2026-04-10 Afdoening motie 2025- 131 Renovatie honingraatbalkons.pdf

Gemeenteraad van Ridderkerk p/a griffie

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n):

1

Ons kenmerk: 2026-014710 Contact: L. Ooms Doorkiesnummer: 0180 451 321 E-mailadres: l.ooms@ridderkerk.nl Datum: 10 april 2026

Betreft: Afdoeningsbrief motie 2025-131 Renovatie honingraatbalkons Geachte raadsleden, Op 25 mei 2025 heeft uw raad de motie 2025-131 Renovatie honingraatbalkons aangenomen. In deze motie vraagt u ons om te onderzoeken op welke wijze een passende en werkbare oplossing kan worden geboden voor bewoners en VvE’s die hun honingraatbalkon(s) willen vervangen of renoveren, waarbij zoveel mogelijk een uniforme uitstraling wordt geborgd. Daarbij vroeg uw raad om u vóór het zomerreces (juli 2025) te informeren over de bevindingen en de vervolgstappen. Onderzoek naar renovatie honingraatbalkons In juni 2025 is er een inventarisatie gedaan naar de honingraatbalkons in de Baron Mackaystraat, Dr. Colijnstraat, Jhr. De Savornin Lohmanstraat, Jhr. Van Karnebeekweg, Mr. Kesperweg, Mr. Thorbeckestraat en Mr. Troelstrastraat. Daarbij zijn alle adressen met honingraatbalkons bekeken en is er een lijst opgesteld met beschrijvingen van de bestaande situatie. In september 2025 is er gezocht naar een restauratiearchitect die een advies kan opstellen op welke manier bewoners of VvE’s op verantwoorde wijze hun balkon(s) kunnen vervangen of renoveren. Op 10 oktober 2025 is de opdracht gegeven aan Bureau Polderman om de cultuurhistorische waarden van de honingraatbalkons verder te onderzoeken en om het advies op te stellen voor de renovatie van de balkons.

Unieke honingraatbalkons of atlasstenen balkons In maart 2026 is het onderzoek met advies opgeleverd. In het onderzoek is een hoofdstuk opgenomen over de productie van de zogenaamde atlasstenen waarmee de woningen en de balkons zijn gebouwd. Door de schaarste aan materialen en de enorme woningnood in de jaren vijftig ontstond een zoektocht naar manieren om het bouwproces efficiënter te maken. Een van de uitvindingen toen was de atlassteen. De woningen in deze wederopbouwwijk zijn gebouwd met de atlasstenen. De honingraatbalkons of atlasstenen balkons zijn de meest in het oog springende en beeldbepalende elementen van de wijk. De specifieke vorm van de atlasstenen op zijn kant gestapeld geeft het decoratieve patroon bij de balkons. Advies voor behoud van de kernwaarden van de honingraatbalkons Inzetten op behoud van het oorspronkelijke materiaal. De atlasstenen zijn maar op twee plekken in Nederland toegepast. In twee woonblokken in Rijswijk en in deze wijk in Ridderkerk. Daarmee is het bouwmateriaal zeldzaam te noemen. De honingraat- of atlasbalkons zijn extra waardevol, omdat hier de atlasstenen zichtbaar zijn. De stenen vertellen het verhaal van de pioniersdrift in de wederopbouw.

De balkons geven identiteit en herkenbaarheid aan de wijk. Met de balkons onderscheidt de buurt zich van de omliggende wederopbouwwijken. Zowel de hoge bouwblokken met appartementen, als de lage blokken met eengezinswoningen hebben hetzelfde balkon waarmee de onderlinge relatie van de woningen visueel en uniform is. Advies is om een uniforme aanpak in de hele wijk te hanteren. Atlasstenen als deel van het geheel. De atlasstenen zijn toegepast in de gevels en op zijn kant in de balkons. Dit is kenmerkend voor de toepassing van de atlassteen in Ridderkerk. Voor de balkons houdt dit in dat bij aanpassingen het principe van het samenstellen met atlasstenen met daarboven een stalen reling het uitgangspunt blijft. Restauratieadvies voor de balkons In het onderzoek is een hoofdstuk opgenomen met twee uitgewerkte adviezen voor de restauratie van de honingraatbalkons waarbij rekening wordt gehouden met: - Het respecteren van de cultuurhistorische waarden met behoud van het fysieke materiaal; - Een uniforme oplossing voor de hele wijk; - Een oplossing die aansluit op het schadebeeld, waarbij het schadebeeld per balkon verschillend is; - Een haalbare oplossing en geen onnodige ingrepen met kosten die niet nodig zijn; - Veilig wonen en eigenaren in staat worden gesteld hun balkon veilig te houden of te maken.

Het eerste advies is het basisscenario met wat noodzakelijk moet worden uitgevoerd om de technische staat weer in orde te maken. Het tweede scenario zet in op het verbeteren van de balkons. Samengevat ligt het probleem van de balkons bij de stalen relingen. De stalen reling zorgt voor de stabiliteit van honingraatbalkons en deze vertoont op veel plekken corrosie. Basisscenario 1 Advies is om het basisscenario toe te passen op alle bestaande balkons en bestaat uit: Vervangen van het stalen regelwerk aan de bovenzijde en een nieuwe bovenregel uit staal maken. Het regelwerk schilderen in de hele wijk met een uniforme kleurstelling. Het herstellen van de atlasstenen en waar nodig vervangen. Herstellen van het voegwerk en gebroken stenen vervangen door nieuw te maken stenen. Omdat het oorspronkelijke bouwmateriaal (klinkerisoliet) niet meer gemaakt wordt, kunnen nieuwe stenen in beton nagemaakt worden. En waar nodig aanbrengen van een nieuw stalen grid, ter voorkoming van overklimbaarheid van de reling. De kosten voor het basisscenario worden begroot per balkon op ongeveer € 2.200 (excl. btw en prijspeil januari 2026). Verbetering scenario 2 De balkons voldoen in de huidige toestand aan wet- en regelgeving, maar in dit scenario worden maatregelen aanvullend op scenario 1 voorgesteld om de veiligheid van de balkons te verbeteren.

De keuze voor scenario 1 en scenario 2 kan per woning worden gemaakt zonder dat dit afdoet aan de beeldkwaliteit van het complex. Het advies bestaat uit: Vervangen en verbeteren van het stalen regelwerk door een nieuwe bovenregel uit staal te maken, waarbij de bovenregel verhoogd wordt naar 1,0m (i.p.v. 0,95m) door het ophogen van de stijlen waarop de regel bevestigd is. Het regelwerk schilderen in de hele wijk met een uniforme kleurstelling. Het herstellen van de atlasstenen en waar nodig vervangen. Het herstellen van het voegwerk en gebroken stenen vervangen door nieuw te maken stenen. Het aanbrengen van een versterkt en geborgd grid om de sterkte van de reling te verbeteren, bevestigd op een nieuw aan te brengen stang aan de onderzijde en een stang aan de reling. En een degelijke verankering met de atlasstenen maken. De kosten voor dit scenario worden begroot per balkon op ongeveer € 3.200 (prijspeil januari 2026).

Vervolgstappen en communicatie over het restauratieadvies De eigenaren krijgen een informatiebrief met daarin uitleg over het onderzoek, het collegebesluit en het advies voor de restauratie van de honinggraatbalkons. Daarnaast is er een informatieavond gepland voor de eigenaren door bureau Polderman over het cultuurhistorisch onderzoek en een toelichting op de twee scenario’s. De informatieavond is op 6 mei vanaf 19.30 uur in het gemeentehuis. Uiteraard is het onderzoeksrapport op te vragen via het e-mailadres monumenten@ridderkerk.nl. Wij vertrouwen erop u voldoende te hebben geïnformeerd en beschouwen motie 2025-131 hiermee als afgedaan. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris

de burgemeester,

mevr. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk

Bijlage: - Ontwerpadvies honingraatbalkons Ridderkerk Bureau Polderman.

Koningsplein 1 Postbus 271 2980 AG Ridderkerk