2022-03-11 RIB SROI 2021 - rapport.pdf

Jaarrapportage 2021

over de aanbestedingen van de gemeente Ridderkerk

Bets van Nugteren | SROI-coördinator | Cluster JZI, Team Inkoopadvies Jaarrapportage 2021 SROI gemeente Ridderkerk

Inhoudsopgave

1.

TER INLEIDING ................................................................................................................................ 3

2.

RESULTATEN SROI IN AANBESTEDINGEN GEMEENTE RIDDERKERK ........................................................ 6

3.

SROI RESULTATEN IN BEELD ............................................................................................................ 8

4.

REGIONALE PLAATSING KANDIDATEN .............................................................................................. 14

5.

DOORKIJK 2022 ........................................................................................................................... 15

6.

BEGRIPPENLIJST ............................................................................................................................ 16

Pagina 2

1.

TER INLEIDING

Voor u ligt de jaarrapportage met de resultaten van de regeling Social Return On Investment (SROI). Voor een volledig overzicht wordt in dit rapport het SROI resultaat weergegeven van de aanbestede contracten en opdrachten die de gemeente Ridderkerk individueel is aangegaan alsook in gezamenlijkheid met de gemeenten Barendrecht en Albrandswaard. De resultaten zijn gebaseerd op de door contractpartners ingediende SROIverantwoording(en). De resultaten worden uitgedrukt in concrete indicatoren zoals waarde van de aanbestede contracten en opdrachten, de SROI-opgave in euro’s, het aantal geplaatste kandidaten, aantal banen, stage- en werkervaringsplekken. Daar waar mogelijk, is een vergelijking gemaakt met de resultaten van voorgaande jaren.

1.1.

SROI-beleid en werkwijze.

SROI is één van de instrumenten om mensen naar werk te begeleiden. Uitstroom naar werk en het creëren van passende functies voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt valt hieronder. In het Inkoop- en aanbestedingsbeleid (2019) is vastgelegd dat de gemeente Ridderkerk bij aanbestedingen met een opdrachtwaarde van meer dan € 50.000,- SROI toepast. Contractpartners zijn dan verplicht om een percentage van de opdrachtwaarde in te zetten voor arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bij het toepassen van SROI wordt rekening gehouden met het proportionaliteit-beginsel. Dat wil zeggen dat de SROI-eis in redelijke verhouding dient te staan tot de opdracht. Zo kan bij een aanbesteding met bijvoorbeeld een zeer lage arbeidscomponent een lager en bij een zeer hoge arbeidscomponent een hoger percentage SROI worden toegepast. Op hoofdlijnen zijn er vier soorten SROI-invulmogelijkheden waarmee een contractpartner kan voldoen aan de SROI-clausule in zijn contract: 1234-

een baan bieden; een leerbaan, stage of werkervaringsplek bieden; inkopen van diensten of producten van een SW-bedrijf of sociale onderneming; alternatieve/innovatieve activiteiten die bijdragen aan een maatschappelijke doelstelling van de gemeente.

Een contractpartner kan één of meer soorten invulmogelijkheden kiezen om te voldoen aan zijn SROI-eis. Voor elke SROI-invulling wordt in euro’s een waarde bepaald. De waarde van de SROI-invulling is regionaal vastgesteld. Lokale Uitvoering SROI Het SROI-beleid wordt uitgevoerd door het Cluster Juridische Zaken & Inkoop van de GR BAR-organisatie. Binnen het team Inkoopadvies geeft de SROI-coördinator uitvoering aan deze taak. De SROI-coördinator adviseert in aanbestedingen over de toepassing van het SROI-percentage en SROI-invulmogelijkheden. Tijdens de uitvoering van de opdracht monitort de SROI-coördinator het verloop van het te behalen SROI-verplichting en voert daarbij voortgangsgesprekken met de werkgever(s) en contractmanager(s). De SROI-verantwoording wordt gedaan in het Regionale registratiesysteem WIZZR. Het registratiesysteem WIZZR wordt onderhouden door de backoffice WSP-Rijnmond, welke is belegd bij de gemeente Rotterdam.

Pagina 3

1.2.

Communicatie en handhaving

Niet door alle contractanten wordt er uitvoering gegeven aan het overeengekomen SROIpercentage. Daarvoor zijn een aantal redenen. Soms is er sprake van onwil maar meestal is er sprake van te weinig kennis en inzicht bij de werkgevers op welke wijze zij invulling kunnen geven aan hun SROI-opgave en hoe dit te registreren. Daarom zijn er ook in 2021 diverse gesprekken gevoerd met zowel de werkgevers alsook binnen de BAR-organisatie met de medewerkers van de diverse vakclusters. Deze gesprekken hebben geleid tot meer kennis en inzicht in de toepassing van SROI. Het uitvoeren van een adequaat handhavingsbeleid vergt veel tijd en meer voorbereiding dan is voorzien. In 2021 is het handhavingsproces geprofessionaliseerd en is er meer gestuurd op de uitvoering van dit proces welke heeft geleid tot meer uitnutting van de SROI. Het daadwerkelijk in gebreke stellen van opdrachtnemers die blijvend nalatig zijn in het voldoen van hun SROI-opgave is in 2021 binnen de contracten van de gemeente Ridderkerk niet aan de orde geweest. De aanzet tot een handhavingsproces is veelal al voldoende voor contractanten om alsnog aan hun verplichtingen te voldoen. In algemene zin is ook in de uitvoering van het SROI-beleid de invloed van COVID-19 merkbaar geweest. Binnen de contracten van de gemeente Ridderkerk heeft dit niet geleid tot achterstanden in registratie en realisering. 1.3.

Harmonisatie regionale uitvoering van de SROI

Naarmate de intensiteit van de inzet op SROI toeneemt nemen ook de organisatievragen toe. Dat betreft veelal lokale vragen van een gemeente of samenwerkingsverband als het gaat om het inpassen van het beleid in de eigen organisatie. Ter ondersteuning in de realisatie van het gezamenlijke SROI-beleid is door de gemeenten vanuit het ambtelijk en bestuurlijk overleg in 2021 een samenwerkingsovereenkomst vastgesteld en is er een regionaal overlegstructuur ingericht. Door de werkwijze te systematiseren hebben de deelnemende gemeenten meer grip gekregen op de uitvoering van SROI. Regieoverleg Social Return

Het SROI-beleid dat de gemeenten in de regio hanteren is eenduidig en uniform. Om het beleid te verduidelijken, handhaven (monitoren) en waar nodig aanpassingen voor te stellen is een regionale regiegroep opgezet. Deze bestaat uit adviseurs, accountmanagers en beleidsmedewerkers uit alle deelnemende gemeenten/clusters. De regiegroep komt eens per maand bij elkaar. Uitvoeringsoverleg Social Return: Voor kwesties rondom het uitvoeren van het beleid bestaat er het regionaal uitvoeringsoverleg. In dit overleg nemen deel accountmanagers, backofficemedewerkers, business designers en andere uitvoerende SROI medewerkers van alle deelnemende regio gemeenten. Zij signaleren problemen vanuit de praktijk en lossen deze op of leggen deze bij complexe zaken voor aan de regiegroep. Het uitvoeringsoverleg komt maandelijks tweemaal bij elkaar. Werkgroepen Naar behoefte zijn er werkgroepen ingericht om thema’s verder uit te diepen en eventuele aanpassingsvoorstellen op hoofdlijn voor te bereiden. Stimuleren en ondersteunen van sociaal ondernemerschap Het primaire doel van sociale ondernemingen is het vergroten van de arbeidsparticipatie voornamelijk van mensen met een beperking. De sociale ondernemingen leveren hiermee een bijdrage aan het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt. Inkoop bij sociale firma’s behoort tot de mogelijkheden om invulling aan SROI te geven. In 2021 is

Pagina 4

er een toetsingskader voor sociaal ondernemerschap en regeling voor sociaal ondernemers vastgesteld. Binnen de regio Rijnmond is er een lijst van erkende sociaal ondernemers opgesteld en in gebruik genomen.

Pagina 5

2.

RESULTATEN SROI IN AANBESTEDINGEN GEMEENTE RIDDERKERK

2.1

Overzicht SROI totaalwaardes aanbestedingen over volledige looptijd contracten.1

Gemeente Ridderkerk

Bouw, Techniek en Industrie Zorg en Welzijn Zakelijke dienstverlening incl. detailhandel, groothandel Totaal 2.2

Aantal contracten

Gesommeerde waarde contracten met SROIclausule in euro’s

Gemiddeld percentage SROI-eis

Gesommeerde waarde SROI-eis in euro’s

Totaal gerealiseerde SROI-eis in euro’s

47

36.857.236,00

8,24%

3.038.128,68

1.853.279,97

92

120.470.698,50

4,33%

5.216.221,14

2.109.303,72

20

6.514.600,23

4,98%

324.332,62

65.733,68

159

163.842.534,73

5,24%

8.578.682,43

4.028.317,37

Overzicht SROI jaaropgave 2021 en het behaalde SROI resultaat 2021.2

Gemeente Ridderkerk

Bouw, Techniek en Industrie

Gesommeerde waarde SROI jaaropgave 2021 in euro’s

Gerealiseerde SROI-opgave 2021 in euro’s

Percentage voldaan aan SROI-jaaropgave 2021

1.274.948,22

1.085.090,94

85,11%

Zorg en Welzijn

916.018,64

1.633.721,14

178,35%

Zakelijke dienstverlening incl. detailhandel, groothandel

339.534,71

65.186.68

19,20%

2.530.501,58

2.783.998,76

110,02%

Totaal

Deze tabel betreft zowel de individuele contracten van de gemeente Ridderkerk als ook de gezamenlijke contracten met de gemeenten Albrandswaard en Barendrecht. 2 Deze tabel geeft uitsluitend weer het SROI-resultaat over het jaar 2021. 1

Pagina 6

2.3

2.4

Aantal kandidaten naar plaatsing SROI-contracten gemeente Ridderkerk 2021. Totaal

Baan

Leerbaan / BBL

Stage en werkervaringsplek

252

98

50

104

Aantal plaatsingen naar woonplaats SROI-contracten gemeente Ridderkerk 2021 Totaal

Barendrecht

Albrandswaard

Ridderkerk

Regio Rijnmond

Overig

252

35

11

46

64

96

Pagina 7

3.

SROI RESULTATEN IN BEELD

Op 31-12-2021 zijn in totaal 159 lopende contracten/opdrachten met een SROI-opgave van de gemeente Ridderkerk, daarvan zijn 34 contracten uit individuele aanbestedingen en 125 uit gezamenlijke aanbestedingen met gemeente Barendrecht en Albrandswaard. De gesommeerde waarde in contracten met SROI-clausule bedraagt € 165.842.534,73 De gesommeerde SROI-eis in contracten met SROI-clausule bedraagt € 8.578.682,43 De gesommeerde realisatie SROI-eis bedraagt € 4.028.317,37 dit is 46,96% van de gesommeerde SROI-eis.

Pagina 8

3.1

SROI jaaropgave:

Vaak kennen contracten een langere looptijd dan 1 jaar. De opgave van het behaalde SROIresultaat over het verslagjaar is daarmee niet volledig. Immers het voldoen aan de SROI-eis mag door de contractanten over meerdere jaren worden uitgespreid. Om een beter beeld te geven van de gerealiseerde SROI-jaaropgave, rekening houdend met een langere contractlooptijd dan 1 jaar, is een aanvullende berekening gemaakt. Bij deze berekening is uitgegaan van de gecumuleerde looptijd in dagen van alle lopende contracten met een SROI-verplichting. Tevens is een berekening gemaakt van de gecumuleerde SROI-verplichting in euro’s van de lopende contracten. Vervolgens is een dagwaarde berekend door de gecumuleerde SROI-verplichtingen in euro’s te delen door de gecumuleerde looptijd in dagen. Deze dagwaarde wordt vervolgens vermenigvuldigd met de looptijd in dagen pér jaar en het aantal contracten. Het resultaat daarvan kan aangemerkt worden als het te behalen SROI-resultaat voor dat jaar. De SROI-dagwaarde van de 34 individuele contracten/opdrachten bedraagt € 106,83 De SROI-dagwaarde van de 125 gezamenlijke contracten/opdrachten bedraagt € 26,40 De looptijd van de 34 individuele contracten/opdrachten bedraagt 20.123 dagen. De looptijd van de 125 gezamenlijke contracten/opdrachten bedraagt 243.477 dagen.

De SROI-jaaropgave van de 34 individuele contracten/opdrachten bedraagt ((€ 106,83 x 365) x 34)= € 1.325.797,45. De SROI-jaaropgave van de 125 gezamenlijke contracten bedraagt ((€ 26,40x365) x 125) = € 1.204.704,12. De gesommeerde SROI jaaropgave 2021 bedraagt € 2.530.501,58 De in 2021 gerealiseerde SROI bedraagt € 2.783.998,76 dit is;  29,50% van de totaal gesommeerde SROI-eis.  110,02% van de gesommeerde SROI-jaaropgave.3



(>100% betreft de in 2021 SROI-registratie van contracten met terugwerkende kracht (voorgaande jaren) en volledige registratie van nog doorlopende contracten(na 2021) 3

Pagina 9

3.2

Aantal geplaatste kandidaten

In 2021 zijn er vanuit de 159 contracten/opdrachten 252 kandidaten geplaatst. Daarvan hebben er 98 kandidaten (37,84%) een arbeidsovereenkomst, 50 kandidaten (19,31%) een leerbaan/BBL overeenkomst en 104 kandidaten (40,15%) een stage-/werkervaringsplek gekregen.

Pagina 10

3.3 SR0I-resultaten per sector In 2021 zijn binnen de sectoren Zorg en Welzijn, Bouwnijverheid en Overige sectoren in totaal 159 lopende contracten/opdrachten. De totale opdrachtwaarde bedraagt € 165.84.534,73 met een totale SROI-eis van € 8.578.682,43. Gesommeerde waarde contracten/opdrachten met SROI in euro’s

% van totaal gesommeerde contract/ opdrachtwaarde

Gerealiseerde waarde SROI 2021

% voltooid

1.274.948,22

1.085.090,94

85,11%

4,33 %

916.018,44

1.633.721,14

178,35%

324.332,62

4,98 %

339.534,71

65.186,68

19,20%

8.578.682,43

5,24 %

2.530.501,58

2.783.998,76

110,02%

Gemeente Ridderkerk

Aantal contracten/ opdrachten

Gesommeerde waarde opgave SROI in euro’s

Gemiddeld toegepaste SROI %

Bouwnijverh eid Zorg en Welzijn Overig

47

36.857.236,00

22,50 %

3.038.128,68

8,42 %

92

120.470.698,50

73,53 %

5.216.221,14

20

6.514.600,23

3,98 %

totaal

159

163.842.534,73

100 %

SROIjaaropgave in euro’s

Pagina 11

Pagina 12

3.4

Inkoop bij het SW-bedrijf / Sociale Firma’s

Op basis van de ingeleverde SROI-verantwoordingen is er in 2021 voor € 821.429,24 (32%) door inzet vanuit SW-bedrijven, Sociale ondernemingen en maatschappelijke activiteiten gerealiseerd. In de categorie Sociale ondernemingen is voor een opdracht “Integraal onderhoud openbare ruimte” gebruik gemaakt van medewerkers via een SDW (leer)werkbedrijf. Deze sociale onderneming heeft een breed diensten aanbod speciaal gericht op de regio Rijnmond. Het bedrijf speelt een substantiële rol op sociaal en maatschappelijk gebied, door re-integratie- en participatieplaatsen te bieden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Overige inzet (maatschappelijke activiteiten) In deze categorie vallen alle andere alternatieve vormen van SROI-invulling waarmee de afstand tot de arbeidsmarkt van de kandidaten korter wordt gemaakt. Hier valt te denken aan de begeleiding van kandidaten of van vrijwilligers, organiseren van cursussen of trainingen en activiteiten die een maatschappelijke bijdrage leveren aan de doelgroep of de samenleving.

Pagina 13

4.

REGIONALE PLAATSING KANDIDATEN

In 2021 zijn er ook kandidaten vanuit de gemeente Ridderkerk geplaatst op werk vanuit de contracten/opdrachten van Regio Rijnmond gemeenten. Het Werkgever Service Punt Rijnmond (WSPR) rapporteert hierover separaat aan de deelnemende gemeenten. Onderstaande tabel laat zien waar inwoners van de gemeenten Ridderkerk ingezet zijn op inkoopcontracten van de verschillende regiogemeenten. Binnen deze contracten zijn er 53 kandidaten geplaatst die woonachtig zijn in de gemeente Ridderkerk.

Inwoners uit RIDDERKERK doelgroep Capelle aan den Ijssel Garantiebanen 1 Leerling (BOL/Stage) Leerling BBL Participatiwet Participatiwet - dienstverband < 1 jaar WAJONG WIA / WAO WSW WW < 1 jaar WW > 1 jaar Zorgvrijwilliger totaal 1

- kandidaten op contracten Regio Rijnmond gemeenten: Hoeksewaard MVS Rotterdam

1 1

1

2

1

totaal 1 14 11 5 2 5 4 1 8 1 1 53

14 11 5 1 4 4 1 7 1 1 49

Inwoners uit RIDDERKERK

- SROI waarde op contracten Regio Rijnmond gemeenten: doelgroep Capelle aan den IjsselHoeksewaard MVS Rotterdam Garantiebanen € 13.159,00 Leerling (BOL/Stage) € 17.753,00 Leerling BBL € 81.790,00 Participatiwet € 101.784,00 Participatiwet - dienstverband < 1 jaar € 2.168,00 € 593,00 WAJONG € 7.463,00 € 133.870,00 WIA / WAO € 118.507,00 WSW € 26.676,00 WW < 1 jaar € 19.910,00 € 164.972,00 WW > 1 jaar € 100.835,00 Zorgvrijwilliger € 7.248,00 totaal € 13.159 € 22.078 € 7.463 € 754.028

€ € € € € € € € € € € €

totaal 13.159 17.753 81.790 101.784 2.761 141.333 118.507 26.676 184.882 100.835 7.248 796.728

Pagina 14

5.

DOORKIJK 2022

SROI is en blijft een ontwikkelopgave. Het houden van inzicht in de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, zowel op het niveau van stad, regio als het land blijft nodig. Hierop anticiperen door de juiste maatregelen tijdig te implementeren en tevens periodiek te evalueren vormt een blijvende opgave. In de komende tijd blijven wij uitwerking geven aan de actiepunten uit de regionale afspraken om SROI te versterken door ons te richten op: Harmonisatie regionale uitvoering van de SROI Ook in 2022 blijven de regio Rijnmond gemeenten hun uitvoeringsprocessen van SROI op elkaar afstemmen. Door de werkwijze te systematiseren krijgen de deelnemende gemeenten meer grip op de uitvoering van SROI. Voor de gemeente Ridderkerk is de uitvoering van de SROI belegd binnen de GR-BAR-organisatie, cluster Juridische Zaken en Inkoop/ team Inkoopadvies. De regionale aanpak geeft dat de uitvoeringsprocessen zowel intern als extern helder, gestructureerd en beter geborgd zijn. Dat biedt de mogelijkheid om de uitvoering van SROI beter te monitoren en de resultaten makkelijker en betrouwbaarder in kaart te brengen. Stimuleren en ondersteunen van sociaal ondernemerschap Het primaire doel van sociale ondernemingen is het vergroten van de arbeidsparticipatie voornamelijk van mensen met een beperking. De sociale ondernemingen leveren hiermee een bijdrage aan het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt.

Inkoop door contractanten met een SROI-opgave bij sociale firma’s behoort tot de mogelijkheden om invulling aan SROI te geven. Door in zetten op het (regionaal) stimuleren en ondersteunen van het sociaal ondernemerschap heeft de contractant met een SROI-opgave meer mogelijkheden om aan zijn SROI-verplichting te voldoen. Evaluatie SROI-beleid Alle deelnemende gemeenten uit regio Rijnmond hebben afgesproken dezelfde spelregels te hanteren rond SROI. Wanneer gemeenten dat niet doen worden zij daar op aan gesproken. In de Regionale SROI regiegroep worden eventuele onduidelijkheden of wenselijke aanpassingen van het beleid besproken en op lokaal niveau doorgevoerd. In 2022 vindt een evaluatie plaats van die SROIspelregels. Na de uitkomst van de evaluatie wordt, indien van toepassing, er een aanpassingsvoorstel opgesteld en wordt deze voorgelegd bij de gemeente voor bestuurlijke besluitvorming. Programmateam Ook in 2022 blijft het de nodige aandacht vragen van Team Inkoopadvies om vanuit haar regierol een intern programmateam te laten functioneren. Het doel van het programmateam is om de uitvoering van de SROI binnen de werkprocessen nog beter op elkaar af te stemmen, wat zal bijdragen aan een volledige uitnutting van de SROI.

Pagina 15

6.

BEGRIPPENLIJST

Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL)/Leerbaan Is een middelbare beroepsopleiding in de vorm van werkend leren. De verdeling praktijk – school is 80%-20%. De leerling/werknemer is in loondienst bij een (formele) werkgever en ontvangt loon volgens de cao of loopt stage bij een werkgever en ontvangt hiervoor een stagevergoeding. Het opleidingsbedrijf moet erkend zijn door de brancheorganisatie. Beroeps opleidende leerweg (BOL) Een vorm van middelbaar beroepsonderwijs waarbij 20% tot 60% beroepspraktijkvorming is; de opleiding vindt voornamelijk plaats op school. Participatiewet (P-wet) De participatiewet vervangt per 2015 het voorgaande stelsel van de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). Iedereen die kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft, valt onder de Participatiewet. De wet is er om zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk te laten vinden. SROI Social Return On Investment is een methodiek voor het meten van de (extra) sociale en maatschappelijke waarde voortvloeiend uit een investering. Bedrijven kunnen voor zich zelf SROI eisen stellen, bijvoorbeeld als maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel staat.

SW-bedrijf Een sociale werkplaats of beschutte werkplaats is een bedrijf dat werkplekken biedt aan mensen die geen werk vinden in een regulier bedrijf, zoals langdurig werklozen en mensen met een verstandelijke, lichamelijke, psychische of andere beperking. Wet Werk en Arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong) Mensen van 18 jaar en ouder die vanaf jonge leeftijd een arbeidshandicap hebben en daardoor (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt zijn. WSP Het werkgeversservicepunt is een samenwerkingsverband tussen UWV, gemeenten, onderwijsinstellingen en diverse kenniscentra. WSW Wet Sociale Werkvoorziening WW Werkloosheidswet WIA / WAO Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsongeschiktheidsverzekering).

Arbeidsvermogen,

voorheen

WAO

(Wet

op

Pagina 16