2024-10-04 RIB septembercirculaire 2024 gemeentefonds.pdf

Gemeenteraad van Ridderkerk p/a griffie

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n):

-

Ons kenmerk: Contact: Doorkiesnummer: E-mailadres: Datum:

2024-055863 C. Kolf 0180-451286 k.kolf@ridderkerk.nl 4 oktober 2024

Betreft: Septembercirculaire 2024 gemeentefonds

Geachte raadsleden, Via deze brief informeren wij u over de gevolgen van de septembercirculaire 2024 gebaseerd op de Miljoenennota van het Rijk. Naast (taak)mutaties en actualisatie zijn de belangrijkste punten:  De loon- en prijsontwikkelingen en volume-correcties zijn geactualiseerd t.o.v. de meicirculaire en hebben uitsluitend effect vanaf 2025;  Eenmalig voordeel in 2024 wegens voorlopige onderschrijding van het plafond BTWcompensatiefonds (BCF);  Het kabinet zet de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd door, maar laat de extra besparing op de Jeugdzorg van € 500 miljoen vanaf 2026 structureel vervallen. Dit laatste levert voordelen op vanaf 2026 (besparingsverlies Jeugd);  Vooruitlopend op een nieuwe bekostigingsvorm Wmo wordt vanaf 2026 een jaarlijks bedrag voor de demografische ontwikkeling opgenomen. Op de volgende pagina volgen de mutaties van deze circulaire met daaronder een puntsgewijze toelichting.

1

Septembercirculaire 2024 gemeentefonds Gemeente: Uitkeringsfactoren:

Ridderkerk Constante prijzen Basis: Septembercirculaire 2024 Vergelijk: Meicirculaire 2024

Let op! Alle bedragen x € 1.000 2024 A1. Totaal Beginstand mei 2024 98.619 A2. Stelpost Hervormingsagenda Jeugd - stand meicirculaire A3. Stelpost met deze circulaire structureel € 1 miljoen verlagen A. Totaal Begin stand september 2024 98.619 B. Accres, uitkeringsbasis en -factor 1. Ontwikkeling loon- en prijsontwikkeling Bbp 2. Volume-correctie o.b.v. 8-jarig historisch Bbp 3. Ontwikkeling uitkeringsbasis en hoeveelheden maatstaven -320 4. Ruimte BCF-plafond 2024 - voorlopig/ afrek. in mei 2025 1.155 Totaal B. mutaties Accres, uitkeringsbasis en -factor 835 C. Overige (taak)mutaties 5. Besparingsverlies Jeugd-niet doorgaan extra struc.rijksbezuiniging 6. Indexatie Wmo i.v.m. demografie 7. Digitaal Stelsel Omgevingswet -28 8. Openbare bibliotheken 9. Overige kleinere mutaties 37 Totaal C. Overige mutaties 9 D. Totaal mutaties september 2024 (A3 + B + C) 844 E. Berekening na septembercirculaire 2024 (A + D) 99.463

2025 103.005

2026 98.283 1.700

2027 99.754 1.600

2028 101.175 1.600

103.005

-1.000 98.983

-1.000 100.354

-1.000 101.775

448 -39 -334

516 -139 -420

591 -272 -561

541 -400 -595

75

-43

-242

-454

-37 141 58 162 237 103.242

1.358 223 -44 141 37 1.715 672 99.655

1.403 445 -51

1.419 667 -59

25 1.822 580 100.934

22 2.049 595 102.370

F. Af te zonderen wegens taakmutatie en dus verwachte extra lasten (via P&C-documenten indien werkelijk nodig): 8. Voorbereiden wettelijke zorgplicht Openbare bibliotheken -141 -141 G. Netto effect septembercirculaire op begroting (D + F) 844 96 531 580

595

Toelichting 1. Ontwikkeling loon-prijsontwikkeling Bbp De indexatie voor inflatie volgt de prijs Bbp van het lopende jaar. Voor het jaar 2024 wordt dit niet meer aangepast, vanaf 2025 is de prijs wel omhoog bijgesteld. 2. Volume-correctie o.b.v. 8-jarig historisch Bbp Betreft verwerking van de actuele raming van de ontwikkeling van het Bbp door het Centraal Planbureau (CPB; MEV25). Hierdoor ontstaat voor alle jaren een negatieve oplopende correctie t.o.v. de meicirculaire 2024. 3. Ontwikkeling uitkeringsbasis en hoeveelheden maatstaven Naast de mutaties in de algemene uitkering vanuit het Rijk wordt een deel van de (meerjarige) mutaties veroorzaakt door actualisatie van de verdeelmaatstaven voor Ridderkerk. Daarbij zien we dat met name het verwachte aantal “huishoudens met een laag inkomen” en het verwachte aantal “inwoners 75+” voor Ridderkerk relatief gezien daalt waardoor ons uitkeringsdeel daarvoor ook afneemt. 4. Ruimte BCF-plafond 2024 – voorlopig/ afrekening in mei 2025 In 2024 bedraagt het BCF-plafond voor gemeenten € 4,3 miljard. Als de gezamenlijke declaraties onder dit plafond blijven, wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding volgt een uitname. In deze (september)circulaire ontvangen we een voorschot. In de meicirculaire van volgend jaar volgt dan de afrekening.

Het landelijke voorschot 2024 bedraagt € 447 miljoen, waarvan € 1.155.000 eenmalig voordeel voor Ridderkerk.

2

5. Besparingsverlies Jeugd - niet doorgaan extra structurele Rijksbezuiniging Het kabinet Schoof zet de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd door en laat de extra bezuiniging vanaf 2026 structureel vervallen. In deze circulaire 2024 wordt vanwege het laatste een toevoeging gedaan aan het cluster Individuele voorzieningen jeugd van € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf 2027. Omdat wij in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2028 al rekening houden met de voorgenomen besparing (via de stelpost Jeugd) ramen we onze stelpost met € 1 miljoen af (zie punt A3). Per saldo handhaven we voorlopig nog een stelpost van € 700.000 voor 2026 en vanaf 2027 van € 600.000. Dit zijn de bedragen waar we volgens de arbitragecommissie dan nog steeds recht op hebben. Nader onderzoek van deze commissie zal in het voorjaar van 2025 tot nieuwe uitspraken leiden. Tot die tijd staat de provincie het toe hiervoor een stelpost in onze begroting op te nemen (conform 100% uitspraak arbitragecommissie). 6. Indexatie Wmo i.v.m. demografie Het Rijk en gemeenten werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten voor de wettelijke zorgtaken Wmo.

De verwachting is dat in de toekomst een nader te bepalen deel van de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering (een Bijzondere Fonds Uitkering of een constructie als de BUIG voor bijstand). Vooruitlopend op de nieuwe bekostigingsvorm wordt in deze circulaire vanaf 2026 een jaarlijks bedrag van € 75 miljoen oplopend tot € 300 miljoen in 2029 beschikbaar gesteld. 7. Digitaal Stelsel Omgevingswet Jaarlijks dragen gemeenten 70% bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Conform aanvullende afspraken in het Bestuurlijk Overleg Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) van 13 juli 2023 wordt de bijdrage verhoogd op basis van prijspeil 2024 (CPB index 3,5%). 8. Openbare bibliotheken Vanaf 2025 hebben gemeenten een wettelijke zorgplicht ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak ontvangen we voor 2025 en 2026 een decentralisatie-uitkering (onderdeel gemeentefonds € 59,3 miljoen) om ons daarop te kunnen voorbereiden. Wij ontvangen een bedrag van € 2,95 per inwoner, of wel € 141.000. Om ons voor te bereiden zonderen we deze bedragen voorlopig af via een stelpost binnen het gemeentefonds (zie F. 8) 9. Overige kleinere mutaties 9.

Overige kleinere mutaties Wet op de lijkbezorging Toezicht-handhaving aanpassing kwaliteitseisen kinderopvang Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI) Bijstand jongerennorm Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) Wet Betaalbare huur Participatie Totaal 9. Overige kleinere mutaties

2024

2025

3

4 13

6 3 25 37

30 11 58

2026 9

2027 9

2028 9

13 -22

13 -23

13 -24

25 12 37

14 12 25

11 13 22

De overige kleinere mutaties brengen in sommige gevallen ook extra taken en daarmee mogelijk ook extra kosten met zich mee. Eventuele extra lasten wegen we af via tussenrapportage(s).

Overige informatie Onderzoeksagenda verdeelmodel algemene uitkering Bij de invoering van het nieuwe verdeelmodel hebben de Raad van het Openbaar Bestuur (ROB) en de VNG benadrukt dat verder onderzoek nodig is. De eerste uitkomsten van dit onderzoek worden eind 2024 verwacht. Rijksbijdrage sociale infrastructuur Het Rijk stelt vanaf 2025 middelen beschikbaar waarmee zij op termijn 10.000 werkplekken kan faciliteren. De werkplekken zijn bedoeld voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven voor hun ontwikkeling richting regulier werk of voor een tijdelijk vangnet. De middelen worden naar verwachting in de meicirculaire 2025 als apart budget toegevoegd aan de integratie-uitkering Participatie. Gemeenten ontvangen circa € 3.600 per plek verdeeld op basis van de maatstaf Inwoners in het gemeentelijke doelgroepenregister. Verwerking financiële gevolgen De per saldo hogere inkomsten voor 2024 en verder zijn in de 2e tussenrapportage 2024 meegenomen. In de Aanbiedingsbrief behorende bij de begroting 2025 kunt u het integrale financiële beeld terugvinden, waarin de effecten van deze septembercirculaire ook zijn opgenomen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris

de burgemeester,

mevr. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk

4