2022-06-17 RIB DCMR jaarrapportage luchtkwaliteit 2021 - rapport.pdf

Luchtkwaliteit- en geluidmetingen in Ridderkerk Jaarverslag 2021

Colofon Raad voor Accreditatie De DCMR Milieudienst Rijnmond is door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerd (L520) voor de NEN-EN-ISO/IEC 17025:2005 norm voor een aantal verrichtingen met betrekking tot luchtkwaliteitsmetingen. In deze rapportage zijn geaccrediteerde verrichtingen aangegeven met een Q. In bijlage “Overzicht presentaties, normen en verrichtingen” wordt het overzicht gegeven van prestaties, meetonzekerheden, meetmethoden, geaccrediteerde en uitbestede verrichtingen. Interpretaties in deze rapportage vallen buiten de NEN-EN-ISO/IEC 17025 accreditatie. Opdrachtgever(s) Metingen zijn uitgevoerd in opdracht van: - Gemeente Ridderkerk (postbus 2980 AG; postcode 2981 EA) Klachtenprocedure Mochten er naar aanleiding van dit rapport nog vragen zijn, dan kunt u contact opnemen met de opsteller(s) van dit rapport. De afdeling Reguleren en Adviseren heeft een klachtenprocedure (P-04). Indien u van mening bent dat wij bij de uitvoering van het onderzoek in gebreke zijn gebleven, dan kunt u contact opnemen met teammanager Sylke Davison (telefoon 06 – 31 66 21 37). Copyright Dit is een uitgave van DCMR Milieudienst Rijnmond, Postbus 843, 3100AV, Schiedam. Deze uitgave, of delen hiervan, mogen worden gepubliceerd zonder toestemming, doch uitsluitend met bronvermelding.

Luchtkwaliteit- en geluidmetingen in Ridderkerk Jaarverslag 2021

Autorisatie

Paraaf

Sef van den Elshout Senior Luchtspecialist

Naam Functie

Sylke Davison Teammanager Lucht

Auteurs Afdeling Teams Documentnummer LUC nummer Verzonden aan Datum

:Emre Özdemir & Richard Spaans :Reguleren en Advies :Lucht en Energie 2 & Geluid :22331992 :22-010 :N. Weterings & M. Verschoor :11-5-2022

Kwaliteitstoets

Naam Functie

DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 Postbus 843 3100 AV Schiedam T

010 - 246 80 00

F

010 - 246 82 83

E

info@dcmr.nl

W www.dcmr.nl

Inhoud Samenvatting

5

1

Inleiding

7

1.1 1.2

7 7

2

3

4

Monitoring in Ridderkerk Corona, ook in 2021 positieve effecten op de luchtkwaliteit.

Luchtkwaliteit

8

2.1 2.2 2.3 2.4

8 9 9 16

Wetgeving Informatie verontreinigende componenten Resultaten meetstation Hogeweg Resultaten meetstation Nieuw Reijerwaard

Geluid

18

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

18 18 19 20 21 22

Wetgeving Wat wordt er gemeten Maandgemiddelden LAeq Maand extremen Relatie windrichting en geluid Bijzonderheden

Conclusies

24

Bijlage Luchtkwaliteit: Overzicht prestaties en normen verrichtingen

25

Bijlagen Geluid: Overzicht gebruikte filters

26

Bijlagen Geluid: Percentage verkregen data en gefilterde data

27

Bijlage Geluid: grafieken maandgemiddelde LAeq per jaar

28

blad 4 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Samenvatting Sinds 2004 voert DCMR in opdracht van provincie Zuid-Holland luchtkwaliteitsmetingen uit in de gemeente Ridderkerk op de Hogeweg. Op het meetstation worden de concentraties fijnstof (PM10 en PM2.5), ozon (O3), stikstofdioxide (NO2) en stikstofmonoxide (NO) gemeten. Sinds mei 2018 is er in opdracht van de gemeente Ridderkerk een tweede monitoringslocatie bijgekomen in bedrijvenpark Nieuw Reijerwaard. Op deze locatie worden naast de concentraties fijnstof (PM10), stikstofdioxide (NO2) en stikstofmonoxide (NO) ook geluidsmetingen uitgevoerd. Vanaf 2021 wordt in Nieuw Reijerwaard ook de fijnere fractie van fijn stof gemeten (PM2.5). Metingen van beide fijnstoffracties worden uitgevoerd met hetzelfde apparaat. Deze rapportage geeft een beeld van de lokale luchtkwaliteit (bij het meetstation op de Hogeweg en Nieuw Reijerwaard) en geluid (bij het meetstation op Nieuw Reijerwaard) voor het jaar 2021. Luchtkwaliteit De jaargemiddelde concentraties bij Ridderkerk Hogeweg en Nieuw Reijerwaard zijn samengevat in Tabel 1. In de tabel zijn ook de grens- en WHO-advieswaarden opgenomen. Tabel 1. Gemeten concentraties op de meetstations Ridderkerk Hogeweg en Nieuw Reijerwaard in 2021.

Component

Middelingstijd

PM10 PM10 PM2.5 NO2 O3

Jaargemiddelde in µg/m 3 Aantal dagen daggemiddelde hoger dan 50 µg/m 3 Jaargemiddelde in µg/m 3 Jaargemiddelde in µg/m Aantal dagen hoogste voortschrijdende 3 8-uursgemiddelde > 120 µg/m Aantal dagen hoogste voortschrijdende 3 8-uursgemiddelde > 100 µg/m *

O3

Hogeweg 3

19,6 4 10,1 26,0 1

Nieuw Reijerwaard 19,4 2 11,8 21,8 -

10

-

*Nieuwe WHO-advieswaarde.

Hoewel de verkeersactiviteit in 2021 is toegenomen, is dit niet meteen terug te zien in de jaargemiddelde NO2-concentraties. Aan de Hogeweg is het jaargemiddelde voor NO2 in 2021 vergelijkbaar met het jaar ervoor. Factoren zoals een steeds schoner wordende wagenpark en weersomstandigheden spelen naast verkeersactiviteiten een grote rol bij de vorming van NO 2. De jaargemiddelde PM10- en PM2.5-concentraties waren in 2021 vergelijkbaar met 2020, ondanks toegenomen verkeer. Ook hier speelt het weer een rol. Hoewel het jaargemiddelde voor PM2.5 nagenoeg hetzelfde is als in 2020, zijn de concentraties in de richting van de rijksweg A15 wel toegenomen. Toegenomen verkeersactiviteit in 2021 is hier mogelijk een verklaring voor. In 2021 werd bij de monitoringslocaties aan de Hogeweg en in Nieuw Reijerwaard voor alle gemeten componenten voldaan aan de grenswaarden. Zowel aan de Hogeweg als in Nieuw Reijerwaard werd voor PM10 ook voldaan aan de interim WHO-advieswaarde. De interim WHOadvieswaarde voor PM2.5 werd aan de Hogeweg en Nieuw Reijerwaard overschreden. Ook interimwaarden voor NO2 werd bij beide stations niet gehaald. De nieuwe WHO-advieswaarden uit 2021 zijn op geen van de stations gehaald. In 2021 was er 1 dag waarop de 8-uursgemiddelde ozonconcentratie hoger was dan 120 3 µg/m . Hiermee is de langetermijndoelstelling niet gehaald.

Ook de nieuwe WHOadvieswaarde is overschreden met 10 overschrijdingsdagen. Er was geen sprake van een waarschuwing voor smog in Ridderkerk. Een alarm voor smog is in 2021 voor de regio dan ook niet afgegeven.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 5 van 29

Geluid Op de meetlocatie in Ridderkerk Nieuw Reijerwaard zijn de volgende jaargemiddelde geluidniveaus (LAeq) voor de dag, avond, nachtperiode en Lden vastgesteld (Tabel 2). Tabel 2. Jaargemiddelde geluidniveaus (LAeq) voor dag, avond en nachtperioden en Lden (dB).

2018 2019 2020 2021

Dag (07:00-19:00) in dB(A) 56,7 56,2 55,3 56,1

Avond (19:00-23:00) in dB(A) 53,6 52,8 52,1 52,3

Nacht (23:00-07:00) in dB(A) 49,2 49,7 48,9 49,5

Lden in dB

58,0 1 57,9 57,1 57,7

Het bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard is geen industrieterrein met een geluidzone. Er is geen grenswaarde voor de gezamenlijke bedrijven gelegen op dit bedrijventerrein. De WHO heeft in 2 haar laatste rapport geen streefwaarde voor industrielawaai opgegeven. De WHO geeft als reden hiervoor de grote heterogeniteit en specifieke kenmerken van industrieel geluid en het feit dat blootstelling aan industrieel geluid een zeer gelokaliseerd karakter heeft in stedelijke gebieden. De geluidmetingen bij het meetpunt Ridderkerk Nieuw Reijerwaard worden sinds januari 2018 uitgevoerd. Ten opzichte van 2020 is voor de nachtperiode een toename van 0,6 dB gemeten. Ook het jaargemiddelde voor 2021 is 0,6 dB hoger dan het jaargemiddelde voor 2020. De grafiek van maandgemiddelde waarden geeft voor de laatste drie jaren een redelijk stabiel beeld weer. Alleen in de laatste 3 maanden van 2021 zijn de gemiddelde geluidniveaus in met name de dagperiode toegenomen.

1

Door een administratieve fout is in het jaarrapport 2019 een verkeerde Lden waarde terechtgekomen. Deze waarde is in dit rapport gecorrigeerd 2 http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/environmental-noise-guidelines-for-the-europeanregion-2018

blad 6 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

1

Inleiding

1.1

Monitoring in Ridderkerk

Op 1 juli 2004 zijn in opdracht van de Provincie Zuid-Holland luchtkwaliteitsmetingen gestart aan de Hogeweg langs Rijksweg A16 en knooppunt Ridderster. Op het station worden fijnstof (PM10 en PM2.5), stikstofoxiden (NO/NO2/NOx) en ozon (O3) gemeten. Het doel van de metingen aan de Hogeweg is de invloed van de rijksweg op de luchtkwaliteit in Ridderkerk te bepalen. Sinds mei 2018 is er in opdracht van de gemeente Ridderkerk een tweede monitoringslocatie bijgekomen aan de Voorweg in bedrijvenpark Nieuw Reijerwaard. Op deze locatie worden naast metingen aan fijnstof (PM10), stikstofdioxide (NO2) en stikstofmonoxide (NO) ook geluidsmetingen uitgevoerd. Sinds 2021 wordt ook de fijnere fractie van fijnstof gemeten (PM2.5). Metingen van beide fijnstoffracties worden uitgevoerd met hetzelfde apparaat. Deze rapportage geeft een beeld van de lokale luchtkwaliteit en geluid in Ridderkerk in 2021 (Figuur 1).

Figuur 1. Linker foto staat het meetstation aan de Hogeweg afgebeeld. Op de rechterfoto het meetstation aan de Voorweg.

1.2

Corona, ook in 2021 positieve effecten op de luchtkwaliteit.

In 2020 was de luchtkwaliteit, met name langs wegen beter dan in voorgaande jaren. Vrijwel alle concentraties daalden door afgenomen economische activiteit en transport. De keerzijde was dat de ozonconcentraties iets stegen. De effecten van de coronamaatregelen werden nog versterkt door een mooie zomer waardoor de NO2-concentraties nog verder daalden (en die van ozon verder steeg). Ook in 2021 zijn er nog effecten van de coronamaatregelen. Zo begon 2021 bijvoorbeeld met een avondklok. Toch waren er over het algemeen meer periodes met hogere economische- en transport activiteit. Naar de toekomst geldt nog steeds de vraag of de coronamaatregelen voor blijvende veranderingen hebben geleid waarbij meer thuiswerken een blijvend gunstig effect zou kunnen hebben en OV-mijden een negatief effect. Voor 2022 wor3 den nog beperkte meevallers door de coronamaatregelen verwacht.

3

https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/mobiliteit. (copy-paste link)

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 7 van 29

2

Luchtkwaliteit

2.1

Wetgeving

In de Wet milieubeheer zijn grenswaarden opgenomen waaraan de luchtkwaliteit moet voldoen. Daarnaast heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) advieswaarden opgesteld voor de concentraties van luchtverontreinigende stoffen in de lucht. Nieuwe WHO-advieswaarden De WHO heeft in september 2021 nieuwe advieswaarden voor de luchtkwaliteit gepubliceerd. De nieuwe advieswaarden zijn de laagste concentraties waarbij met zekerheid schadelijke gezondheidseffecten optreden voor de mens. Bij de eerdere advieswaarden uit 2005 was er sprake van een risico-afweging. Daar ging het om concentraties met een ‘aanvaardbaar risico’ voor de volksgezondheid. De nieuwe advieswaarden zijn bedoeld als ‘stip op de horizon’ om te voorkomen dat beleidsmakers op enig moment denken dat ze ‘klaar zijn’ als er een grens-, streef- of advieswaarde gehaald is. Voor luchtvervuiling geldt immers dat minder altijd beter/gezonder is. Naast de advieswaarden zijn er een aantal ‘interimdoelen’ geformuleerd. Deze bieden aanknopingspunten/doelen voor (lokaal) beleid als de uiteindelijke advieswaarden niet op korte termijn te halen zijn. Voor fijnstof zijn de laagste tussendoelen (één stap voor de advieswaarde) gelijk aan de oude WHO-advieswaarden. De WHO-advieswaarden zijn geen wettelijk kader. Sinds we in Nederland overal aan de wettelijke normen voldoen worden ze wel vaak gebruikt als streefwaarde/beleidsdoel.

Het Nederlandse beleid zoals het Schone Lucht Akkoord (SLA) is gericht op het halen van de WHOadvieswaarden uit 2005; dat wil zeggen het laagste interimdoel. Zonder flink aanvullend beleid (nationaal en internationaal) om de uitstoot verder terug te dringen zijn een aantal van de nieuwe WHO-advieswaarden (PM2.5, NO2) voorlopig niet te halen. Om die reden ligt de focus in dit rapport voornamelijk op de interimdoelen en minder op de nieuwe advieswaarden. De toetsing van de gemeten concentraties vindt plaats aan het eind van elk kalenderjaar. In Tabel 3 zijn zowel de grens- als de advieswaarden weergegeven. Tabel 3. Grens- en advieswaarden Wet milieubeheer en WHO. Middelingstijd EUWHO-advieswaarden Grenswaarde Nieuw (2021) (laagste) Oud (2005) interimdoel 3

3

PM10 Jaargemiddelde

40 µg/m

PM10 Daggemiddelde

Max. 35 dagen 3 ) > 50 µg/m *

15 µg/m

3

3

20 µg/m

Max. 3 à 4 dagen per jaar 45 µg/m

3

50 µg/m

3

50 µg/m

3

10 µg/m

3

10 µg/m

3

20 µg/m

3

40 µg/m

PM2.5 Jaargemiddelde

25 µg/m

3

5 µg/m

NO2

Jaargemiddelde

40 µg/m

3

10 µg/m

O3

8-uur gemiddelde

> 120 µg/m

3

20 µg/m

3 3 3

Max 3 à 4 dagen per jaar

)

**

100 µg/m

3

120 µg/m

3

100 µg/m

3

*) Deze norm komt in de praktijk overeen met een jaargemiddelde van 31,2 µg/m . **) Uiteindelijke richtwaarde, ingangsdatum niet gespecificeerd.

blad 8 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

3

2.2

Informatie verontreinigende componenten

2.2.1

Fijnstof (PM10 en PM2.5)

Op basis van de (aerodynamische) diameter van zwevende deeltjes wordt er onderscheid gemaakt tussen PM2.5 en PM10. De term PM10 wordt gebruikt voor PM (Particulate Matter) met een diameter van 10 μm of kleiner; PM2.5 voor deeltjes met een diameter van 2,5 μm of kleiner. De chemische samenstelling en grootteverdeling van fijnstof kunnen variëren. De belangrijkste door mensen veroorzaakte uitstoot komt van houtstook, transport, industrie en landbouw. Belangrijke natuurlijke bronnen zijn zeezoutaerosol en opwaaiend bodemstof. Een deel van de door mensen veroorzaakte achtergrondconcentratie komt uit het buitenland. 2.2.2

Stikstofdioxide (NO2)

Stikstofoxiden (NOx) ontstaan bij verbrandingsprocessen. Het grootste deel wordt uitgestoten als NO. In de lucht wordt dit dan grotendeels omgezet in NO2 onder invloed van ozon (O3). De belangrijkste bronnen zijn verkeer, industrie en energiecentrales. Hoge concentraties komen vooral voor langs drukke verkeerswegen. NO 2 speelt ook een rol bij fotochemische luchtverontreiniging (smog). Onder invloed van zonlicht reageert NO 2 met zuurstof (O2) tot NO en O3. Die reactie verloopt in de lucht beide kanten op. 2.2.3

Ozon

Ozon (O3) wordt niet direct in de lucht geëmitteerd. Ozon wordt gevormd uit chemische reacties tussen stikstofoxiden (NOx) en zuurstof in aanwezigheid van zonlicht. De aanwezigheid van vluchtige organische stoffen (VOS) draagt bij aan de vorming van ozon. De sectoren verkeer en industrie zijn de grootste NOx-bronnen. Zonlicht en warm stabiel weer zorgen voor schadelijke O3-concentraties op leefniveau.

2.3

Resultaten meetstation Hogeweg

In Tabel 4 staan de meetresultaten voor PM10, PM2.5 en NO2 van station Hogeweg beschreven, in de periode 2017-2021. Monitoringslocatie Hogeweg is een straatstation. Om meer duiding te kunnen geven aan het concentratieniveau aan de Hogeweg zijn ook de concentratieniveaus van het straatstation in Overschie (langs de A13) en de stadsachtergrondstations in Schiedam en Dordrecht (RIVM) weergegeven. 2.3.1

Fijnstof (PM10 en PM2.5)

In 2021 lagen de jaar- en daggemiddelde concentraties PM10 aan de Hogeweg ruim onder de grenswaarde (Tabel 4). Ook de jaargemiddelde concentratie PM2.5 aan de Hogeweg lag in 2021 ruim onder de grenswaarde. Ten opzichte van 2020 zijn de fijnstofconcentraties min of 3 3 meer gelijk gebleven: -1,0 µg/m (PM10) en + 0,9 µg/m (PM2.5). De interim WHO-advieswaarde is in 2021 niet overschreden voor de jaargemiddelde concentratie PM10, maar wel (net) voor PM2.5. Op geen van de stations is vorig jaar voldaan aan de nieuwe WHO-advieswaarde. Dit geldt voor de jaargemiddelde concentraties van beide fijnstoffracties.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 9 van 29

Tabel 4. Jaargemiddelde concentraties PM10, PM2.5 en NO2 gemeten op station Ridderkerk Hogeweg, Rotterdam Overschie, Schiedam en Dordrecht.

Hogeweg straatstation 2017 2018 2019 2020 2021

21,1 22,1 20,2 20,6 19,6

2017 2018 2019 2020 2021

8 9 2 2 4

2017 2018 2019 2020 2021

12,9 14,6 12,0 9,2 10,1

2017 2018 2019 2020 2021

38,0 32,3 31,0 26,7 26,0

Overschie Schiedam straatstation achtergrond Jaargemiddelden PM10 21,7 20,6 21,8 22,0 19,0 21,1 17,2 19,2 18,3 20,0 3 Aantal dagen PM10 > 50 µg/m 7 7 5 5 2 6 1 1 1 2 Jaargemiddelden PM2.5 12,7 12,7 14,2 13,7 13,2 12,7 9,8 9,7 10,2 11,6 Jaargemiddelden NO2 37,8 31,3 32,7 29,4 30,3 28,6 26,1 25,6 27,6 24,7

Dordrecht achtergrond 18,0 18,5 17,2 16,1 17,3 8 2 0 2 2

22,9 20,9 20,7 16,5 15,9

In Figuur 2 is het verloop van de jaargemiddelde concentraties PM10 van de afgelopen 17 jaar voor de stations Ridderkerk Hogeweg, Overschie en Schiedam weergegeven.

Trend jaargemiddelde concentratie PM10 45

Concenrratie PM10 [µg/m3]

40 35 30

Hogeweg

25

Overschie

20

Schiedam

15

WHO interim

10

WHO 2021

5 2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

0

Figuur 2. Trend PM10-jaargemiddelde Ridderkerk Hogeweg, Rotterdam Overschie en Schiedam.

blad 10 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

3

Sinds 2005 is het jaargemiddelde PM10 aan de Hogeweg gemiddeld met circa 0,6 µg/m per jaar gedaald. De laatste jaren schommelen de concentraties rond de interim advieswaarde van de WHO (gele stippellijn). De nieuwe WHO-advieswaarde is sinds het begin van de metingen op geen van de stations gehaald. Pollutierozen PM10 en PM2.5 in 2020 en 2021 Om het effect van lokale bronnen voor PM10 en PM2.5 inzichtelijk te maken zijn voor Hogeweg pollutierozen gemaakt (Figuur 3 en Figuur 4). Een pollutieroos laat per windrichting de gemiddelde concentratie zien en geeft daarmee een indicatie van de herkomst. In de windrichting waar de concentraties het hoogst zijn, liggen de sterkste bronnen. Pollutierozen voor fijnstof zijn echter altijd hoog uit (zuid)oostelijke richting. Dat heeft te maken met de weersomstandigheden die bij die windrichtingen veel voorkomen.

Windrichtingsgemiddelde PM10-concentratie in Hogeweg N 30 330

30

25 20

300

60

15 10 5

W

O

0

240

PM10 2020 PM10 2021

120

210

150 Z

Figuur 3. PM10-pollutierozen voor meetstation Ridderkerk in 2020 (rood) en 2021 (blauw). De as in de 3 grafiek geeft de gemiddelde concentratie per windrichting van 10° weer in µg/m .

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 11 van 29

Windrichtingsgemiddelde PM2.5-concentratie in Hogeweg N 330

300

W

16 14 12 10 8 6 4 2 0

30

60

O

240

PM2.5 2020 PM2.5 2021

120

210

150 Z

Figuur 4. PM2.5-pollutierozen voor meetstation Ridderkerk in 2020 (rood) en 2021 (blauw). De as in de 3 grafiek geeft de gemiddelde concentratie per windrichting van 10° weer in µg/m .

De hoogste concentraties PM10 en PM2.5 komen voor bij wind uit het oosten en zuiden. In het zuiden ligt de lokale bron, de rijksweg A15. In het oosten van het land zijn veel landbouwbronnen gelegen. Duidelijk is te zien dat de fijnstofconcentraties uit het zuiden ten opzichte van 2020 zijn toegenomen. Dit komt overeen met een toegenomen verkeersmobiliteit in 2021 sinds de pandemie. Echter, andere factoren zoals weersomstandigheden spelen ook een grote rol bij het voorkomen en de vorming van fijnstof. 2.3.2

Stikstofdioxide

In 2021 is de jaargemiddelde NO2-concentratie aan de Hogeweg vergelijkbaar met vorig jaar: 3 3 26 μg/m (-0,7 μg/m lager dan 2020). Er is in 2021 op geen van de meetlocaties een NO23 uurgemiddelden hoger dan 200 μg/m gemeten. De hoogst uurgemiddelde concentratie aan de 3 Hogeweg bedroeg 117,7 µg/m . Dat is ruim onder de grens- en advieswaarden.

blad 12 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Trend jaargemiddelde concentratie NO2 60

Concentratie NO2 [µg/m3]

50 40

Hogeweg Overschie

30

Schiedam WHO interim

20

WHO 2021 10

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

00

Figuur 5. Trend NO2-jaargemiddelde Ridderkerk Hogeweg, Overschie en Schiedam. *2011 Overschie 4 ontbreekt wegens incomplete data.

De NO2-concentraties zijn sinds 2005 aan het dalen (Figuur 5). Per jaar neemt de jaargemid3 delde concentratie NO2 met circa 1,5 μg/m af. In 2020 was de concentratie NO2 door de uit3 zonderlijke omstandigheden nog fors afgenomen vergeleken met een jaar eerder: -4,3 μg/m . Deze forse afname was ook zichtbaar bij de andere straatstations. 2021 past weer meer bij het langjarige beeld. Op geen van de stations is sinds de start van de metingen de interim WHOadvieswaarde gehaald en daarmee ook niet de nieuwe WHO-advieswaarde. Pollutierozen NO2 in 2020 en 2021 Om het effect van de omliggende wegen en andere lokale bronnen voor NO2 inzichtelijk te maken zijn pollutierozen gemaakt (Figuur 6). In de pollutierozen is duidelijk te zien dat de hoogste concentraties NO2 voorkomen uit de richting van de nabijgelegen snelweg A15 (west, zuidwest en zuidoost). De concentraties in 2020 en 2021 zijn vrijwel vergelijkbaar door toegenomen verkeer en een zich autonoom verschonend wagenpark.

4

Datadekking < 75% in een jaar.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 13 van 29

Windrichtingsgemiddelde NO2-concentratie in Hogeweg N 330

300

W

40 35 30 25 20 15 10 5 0

30

60

O

240

NO2 2020 NO2 2021

120

210

150 Z

Figuur 6. NO2-pollutierozen voor meetstation Ridderkerk Hogeweg in 2020 (rood) en 2021 (blauw). De as 3 in de grafiek geeft de gemiddelde concentratie per windrichting van 10° weer in µg/m .

2.3.3

Ozon

De Europese Unie (EU) heeft een richtwaarde en langetermijndoelstelling vastgesteld om de blootstelling van de bevolking aan hoge ozonconcentraties te verminderen. De richtwaarde 3 bedraagt 120 µg/m voor de hoogste voortschrijdende 8-uursgemiddelde ozonconcentratie per dag op een meetlocatie. Deze mag vanaf 2010 gemiddeld over drie jaar niet vaker dan 25 dagen worden overschreden. Naast de richtwaarde is er ook een langetermijndoelstelling, waarbij 3 5 de ozonconcentratie van 120 µg/m helemaal niet overschreden mag worden. In 2021 werd op 1 dag een voortschrijdende 8-uursgemiddelde ozonconcentratie van hoger 3 dan 120 µg/m gemeten: dit was op 16 juni het geval. Hiermee is de langetermijndoelstelling niet gehaald. Ook de nieuwe WHO-advieswaarde is in 2021 overschreden: op 10 dagen was 3 de voortschrijdende 8-uursgemiddelde ozonconcentratie hoger dan 100 µg/m (maximaal drie tot vier dagen in een jaar toegestaan). De richtwaarde voor ozon is overigens wel behaald: gemiddeld over drie jaar waren er negen overschrijdingsdagen. Trend ozon Variatie in de weersomstandigheden speelt een belangrijke rol in de ozonconcentraties. Op zonnige, onbewolkte dagen wordt veel ozon gevormd. In jaren met een lange, warme zomer is ozon verhoogd.

Figuur 7 geeft een overzicht van het aantal dagen met een voortschrijdende 83 uursgemiddelde hoger dan 120 μg/m van de afgelopen 17 jaar op station Ridderkerk Hogeweg en Schiedam.

5

https://www.clo.nl/indicatoren/nl0238-ozonconcentraties-en-volksgezondheid.

blad 14 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Aantal dagen hoogste voortschrijdende 8-uur gemiddelde O3 > 120 µg/m3

Trend aantal dagen met voortschrijdende 8-uursgemiddelde O3 > 120 μg/m3 35

31

30 25 25

21

20 13

15 10

9 6

5

76

54

23

5

11 8

7

5 2

33 22

8 4

Ridderkerk

14 12 13 10 3

Schiedam

7 5 6 1

3

0

3

Figuur 7. Trend aantal dagen met een hoogste voortschrijdende 8-uursgemiddelde > 120 μg/m O3 in Ridderkerk Hogeweg en Schiedam.

Smog Smog is een periode met hogere concentraties van sommige stoffen met nadelige gevolgen voor de gezondheid. De indicatoren zijn zwaveldioxide, stikstofdioxide, ozon en fijnstof. In Nederland is de Smogregeling van kracht waarmee de bevolking geïnformeerd wordt. Smogklassen De smogregeling is voor een groot deel afgeleid uit de Europese richtlijnen voor luchtverontreiniging. In Tabel 5 zijn voor de indicatorstoffen de grenzen en de voorwaarde gegeven, zoals ze in de smogregeling zijn opgenomen. Bij ozon, stikstofdioxide en zwaveldioxide kijken we naar uurgemiddelde concentraties. Voor fijnstof is het lopend 24-uursgemiddelde leidend. Er worden twee smogklassen onderscheiden: 1. Bij (dreigende) overschrijding van de waarschuwingsdrempel is de luchtkwaliteit ‘slecht’. Als deze waarde overschreden dreigt te worden, kunnen gevoelige groepen klachten krijgen en waarschuwt het RIVM. 2. De luchtkwaliteit is ‘zeer slecht’ wanneer de alarmdrempel voor smog wordt overschreden. In deze omstandigheden kan iedereen klachten krijgen. Het RIVM zet de waarschuwing om in een alarm wanneer dit dreigt te gebeuren. 3

Tabel 5. Smogklassen in µg/m volgens de smogregeling.

Component

Gemiddelde

Ozon 6 Zwaveldioxide Stikstofdioxide Fijnstof

Uur Uur Uur 24-uurs

2.3.4

Waarschuwing Smog > 180 > 350 > 200 > 70

Alarm smog > 240 > 500 > 400 > 100

Smog in 2021

In 2021 was er in Ridderkerk geen sprake van een waarschuwing voor smog op basis van de concentraties ozon, zwavel- en stikstofdioxide of fijn stof. Een alarm voor smog is in 2021 voor de regio niet afgegeven. 6

Er wordt getoetst aan een overschrijding van het uurgemiddelde gedurende drie opeenvolgende uren.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 15 van 29

2.4

Resultaten meetstation Nieuw Reijerwaard

Monitoringslocatie Nieuw Reijerwaard heeft als gevolg van de ruimtelijke ontwikkelingen van de directe omgeving nog geen definitieve typering. Voorlopig wordt het als stadsachtergrond beschouwd. In Tabel 6 zijn de kwartaal- en jaargemiddelde concentraties PM10, PM2.5 en NO2 voor 2021 weergegeven. Ook is in deze tabel het aantal overschrijdingen van de daggemiddelde PM10concentratie opgenomen. Tabel 6. Kwartaal- en jaargemiddelden PM10 voor de meetstations Ridderkerk Hogeweg, Nieuw Reijerwaard (NRW), Overschie, Schiedam en Dordrecht. Ook is het aantal dagen met een daggemiddelde PM10 3 hoger dan 50 µg/m hier weergegeven.

Hogeweg Straat Q1 Q2 Q3 Q4 jaar

23,8 18,0 18,5 18,4 19,6

Q1 Q2 Q3 Q4 jaar

4 0 0 0 4

Q1 Q2 Q3 Q4 jaar

11,1 8,7 10,0 10,9 10,1

Q1 Q2 Q3 Q4 jaar

31,3 21,3 19,8 31,7 26,0

NRW Overschie Schiedam Achtergrond Straat Achtergrond Kwartaal- en jaargemiddelde PM10 21,6 20,2 22,5 19,3 17,2 18,1 19,0 18,2 20,0 18,0 17,9 19,4 19,4 18,3 20,0 3 Aantal dagen PM10 > 50 µg/m 2 1 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 2 Kwartaal- en jaargemiddelde PM2.5 16,3 12,9 14,0 11,1 8,0 10,9 10,5 9,7 10,7 11,0 10,3 11,1 11,8 10,2 11,6 Kwartaal- en jaargemiddelde NO2 25,0 32,3 29,2 17,7 22,2 19,3 17,4 21,8 20,6 27,1 35,5 29,9 21,8 27,6 24,7

Dordrecht Achtergrond 19,0 14,5 14,7 15,5 17,3 2 0 0 0 2

21,0 13,7 12,2 22,7 15,9

Q staat voor kwartaal. Bijvoorbeeld Q1 = eerste kwartaal van 2021.

PM10 De jaargemiddelde PM10-concentratie op meetstation Nieuw Reijerwaard is vergelijkbaar met de andere stations Hogeweg, Overschie en Schiedam. De concentratie PM10 is wel hoger dan op het achtergrondstation in Dordrecht. Ook ten opzichte van 2020 zijn de concentraties verge3 lijkbaar: +0,5 µg/m . De concentratie PM10 in Nieuw Reijerwaard ligt onder de WHOinterimadvieswaarde en daarmee ook onder de grenswaarde. De nieuwe jaargemiddelde WHO-advieswaarde wordt overschreden. PM2.5 De jaargemiddelde voor PM2.5 in Nieuw Reijerwaard is hoger dan bij de twee straatstations aan de Hogeweg en Overschie, maar vergelijkbaar met de stadsachtergrondstation in Schiedam. blad 16 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Hoewel de grenswaarde voor PM2.5 in Nieuw Reijerwaard niet overschreden wordt, ligt het jaargemiddelde wel boven de interim- en nieuwe WHO-advieswaarden. NO2 De kwartaal- en jaargemiddelden NO2-concentraties aan de Nieuw Reijerwaard zijn lager dan de straatstations aan de Hogeweg en in Overschie en ook lager dan op het achtergrondstation in Schiedam. De jaargemiddelde concentratie NO2 ligt net als bij de andere stations ver onder de grenswaarde, maar wel boven zowel de interim- als de nieuwe WHO-advieswaarde. Ten 3 opzichte van 2020 is de jaargemiddelde concentratie NO2 iets toegenomen: + 1,3 µg/m .

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 17 van 29

3

Geluid

3.1

Wetgeving

Op de meetlocatie aan de Rijksstraatweg wordt het meeste geluid verwacht van lokaal verkeer en van de (toekomstige) bedrijven op de bedrijventerreinen Verenambacht en Nieuw Reijerwaard. Lokaal verkeer Het lokale verkeer valt onder de Wet Geluidhinder. De wet biedt echter alleen bescherming voor geluidgevoelige objecten zoals woningen indien er sprake is van de bouw van woningen of bij de aanleg van wegen (niet zijnde 30 km/h wegen) of reconstructie van wegen. Dit is hier echter niet het geval. Er is dus geen maximale grenswaarde voor deze bron waaraan kan worden getoetst. Bedrijventerreinen De bedrijventerreinen Verenambacht en Nieuw Reijerwaard zijn geen industrieterreinen met een zone en vallen dus niet onder de Wet Geluidhinder. Voor de bedrijven gelegen op het bedrijventerrein Verenambacht is een geluidbeheerplan vastgesteld. In dit geluidbeheerplan zijn de grenswaarden voor alle bedrijven samen rondom het bedrijventerrein Verenambacht vastgesteld. Voor bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard is geen geluidbeheersplan opgesteld. De bedrijven op dit terrein vallen onder het Activiteitenbesluit. Per bedrijf bedragen de grenswaarde op geluidgevoelige objecten zoals woningen buiten het bedrijventerrein 50 dB(A) in de dagperiode (07:00 - 19:00 uur), 45 dB(A) in de avondperiode (19:00 - 23:00 uur) en 40 dB(A) in de nachtperiode (23:00 - 07:00 uur).

World Health Organization (WHO) 7 De WHO heeft in haar laatste rapport voor industrielawaai geen streefwaarde opgegeven. De WHO geeft als reden hiervoor de grote heterogeniteit en specifieke kenmerken van industrieel geluid en het feit dat blootstelling aan industrieel geluid een zeer gelokaliseerd karakter heeft in stedelijke gebieden.

3.2

Wat wordt er gemeten

Het doel van het geluidmeetstation is het monitoren van het jaargemiddelde geluidniveau en de mogelijke toename hiervan door de komst van de nieuwe bedrijven op het bedrijventerrein. Het geluidmeetstation Nieuw Reijerwaard is uitgerust met een geluidmeter en een weerstation. Iedere seconde worden de geluidniveaus gemeten en de windrichting, windsnelheid en neerslag opgeslagen. De waarden van de geluidniveaus per seconde worden omgezet naar minuutwaarden. De minuutwaarden met een te veel aan wind of neerslag (zie punt 3 van ‘Bijlagen Geluid: Overzicht gebruikte filters’) worden uitgefilterd met het meteofilter. Met het stoorfilter wordt stoorgeluid zoveel mogelijk uit de meetresultaten gefilterd. Het stoorgeluid wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld vogels, vuurwerk (rond de jaarwisseling), activiteiten in de nabijheid van het meetstation zoals een grasmaaier en het overige detecteerbare stoorgeluid. Het doel van beide filters is het creëren van gemiddelde geluidniveaus die gebruikt kunnen worden voor de analyse /het vast stellen van trends. Bijlagen Geluid bevat een nadere toelichting op hoe de filters worden toegepast en welke percentage data is gebruikt voor de uitwerking van de geluidniveaus.

7

http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/environmental-noise-guidelines-for-the-europeanregion-2018

blad 18 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

De in de volgende paragraaf gepresenteerde geluidmeetresultaten zijn het totaal van het geluid van de bedrijven op de bedrijventerreinen Nieuw Reijerwaard en Verenambacht, het wegverkeer op de A15, de bouwactiviteiten op het bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard en het voortdurend aanwezige achtergrondgeluid (het achtergrondgeluid dat na inzet van beide filters is overgebleven). Met een enkele geluidmeter zoals hier toegepast is het niet mogelijk de geluidniveaus per bronsoort te bepalen, maar kan alleen het totaal van de genoemde bronnen gemeten worden.

3.3

Maandgemiddelden LAeq

De na filtering overgebleven gemiddelde minuutwaarden zijn verdeeld in de dagperiode (07:00 – 19:00 uur), de avondperiode (19:00 – 23:00 uur) en de nachtperiode (23:00 – 07:00 uur). Op basis van deze perioden en een weging wordt de Lden berekend. De Lden kan eventueel gebruikt worden voor een vergelijking met een akoestisch rekenmodel. De gemiddelde geluidniveaus per maand en totaal zijn, zoals voor geluid gebruikelijk is, logaritmische gemiddelden. Tabel 7. Maandgemiddelde 2021 LAeq en Lden voor meetstation Nieuw Reijerwaard. Gemiddelde geluidniveaus LAeq Dag

Avond

Nacht

(07:00 – 19:00 uur)

(19:00-23:00 uur)

(23:00-07:00)

Lden

in dB(A)

in dB(A)

in dB(A)

in dB

Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Gemiddelde 2021

56,5 55,4 56,3 56,4 55,4 54,8 54,9 54,6 55,0 56,6 57,7 57,5 56,1

51,7 51,4 51,7 52,8 51,5 51,8 51,8 52,2 52,5 53,1 53,4 53,1 52,3

50,8 48,2 50,1 50,4 49,0 49,4 48,5 48,6 48,6 49,4 50,8 49,7 49,5

58,5 56,7 58,0 58,3 57,1 57,2 56,7 56,8 56,9 58,0 59,1 58,5 57,7

Gemiddelde 2020 Gemiddelde 2019 Gemiddelde 2018

55,3 56,2 56,7

52,1 52,8 53,6

48,9 49,7 49,2

57,1 8 57,9 58,0

8

Door een administratieve fout is in het vorige jaarrapport een verkeerde Lden waarde terechtgekomen. Deze waarde is in dit rapport gecorrigeerd

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 19 van 29

Figuur 8 geeft een grafisch overzicht van de maand gemiddelde LAeq per periode.

Figuur 8. Grafisch overzicht maandgemiddelde LAeq per periode.

Het gemiddelde geluidniveau in 2021 bedraagt 57,7 dB Lden. Dit is 0,6 dB hoger dan 2020. In de nachtperiode is het gemiddelde geluidniveau in 2021 ook 0.6 dB hoger dan 2020. Vanaf de maand april tot en met augustus is voor de dag- en nachtperiode een duidelijke afname van de gemiddelde niveaus te zien. In voorgaande jaren is voor deze periode ook een afname te zien. De maanden juli en augustus zijn ook door de vakantieperiode vaak rustiger en rijdt er minder verkeer. Voor 2021 zijn de geluidniveaus in de maanden november en december het hoogst. In de maand november was de waarde voor het gemiddelde in de dagperiode het hoogst met 57,7 dB(A). In de maand februari was de nachtperiode het laagst met 48,2 dB(A). Beide waarden zijn hoger dan in 2020. Figuur 8 met maand gemiddelden geeft voor januari 2018 t/m december 2020 voor alle perioden een lichte afnemende trend weer. In 2021 in deze trend toenemend. In bijlagen Geluid zijn de grafieken met de maand gemiddelde LAeq per jaar tegen elkaar uitgezet.

3.4

Maand extremen

Het doel van de geluidmetingen is toegespitst op het effect van de komst van nieuwe bedrijven op het bedrijventerrein te monitoren. Overdag wordt het geluid voornamelijk bepaald door wegverkeer (lokaal en/of A15) en/of bouwactiviteiten. In de nachtperiode echter is het wegverkeer in mindere mate aanwezig en vinden er geen tot nauwelijks bouwactiviteiten plaats. Hierdoor kunnen andere bronnen van bijvoorbeeld bedrijven beter gemeten worden. In onderstaande tabel worden de uurgemiddelde extremen weergeven. Hierbij is de rechterkolom de meest interessante omdat in deze kolom de laagste uurgemiddelde worden weergegeven. De laagste uurwaarde is een goede indicator voor bronnen die continu aanwezig zijn bij bedrijven.

blad 20 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Tabel 8. Maand extremen voor meetstation Nieuw Reijerwaard. Extremen LAeq Uurwaarde

Hoogste

Uurwaarde

uur LAeq

Laagste Uur LAeq

Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Extremen 2021

01 jan 00:00 12 feb 04:00 11 mrt 10:00 07 apr 07:00 11 mei 16:00 26 jun 14:00 03 jul 17:00 07 aug 14:00 08 sep 19:00 23 okt 14:00 05 nov 08:00 02 dec 12:00 01 jan 00:00

70,9 67,4 65,0 62,9 64,5 63,9 63,6 63,7 63,9 64,2 63,7 62,5 70,9

28 jan 03:00 04 feb 03:00 14 mrt 03:00 18 apr 03:00 08 mei 03:00 11 jun 03:00 25 jul 03:00 07 aug 03:00 25 sep 03:00 28 okt 03:00 10 nov 03:00 08 dec 03:00 08 mei 03:00

34,6 37,2 36,5 37,1 31,4 40,5 38,3 36,7 33,1 32,8 33,9 34,3 31,4

Extremen 2020 Extremen 2019 Extremen 2018

22 mrt 07:00 11 dec 07:00 25 jan 08:00

87,5 72,7 78,4

27 feb 04:00 22 aug 03:00 25 nov 04:00

34,5 33,2 38,2

e

Mei heeft op de 8 de laagste uurwaarde van 31,4 dB(A) tussen 3:00 en 4:00 uur. Op 1 januari van 0:00 t/m 1:00 uur is de hoogste uurwaarde van 70,9 dB(A) gemeten. Omdat het geluidgemeten tijdens dit uur niet afkomstig was van een omgevingseigen bron is deze niet meegenomen in de gemiddelden.

3.5

Relatie windrichting en geluid

Vanaf juli 2018 zijn de lokale meteogegevens zoals de windrichting als parameter aan de meetdata toegevoegd. Zoals eerder vermeld is het onderzoek toegespitst op de komst van nieuwe bedrijven op het bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard. Overdag is het geluid van lokaal verkeer echter dominant. Tijdens de nachtperiode neemt het lokale verkeer af en kan zo een inschatting gemaakt worden in welke richting andere bronnen van bijvoorbeeld bedrijven zich bevinden. Hierbij is de volgende werkwijze toegepast. Eerst is het gemiddelde geluidniveau per maand bepaald en vervolgens is per maand het geluiddeel per windrichting bepaald. In onderstaande figuur is een overzicht gegeven van het percentage van het totale geluidniveau per kwartaal tijdens de nachtperiode in relatie tot de windrichting.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 21 van 29

Figuur 9. Overzicht percentage van het totale geluid per kwartaal in de nachtperiode in relatie tot de windrichting.

Op basis van Figuur 9 kan gesteld worden dat tijdens de nachtperiode het gefilterde geluid het meeste uit zuidelijke richting komt. Dit komt goed overeen met het voorgaande jaar. De dichtstbijzijnde lokale doorgaande wegen liggen ten opzichte van de meetpost ook in zuidelijke en oostelijke richting. Het bedrijventerrein bevindt zich meer in noordwestelijke richting ten opzichte van de meetpost.

3.6

Bijzonderheden

In het eerste kwartaal zijn op 3 dagen een aantal uurblokken geluidniveaus gemeten boven de 60 dB(A). Deze perioden zijn geanalyseerd en beluisterd. Het geluid was afkomstig van vuurwerk, storing in de meetapparatuur en een machine in de omgeving. De verhogingen zijn handmatig gemarkeerd en niet meegenomen in het bepalen van het gemiddelde voor de betreffende periode. In het tweede kwartaal is op 1 dag geluidniveaus gemeten boven de 60 dB(A). De periode is geanalyseerd en beluisterd. Het geluid was afkomstig van een maaimachine. De verhoging is handmatig gemarkeerd en niet meegenomen in het bepalen van het gemiddelde voor de dagperiode. Na 21 juni is het gemiddelde geluidniveau tijdens de dagperiode van 07:00 t/m 19:00 uur circa 3 dB hoger dan voor 21 juni. Dit geldt alleen voor alle dagen behalve de zondagen. Een aantal dagen na 21 juni zijn geanalyseerd en beluisterd. De verhoging wordt veroorzaakt door bouwlawaai. Het bouwlawaai is op de audio opnames duidelijk herkenbaar door het repeterend laag frequente geluid, achteruitrijsignalering van bouwverkeer en het gebruik van zwaar materiaal zoals shovels en kraanwagens. Omdat het bouwlawaai niet gefilterd kan worden van het overige geluid is deze meegenomen in het bepalen van het gemiddelde voor de dagperiode. In het derde kwartaal zijn op 8 dagen een aantal perioden geluidniveaus gemeten boven de 60 dB(A).

Deze perioden zijn geanalyseerd en beluisterd. Het geluid was afkomstig van een maaimachine. De verhogingen zijn handmatig gemarkeerd en niet meegenomen in het bepalen van het gemiddelde voor de betreffende periode.

blad 22 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Uit de analyse van de meetdata van het vierde kwartaal blijkt dat met name in de maanden november en december tijdens dagperiode het gemiddelde geluidniveau met circa 1.5 dB is toegenomen. Voor de nachtperiode is een toename echter beperkt aanwezig. De toename zit voor een groot deel in de lage frequenties. In de laatste twee maanden van dit jaar is zowel gewerkt aan de reconstructie van het knooppunt IJsselmonde als aan fietspad aan de Voor9 weg . De eerder genoemde wegwerkzaamheden zijn de meest voor de hand liggende oorzaak van de toename van het gemiddelde geluidniveau in de dagperiode. Op het bedrijventerrein hebben afgelopen jaar Rotterdam Fruit Wharf en Allround Cargo Hand10 ling zich gevestigd en is voor twee bedrijven de eerste paal geslagen . Picnic zal een gebouw met een vloeroppervlak van bijna 5 hectare huren van Impact Vastgoed. R&M Forwarding zal een gebouw met een vloeroppervlak van bijna 2,5 hectare over meerdere bouwlagen huren van Parsleyroad Invest. De bouw zal voor beide gebouwen circa een jaar in beslag nemen. Deze laatste beide bedrijven zijn echter nog niet operationeel. In de jaren 2020 en 2021 is Nederland getroffen door het COVID-19 virus. Dit is ook van invloed op het wegverkeer in de omgeving van de meetpost. Het geluid van dit verkeer is voor een groot deel verantwoordelijke voor de gemeten geluidniveaus op de meetpost.

In de laatste drie maanden van 2021 is met name in de dagperiode een duidelijke toename van het geluid waarneembaar. Dit komt overeen met de toename van het verkeer in de omgeving van de meetpost.

9

Zie https://www.nieuwreijerwaard.eu/www/Archief/ Zie https://www.nieuwreijerwaard.eu/www/Archief/

10

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 23 van 29

4

Conclusies

Luchtkwaliteit In 2021 wordt op de meetstations in Ridderkerk aan de Hogeweg en in Nieuw Reijerwaard voor alle gemeten componenten voldaan aan de grenswaarden. Op beide stations is voor PM10 ook voldaan aan de interim WHO-advieswaarde. Voor PM2.5 wordt de interim WHO-advieswaarde bij beide stations overschreden. Ook interimwaarden voor NO2 worden bij beide stations niet gehaald. De nieuwe WHO-advieswaarden wordt bij geen van de in dit rapport beschreven stations gehaald. 3

In 2021 is er een jaargemiddelde PM10-concentratie van 19,6 µg/m gemeten aan de Hogeweg 3 en 19,4 µg/m in Nieuw Reijerwaard. Deze zijn vergelijkbaar met die van 2020. Bij het station 3 aan de Hogeweg is er een jaargemiddelde concentratie PM2.5 van 10,1 µg/m gemeten. Ook dit is vergelijkbaar met 2020. Bij de stations op Hogeweg en Nieuw Reijerwaard was de jaargemiddelde NO2-concentratie in 3 2021 respectievelijk 26,0 en 21,8 µg/m . De concentraties NO2 gemeten aan de Hogeweg zijn vergelijkbaar met die van 2020, terwijl de NO2-concentraties in Nieuw Reijerwaard hoger uit zijn 3 gevallen dan in 2020 (+1,3 µg/m ). Niet alleen is de verkeersactiviteit in 2021 toegenomen, ook de wagenpark wordt ieder jaar schoner. Het verkeer en andere factoren zoals weersomstandigheden spelen een rol bij de vorming van de NO2. De langetermijndoelstelling voor ozon is in 2021 niet gehaald: op 1 dag werd een voortschrij3 dende 8-uursgemiddelde hoger dan 120 μg/m gemeten. Ook de nieuwe WHO-advieswaarde voor ozon is overschreden: 10 dagen met een voortschrijdende 8-uursgemiddelde concentratie 3 boven de 100 µg/m waar maximaal 3 tot 4 dagen zijn toegestaan. Vorig jaar was er in Ridderkerk geen sprake van een waarschuwing voor smog op basis van de concentraties ozon, zwavel- en stikstofdioxide of fijn stof. Een alarm voor smog is in 2021 voor de regio dan ook niet afgegeven.

Geluid Het gemiddelde geluidniveau in 2021 bedraagt 58 dB Lden. In 2020 bedroeg deze 57 dB Lden. Voor de nachtperiode bedraagt het gemiddelde 50 dB(A). In 2020 bedroeg deze 49 dB(A). Het jaargemiddelde is voor het hele etmaal en voor de nachtperiode met 1 dB toegenomen. In de maand februari is de laagste nachtwaarde gemeten van 48 dB(A). Vorig jaar was dit 47 dB(A), in de maand augustus. De laagste uurwaarde was in mei en bedroeg 31 dB(A). Het meeste geluid kwam tijdens de nachtperiode uit zuidelijke richting. Het bedrijventerrein bevindt zich meer in noordwestelijke richting van de meetpost. De geluidmetingen bij het meetpunt Ridderkerk Nieuw Reijerwaard worden nu ongeveer vier jaar uitgevoerd. De grafiek van maandgemiddelde geeft voor de laatste drie jaren een redelijk stabiel beeld weer. In de laatste 3 maanden van 2021 zijn de gemiddelde geluidniveaus in met name de dagperiode toegenomen. Er hebben zich in 2021 geen extra bedrijven gevestigd op het bedrijventerrein Nieuw Reijerwaard. Mede gezien de periode, de richting en toename in de lagere frequenties zijn bouw- en wegwerkzaamheden de meest voor de hand liggende oorzaak van lichte toename.

blad 24 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Bijlage Luchtkwaliteit: Overzicht prestaties en normen verrichtingen Component in

Detectiegrens

Juistheid van het

buitenlucht

NOx

uurgemiddelde

Q

Ei-

Presta-

Ei-

sen

ties

sen

(1)

(2)

(1)

g/m O3

Q

Q

3

15%

meetonzeker-

EU

heid

Richtlijn

Methode

2008/50/E

NEN EN 14211

(3)

(2)

5%

10,1%

3

G 1 g/m3

10 g/m

Fijn stof PM10

1 g/m

10

Prestaties

Totale

15%

5%

10,5% (11%)

3

NEN EN 14625

G 6,0 μg/m3

BAM

BAM x 1,01

16,3%

x 1,0

(ß attenuation) Fijn stof PM10

2008/50/E

2008/50/E G

Gelijkwaardig aan NEN EN 12341

0,0 μg/m3

PF x 1,0

PF x 1,062+2,60 3

13,4%

NEN EN 16450

0,0 μg/m3

6,0 μg/m3

BAM

BAM x 1,05

18,2%

2008/50/E

Gelijkwaardig aan

(optische aërosolspectrometer) Fijn stof PM2,5 (ß attenuation)

Q

x 1,0

Fijn stof PM2.5 0,0 μg/m3 PF x (optische aërosol1,0 spectrometer) (1) de eisen zijn ontleend aan de EU richtlijnen (2) de prestaties zijn ontleend aan de controlekaarten (3) de totale meetonzekerheid is een berekende schatting

G PF x 1,030,258

10,1%

NEN EN 12341

NEN EN 16450

Fijn stof PM2,5 (optische aërosolspectrometer) Q = door de RvA geaccrediteerde verrichting U = uitbestede verrichting

Kwaliteit metingen In 2021 is er weinig uitval geweest door technische storingen. In heel het jaar zijn bij Ridderkerk Hogeweg voor PM10, PM2.5, O3 en NO2 in respectievelijk 99%, 99%, 100% en 100% van de tijd correcte uurwaarden verzamelt. Voor Ridderkerk Nieuw Reijerwaard was dit percentage in 2021 voor PM10, PM2.5, en NO2 respectievelijk 100%, 95% en 98%. Voor het formeel bepalen van een gemeten jaargemiddelde wordt in de Rbl2007 minimaal uitgegaan van een correcte dataverzameling van 90% van het kalenderjaar. Hier wordt voor beide meetlocaties ruim aan voldaan.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 25 van 29

Bijlagen Geluid: Overzicht gebruikte filters 1. meter slaat volgende waarden op LAeq 1s. LAFmax, LAFmin, spectraal Z, statistisch L1L99 per uur, windrichting, windsnelheid en neerslag j/n 2. seconden waarden omzetten naar 1 minuut waarden

Meteofilter 3. verwijderen 1-minuut meetgegevens bij weersomstandigheden die de geluidmeting verstoren  meteogegevens van meetstation  criterium neerslag: indien regen verwijderen  criterium windsnelheid: 5 maal de windsnelheid in m/s + 20 > geluid niveau verwijderen Stoorfilter 4. verwijderen 1-minuut metingen met onvoldoende stabiel geluidniveau  hiermee wordt stoorgeluid met korte geluidpieken (vuurwerk, stemmen, autopassage) uit de meetdata gefilterd  criterium: LAFmax – LAFmin > 15 dB(A) 5. verwijderen 1-minuut metingen met vogelgeluid  criterium: LZeq(4kHz) – LZeq(1kHz) > 15 dB 6. verwijderen uitschieters 1-minuut metingen  hiermee wordt stoorgeluid dat enkele minuten duurt uit de meetdata gefilterd  te berekenen uit meetdata LAeq(1m): LAeq(1u) en standaarddeviatie  criterium: LAeq(1m) > LAeq(1u) + 2*standaarddeviatie  berekening en criterium herhaald toepassen, tot er geen uitschieters meer zijn 7.

verwijderen uitschieters LAeq per etmaal-uur per windrichting-sextant per maand:  hiermee wordt langdurig stoorgeluid (grasmaaier of andere lokale werkzaamheden) uit de meetdata gefilterd  aannames/uitgangspunten: 1) per maand, etmaalperiode en windrichting-sextant vertoont de geluidoverdracht van het bedrijventerrein naar het meetpunt slechts beperkte variatie 2) momenten van ernstige geluidoverlast (bv laad- en losactiviteiten) komen voldoende vaak voor om hier niet uitgefilterd te worden  etmaalperioden: dag-, avond- en nachtperiode (index hr)  maanden jan – dec. (index md)  windrichting van meetstation  windrichting-sextanten (index wr): 1) Noord = 340-360 + 10-30 graden 2) Noord-oost = 40-90 graden 3) Zuid-oost = 100-150 graden 4) Zuid = 160-210 graden 5) Zuid-west = 220-270 graden 6) Noord-west = 280-330 graden 11  te berekenen uit meetdata LAeq(1u)hr,md ,wr: LAeq(1jaar)hr,sz,wr en standaarddeviatie  criterium: LAeq(1u)hr,sz,wr > LAeq(1jaar)hr,sz,wr + 2*standaarddeviatie  berekening en criterium herhaald toepassen, tot er geen uitschieters meer zijn

11

Md = maand, sz = seizoen

blad 26 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Bijlagen Geluid: Percentage verkregen data en gefilterde data Tabel 9. Percentage verkregen en gefilterde data.

Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December

% verkregen data 99,5% 99,5% 99,3% 99,5% 99,5% 100,0% 99,6% 99,6% 99,6% 99,6% 99,5% 99,5%

% Na meteofilter 84,4% 83,3% 82,5% 71,9% 89,5% 93,1% 93,0% 92,2% 96,5% 93,4% 95,9% 90,2%

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

% Na stoorfilter 58,8% 58,4% 57,9% 50,5% 59,8% 62,1% 61,6% 64,7% 65,3% 62,9% 65,9% 60,9%

blad 27 van 29

Bijlage Geluid: grafieken maandgemiddelde LAeq per jaar Grafisch overzicht van de maand gemiddelde LAeq per jaar voor de dagperiode.

Grafisch overzicht van de maand gemiddelde LAeq per jaar voor de avondperiode .

blad 28 van 29

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

Grafisch overzicht van de maand gemiddelde LAeq per jaar voor de nachtperiode.

Jaarverslag luchtkwaliteit en geluidmetingen Ridderkerk 2021

blad 29 van 29