2025-10-03 Septembercirculaire 2025 gemeentefonds en afdoening raadstoezegging 3778.pdf

Gemeenteraad van Ridderkerk p/a griffie

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n):

-

Ons kenmerk: Contact: Doorkiesnummer: E-mailadres: Datum:

2025-070950 C. Kolf 0180-451286 k.kolf@ridderkerk.nl 3 oktober 2025

Betreft: Septembercirculaire 2025 gemeentefonds en afdoening raadstoezegging met ID 3778

Geachte raadsleden, Via deze brief informeren wij u over de gevolgen van de septembercirculaire 2025 gebaseerd op de Miljoenennota van het Rijk. De belangrijkste punten: 

   

Het volume-accres en het accres voor loon- en prijsontwikkelingen zijn geactualiseerd ten opzichte van de meicirculaire. Deze aanpassing leidt vanaf 2026 tot een verlaging van de algemene uitkering. Door een positieve bijstelling van de hoeveelheidsverschillen op onze maatstaven wordt dit ruimschoots gecompenseerd. In 2025 is sprake van een positief voorschot als gevolg van onderschrijding van het BTWcompensatiefonds (BCF). Het kabinet stelt in 2025 eenmalig middelen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober 2025. Het demissionaire kabinet heeft besloten om gemeenten te compenseren voor de incidentele tekorten op de jeugdzorg in 2023 en 2024. Deze compensatie wordt in 2025 verstrekt. Vanaf 2026 worden de SPUK-regelingen voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) en Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) voorlopig omgezet in decentralisatie-uitkeringen.

Hieronder (op de volgende pagina) volgt de tabel met de mutaties van deze circulaire.

1

Septembercirculaire 2025 gemeentefonds Gemeente: Uitkeringsfactoren:

Ridderkerk Constante prijzen Basis: Septembercirculaire 2025 Vergelijk: Meicirculaire 2025

Let op! Alle bedragen x € 1.000 A. Beginstand - mei 2025 B. Accres en nomimale ontwikkeling 1. Ontwikkeling accres volume en loon- prijsontwikkeling 2. Hoeveelheidsverschillen maatstaven 3. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2025 Totaal B. Accres-nominale ontwikkeling (1 tm 3) C. Overige mutaties 4. Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 5. Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp 6. Implementatie Participatiewet in balans 7. Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen 8. Participatie 9. Spreidingswet 10. Cap. dec.overheden klimaat- en energiebeleid (omzetting SPUK CDOKE) 11. Overheidsbrede Dienstverlening (omzetting SPUK met 10% korting) 12. Overige kleinere mutaties Totaal C. Overige mutaties (4 t/m 12) D. Totaal mutaties september 2025 (B + C) E. Berekening na septembercirculaire (A + D) F. Te reserveren voor taakmutaties: Tegenover 10. CDOKE -verlagen bestaande dekking SPUK Tegenover 10. CDOKE (stelpost restant bijdrage 2026) Tegenover 11. Overheidsbrede Dienstverlening (verlagen bestaande dekking SPUK) Totaal F. Te reserveren stelposten gemeentefonds G. Netto-effect mutaties september 2025 (D + F)

2025 104.777

1.098 1.135 2.233

2026 107.839

2027 108.492

2028 106.574

2029 107.103

-161 931

-315 969

-420 998

-521 1.027

770

654

578

506

65 39

53 9

54 3

54 3

62

67

43 49 221 875 109.367

43 47 147 725 107.299

43 33 133 639 107.742

-48 -48 827

-48 -48 677

-48 -48 591

1.991 90 158 58 42

1.569

25 2.364 4.597 109.374

43 49 1.827 2.597 110.436

-925 -644

0 4.597

-48 -1.617 980

2

Toelichting 1. Ontwikkeling accres volume en loon-/prijsontwikkeling In de Miljoenennota is het accres voor 2026 en de daaropvolgende jaren naar beneden aangepast op basis van de meest recente bbp-raming van het Centraal Planbureau (CPB) uit de Macro Economische Verkenning (MEV) 2026. Deze herziening leidt tot een neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering vanaf 2026. Bij punt 2 worden deze nadelige gevolgen ruimschoots goed gemaakt met positieve bijstelling op onze maatstaven. 2. Hoeveelheidsverschillen op de maatstaven Naast de mutaties in de algemene uitkering vanuit het Rijk wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door de actualisatie van de verdeelmaatstaven specifiek voor Ridderkerk. 3. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2025 Elk jaar wordt in de septembercirculaire een voorschot verstrekt op basis van de verwachte onderschrijding van dat jaar. De definitieve afrekening volgt dan in de volgende meicirculaire. Het voorschot voor 2025 van € 428 miljoen landelijk betekent voor Ridderkerk een voorlopig positieve mutatie van € 1.135.000 voor 2025. 4. Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Het demissionaire kabinet heeft besloten de incidentele tekorten op de jeugdzorg in 2023 en 2024 te compenseren. Hiervoor wordt in 2025 landelijk een bedrag van € 728 miljoen beschikbaar gesteld ter ondersteuning van de transformatie.

Voor Ridderkerk betekent dit een incidentele compensatie in 2025 van € 1.991.000 voor de eerder gederfde tekorten. 5. Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp Het betreft middelen die op de Aanvullende Post (AP) van de rijksbegroting zijn gereserveerd voor loonen prijsbijstelling. Deze middelen houden verband met de voor jeugdzorg geoormerkte bedragen uit het coalitieakkoord Rutte IV. Via deze circulaire worden de betreffende middelen hiervoor nu vrijgegeven. 6. Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel ‘Participatiewet in Balans’ is bedoeld om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, onder andere door meer maatwerk, soepelere regelgeving en een menselijkere benadering. Voor de uitvoering wordt de komende jaren landelijk € 58,1 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering. In de 2e Tussenrapportage 2025 wordt door ons een bedrag opgenomen van € 102.000 voor implementatiekosten in 2025. 7. Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen Het kabinet stelt eenmalig in totaal € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober 2025. Dit besluit is genomen na overleg met de VNG. De vergoeding komt bovenop de structurele middelen die gemeenten via het gemeentefonds ontvangen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen.

In de 2e Tussenrapportage 2025 wordt door ons een bedrag opgenomen van € 251.400 voor een bijraming in de uitvoeringskosten. 8. Participatie Tussen 2025 en 2027 wordt landelijk ruim € 110 miljoen beschikbaar gesteld om de loonkostensubsidie voor beschut werk te verbeteren. Deze maatregel vergt een wetswijziging die naar verwachting in 2028 in werking zal treden. Tot die tijd worden de extra middelen toegevoegd aan de Rijksbijdrage beschut werk via de Integratie-uitkering Participatie. Daarna worden ze onderdeel van het budget voor bijstand en loonkostensubsidies.

9. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen om opvangplekken te zoeken. Hiervoor ontvangen zij middelen vanuit het gemeentefonds. In totaal is er € 15,3 miljoen beschikbaar. Elke gemeente krijgt een vast bedrag van € 20.000, de rest wordt verdeeld op basis van het aantal (geactualiseerde) opvangplaatsen per gemeente. 10. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de SPUK CDOKE. In 2026 wordt landelijk ruim € 666 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten voor hun klimaat- en energiebeleid. Hiervan wordt € 30,5 miljoen in een volgende circulaire verdeeld volgens een nog vast te stellen verdeelsleutel, in overleg met de VNG. De middelen zijn ook bestemd voor 2027 tot en met 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 en de hoogten zijn nog niet bepaald. Voor Ridderkerk betekent dit een bedrag van € 1.569.000 in 2026. We ramen de bestaande SPUK-ontvangst in onze begroting voor het jaar 2026 af met € 925.000. Het restant ten opzichte van het nu ontvangen bedrag, ramen we op een (voorlopige) stelpost ter hoogte van € 644.000, waardoor een en ander budgettair neutraal wordt verwerkt (zie bij onderdeel F). 11.

Overheidsbrede Dienstverlening Vanaf 2026 wordt de SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) omgezet in een decentralisatieuitkering Overheidsbrede Dienstverlening binnen het gemeentefonds met een korting van 10%. Met deze uitkering worden gemeenten ondersteund om laagdrempelige en empathische hulp te bieden bij contact met de (digitale) overheid en hun regierol in het lokale netwerk te vervullen. Gemeenten kunnen zelf bepalen waar en welke ondersteuning het beste aansluit bij hun lokale situatie. De verdeling van de middelen gebeurt op basis van het aantal inwoners en het aantal laagopgeleide inwoners per gemeente. De bestaande SPUK-ontvangst in onze begroting van € 48.000 ramen wij structureel af (zie bij onderdeel F.). Per saldo betekent dit een structureel nadeel van € 5.000 wegens de door het Rijk doorgevoerde korting van 10% op de oorspronkelijke SPUK. 12. Overige kleinere mutaties De overige kleinere mutaties brengen in sommige gevallen ook extra taken en daarmee mogelijk ook extra kosten met zich mee. Eventuele extra lasten verwerken we in de komende P&C documenten.

Omschrijving Wet integrale suïcidepreventie Toezicht gastouderopvang Rijksvaccinatieprogramma Impulsbudget sociale infrastructuur Versterking omgevingsveiligheidsdiensten Register Externe Veiligheidsrisico's Totaal Overige kleinere mutaties

2025

6 4 13 2 25

2026 24 4

2027 24 6

2028 25 6

2029 25 5

3 16 2 49

3 16

3 13

3

49

47

33

Verwerking financiële gevolgen De per saldo hogere inkomsten konden op het laatste moment nog in de 2e Tussenrapportage 2025 structureel worden verwerkt. Eventueel extra lasten vanwege (taak)mutaties vanaf 2026 worden met een onderbouwd bestedingsplan in komende P&C-documenten verwerkt. Wij vertrouwen erop u voldoende te hebben geïnformeerd en beschouwen hiermee raadstoezegging met ID 3778 inzake de bedragen die Ridderkerk van het Rijk ontvangt ter compensatie van de tekorten jeugdzorg 2023 en 2024 als afgedaan.

4

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris

de burgemeester,

mevr. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk