

Jaarrekning 2021

(B)

(C)

80 .0 00

0

0

Realisatie t/m Restantkrediet % lasten t.o.v. 2021 (per 31-12- totaal krediet 2021) (B+C) (A-B-C)

0

0

80 .00 0

0%

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen

Rekening 2020

Lasten Deelnemersbijdrage Overige structurele lasten Totaal lasten

151 151

Baten Deelnemersbijdrage Overige structurele baten Totaal baten

1.408.825 1.261.774 2.670.599

Saldo gewone bedrijfsvoering

2.670.448

Kredieten Lasten kredieten Baten kredieten (bijdragen derden) Saldo kredieten Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo toevoegingen en ontrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat

-

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 -

500 500

260 260

240 V 240 V

1.428.549 1.273.365 2.701.914

1.428.549 1.273.365 2.701.914

1.428.549 1.273.365 2.701.914

-

2.701.914

2.701.414

2.701.654

240 V

-

2.670.448 714.798 714.798 3.385.246

Resultaat

2.701.914

2.701.414

2.701.914

2.701.654

2.701.414

2.701.654

240 V 240 V

Toelichting: Geen bijzonderheden Deelnemersbijdragen

Aandeel in nadelig exploitatiesaldo

Percentage

Gemeente Albrandswaard Gemeente Barendrecht Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Gemeente Ridderkerk Gemeente Zwijndrecht

184.386 355.134 225.938 337.390 325.701 1.428.549

13% 25% 16% 24% 23% 100%

Totaal

1.428.549

Verdeling deelnemersbijdrage

16

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

3.4

Overhead

Wat hebben we bereikt? Gewerkt wordt aan kwalitatief hoogwaardige bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: -

lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap; nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap; financieel beleid, begroting en verantwoording.

Daarbij is rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en stakeholders in het schapsgebied. Tevens het voorbereiden van bestuursvergaderingen inclusief een verslaglegging van bestuursvergaderingen en het zorgdragen voor het uitvoeren van de actiepunten.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost? De ondersteuning van het Dagelijks en het Algemeen Bestuur vond plaats door het leveren van de volgende producten: 1. Bestuursproducten 2. Juridische ondersteuning en advisering 3. Financiën

Ad.1 Bestuursproducten De bestuursproducten omvatten: -

Het voorbereiden en plannen van bestuursvergaderingen; Het verslagleggen van bestuursvergaderingen en het (laten) uitvoeren wat afgesproken is; Het signaleren van knelpunten in de uitvoering en het aandragen van oplossingen; Eerste aanspreekpunt zijn voor schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat en stakeholders voor alle zaken/ projecten die in schapsverband spelen; Het vertegenwoordigen van de schapsbesturen in ambtelijke en bestuurlijke netwerken en gremia van de deelnemers; Het aanvragen van en verantwoording afleggen over de subsidiebijdragen 2021 van Provincie Zuid-Holland en gemeente Rotterdam.

Het Dagelijks Bestuur heeft in 2021 zeven keer vergaderd en het Algemeen Bestuur vier keer.

17

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

Product

Rekening 2020

Bestuursproducten

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 140.129 110.600 110.600 108.000 (140.129) (110.600) (110.600) (108.000)

Lasten Baten

Saldo

Resultaat 2.600 V 2.600 V

Toelichting Geen bijzonderheden.

Ad.2 Juridische ondersteuning en advisering Dit product heeft betrekking op de (algemene) juridische advisering op het gebied van publiek- en privaatrecht en het implementeren, toepassen en evalueren van wet- en regelgeving relevant voor de gemeenschappelijke regeling (Wet gemeenschappelijke regelingen en Algemene wet bestuursrecht). Ook het behandelen van bezwaar- en beroepzaken en zaken op grond van de Wob (Wet openbaarheid van bestuur) en Wet Bibob (Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur), behoren tot de juridische ondersteuning en advisering. Product

Rekening 2020

Juridische ondersteuning en advisering Saldo

Lasten Baten

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 67.152 68.000 72.600 72.548 (67.152) (68.000) (72.600) (72.548)

Resultaat 52 V 52 V

Toelichting Geen bijzonderheden.

Ad.3 Financiën In het kader van de financiële ondersteuning zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: -

-

verzorgen van de financiële administratie van de gemeenschappelijke regeling: tijdige en systematische vastlegging van baten, lasten en in- en uitgaande geldstromen; incasseren van gelden als gevolg van verkoop, heffing en/of in privaatrechtelijke overeenkomsten overeengekomen vergoedingen; uitvoeren van de interne controle gericht op getrouwheid en rechtmatigheid op financieel gebied, waarbij de nadruk ligt op ‘inkoop en aanbestedingen’, het betalingsverkeer en de volledigheid van huur- en erfpachtopbrengsten; toetsen van bestuursvoorstellen op incidentele en/of structurele financiële consequenties; het voeren van periodieke budgetgesprekken met budgethouders en projectleiders; opstellen van de planning & control producten, zoals begroting, najaarsrapportage en jaarstukken; begeleiden van de werkzaamheden van de accountant (interim controle, subsidie-controles, jaarrekeningcontrole); Werkzaamheden in het kader van de vennootschapsbelastingplicht. 18

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

Product Financiën Saldo

Rekening 2020 Lasten Baten

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021 85.908 104.400 91.900 82.000 (85.908) (104.400) (91.900) (82.000)

Resultaat 9.900 V 9.900 V

Toelichting Geen bijzonderheden.

19

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

4. Paragrafen 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het schap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd / ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van het toereikend zijn van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Risicoanalyse Risico’s

1. 2.

Invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen Pendrechtse Molen

3.

Economische grondzaken

Aard van het risico

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Financiële omvang risico

Kans van optreden* H/M/L

Impact (uitgaande van vier jaar)

PM

Gemiddeld

PM

Structureel

135.000

Hoog

108.000

Incidenteel en structureel

PM

Gemiddeld

PM

Structureel

* De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.

20

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

Risico 1: Invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen Met ingang van 1 januari 2016 is de Vpb-plicht voor overheidslichamen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, ingevoerd. De vennootschapsbelastingrisico's zijn inmiddels in beeld gebracht. Daarbij is uitgegaan van de begroting 2015 en de realisatie 2016. Per activiteit of cluster van activiteiten is beoordeeld of met de uitvoering van de betreffende activiteit een onderneming in fiscaalrechtelijke zin wordt gedreven. Er is sprake van een fiscale onderneming indien aan elk van de volgende drie voorwaarden is voldaan: 1. Duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; 2. Deelname aan het economisch verkeer; 3. Winstoogmerk en/of concurrentie. Voor een aantal activiteiten, dat valt onder economisch beheer (huren en erfpacht) is waarschijnlijk geen sprake van een fiscale onderneming, omdat geen sprake is van deelname aan het economisch verkeer. Aan dit criterium is niet voldaan aangezien de activiteiten beperkt zijn tot `normaal vermogensbeheer'. In dit geval kan worden gesteld dat sprake is van normaal vermogensbeheer, omdat er slechts beperkt arbeid wordt verricht en er geen causaal verband is tussen arbeid en rendement.

Voor de overige activiteiten is ook geen sprake is van een fiscale onderneming omdat geen sprake is van structurele vermogensoverschotten dan wel wordt het standpunt ingenomen dat een vrijstelling kan worden toegepast, zodat geen vennootschapsbelasting is verschuldigd. Aangezien het ingenomen standpunt van de Recreatieschappen (nog) niet is afgestemd met de Belastingdienst, blijft de vennootschapsbelasting een risico. Dit is echter niet te kwantificeren en wordt derhalve beschouwd als een PM-post. Risico 2: Pendrechtse Molen (onverwachte gebreken) Het is denkbaar dat een gebrek aan het object wordt geconstateerd, dat meer kost dan het gereserveerde budget. Via actualisering van de notitie ‘Risico’s m.b.t. de Pendrechtse Molen’ is bovenstaand risico onderbouwd. In lijn met de huidige nota Grondbeleid zou verkoop van de molen aan de orde zijn. In het recente verleden is geprobeerd de molen te vermarkten, maar dat is geen haalbare zaak gebleken. Mocht zich een koper voor € 1 melden, die de molen en grond openbaar toegankelijk wil houden dan wordt daar onmiddellijk op ingesprongen. Risico 3: Economische grondzaken Bodemverontreiniging. In een gebied als IJsselmonde kunnen milieuverontreinigingen aanwezig zijn die momenteel niet bij het schap bekend zijn en waarvan de veroorzaker na ontdekking niet kan worden aangesproken.

In een aantal gevallen kan het schap echter wel verantwoordelijk gehouden worden voor de kosten van sanering. De kosten hiervoor zullen pas bekend worden wanneer een dergelijke milieuverontreiniging wordt aangetroffen. In een groot aantal gebieden binnen IJsselmonde bevindt zich vervuild havenslib.

21

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

Wanneer er nieuwe ontwikkelingen komen voor bestaande gebieden, zal nagegaan moeten worden of er vervuiling is. Indien er sprake is van vervuiling zal eerst een saneringsplan moeten worden opgesteld. Groot onderhoud (verhuurde) panden (bijzonder risico): Het schap is verantwoordelijk voor uitvoering van het groot onderhoud van al haar in eigendom zijnde panden, ook degene die zij heeft verhuurd. Dit is niet in TBM opgenomen. Tevens is zij verantwoordelijk voor de risico’s aan de opstal (waarvoor een opstalverzekering is afgesloten). Groot onderhoud (verhuurde) gronden (Incidenteel risico): In beginsel is NRIJ verantwoordelijk voor het groot onderhoud van de gronden en daarop aanwezige beplanting (denk aan essentakziekte), oevers e.d., mits de huurder het dagelijks onderhoud naar behoren heeft uitgevoerd. Economische crisis / COVID-19 (bijzondere contractrisico): als gevolg van de economische crisis en van de overheidsmaatregelen die getroffen zijn om COVID-19 in te dammen, is het niet uitgesloten dat dit tot betalingsproblemen bij uw relaties leidt. Vele gesprekken over onder andere betalingsregelingen zullen volgen, met als mogelijk meest ingrijpende stap opzegging van de overeenkomst.

COVID-19 (Corona) Het COVID-19 (Corona) virus heeft financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2021. Voornamelijk in de debiteurenpositie, hiervoor is een voorziening getroffen in de jaarrekening 2021. Naar verwachting zal COVID19 ook in 2022 en wellicht de jaren daarna op veel beleidsterreinen van onze begroting impact hebben. Hoe groot de financiële impact zal zijn is onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.

Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Na aftrek van de lopende claims op de reserves van € 108.000 euro is de stand van de Algemene Reserve per eind 2021 ca € 432.000. De gekwantificeerde risico’s bedragen ca. € 108.000. De berekening van het weerstandsvermogen komt dan uit op een ratio van >2 met een bijbehorend waarderingscijfer A. Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen uitstekend te noemen.

Kengetallen BBV In het BBV (=financiële regelgeving voor gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen) staat dat er in de jaarstukken enkele kengetallen moeten worden opgenomen. 22

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

De kengetallen staan in onderstaande tabel.

Kengetallen

Rekening 2021

netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

-107% -107% 63% 197%

Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De Provincie Zuid-Holland gebruikt de volgende signaleringswaarden: Kengetal gezond neutraal risicovol netto schuldquote <90% 90-130% >130% netto schuldquote gecorrigeerd <90% 90-130% >130% solvabiliteitsratio >50% 20-50% <20% structurele exploitatieruimte >0% 0% <0%

De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het schap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten.

23

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen

Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het schap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het schap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de Voorziening verantwoord. Jaarlijks worden de geplande uitgaven, de dotatie en de werkelijke kosten gemonitord.

Elke vier jaar wordt de dotatie opnieuw berekend en vastgesteld tenzij uit de monitoring volgt dat eerder een bijstelling nodig is Programma groot onderhoud In 2021 was het uitvoeren van groot onderhoud aan de beplantingen in de Johannapolder gepland. Gelet op de impact van de uit te voeren werkzaamheden, mede door de grootschalige aantasting door essentaksterfte, is besloten de werkzaamheden een jaar uit te stellen. In de tussenliggende periode wordt een proces met de omgeving doorlopen om te komen tot een gedragen plan. Gelet op het voorgaande zijn er zijn er (behoudens enkele individuele bomen die uit veiligheidsoverwegingen verwijderd zijn) geen bomen gerooid en heeft er geen herplant plaatsgevonden. Het in 2021 geplande groot onderhoud aan asfaltverhardingen is een jaar uitgesteld. Reden hiervoor is dat in 2021 is veel aandacht nodig was voor het op orde en schoon houden van de gebieden in verband met COVID-19. Waar mogelijk zijn werkzaamheden die een lagere urgentie hadden uitgesteld. Ook de in 2021 geplande baggerwerkzaamheden zijn een jaar uitgesteld. Om eventuele bestuursrechtelijke maatregelen te voorkomen zijn afspraken gemaakt met waterschap Hollandse Delta. Verder is het programma groot onderhoud 2021 zonder vermeldenswaardige afwijkingen uitgevoerd. Er is groot en vervangingsonderhoud uitgevoerd aan o.a. elementen- en aan halfverhardingen.

Ook zijn de ballenlijnen van de zwemlocaties geïnspecteerde en waar nodig gerepareerd en vervangen. Tenslotte heeft een extern bureau de bruggen en aanlegvoorzieningen geïnspecteerd. Met de resultaten van deze inspectie is de meerjarenplanning groot onderhoud geactualiseerd.

24

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren. Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Extra dotatie Werkelijke uitgaven 2021 M Werkelijke uitgaven 2021 P planning materiële uitgaven inclusief indexering planning personele uitgaven materiële uitgaven op werken uit jaarschijf 2021 inclusief indexering personele uitgaven op werken uit jaarschijf 2021 Stand voorziening groot onderhoud per 31-12

2021 1.616.658 549.800 261.202 310.512 124.452

1.992.696

2022 1.992.696 616.600 261.202

2023 1.573.029 616.600 261.202

2024 1.875.959 616.600 261.202

2025 1.772.683 616.600 261.202

603.467 181.040 394.586 118.376

442.210 132.663

754.675 226.403

1.083.887 325.166

1.573.029

1.875.959

1.772.683

1.241.432

25

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

4.3

Financiering

Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,2% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Er is voldaan aan de kasgeldlimiet, aangezien er per saldo geen sprake is van een kortlopende schuld. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. In 2021 zijn geen vaste geldleningen aangegaan. Er zijn op balansdatum 2021 meerdere uitstaande geldleningen zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico.

Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. De drempel van € 1.000.000 is in 2021 niet overschreden. Zie verder het overzicht in de toelichting op de balans, onderdeel Schatkistbankieren.

26

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

EMU-saldo

Berekening EM U-saldo 2021 (x 1.000) Om sch r ijv in g T el l in g Ex ploit a t iesa ldo v óór t oev oeg in g a a n c.q. on t t r ek kin g u it r eser v es A fsch r ijv in g en t lv de ex ploit a t ie

+/+

Ja a r st u kken 216

+/+

34

Br u t o dot a t ies a a n de post v oor zien in g en t en la st e v a n de ex ploit a t ie

+/+

376

In v est er in g en in (im )m a t er iële v a st e a ct iv a die op de ba la n s w or den g ea ct iv eer d Ba t en u it bijdr a g en v a n a n der e ov er h eden , de Eu r opese Un ie en ov er ig en , die n iet op de ex ploit a t ie zijn v er a n t w oor d en n iet a l in m in der in g zijn g ebr a c h t op in v est er in g en in (im )m a t er iële v a st e a ct iv a A a n k oop v a n g r on d en u it g a v en a a n bou w -, w oon r ijp m a k en La st en op ba la n spost V oor zien in g en v oor zov er deze t r a n sa ct ies m et der den bet r effen A a n deel i n EMU-sa l do

-/-

-3 7

+/+

0

-/-

0

-/-

0

663

27

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

4.4

Grondbeleid

Algemeen In 2016 is door het toenmalig schapsbestuur het grondbeleid vastgesteld, waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: -

-

-

Grond is een middel en geen doel. Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. Met de inzet van grond en vastgoed wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen - actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden tussen enerzijds grond en vastgoed en anderzijds maatschappelijke of commerciële (verdien)modellen van derden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoedontwikkelingen. Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.

Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Door het aanhoudende herstel van de economie zal de investeringsbereidheid bij ontwikkelende partijen toenemen, maar concrete investeringsvoorbeelden zijn nog niet voor handen. Schapsspecifiek In programma ‘Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden’ en ‘ontwikkelingen’ van de begroting wordt ingegaan op de specifieke grond- en vastgoedontwikkelingen en de daarbij geldende financiële prognoses, kansen en risico’s. Grondpositie per 31 december 2020: Deze tabel betreft de grondpositie. Hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2020. Oppervlakte:

Toelichting mutatie:

01-01-2021

532,6 ha

mutatie

15,6 ha

31-12-2021

27 oktober 2021: grondverkrijging Polder Buitenland

548,2 ha**

* Oppervlakte in hectares, afgerond op halve hectares

28

Jaarstukken 2021 | Paragrafen

4.5

Bedrijfsvoering

De afspraken over de dienstverlening door Staatsbosbeheer aan het natuur- en recreatieschap zijn vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst (SOK). De personele component van de dienstverlening door Staatsbosbeheer blijkt uit de volgende tabel. Productomschrijving

Beheer, onderhoud en exploitatie gebieden

Gebiedsbeheer Economisch beheer Regelgeving & handhaving Communicatie Planvorming & gebiedsontwikkeling Bestuursproducten Juridische ondersteuning & advisering Financiën

713.900 53.300 173.400 12.200

Subtotaal

952.800

Dienstverlening in uitgaven voorziening Groot Onderhoud

124.452

Totaal

Ontwikkeling

Algemene dekkingsmiddelen

Overhead

35.614 64.600 66.700

713.900 53.300 173.400 12.200 122.400 35.614 64.600 66.700

166.914

1.242.114

122.400

122.400

-

Totaal

124.452 1.366.566

29

Jaarstukken 2021 |Jaarrekening

JAARREKENING 2021

30

Jaarstukken 2021 |Jaarrekening

5.1

Balans per 31 december 2021

ACTIVA

31 december 2021

31 december 2020

Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

2.453.520 154.099 2.299.421

2.524.366 163.033 2.361.333

Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd < dan 1 jaar Overige vorderingen

4.314.729 212.139 3.998.373 104.217

3.965.309 170.872 3.625.328 169.109

Liquide middelen Banksaldi

10.053 10.053

184.065 184.065

Overlopende activa De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

181.287

292.007

114.165

225.130

67.122

66.877

6.959.589

6.965.747

31 december 2021

31 december 2020

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat

4.398.368 432.104 3.730.930 235.334

4.330.503 451.077 3.851.486 27.940

Voorzieningen Onderhoudsegalisatievoorzieningen

1.992.696 1.992.696

1.616.658 1.616.658

318.796

363.524

317.646 1.150

363.024 500

51.784 51.784

204.721 204.721

197.945

450.341

108.002

26.183

89.943

422.446

-

1.712

Totaal

PASSIVA

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen van: - binnenlandse banken en overige financiële instellingen Waarborgsommen Vlottende passiva Netto-vlottende schulden rentetypische looptijd < 1 jaar Overige schulden Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen Totaal

6.959.589

6.965.747

31

Jaarstukken 2021 |Jaarrekening

5.2

Overzicht van baten en lasten 2021

Programma

Rekening 2020

Primitieve Begroting na Rekening 2021 begroting 2021 wijziging 2021

Resultaat

Lasten Programma Beheer, Onderhoud en Exploitatie Programma Ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Totaal lasten

3.034.463 120.700 151 293.190 3.448.504

2.899.600 122.400 283.000 3.305.000

3.220.227 122.400 500 275.100 3.618.227

3.162.931 126.899 260 262.548 3.552.639

57.296 V 4.499 N 240 V 12.552 V 65.588 V

Baten Programma Beheer, Onderhoud en Exploitatie Programma Ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Totaal baten

800.344 2.670.599 3.470.943

735.200 2.701.914 3.437.114

820.700 2.701.914 3.522.614

986.446 2.701.914 3.688.360

165.746 V 165.746 V

Saldo gewone bedrijfsvoering

22.438

132.114

(95.613)

135.721

231.334 V

Kredieten Lasten kredieten Baten kredieten (bijdragen derden) Saldo kredieten

21.092 65.813 44.721

-

396.002 343.132 (52.870)

72.448 4.591 (67.857)

323.554 V 338.541 N 14.987 N

Totaal saldo van baten en lasten

67.159

132.114

(148.483)

67.865

216.348 V

1.798.711 1.759.492 (39.219)

147.114 15.000 (132.114)

185.089 333.572 148.483

166.089 333.558 167.469

19.000 V 14 N 18.986 V

27.940

-

-

235.334

235.334 V

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo toevoegingen en ontrekkingen aan reserves

Gerealiseerd resultaat

Het overzicht van lasten en baten is als volgt opgebouwd: Reguliere lasten en baten bedrijfsvoering Dit onderdeel betreft de exploitatielasten en –baten van de structurele activiteiten. Dit zijn de jaarlijks min of meer in dezelfde vorm terugkerende activiteiten. Op basis van deze informatie kunnen meerjarige trends en ontwikkelingen worden geschetst. Diverse lasten en baten bedrijfsvoering In tegenstelling tot de reguliere lasten en baten komen deze exploitatielasten en – baten slechts incidenteel voor door de aard hiervan en/of de oorzaak. Het gaat hierbij om o.a. de effecten van periodieke herzieningen van voorzieningen, de financiële consequenties van uitspraken op beroeps- en bezwaarschriften die niet voorzien kunnen worden en terugontvangen bedragen. Deze zaken, welke niet zijn begroot, worden separaat gepresenteerd om de vergelijkbaarheid over de jaren heen eenvoudiger te maken.

32

Jaarstukken 2021 |Jaarrekening

Kredieten De kredieten hebben betrekking op uitgaven gerelateerd aan activiteiten die zorgen voor veranderingen in de natuur- en recreatiegebieden, zoals investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte. Deze uitgaven worden gedekt vanuit bijdragen derden (subsidies, bijdragen) en/of onttrekkingen aan de algemene of bestemmingsreserves. Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Dit onderdeel omvat alle mutaties (stortingen en onttrekkingen) in de reserves.

33

Jaarstukken 2021 |Jaarrekening

5.3

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Inleiding De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften, die het Besluit begroting en verantwoording (BBV) daarvoor geeft. Voor zover niet anders vermeld, worden de activa en passiva gepresenteerd in afgeronde bedragen van € 1.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. Het bestuur heeft een onderzoek laten uitvoeren naar mogelijke toekomstscenario’s voor het recreatieschap. Een nadere uitwerking van een voorkeursscenario(‘s) moet nog plaatsvinden en de uitkomst daarvan is mede bepalend voor de toekomst van het schap. De huidige waarderingsgrondslagen zijn voor 2021 gehandhaafd. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Baten en lasten worden verantwoord tot hun brutobedrag.

Balans Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de daarop verrichte lineaire afschrijvingen. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. De afschrijvingen geschieden op basis van de verkrijgings- of aanschaffingsprijs en de geschatte economische levensduur. De volgende richtlijnen zijn grotendeels gehanteerd voor de afschrijvingstermijnen: - gronden en terreinen geen afschrijving - bedrijfsgebouwen 10-35 jaar - grond- weg- en waterbouwkundige werken 20-45 jaar - machines, apparaten en installaties 10 jaar - overige materiële vaste activa 5-35 jaar Het BBV onderscheidt de navolgende investeringen: 1. Investeringen met economisch nut 2. Investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte Investeringen met economisch nut Investeringen met economisch nut worden geactiveerd. 34