2023-02-03 RIB Voortgang Hulpteam Toeslagenaffaire.pdf

Aan de gemeenteraad van Ridderkerk p/a griffie

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): -

Ons kenmerk: Contact: Doorkiesnummer: E-mailadres: Datum:

527056 S. van Gameren 0634591706 s.v.gameren@bar-organisatie.nl 3 februari 2023

Betreft: Voortgang Hulpteam Toeslagenaffaire

Geachte raadsleden, Met deze brief stellen wij u op de hoogte van de voortgang van het hulpteam Toeslagenaffaire, inzet van de specifieke uitkering (SPUK), de invoering van de Herstelwet per 4 november 2022, met daarin de kind regeling, het betrekken van jongeren hierbij binnen de gemeente en de overige communicatievormen hiervoor. Ook stellen we u graag op de hoogte van de pilot Driegesprek en de extra inzet hiervoor. Voortgang Met de start van het hulpteam op 1 maart 2022 werden binnen de gemeente Ridderkerk 36 inwoners actief ondersteund. Op peildatum 6 december 2022 werden binnen de gemeente 96 inwoners actief ondersteund. Overige inwoners binnen de gemeente Ridderkerk, bekend bij de Belastingdienst, zijn door het hulpteam benaderd, maar hebben aangegeven geen ondersteuning van de gemeente nodig te hebben. Sinds de start van het hulpteam krijgen inwoners een vast contactpersoon die de algehele regie houdt in het proces. Daar waar de medewerkers zelf de expertise niet hebben, kijken zij samen met de inwoner welke oplossingen er mogelijk zijn en wordt er gezamenlijk naar een passende oplossing gezocht. Inzet SPUK Aan de hand van de gegevens die de Belastingdienst met de gemeente deelt, legt het hulpteam contact met de inwoners. Ouders kunnen zich ook zelf melden bij het hulpteam. Op basis van intakes wordt geïnventariseerd wat de inwoner nodig heeft om verder te kunnen.

Soms is dit psychosociale ondersteuning, een schuldhulpmaatje, ondersteuning in het herstelproces rondom de Toeslagenaffaire, een luisterend oor of financiële ondersteuning. Het hulpteam kan gebruik maken van middelen die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor ondersteuning aan mogelijk gedupeerde ouders, namelijk de specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek, SPUK Toeslagenaffaire. Uit deze SPUK kunnen bijvoorbeeld tandartsrekeningen, de aanschaf van een bril, meubels of witgoed worden vergoed. De SPUK middelen worden ingezet als het vergoeden van een rekening of aanschaffen van een product ervoor zorgt dat ouders zo snel mogelijk verder kunnen met hun leven en we met deze middelen de barrières daarvoor wegnemen. Ook de inzet van het hulpteam, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en schulden worden uit de SPUK gedekt. In totaal is er aan hulpverlening, in de vorm van brede ondersteuning, voor individuele inwoners vanuit de SPUK binnen de gemeente Ridderkerk in 2022 € 143.033,93 uitgegeven.

Communicatie Eerder dit jaar is het hulpteam door meerdere communicatievormen onder de aandacht gebracht bij inwoners. Dit is gedaan door een interview met het hulpteam in De Blauwkai, door de promotie van het rechtstreekse telefoonnummer van het hulpteam en door de ontwikkeling van contactkaarten voor relevante partners. Daarnaast hebben we onze aanpak getoetst bij andere gemeenten. Ook is er geregeld contact met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de regio en met organisaties om de ouders te betrekken in de herstelaanpak. Inwerkingtreding Wet Hersteloperatie toeslagen: de kindregeling Per 4 november 2022 is de Wet Hersteloperatie toeslagen in werking getreden. Onderdeel van deze nieuwe wet is de kindregeling. Kinderen die onder de kindregeling vallen, hebben – net als hun ouders – recht op brede ondersteuning op de vijf leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk. Het uitgangspunt bij de brede ondersteuning is het geven van een steun in de rug en - waar dat nodig is - het leven weer op de rit krijgen. Ook het gezin van een kind of jongvolwassene dat onder de regeling valt, komt in aanmerking voor brede ondersteuning. Jongeren betrekken Binnen de gemeente Ridderkerk hebben we tot nu toe drie kinderen in beeld die binnen de kindregeling vallen.

De kinderen van gedupeerde toeslagenouders ontvangen een financiële compensatie (naar leeftijdscategorie) en worden via de Belastingdienst doorverwezen naar het gemeentelijk hulpteam. Vanwege de privacywetgeving worden gegevens van kinderen van gedupeerde ouders door de Belastingdienst niet direct gedeeld met de gemeente. Om te zorgen dat de kinderen die onder de kindregeling vallen de gemeente wel weten te bereiken, is bij drie jongeren die in beeld zijn bij de gemeente Ridderkerk uitgevraagd waar de behoefte ligt. De jongeren willen graag betrokken blijven en we zullen samen met hen een lotgenotenactiviteit organiseren, bijvoorbeeld in de vorm van een hub, waar jongeren, opgedeeld in verschillende leeftijdscategorieën, eens in de zoveel tijd samen komen. Verdere communicatie Naast de genoemde uitvraag bij de jongeren, willen we aandacht vragen voor de kindregeling door middel van verschillende communicatiekanalen: de opzet van een campagne waarmee we groepen ‘kinderen’ kunnen bereiken, via sociale media en posters bij organisaties, scholen en verenigingen. Daarnaast willen we een eenvoudige uitlegfolder voor kinderen tussen de 10 en 15 jaar ontwikkelen, wat het voor ouders makkelijker maakt om uitleg te geven over de toeslagenaffaire. De genoemde communicatievormen worden de komende weken verder uitgewerkt en verspreid.

Naast bovengenoemde communicatie vanuit de gemeente, is er een Rijksprogramma ‘aanpak emotioneel herstel’ opgezet, waar aandacht is voor financiële voorlichting, geestelijke gezondheidszorg, persoonlijke ontwikkeling en toeleiding naar hulp voor kinderen die vallen onder de kindregeling. We staan in nauw contact met de VNG en andere gemeenten om hiervan goed op de hoogte te blijven. Pilot Driegesprek De VNG heeft in de herijking van de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) aangekondigd dat de gemeente een grotere rol gaat krijgen. Dit gebeurt momenteel in de pilot Driegesprekken, waarin de gemeente Ridderkerk een actieve rol speelt. Naast de gemeente Ridderkerk, doen er vijf andere gemeenten uit de regio Rotterdam mee aan de pilot. De driegesprekken zijn gesprekken tussen ouders, UHT en gemeente over de lichte toets en/of de integrale beoordeling. Het doel van de driegesprekken is een menselijke en persoonlijke benadering waarbij de ouder zich echt gehoord voelt, verduidelijking van de specifieke situatie van de ouder en het herstelproces, herstel van vertrouwen in de overheid en een bijdrage aan emotioneel herstel.

Pagina 3 van 3

Bij deze gesprekken staat de behoefte van de ouders tijdens het herstelproces centraal. Ondanks de uitloop van de pilot (naar december 2022), is er tot nu toe slechts één gesprek gevoerd binnen de gemeente Ridderkerk. Dit gesprek is, evenals de gevoerde gesprekken in de andere gemeenten, als positief ervaren door zowel de ouders, de medewerkers van de gemeente en de Belastingdienst. Wij geven feedback op de samenwerking met UHT en op het verloop en de werkwijze van de driegesprekken. In januari zullen er, verdeeld over de zes gemeenten binnen de pilot, nog tien driegesprekken plaatsvinden. Na feedback hierop gaat de landelijke uitrol in het eerste kwartaal van 2023 van start. Voor het voeren van de driegesprekken en de mogelijke ondersteuning voor kinderen vanwege de kindregeling hebben we extra inzet georganiseerd. We gaan er van uit u voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris, de burgemeester,

Dhr. H.W.J. Klaucke

Mw. A. Attema