2024-02-06 Presentatie Jeugdproblematiek in Ridderkerk.pdf

Frouke Sondeijker Mathilde Compagner Maxime Yenga

Jeugdproblematiek in Ridderkerk Wat is de aard, omvang en aanpak van de jeugdproblematiek in Ridderkerk?

Utrecht. april 2023

Doel- en vraagstelling onderzoek Inzicht krijgen in de aard en omvang van de jeugdproblematiek in de gemeente Ridderkerk en toetsen in welke mate de inzet die nu gepleegd wordt daarbij passend is en wat er eventueel beter kan, zodat meer jeugdigen in Ridderkerk tijdig passende hulp krijgen. 1. Wat is de aard en de omvang van (internaliserende en externaliserende) jeugdproblematiek in Ridderkerk anno 2022? 2. Wat is het bestaande instrumentarium met betrekking tot de aanpak van jeugdproblematiek in Ridderkerk? 3. In hoeverre sluit het bestaande instrumentarium voor de aanpak aan bij de omvang en aard van de jeugdproblematiek. 4. Welke aanbevelingen kunnen worden gedaan om de bestaande aanpak te optimaliseren dan wel nieuwe interventies te initiëren die beter aansluiten bij de geconstateerde problematiek?

Aanpak en onderzoeksmethoden Verkennende fase Ridderkerks beleid Bestuderen beleidsstukken, rapporten eerder onderzoek en openbare gegevens over Ridderkerkse jeugd

Aard, omvang en aanpak in cijfers Bestuderen openbare datebronnen en cijfers van bijv. Politie en GGD

Verdieping met Ridderkerkse professionals onderwijs, zorg en veiligheidsdomein Vragenlijst Interviews

Duiding en rapportage

Cijfers jeugd

Achtergrondinformatie Eénouderhuishouden s

Kinderen in uitkeringsgezin

AARD PROBLEMATIEK Relatief schoolverzuim per 1.000 leerlingen

Jongeren zonder werk en onderwijs (NEET's) per 10.000 inwoners van 15 - 27 jaar

Voortijdig schoolverlaters VO + MBO

Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren

Aard problematiek Politieregistraties overlast jeugd per 10.000 inwoners

Aard van misdrijven door verdachte jeugdigen (CBS, 2021

Jeugdige verdachten van misdrijven naar leeftijd (CBS voorlopige cijfers 2021) Ridderkerk

Ridderkerk

Rotterdam

Rotterdam

Nederland

11 jaar of jonger

.

12 jaar

.

.

48

0,70%

576

0,30%

13 jaar

.

.

65

1,00%

1.403

0,70%

14 jaar

6

1,20%

138

2,20%

2.410

1,30%

15 jaar

6

1,30%

163

2,60%

3.083

1,60%

16 jaar

10

2,10%

173

2,70%

3.442

1,80%

17 jaar

.

.

207

3,20%

3.859

1,90%

18 jaar

12

2,50%

247

3,20%

4.381

2,00%

19 jaar

10

1,90%

294

3,40%

4.929

2,20%

20 jaar

8

1,60%

327

3,50%

5.022

2,20%

21 jaar

10

2,00%

323

3,20%

4.848

2,10%

22 jaar

11

2,30%

316

3,00%

4.399

1,90%

23 jaar

7

1,40%

278

2,50%

4.152

1,90%

85

1,50%

2.579

2,70%

42.504

1,70%

Totaal 12 t/m 23 jaar

32

Nederland 398

HULP Jongeren met jeugdhulp in natura (totaal) (% van alle jongeren tot 23 jaar)

Aantal hulptrajecten naar verwijzer, 1e helft 2022 (% van alle hulptrajecten)

Jongeren met jeugdhulp in natura zonder verblijf (% van alle jongeren tot 23 jaar)

Aantal hulptrajecten met verblijf naar verwijzer, 1e halfjaar 2022 (% van alle hulptrajecten)

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)

Achtergrond deelnemers vragenlijst • • • • • • • •

Gemiddelde 1984 (39 jaar) Vrouw 80%, man 20% Meerderheid HBO geschoold Zowel onderwijs-, zorg- als veiligheidsdomein (BAR< JBRR< gemeente, De jonge krijger, wijkteam, Facet, voortgezet onderwijs, Halt) Overwegend uitvoerend professionals (17 tov 20) Aantal jaren werkzaam 0 – 23 jaar (gemiddeld 5,4 jaar) Aantal jaren werkzaam in Ridderkerk 0 – 14 jaar (gemiddeld 2,9 jaar) In welke wijk(en) Ridderkerk

Meeste zorgen over:  Link online wereld  Ronselen  Drugsgebruik

Andere zorgen: • • • • • • •

Sociale media Sexting Drillrap/gellblasters Online pesten Overmatig internetgebruik Thuissituatie Financiële problemen/kansenongelijkheid

In hoeverre zien uitvoerend professionals (n=17 v.d. 20 deelnemende professionals) onderstaande problematiek terug bij de jongeren met wie zij werken? Internaliserende problematiek Suicidale gedachten

Psychosomatisch

Depressie

Sociale teruggetrokkenheid

Eenzaamheid

Angst

Negatief zelfbeeld

Stress 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Externaliserende problematiek Suïcidepoging Materiële agressie Zelfdestructief gedrag Hyper/overactief gedrag Fysieke agressie (be)dreigen Aandachtsproblemen Opstandig gedrag Verbale agressie Ongehoorzaamheid 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Grensoverschrijdend en crimineel gedrag Alcohol

Lachgas

Gameverslaving

Geweldsdelicten

Diefstal

wapen

Drugs

Mes

Online grensoverschrijdend gedrag

Openbare overlast

Schoolverzuim/leerplicht 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Contextgebonden risicofactoren

Huiselijk geweld

Armoede

Wijk lage SES

Eénoudergezin

Migratie achtergrond

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Ervaringen aanpak Ridderkerkse aanpak van jeugdproblematiek

10%

Samenwerking met gemeente Ridderkerk

11%

Samenwerking met andere netwerkpartners

5%

Informatie-uitwisseling in casuïstiek tussen professionals

5%

0% Heel ontevreden

25%

11%

45%

16%

63%

25%

50%

20%

20%

25%

10%

20%

Ontevreden

Gemiddeld

20%

30% Beetje tevreden

30%

40%

50%

Heel tevreden

60%

20%

70%

80%

90%

100%

Met professionals doorgepraat over cijfers en ervaringen aanpak • Onderwijs, sociaal en veiligheidsdomein • Ridderkerkse aanpak: • Met welke aanpakken zijn jullie bekend (voor jeugdigen en/of ouders)? • Welke aanpakken hebben jeugdigen vaak ondergaan voordat ze bijv. bij het veiligheidsdomein komen? • Informatie-uitwisseling: waar zitten de knelpunten? Wat betekent dit voor de jongeren? En welke mogelijke oplossingen zien jullie?

Reactie professionals op de cijfers • Cijfers lijken een onderschatting van wat professionals tegen komen aan problematiek in hun dagelijkse praktijk--> onzichtbaarheid problematiek! • Er zijn wel interventies, maar de vraag is of die altijd en tijdig voor de juiste jeugdigen worden ingezet: goed overzicht van wat er is lijkt niemand te hebben en hoe afweging wordt gemaakt is afhankelijk van professional • Leren van elkaar leren is een wens.

Zwakste schakel is informatie uitwisseling tussen organisaties; o.a. door AVG Snel opklimmen criminele ladder Fluïde groepen Weinig ondersteunende reactie ouders maakt het extra lastig

Conclusies Vraag 1: aard en omvang jeugdproblematiek Ridderkerk gemiddelde gemeente qua aard en omvang jeugdproblematiek, wel verjonging en verharding volgens professionals en relatief hoge concentratie risicofactoren en problematiek in bepaalde wijken. Vraag 2: aanpak Ridderkerkse jeugdproblematiek Er lijkt veel mogelijk en op- en afschalen binnen lokaal team is mooi. Toch lijkt er onvoldoende zicht op aanbod en er ontbreekt een gezamenlijke visie op wat je nu wanneer inzet. Daarbij is gebruik van effectieve interventies en bestaande kennis gering. Vraag 3: aansluiting aanpak op problematiek Signaleren gaat goed, toeleiding is lastiger, gaten in aanbod. Kern is multidisciplinair samenwerken, wel worden schotten ervaren tussen domeinen. Monitoring ontbreekt.

Aanbevelingen 1.

Werk aan een toekomstbestendige visie op jeugdproblematiek en hoe die aan te pakken. 2. Met een visie en kritischer zijn aan de vraagkant alleen kom je er niet. Aan de aanbod kant zul je ook iets moeten doen. Hierbij kan gedacht worden aan het verbreden van aanbod, maar ook het aantrekken van professionals en investeren in hun verdere opleiding on the job. Het vraagt meer verdiepend onderzoek om te bepalen welke hulpvormen of aanbod je dan wilt uitbreiden of doorontwikkelen en waar je kunt bezuinigen. 3. Versterk de samenwerking, met name tussen sociaal domein en het veiligheidsdomein verder (ontschotten). Denk hierbij aan het versterken van samenwerking met het voorveld (bijv. kerken, sportvereniging, scouting), maar ook met participatie en werk en inkomen.

Vervolg aanbevelingen 4. Verken het wijkgericht werken, in aanvulling op de aanpak die er al is, zou je juist de kinderen uit die wijken meer perspectief en meer gelijke kansen in het leven kunnen bieden. Hier is echt nog winst te behalen. 5. Benut reeds bestaande wetenschappelijke en praktijkkennis/ervaring om aanbod te optimaliseren en effectief in te zetten. En monitor en evalueer ook in het kader van continue verbetering.

Bedankt voor jullie aandacht!