2024-07-05 RIB Actualisatie Omgevingsvisie.pdf

Gemeenteraad van Ridderkerk p/a griffie

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n):

8

Ons kenmerk: 2024-052933 Contact: B. Verhoeven Doorkiesnummer: 0180 451 321 E-mailadres: bart.verhoeven@ridderkerk.nl Datum: 5 juli 2024

Betreft: Actualisatie omgevingsvisie: o.a. planning, NRD en participatieplan Geachte raadsleden, In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de stand van zaken van de actualisatie van onze omgevingsvisie. Deze raadsinformatiebrief is aanvullend op de raadsinformatiebrief van 10 april 2024 (kenmerk: 2024-025657) en op uw commissievergadering Samen wonen van 23 april 2024. We informeren u als eerste over de in de startnotitie opgenomen planning en de wijzigingen daarop. Daarna gaan we in op de terinzagelegging van de (concept) Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Vervolgens informeren wij u over de door ons vastgestelde participatiestrategie en het daaruit voortkomende participatieplan. Daarnaast is een beleidsanalyse uitgevoerd en zijn trends en ontwikkelingen inzichtelijk gemaakt. De resultaten daarvan zijn in twee afzonderlijke documenten opgenomen (zie bijlagen). Wij hebben ook de Ridderkerkse definitie van hoogbouw vastgesteld, die wij in het verdere proces zullen gebruiken (de definities maken deel uit van de hoogbouwvisie, die we verwerken in de door u vast te stellen geactualiseerde Omgevingsvisie). Hierbij hebben wij uw inbreng tijdens de commissievergadering van 23 april jongstleden betrokken. Daarnaast leggen we u het participatieverslag van de commissievergadering van 23 april voor.

Als laatste komt de stand van zaken van de visie op onze agrarische gronden, waar we inmiddels mee zijn gestart, aan de orde. Planning In de startnotitie (bijlage 1) voor het actualiseren van onze omgevingsvisie is een planning opgenomen. Besluitvorming door uw raad is voorzien omstreeks september 2025. Eerder gingen we uit van maart 2025. In overleg met Witteveen & Bos (het adviesbureau dat de opdracht is gegund voor de actualisatie) is gekozen voor een paar extra maanden, om meer aandacht te kunnen geven aan participatie. In overleg met uw griffier is de gecombineerde commissievergadering van 10 juli 2024 daarom verplaatst naar 9 oktober 2024. Dit omdat zo meerdere documenten tegelijkertijd met u besproken kunnen worden. Het concept van de visie op agrarische gronden en de verschillende varianten op de hoogbouwcontour zijn op dat moment gereed, inclusief een verslag van het doorlopen participatietraject met de betrokken belanghebbenden. Ook de beleidsanalyse en de trends en ontwikkelingen liggen dan op 9 oktober 2024 ter bespreking voor. Deze laatste drie documenten krijgt u met deze raadsinformatiebrief al toegestuurd, inclusief de vastgestelde participatiestrategie en het participatieplan.

Koningsplein 1 Postbus 271 2980 AG Ridderkerk

In de week van 16 september aanstaande informeren wij u ook over de concept visie agrarische gronden, de verschillende varianten op de hoogbouwcontour en de definitieve NRD (inclusief zienswijzen en de reactie daarop). Ook zullen wij u dan het programma van de avond toesturen. De aangepaste planning hebben we als bijlage 2 toegevoegd. Omgevingseffectrapport (OER) en concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) In de startnotitie wordt uitgegaan van het opstellen van een planMER. In overleg met het adviesbureau hebben we besloten een Omgevingseffectrapport (hierna: OER) op te stellen. Dit doen we omdat in het integrale karakter van de te actualiseren omgevingsvisie de nadruk op de maatschappelijke opgaven ligt. Denk daarbij aan de digitalisering, de veilige samenleving en brede welvaart. Naast de milieu- en leefomgevingsaspecten, die standaard onderdeel zijn van een OER (bijvoorbeeld geluid en natuur), toetst dit OER ook op sociaaleconomische thema’s. We vinden een OER dan ook passender dan een planMER, omdat deze een bredere set thema’s behandelt. De Notitie Reikwijdte en Detailniveau (hierna: NRD) is een veelgebruikte manier om de inhoud van het OER af te bakenen. Het bevoegd gezag (ons college) is niet verplicht om een NRD op te stellen. De NRD is vormvrij, maar moet wel voldoende informatie bevatten.

Belanghebbenden moeten namelijk begrijpen wat de inhoud en de opzet van het nog op te stellen OER wordt. Wij hebben op 2 juli jongstleden het ontwerp van de NRD (bijlage 3) vastgesteld. Belangrijke ketenpartners en omliggende gemeenten ontvangen hier rechtstreeks bericht over. Daarnaast is in De Blauwkai gepubliceerd dat de ontwerp NRD vanaf 5 juli tot en met 23 augustus 2024 voor 7 weken ter inzage ligt. Iedereen kan zijn of haar mening geven. Zo zijn wij benieuwd of er onderzoeksthema’s ontbreken. En wellicht wil men een bepaald onderwerp specifieker onderzocht hebben. Ook zijn we benieuwd naar suggesties voor de nog op te stellen scenario’s. In de startnotitie is opgenomen dat we de ontwerp NRD in een commissievergadering bespreken. Daar komen wij op terug, omdat in de NRD alleen staat welke milieueffecten we gaan onderzoeken en met welke diepgang. Er vindt nog geen afweging plaatsvindt. De daadwerkelijke afwegingen komen pas terug in het OER. Het ontwerp van het OER bespreken we in 2025 met u in een commissievergadering. De binnengekomen reacties worden, waar mogelijk, gebruikt bij het bepalen van de inhoud en aanpak van de onderzoeken in het OER. In de commissievergadering van 9 oktober 2024 bespreken we de definitieve NRD (inclusief zienswijzen en de reactie daarop) met u.

Participatieplan De concept participatiestrategie hebben we in de commissieavond van 23 april 2024 met u besproken. Uw opmerkingen daarop hebben wij verwerkt in een definitieve participatiestrategie (bijlage 4), die wij op 2 juli jongstleden hebben vastgesteld. Volgend op de strategie is door ons op 2 juli ook een participatieplan (bijlage 5) vastgesteld. Op grond van de Omgevingswet geldt voor de omgevingsvisie namelijk een motiveringsplicht voor participatie. Bij het vaststellen van een omgevingsvisie moet worden aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten daarvan zijn. Als uitgangspunt is de Nota Betrokken Samenleving gebruikt, waaruit we participatielijn 2 hanteren.

We gaan uit van drie stappen (inventarisatie, ontwerpend onderzoek en verbinding) in de omgevingsvisie. Uit onderzoek van de gemeente blijkt dat inwoners voorkeur hebben voor bepaalde participatieinstrumenten. De volgende instrumenten zijn geselecteerd voor de actualisatie van onze omgevingsvisie: 1. InBeeld1; om het participatiebereik te vergroten en de drempel om te participeren (mee te denken) zo laag mogelijk te maken, zeker bij de doelgroepen die minder snel op fysieke bijeenkomsten afkomen; 2. Themasessie: ideeën en mogelijkheden ophalen bij belangrijke ketenpartners in het gebied die gebruikt kunnen worden in de actualisatie van de omgevingsvisie, specifiek over de invulling van de agrarische, recreatieve en natuurgebieden; 3. Themabijeenkomsten: stakeholders informeren over de voortgang van de actualisatie en om meningen en adviezen van stakeholders te verzamelen en te bespreken; 4. Doelgroepspecifieke activiteiten: we organiseren enkele momenten om doelgroepen te benaderen die niet op de hoogte zijn van de actualisatie van de omgevingsvisie, niet weten dat zij input kunnen leveren via InBeeld en niet van nature afkomen op de plenaire bijeenkomsten. Wij stellen van elke bijeenkomst, zowel in het interne als het externe participatietraject, een verslag op.

Op basis hiervan wordt de motiveringsplicht ingevuld om in de omgevingsvisie aan te geven wie (lees: welke groepen) er hebben geparticipeerd, en wat er met de resultaten is gebeurd. Ter aanvulling biedt het InBeeld platform de mogelijkheid om de verslaglegging van het participatietraject en eventueel ook documenten/publicaties die in het proces worden opgesteld vast te leggen. Op deze manier kunnen wij zorgen dat alle documentatie op één centrale plek terug te vinden is en inzichtelijk is voor elke stakeholder. Beleidsanalyse In de uitgevoerde beleidsanalyse (bijlage 6) zijn de vigerende, relevante beleidsambities en wet- en regelgeving binnen lokale, provinciale en nationale kaders geïnventariseerd die op moment van schrijven geldend zijn. Ook is er een beleidsadvies gegeven, waarin botsingen, kansen en hiaten zijn benoemd. Alleen de kaderstellende ambities uit het beleid zijn in dit overzicht opgenomen; het gaat hierbij om de hoofdlijnen van het beleid voor de lange termijn (2040/2050). Deze en overige sectorale beleidsstukken kunnen bovendien weer aan bod komen bij het opstellen van programma’s als bedoeld onder de Omgevingswet of bij het omgevingsplan. Uit het beleidsadvies blijkt dat er in het huidige beleid van Ridderkerk weinig botsingen aanwezig zijn.

Sinds de opstelling van de omgevingsvisie wordt er in de verschillende beleidsstukken met een latere oplevering ook regelmatig gerefereerd naar de omgevingsvisie. Dit is een teken van integraliteit. Anderzijds komt het ontbreken van botsingen deels ook doordat er in het huidige beleidsbestand soms geen richting wordt gegeven of een keuze wordt gemaakt. Dit wordt zichtbaar in de hoeveelheid ruimteclaims die er op Ridderkerk afkomen (bijvoorbeeld de ontwikkeling van bedrijventerreinen, woningbouwopgave, vergroening, uitdagingen in het agrarisch gebied) maar waarin (nog) geen duidelijke stelling is genomen. Bovendien bestaan er verschillende beleidshiaten die nog ingevuld moet worden om het beleidsbestand van Ridderkerk aan te laten sluiten op de huidige trends en actuele opgaven. Een aandachtspunt is dat er parallel aan de actualisatie van de omgevingsvisie ook aparte beleidsontwikkeling plaatsvindt op sectorale thema’s (zoals de actualisatie van het integraal veiligheidsbeleid). Het is zaak om beleidsstukken die nu in voorbereiding zijn af te stemmen met de omgevingsvisie. Zo voorkomen we beleidsbotsingen en blijft de integraliteit geborgd. 1 Inbeeld is een laagdrempelig meedenkplatform, waarop stakeholders via de telefoon, computer of tablet input kunnen leveren op

kaarten, door een reactie achter te laten op concrete vragen of de gepresenteerde plannen met gebiedsgerichte enquêtes. Door het gebruik van kaarten is voor stakeholders direct zichtbaar waarover input wordt gevraagd, en waarover niet.

Tot slot is het goed om te vermelden dat in de omgevingsvisie uit 2017 veel is ingezet op kaartmateriaal. Het ontbreekt echter aan een integrale visiekaart op het gehele gemeentelijk grondgebied, wat wel gebruikelijk is bij een omgevingsvisie. Ook in de sectorale beleidsstukken kunnen we nog meer inzetten op kaartgebruik. In de actualisatie van de omgevingsvisie zetten we daarom in op een integrale visiekaart. De bijgevoegde beleidsanalyse bespreken we ook graag met u op 9 oktober 2024, tijdens de eerder genoemde gezamenlijke commissievergadering. Een uitgeklede versie van de beleidsanalyse maakt deel uit van de NRD. Trends en ontwikkelingen In de omgevingsvisie worden de ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vastgelegd. Om deze lange termijn te verkennen, gaan we een ontwerpend onderzoek uitvoeren. Een inventarisatie van deze trends en ontwikkelingen (bijlage 7) brengt het speelveld voor de omgevingsvisie in kaart. Een trend is een koers die elders of op een hoger schaalniveau is gesignaleerd, maar waarvan nog onduidelijk is of en hoe zich dat in Ridderkerk gaat ontwikkelen. Ontwikkelingen zijn zaken die nu al zichtbaar zijn in de gemeente. In het rapport zijn de momenteel te verwachten trends en ontwikkelingen gepresenteerd per dimensie.

Per trend en/of ontwikkeling is aangegeven wat de verwachte toekomstige ruimteclaim is: een toenemende, onveranderde of afnemende ruimteclaim. Het is ook mogelijk dat een ruimteclaim nog nader te bepalen is, bijvoorbeeld door onzekerheid of toekomstige politieke keuzes. Ook is er een aantal trends opgenomen die geen ruimtelijke implicaties hebben. Wanneer de dimensies in samenhang worden bekeken, komt dit voor Ridderkerk netto uit op een toenemende ruimteclaim. Daarnaast zijn er dertien trends waarvan de ruimteclaim nog nader te bepalen is. Dit heeft gevolgen voor het gebruik en de inrichting van de ruimte in Ridderkerk in de toekomst. De mogelijke inrichtingen worden in het ontwerpend onderzoek behorend bij de omgevingsvisie verkend. Ook de bijgevoegde trends en ontwikkelingen bespreken we op 9 oktober 2024 met u. Uiteindelijk verwerken we deze, waar nodig, in de te actualiseren omgevingsvisie. Hoogbouwvisie Tijdens de commissievergadering van 23 april jongstleden is de definitie hoogbouw ter sprake gekomen. Een ieder ervaart hoogbouw op een andere manier. De informatie die tijdens de avond is opgehaald, hebben we gebundeld in een participatieverslag. Daarnaast hebben wij, mede op basis van de uitkomsten van de mentimeter, een Ridderkerkse definitie voor de verschillende soorten hoogbouw vastgesteld.

Onderstaand de definities en de daarbij behorende bouwlagen: - Laagbouw: tot en met 3 bouwlagen - Middenbouw: 4 tot en met 6 bouwlagen - Hoogbouw: 7 tot en met 10 bouwlagen - Landmarks: hoger dan 10 bouwlagen Aan de hand van deze definitie kunnen wij de gesprekken met inwoners voeren over de verschillende varianten van de hoogbouwcontour en het bijbehorende afwegingskader voor hoogbouw. De verschillende varianten van de hoogbouwcontour en een concept afwegingskader liggen ook op 9 oktober 2024 ter bespreking voor.

Visie agrarische gronden Als laatste benoemen we ook graag de visie op agrarische gronden. Hier zijn we inmiddels mee gestart. Op 24 juni jongstleden is overleg gevoerd met verschillende ketenpartners. Op dezelfde avond hebben we een zelfde soort sessie gehouden met onze Ridderkerkse agrariërs, die persoonlijk per brief zijn uitgenodigd. In de volgende raadsinformatiebrief kunnen wij u de eerste resultaten voorleggen, in de vorm van een concept visie agrarische gronden (een participatieverslag maakt daar deel van uit). Op de commissieavond van 9 oktober 2024 gaan we ook het gesprek met u aan over die concept visie agrarische gronden. Wij vertrouwen erop u voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris

de burgemeester,

mevr. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk

Bijlagen: 1. Startnotitie 2. Aangepaste planning 3. Ontwerp Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) 4. Participatiestrategie 5. Participatieplan 6. Beleidsanalyse 7. Trends en ontwikkelingen 8. Participatieverslag commissievergadering 23 april 2024