2022-01-31-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Ja, Echt voor Ridderkerk, Kloos en ik, hebben er nooit geheim van gemaakt dat een wethouder dient te wonen in de plaats waar hij of zij zitting heeft in een college. Echter, er zijn bijzondere omstandigheden die een college en raad noden hiervan af te wijken. Dat doen wij voor wethouder Oosterwijk al enige tijd. Alle vorige jaren heeft de fractie van EvR ook voor verlenging van ontheffing gestemd, om een drietal redenen welke nog steeds van kracht zijn. Daarom stemmen wij ook dit keer voor de verlenging van de ontheffing, zeker gezien de wel heel korte periode waarover wij nog spreken. Echter, dit keer willen we wethouder Oosterwijk, helaas is hij er niet, die volop bestuurlijke ambities heeft, wel meegeven dat er per 1 oktober aanstaande nog een vacature in Ridderkerk vrijkomt waarvoor hij wel naar Ridderkerk moet verhuizen. De voorzitter: Mijnheer Overheid, CDA. De heer Overheid: Dank u, voorzitter. Deze aanvraag tot ontheffing is wat het CDA betreft een formaliteit. Uiteraard is de regel dat een wethouder van Ridderkerk ook ingezetene is van Ridderkerk. Maar soms vereist een situatie een andere oplossing. Zo was het ook het geval voor de SGP, en de heer Oosterwijk heeft zich de afgelopen jaren met veel enthousiasme en betrokkenheid voor de gemeente Ridderkerk ingezet.

Ondanks het feit dat de heer Oosterwijk niet uit Ridderkerk komt heeft hij zich goed verdiept in de lokale activiteiten en problemen. Zo zijn wij als CDA ook erg blij met de acties die de wethouder heeft ondernomen op het gebied van wonen, waaronder het invoeren van de zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding. Het CDA stemt in met deze ontheffing en wenst de heer Oosterwijk veel succes toe in de komende periode. De voorzitter: De heer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks heeft weleens een voorstel tot ontheffing van ingezetenschap niet gesteund. Nooit met veel zware woorden, maar toch. En het blijft een afweging tussen principe dat een wethouder moet wonen in de gemeente waar hij werkt, en de wens om goede bestuurders te hebben en te houden in het college. Dat laatste heeft bij GroenLinks de doorslag gegeven en wij steunen dit voorstel, net zoals we vorige maand het voorstel … Net zoals we dat vorige maand gedaan hebben bij de heer Franzen. Dank u wel.

Pagina 18 van 23

De voorzitter: De heer Borst, VVD. De heer Borst: Ja, dank u wel voorzitter. De afgelopen jaren zijn vele verzoeken voor ontheffing van vereist ingezetenschap van wethouders aan onze raad voorgelegd. Keer op keer heeft de VVD Ridderkerk aangegeven het belangrijk te vinden dat het een vereiste is dat een wethouder in de gemeente woont waar hij of zij benoemd is. Alleen in bijzondere gevallen kunnen wij er ons in vinden om ontheffing te verlenen, hetgeen de wet ook mogelijk maakt. Wij vinden de motivatie voor het verzoek van wethouder Oosterwijk nog steeds geen bijzondere reden in de zin van de wet en daarom zouden wij wederom niet met dit verzoek moeten instemmen. Tijdens onze fractievergadering hebben wij ons afgevraagd of er niet sprake is van een buitengewone omstandigheid wanneer een college nog maar een zeer korte periode de scepter zwaait. Bij het recente verzoek voor ontheffing van wethouder Franzen vonden wij dit wel, en voor wethouder Oosterwijk is derhalve dan ook weinig reden om dat anders te beoordelen. Voorzitter, wij zijn nog steeds van mening dat de afgelopen jaren onterecht ontheffing aan wethouder Oosterwijk is verleend, overigens zeker niet vanwege de persoon zelf. Vanwege de nog zeer kort resterende collegeperiode zullen wij dit keer, nou, zij het met de nodige tegenzin, ja, dit raadsvoorstel steunen. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter. Bij het verzoek voor ontheffing van het vereiste ingezetenschap van wethouder Franzen heb ik mijn register van spreekwoorden en gezegdes opengetrokken. Bij wethouder Oosterwijk laat ik dat maar achterwege. Hij is zelf een woordkunstenaar en dat predicaat laat ik voor deze vergadering graag bij hem. Beetje jammer dat hij er nu niet bij is. Wel wil ik even een stukje geschiedenis aanhalen. Wethouder Oosterwijk vraagt nu voor de derde keer ontheffing aan. In de Gemeentewet artikel 36a lid 2 staat: de raad kan voor de duur van een jaar ontheffing verlenen van het vereiste van ingezetenschap. De ontheffing kan in bijzondere gevallen telkens met een periode van maximaal een jaar worden verlengd. Met de vorige verzoeken heeft Leefbaar Ridderkerk ingestemd en dat zullen we ook deze keer doen. Er moet ons wel iets van het hart. Bijzondere gevallen, we kunnen ons afvragen of de wet dit in het geval van wethouder Oosterwijk ook zo bedoeld heeft. Het zou zomaar kunnen dat partijen hier hun vraagtekens bij hebben. In de begrotingsraad van 4 november 2021 heeft de Ridderkerkse raad, ondertekend door alle partijen, een motie aangenomen met betrekking tot oproep tot transparantie. Met een glimlach stonden meerdere fractievoorzitters aan mijn desk om aan te geven dat ze mede wilden indienen.

In de verleningsraad van 20 januari 2022 hebben meerdere partijen uitgesproken dat er vraagtekens zijn of verlenen van ontheffing aan wethouder Franzen wettig zou zijn. De VVD Ridderkerk heeft en plein public verzocht aan het college om dit verder te onderzoeken. Partij 18PLUS heeft sec in een stemverklaring aangegeven dat zij tegen stemmen omdat het verlenen van ontheffing onwettig zou zijn. Zij hebben er niet over gedebatteerd. Zoals ook in de voornoemde motie is aangegeven, is de volksvertegenwoordigende rol gediend bij een openbaar debat en is het op dat moment mogelijk om de verschillende standpunten met elkaar te delen, waardoor partijen hun standpunt kunnen wijzigen. Tot onze verbazing, sterker nog, verbijstering, is er door Partij 18PLUS direct naar de burgemeester een mail verzonden met verzoek om vernietiging van het voorgenomen besluit. Dit voelt verre van collegiaal en daarbij drukken wij ons heel voorzichtig uit. Leefbaar Ridderkerk begrijpt dat de wettelijke mogelijkheid hiertoe bestaat. Echter, met volle overtuiging mede in willen dienen van de motie van 4 november 2021 met betrekking tot oproep tot transparantie, en dan deze actie? We vragen ons echt af wat de betrouwbaarheid van deze partij is. Zoals gezegd zullen wij instemmen met het verzoek voor ontheffing van wethouder Oosterwijk.

De resterende periode is nog korter dan bij het verzoek ontheffing wethouder Franzen. Hopelijk wordt, wanneer beslissing tot ontheffing verleend wordt, dit ook door alle partijen gerespecteerd als

Pagina 19 van 23

een democratisch genomen besluit en wordt er vooraf, indien nodig, een debat hierover in de raadszaal gevoerd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stip, Partij 18PLUS. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, op 31 januari 2019 is Marco Oosterwijk benoemd tot wethouder van de gemeente Ridderkerk. Die avond heb ik als geen ander helder op mijn netvlies staan, aangezien ik diezelfde avond toegelaten werd tot de gemeenteraad van Ridderkerk als raadslid. Mijn maiden speech heb ik diezelfde avond nog mogen houden en dat ging over vereiste van ingezetenschap van de heer Oosterwijk. Een jaar later, op 23 januari 2020, besloot de gemeenteraad om de ontheffing vereiste van ingezetenschap voor de wethouder te verlengen. Weer een jaar later op 21 januari 2021 besloten we wederom om de ontheffing met een jaar te verlengen. Ook die avond was om meerdere reden bijzonder. Het was namelijk de eerste digitale raadsvergadering in de gemeente Ridderkerk. Ook was de heer Piena raadsvoorzitter die avond. Op alle drie de avonden heeft Partij 18PLUS tegen haar standpunt in ingestemd met zowel de ontheffing van de woonplaatsvereiste als de twee verlengingen daarvan, en dat zullen we vanavond weer doen. Laat het helder zijn: Partij 18PLUS vindt dat een wethouder moet wonen in de gemeente waar de wethouder werkt.

Daarnaast wil ik even reageren op de heer Los, ook al gaat het hier vanavond om wethouder Oosterwijk zal ik hier ook eventjes op reageren. Partij 18PLUS vindt het namelijk van groot belang dat wet- en regelgeving wordt nageleefd. Als antwoord op onze vraagt heeft het ministerie van BZK aangegeven dat de wet niet bedoeld is om ontheffing te verlenen aan een reeds benoemde wethouder die uit de gemeente wil verhuizen. Wij zijn dan ook verbaasd dat de gemeenteraad ondanks dat antwoord van BZK toch ontheffing heeft verleend aan wethouder Franzen. Wij hebben aan zowel de burgemeester als aan Gedeputeerde Staten en de minister gevraagd om het raadsbesluit te vernietigen omdat het in onze ogen tegenstrijdig is met de geest van de Gemeentewet. De … De voorzitter: De heer Los, Echt voor Ridderkerk. De heer Los: Nou ja, voorzitter, ik had het in mijn speech eigenlijk al gezegd. Maar wat mevrouw Stip nu zegt is echt flauwekul. BZK heeft niet gezegd dat het niet kan, bovendien heb ik echt op high places gevraagd hoe het ook zit. En het is gewoon om besturen van een gemeente mogelijk te maken, de uitzonderingen. Het is aan de raad en niets anders dan aan de raad om dat te doen. En ja, inderdaad, het is mogelijk om een raadsbesluit te laten vernietigen zoals u één minuut na de raadsvergadering al heeft gevraagd.

Mevrouw Stip, u doet mij een beetje denken aan de procedures zoals ze dat in Minsk doen. Democratie moet je respecteren en jullie proberen er met jullie nieuwe politiek een zooitje van te maken. Ik ga daar met alles wat ik heb en alles wat ik kan voor liggen. De voorzitter: Mevrouw Stip, Partij 18PLUS. Mevrouw Stip: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, laat duidelijk zijn dat wij de democratie zeker respecteren en ook de regel- en wetgeving, daarom ga ik ook nog even mijn antwoord vervolgen om het zo volledig mogelijk aan iedereen te geven want daar is blijkbaar veel behoefte aan. De burgemeester heeft toen aangegeven dat het een democratisch besluit van de gemeenteraad en daarom de minister niet zal verzoeken om het raadsbesluit te vernietigen. Gedeputeerde Staten had een wel heel bijzonder antwoord: zij erkennen dat er met het genomen besluit niet meer wordt voldaan aan het vereiste van ingezetenschap, maar dat vernietiging van het raadsbesluit niet gerechtvaardigd is vanwege de nog korte duur van deze raadsperiode. De minister roert zich momenteel nog over het raadsbesluit en wat Partij 18PLUS betreft moet er helderheid komen over

Pagina 20 van 23

dit onderwerp, of dat de Gemeentewet op dit punt wordt verduidelijkt. Daarnaast wil ik nog wel echt eventjes … De voorzitter: Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter. Dan ben ik, vind ik het toch heel verrassend dat als ik de raadsvergadering van 20 januari terugluister er alleen een stemverklaring afgegeven wordt en er wel meegetekend met de motie oproep tot transparantie in de begrotingsraad. Heel bijzonder. De voorzitter: Mevrouw Stip … Sorry, mevrouw Van Nes-De Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-De Man: Dank u, voorzitter. Ik ben nou toch wel heel benieuwd, wordt een hele andere discussie. Kan mevrouw Stip toelichten wat zij voor ogen heeft om vier maanden voor het eind van een raadsperiode een wethouder uit haar eigen college naar huis te sturen? Bevreemdt mij bijzonder. De voorzitter: Mevrouw Stip, Partij 18PLUS. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. Om eerst over de transparantie te reageren: wij hebben uitgebreid vragen gesteld over dit onderwerp, waar onder andere BZK antwoord op heeft gegeven. Daarnaast zijn wij duidelijk geweest waarom wij tegen hebben gestemd en hebben wij daarna deze procedure gevolgd. Daarnaast … De voorzitter: De heer Los, Echt voor Ridderkerk. De heer Los: Ja voorzitter, ik heb het al gezegd: wat een flauwekul.

Mevrouw Stip was al in de raadsvergadering over de ontheffing van wethouder Franzen al van plan om het raadsbesluit aan te vechten, en ze heeft dat niet met ons gedeeld. Dat mochten we dan achteraf horen. Eén minuut na de raadsvergadering heeft ze het gevraagd, het is echt stiekem, stiekem, stiekem. En dat noemt ze dan transparantie. Voorzitter, ik heb er geen woorden voor. De voorzitter: Mevrouw Stip, Partij 18PLUS. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij is het vrij transparant om openbaar vragen te stellen waar alle duidelijkheid werd gegeven door onder andere BZK. Daar zijn, hebben wij ons besluit op genomen. Daarnaast wil ik nog even reageren op mevrouw Van Nes. Ja, wat wij hier, wat ons doel hier is is duidelijkheid krijgen in deze wetgeving want BZK geeft aan: hier is de wet niet voor bedoeld en wij vinden het belangrijk dat wet- en regelgeving wordt nageleefd. Dus of deze wet moet duidelijker geformuleerd gaan worden, en dat is ons doel, en daar wil ik ook nog eventjes zeker op reageren. Ik vind het erg flauw dat er gesuggereerd wordt dat wij tegen de ontheffing van Franzen hebben gestemd om hem te pesten. Laat echt duidelijk zijn dat het ons hier om regel- en wetgeving gaat en niet om de persoon wethouder Franzen zelf. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-De Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes- De Man: Ja, dank u.

Conclusie trek ik dan: het is dus Partij 18PLUS het gewoon waard om vier maanden voor het eind van de raadsperiode een wethouder die ook goed functioneert, hetgeen wat ook van wethouder Oosterwijk is gezegd, gewoon naar huis te sturen op wet- en regelgeving, terwijl er een democratisch besluit ligt voor.

Pagina 21 van 23

De voorzitter: In volgorde, de heer Los, Echt voor Ridderkerk. De heer Los: Voorzitter, als mevrouw Stip goed had gekeken naar de wet, en dat heb ik wel gedaan, in de professionele wetboeken staat in de toelichting: het is aan de raad en aan niemand anders dan de raad. Er kan zelfs niet over geprocedeerd worden en daarom is er ook geen jurisprudentie over. Dat is de geest van de wet, het maakt mogelijk en het is aan de raad en aan niemand anders dan de raad. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter. Ik zie toch echt in de mailwisseling staan die gestuurd is dat de besluitvorming ingetrokken moest worden, dus dan haal je toch je eigen wethouder uit je eigen college onderuit? Althans, wethouder Franzen onderuit? De voorzitter: De heer Van der Duijn Schouten, SGP. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, voorzitter, het is een beetje jammer want het begon vanavond zo goed met al die complimenten voor wethouder Oosterwijk. En dat sneeuwt nu een beetje onder. Ik bedoel, eind van de avond weet niemand meer alle mooie woorden die er zijn geuit om hem toch vooral die ontheffing te verlenen, en een aantal raadsleden hebben er denk ik ook al aan gerefereerd dat we deze discussie al, nou, misschien wel een decennium voeren.

En die duidelijkheid hebben we al tien jaar niet gekregen en ik denk dat we die vanavond ook niet gaan krijgen, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. De heer Van der Duijn Schouten: Misschien moeten we maar ons weer een beetje focussen op datgene wat vanavond voorligt en dat is de ontheffing voor wethouder Oosterwijk. En we hoeven volgens mij de ontheffing van wethouder Franzen vanavond niet nog een keer over te doen. De voorzitter: En dat laatste ben ik het helemaal met u eens. Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter. Leefbaar Ridderkerk heeft zeker mooie woorden over wethouder Oosterwijk gesproken, die zullen we ook inlijsten en naar hem toe sturen. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb me tot nu toe nog niet in de discussie gemengd maar ik wil even reageren op hetgeen wat de heer Van der Duijn Schouten zei. Over de afgelopen tien jaar hebben we gedebatteerd over ontheffingen, daar heeft u helemaal gelijk in alleen dat betroffen ontheffingen van wethouders die van buitenaf naar Ridderkerk kwamen in functie. En nu was het een wethouder die van binnen naar buiten ging. En ook wij, Kloos en ik, hebben contact opgenomen met BZK en ze hebben ons echt verzekerd dat de wet daar niet voor was bedoeld, het werd expliciet zo genoemd.

Dus dat was ook de reden waarom wij tegen stemden, we hebben ook gezegd dat het niets met de persoon Franzen te maken had. De voorzitter: De heer Van der Duijn Schouten, SGP. De heer Van der Duijn Schouten: Ja voorzitter, en daar gaat het weer over wat vanavond niet op de agenda staat. Ik bedoel … En nogmaals hè, mevrouw Kayadoe heeft mooie woorden gesproken. Ik bedoel, ik hoop niet dat daar een tussen een missverstand staan. Ik heb een hele hoop mooie woorden gehoord maar die lijken nu Pagina 22 van 23

een beetje onder te sneeuwen in een discussie die vanavond feitelijk niet op de agenda staat. Dus mevrouw Kayadoe, ik heb ze gehoord, de wethouder heeft ze ongetwijfeld ook gehoord maar niet alleen van u maar ook van anderen. En mevrouw Van Vliet, ja, u heeft een heel mooi verhaal maar dat was in december, dat staat vanavond niet op de agenda. Vanavond gaat het over precies de situatie die u schetst, een wethouder die van buiten kwam, die naar binnen kwam, die hier nog steeds zit, dus laten we nou vanavond ook daar even het debat over voeren en de besluitvorming over doen, en niet alles wat in een decemberraad op welke wijze dan ook gepasseerd is nog een keer over gaan doen want dat lost volgens mij niks op, en de duidelijkheid die partijen willen komt er toch niet. De voorzitter: De heer Los en dan ga ik tot slot weer terug naar Partij 18PLUS. De heer Los: Ja voorzitter, de heer Van der Duijn Schouten ontlokt mij toch een uitspraak. Ik ben nog niet complimenteus geweest over wethouder Oosterwijk maar bij dezen. En ik heb al gezegd dat we het voorstel steunen. Dus mijnheer Van der Duijn Schouten, u wordt op uw wenken bediend. De voorzitter: Dat is mooi. Nee, ik ga terug naar mevrouw Stip, Partij 18PLUS, om haar betoog af te maken. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter.

Ja, ik wil er ook niet meer te veel woorden aan geven, inderdaad is het niet wat vanavond op de agenda staat maar wilde ik de verduidelijking wel geven. Voor ons is het erg belangrijk dat we de wetgeving volgen en daarom zijn wij dit proces ook gestart. Gedeputeerde Staten erkenden ook dat er niet voldaan wordt aan het vereiste van ingezetenschap. Ik zal deze brief ook nog wel eventjes via de griffier aan de raad kenbaar maken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Volgens mij heeft iedereen voldoende over dit onderwerp kunnen zeggen. Ik neem aan dat er geen spijtoptanten zijn. Dan is het de vraag: zijn er stemverklaringen met betrekking tot deze verlenging ontheffing vereiste ingezetenschap wethouder Oosterwijk? Mevrouw Van Nes-De Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-De Man: Dank u, voorzitter. Wij zijn principieel tegen zo’n ontheffing, maar in dit geval vanwege de goede bestuurbaarheid van Ridderkerk deze laatste paar maanden van de raadsperiode stemmen wij van harte in met dit voorstel. En wethouder Oosterwijk vinden ook wij een goed wethouder. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe van Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter. Ik krijg net bericht van de heer Oosterwijk dat hij ontzettend ingenomen is met alle lovende woorden. Hartelijk dank iedereen.

De voorzitter: Het leek niet op een stemverklaring maar blij dat u ons even kennis heeft laten maken met deze mededeling. De heer Rijsdijk, Partij van de Arbeid voor een stemverklaring. De heer Rijsdijk: Ja, dank u wel voorzitter. Ik sluit mij aan bij de stemverklaring van mevrouw Van Nes, dank u wel. De voorzitter: Dan gaan we over tot besluitvorming. Zijn er fracties die geacht worden tegen de verlenging ontheffing te zijn? Zo niet, dan is de ontheffing bij dezen verlengd. Dames en heren, we hebben alle agendapunten gehad. Ik dank de deelnemers hartelijk voor hun inbreng en de kijkers en luisteraars voor hun aandacht. Voor straks alvast een goede nachtrust gewenst en daarmee sluit ik deze vergadering.

Pagina 23 van 23