2022-09-09 RIB Evaluatie minimabeleid en schuldhulpverlening - Evaluatie minimabeleid.pdf

EVALUATIE MINIMABELEID 2021 RIDDERKERK

Evaluatie/Resultaten minimabeleid 2021 Ridderkerk De evaluatie is als volgt opgezet:   

Inleiding Gegevens armoedemonitor 2021 Toelichting

Inleiding In deze evaluatie wordt er teruggekeken naar de resultaten van het jaar 2021. Wederom een jaar waarin de Coronapandemie een grote rol heeft gespeeld. Niet alleen de doelgroep minima heeft de gevolgen ondervonden van alle maatregelen, veel inwoners kregen te maken met financiële onzekerheid. De steunmaatregelen waren in 2021 nog steeds van kracht, naast de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) en de Tonk (Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten) is er het Bbz-light (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) bijgekomen. Deze regeling is bedoeld voor ondernemers die ondersteuning nodig hebben na de stopzetting van de Tozo. De voorwaarden en eisen zijn in deze ‘Bbz-lightversie’ lager dan in het reguliere Bbz. Bbz-light heeft geduurd van 1 oktober 2021 tot 1 april 2022. Bij de gemeente hebben bovengenoemde steunvoorzieningen een grote groep ondernemers in beeld gebracht die zijn geïnformeerd over andere inkomensvoorzieningen en hulpverlening. Door lockdowns lag soms een deel van het sociale leven stil. Geen sport, minder winkels bereikbaar of alleen online, geen zwemles, thuisonderwijs, etc. Dit was merkbaar bij de Meedoen regeling. Ook is de gemeente geconfronteerd met de gevolgen van de ‘Toeslagen affaire’. Ongekend onrecht is naar boven gekomen en de hulpverlening op verschillende leefgebieden is op gang gekomen.

De minimaregelingen zijn zo nodig ruimhartig ingezet bij deze ‘slachtoffers’. In 2020 en 2021 waren we bevreesd dat er een grote groep minima aan het loket zou verschijnen ten gevolge van alle gebeurtenissen. Dat is tot op heden niet gebeurd. Deze evaluatie is onderdeel van het ‘Minimabeleid en Plan schuldhulpverlening Ridderkerk 2020- 2024’. De volgende beleidsdocumenten zijn onderdeel van het minimabeleid: - Verordening Meedoen Ridderkerk 2021. - Individuele Studie- en Inkomenstoeslag Ridderkerk 2015. - Beleidsregels Bijzondere Bijstand Ridderkerk 2021. - Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden 2021. De evaluatie is bedoeld om de resultaten van het afgelopen jaar weer te geven en bevat geen nieuw beleid.

Evaluatie minimabeleid Ridderkerk 2021

pag.1

Gegevens armoedemonitor 2021 Aantal minimahuishoudens

2022: 1476 huishoudens

Aantal minima kinderen

2021: 1501 huishoudens

2022: 1047 kinderen

2021: 1061 kinderen

Bereik minimaregelingen op 1 jan 2021 en 1 januari 2022

Kenmerken minima huishoudens Huishoudtype minima in beeld

Alleenstaand Eenoudergezin minderjarige kinderen Eenoudergezin minderjarige en meerderjarige kinderen Eenoudergezin meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Meerpersoonshuishouden minderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden minderjarige en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden meerderjarige kinderen Totaal

Evaluatie minimabeleid Ridderkerk 2021

1-1-2022

668 282 52 87 167 144 47 29 1476

pag.2

Wijkniveau minima

Minimakinderen & Huishoudtype in beeld

Eenoudergezin minderjarige kinderen Eenoudergezin minderjarige en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden minderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden minderjarige en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden meerderjarige kinderen Totaal Geschat inkomen minima

1-1-2022 518 107 339 82 1 1047

1-1-2022

1-1-2021

821 320 65 85 200 159 1650

829 300 60 70 215 126 1600

Participatiewet AOW Werkloosheidsuitkering Arbeidsongeschiktheidsuitkering Inkomen uit werk ZZP Totaal Huishoudens minima

1-1-2022

1-1-2021

Totale doelgroep 100 % v.d. bijstandsnorm Totale doelgroep 110 % v.d. bijstandsnorm Totale doelgroep 120 % v.d. bijstandsnorm Totale doelgroep 130 % v.d. bijstandsnorm

1.425 1.650 2.075 2.500

1.250 1.600 2.000 2.400

Totale doelgroep 140 % v.d. bijstandsnorm

3.025

3.050

Totaal aantal minima huishoudens in Ridderkerk waarvan 1476 huishoudens tot 110% in beeld zijn.

Evaluatie minimabeleid Ridderkerk 2021

pag.3

Toelichting evaluatie 2021 Algemeen beeld De cijfers laten zien dat het aantal minima is afgenomen in 2021. De verwachting dat door corona er veel nieuwe minima zich zouden melden bij het loket, is niet uitgekomen. De groep Tozo en Tonk gebruikers is geïnformeerd over minimaregelingen, maar dit heeft niet geleid tot een toename van het gebruik van de minimaregelingen. Bereik minimaregelingen Er is een lichte daling te zien van het gebruik van de meeste minimaregelingen. Alleen bij het onderdeel ‘kwijtschelding belasting’ is er een toename te zien. Deze regeling is altijd al hoger qua gebruik dan de andere minimaregelingen. De voorwaarden om hiervoor in aanmerking te komen qua inkomen en vermogen, zijn echter strenger. Het is gissen naar de oorzaak. Het vermoeden is dat er minder schaamte is om kwijtschelding belasting aan te vragen. Meedoen In 2021 is de nieuwe regeling binnen Meedoen voor zwemles diploma A ingegaan. Het overzicht in de bijlage laat zien dat 50 kinderen een toekenning hebben gehad. De zwemlesregeling geldt voor kinderen van 5 tot 18 jaar. De besteding van de zwemles is niet hoog geweest. Dit kwam door lockdowns in 2021 waardoor de lessen kwamen stil te liggen. Het zwemlestegoed kan ook in 2022 worden gebruikt. De lockdowns in 2021 hebben tevens geleid tot een wachtlijst voor zwemles.

In 2021 is eenmalig het niet opgemaakte tegoed Meedoen 2020, doorgeschoven naar 2021. Dit is eenmalig gedaan i.v.m. de gevolgen van corona. In 2021 hadden rechthebbenden Meedoen, het overgebleven tegoed van 2020 plus het nieuwe tegoed van 2021 op de pas staan. De besteding van de tegoeden is in 2021 niet hoog geweest en kwam zelfs lager uit dan in 2020. Dit heeft wellicht te maken met de beperkingen die ook in 2021 een rol speelden; sluiting winkels of op afspraak, thuisonderwijs, geen uitjes, minder sportactiviteiten, bepaalde perioden geen zwemles en geen culturele events. In 2021 is gestart met het controleren van de voorwaarden voor het recht op Meedoen. Het inkomen en vermogen worden weer gecontroleerd. Dit heeft geleid tot minder rechthebbenden (±11%). De schoolkosten zijn opgenomen in het bedrag voor kinderen en is geen aparte regeling binnen Meedoen meer. Volwassenen in een traject schuldhulpverlening met een laag besteedbaar inkomen hebben recht gekregen op Meedoen vanaf 1 januari 2021, de kinderen in deze gezinnen hadden al recht op Meedoen. Deze wijziging heeft niet gezorgd voor een toename van rechthebbenden.

Bereik Meedoen Volwassenen

2022 54,7%

2021 56,3%

Kinderen

65,1%

72%

Evaluatie minimabeleid Ridderkerk 2021

pag.4

Minima en het inkomen De cijfers laten zien dat er in 2021 iets minder minima zijn binnen de Participatiewet. Er is wel een toename van het aantal gepensioneerden, werklozen, arbeidsongeschikten en kleine zelfstandigen. Communicatie In 2021 is de minimafolder opnieuw opgesteld door een externe vormgever. Er is gelet op het taalgebruik en de leesbaarheid. Niet te veel details zodat de tekst aantrekkelijk is om te lezen. De folders zijn toegestuurd naar de bij ons bekende minima, naar de samenwerkingspartners en naar huisartsen, kerken en scholen. Daarnaast is er aandacht voor de teksten van de minimaregelingen op de website. Belangrijk is dat de informatie compleet en actueel is. Deze teksten voldoen aan de webrichtlijnen en zijn geschikt voor lezers met een beperking. De digitalisering krijgt ook steeds meer aandacht op de gemeentelijke website. Bij de jaarlijkse overstapronde van de collectieve zorgverzekering voor minima wordt er gecommuniceerd via de website van de gemeente en van gezondverzekerd.nl. Daarnaast is er communicatie via de plaatselijke krant, sociale media en de samenwerkingspartners. Gedurende het jaar is er aandacht in de Blauwkai voor specifieke onderwerpen rondom minima.

Zo is er in 2021 geschreven over Tozo, Tonk, de overstapronde zorgverzekering en zijn AOW-gerechtigden met een onvolledige AOW-uitkering gewezen op de mogelijkheid van een AIO-uitkering (aanvullende inkomensvoorziening ouderen). In 2021 is er een NIBUD-krant huis aan huis verspreid. In deze krant staat veel financiële informatie en informatie over minimaregelingen. Collectieve Zorgverzekering 1 januari 2022 (CZ en DSW) Armoede en een slechte gezondheid gaan vaak samen. We ondersteunen de deelnemers met een gemeentelijke bijdrage voor de aanvullende verzekering en een gedeeltelijke vergoeding van het wettelijk eigen risico via de bijzondere bijstand. Dit is geregeld in de ‘Beleidsregels bijzondere bijstand’. Deelnemers gemeentepolis

Deelnemers per verzekeraar Verzekeraar CZ DSW Totaal

2022 1560 637 2197

2021 1600 573 2173

2020 1633 429 2062

CZ is in onze regio een grote partij, maar we zien de afgelopen 3 jaar een kleine verschuiving van verzekerden binnen de collectiviteit van CZ naar DSW. DSW biedt een lagere premie, een lager wettelijk eigen risico, is kleinschalig en daardoor beter bereikbaar voor verzekerden. Aanvullende verzekering binnen de collectiviteit Jaar Midden aanvullende verzekering

Uitgebreide aanvullende verzekering

2020 2021 2022

504 549 635

907 876 854

Evaluatie minimabeleid Ridderkerk 2021

pag.5

Het aantal deelnemers in de collectiviteit stijgt jaarlijks. Ook zien we een stijging van de deelname aan de uitgebreide aanvullende verzekering. Bij de uitgebreide aanvullende verzekering ontzorgt de gemeente de verzekerde met betrekking tot het wettelijk eigen risico, de zogenaamde ‘regeling eigen risico’. De gemeente betaalt aan het begin van het verzekeringsjaar het gehele wettelijk eigen risico aan de verzekeraar (€ 385 bij CZ en € 375 bij DSW). Het eigen risico dat niet wordt gebruikt krijgt de gemeente terug. De premie wordt hiermee wel iets hoger maar we zien dat er jaarlijks steeds meer wordt gekozen voor deze optie. We zien dit als een succesvolle minimaregeling. Naast de financiële ontzorging wordt ook tegengegaan dat iemand geen medische hulp zoekt uit angst voor de kosten. Door het uitgebreide pakket aan vergoedingen wordt er minder beroep gedaan op de bijzondere bijstand. Preventie Samenwerken met de preventiemedewerkers schuldhulpverlening is belangrijk voor de bestrijding van armoede. Het voorkomen van problematische schulden voorkomt langdurige armoede. Betalingsachterstanden worden door deze medewerkers snel opgepakt en hulp wordt geboden. In 2021 is er aandacht besteed aan het leren herkennen van laaggeletterden door de professionals binnen de gemeente. Hiervoor zijn workshops aangeboden.

Speciale aandacht wordt gegeven aan betalingsachterstanden binnen onze collectieve zorgverzekering. Als de premie niet wordt betaald heeft dit verstrekkende gevolgen. De aanvullende verzekering wordt stopgezet bij wanbetaling waardoor er o.a. geen vergoeding is voor tandartskosten, kosten fysio of voor de aanschaf van een bril. Inwoners met betalingsachterstanden worden persoonlijk benaderd en krijgen hulp aangeboden.

Wanbetalers Binnen de bijstand Overige Totaal

2020 70 370 440

2019 60 400 460

2018 60 410 470

Over 2021 is er nog geen informatie beschikbaar.

Evaluatie minimabeleid Ridderkerk 2021

pag.6

BIJLAGE 1 Gebruik Ridderkerkpas - 2021 Gebruik verdeeld naar periode i.c.m. verstrekte passen ( = Kindpakket, Zwemregeling en Meedoenregeling) Aantal keer gebruik Totaal besteed bedrag Maand Verstrekte passen 2020 2021 2020 2021 januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december Totalen:

687 1.767 1.512 1.147 1.756 1.550 1.415 1.427 1.211 1.132 1.117 1.005 15.726

10 52 959 1.175 1.696 1.697 1.347 1.430 1.267 1.352 1.291 1.027 13.303

€ 41.268 € 61.498 € 74.517 € 45.512 € 64.747 € 47.450 € 42.412 € 44.205 € 38.788 € 42.409 € 46.873 € 50.559 € 600.238

€ 2.078 € 9.936 € 78.625 € 69.898 € 67.745 € 61.723 € 44.315 € 51.191 € 46.781 € 55.796 € 54.621 € 49.782 € 592.491

1.410 1.599 2.997 3.077 3.135 3.143 3.200 3.217 3.232 3.243 3.311 3.309 3.309

Uniek gebruik

Effectief gebruik

6 28 228 489 722 694 599 609 604 611 626 532 2.314

0,4% 1,8% 7,6% 15,9% 23,0% 22,1% 18,7% 18,9% 18,7% 18,8% 18,9% 16,1% 69,9%

GEMEENTE RIDDERKERK

Budgetten naar doelgroepen Doelgroep

Regeling

Kinderen 0 - 3 jaar Kinderen 4 - 11 jaar Kinderen 12 - 17 jaar Kinderen 5 - 17 jaar Volwassenen Kinderen 0 - 3 jaar Kinderen 4 - 11 jaar Kinderen 12 - 17 jaar Volwassenen

Kindpakket '21 Kindpakket '21 Kindpakket '21 Zwemregeling '21 Meedoenregeling '21 Kindpakket '20 Kindpakket '20 Kindpakket '20 Meedoenregeling '20

Aantal toewijzingen 2020 2021 190 472 370 50 1.459 240 544 352 1.791 2.927

Totalen:

Gebruik verdeeld naar pijlers Bibliotheek Declaraties

Maand Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totalen: Percentage t.o.v. totaal:

€ 40,50 € 25,65

€ 23,00 € 348,00 € 54,00 € 491,15 0,08%

Regeling-bedrag 2020 2021

€ 2.078,00 € 6.628,94 € 8.153,94 € 9.455,96 € 6.612,80 € 8.966,03 € 4.933,36 € 5.255,89 € 8.285,26 € 8.364,03 € 12.306,16 € 17.063,89 € 98.104,26 16,56%

Dierenarts

€ 445,90

€ 0,00 € 445,90 0,08%

Totaal geladen bedrag 2020 2021 € 203 € 355 € 558 € 609 € 165

€ 200 € 350 € 450 € 150

Kleding

€ 246,94 € 2.630,27 € 2.649,84 € 1.473,70 € 762,73 € 430,35 € 739,63 € 287,07 € 1.412,37 € 969,28 € 1.300,10 € 12.902,28 2,18%

Muziek

€ 0,00 € 0,00 0,00%

€ 38.570 € 167.560 € 206.460 € 30.450 € 240.735 € 48.000 € 190.400 € 158.400 € 268.650 665.450

2.541

Retail

€ 3.060,11 € 52.224,83 € 43.534,67 € 47.269,44 € 41.680,77 € 33.541,52 € 37.588,29 € 30.597,02 € 37.255,07 € 34.718,13 € 25.826,15 € 387.296,00 65,37%

Totaal besteed bedrag 2020 2021

School

€ 100,00 € 25,00 € 100,00 € 25,00

€ 50,00 € 300,00 0,05%

683.775

Sport

€ 1.083,00 € 395,00 € 221,00 € 75,00 € 449,09 € 754,00 € 212,00 € 393,00 € 175,00 € 295,70 € 4.052,79 0,68%

€ 42.596 € 176.174 € 147.579 € 233.888 600.238

Sportspullen

€ 14.286,80 € 12.136,94 € 11.316,10 € 7.963,74 € 3.886,66 € 6.527,24 € 4.059,92 € 5.448,52 € 4.341,63 € 4.498,93 € 74.466,48 12,57%

€ 34.087 € 136.975 € 162.074 € 6.310 € 197.108 € 4.026 € 12.113 € 7.170 € 17.287 577.150

Recreatie zwemmen

€ 246,00 € 988,34 € 827,24 € 1.808,30 € 875,00 € 209,50 € 1.266,30 € 1.011,00 € 661,08 € 286,90 € 8.179,66 1,38%

Effectief gebruik 2020 2021 88,38% 81,75% 78,50% 20,72% 81,88% 97,13% 98,89% 97,70% 93,50% 96,80%

82,63%

Zwemregeling

Totalen

€ 150,56 € 341,00 € 174,00 € 116,00 € 2.050,00 € 1.564,00 € 1.450,00 € 406,00 € 6.251,56 1,06%

€ 2.078 € 9.936 € 78.625 € 69.898 € 67.745 € 61.723 € 44.315 € 51.191 € 46.781 € 55.796 € 54.621 € 49.782 € 592.490