2022-01-21 RIB Decembercirculaire gemeentefonds 2021.pdf

RIDDERKERK

Gemeenteraad van Ridderkerk p/a griffie

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n):

Ons kenmerk: Contact: Doorkiesnummer: E-mailadres: Datum:

447607

C. Kolf 0180-451286 k.kolf@bar-organisatie. nl

21 januari 2022

Betreft: Raadsinformatiebrief decembercirculaire gemeentefonds 2021

Geachte raadsleden, In deze brief gaan we in op de mutaties uit de decembercirculaire 2021 van het gemeentefonds volgend uit de Najaarsnota van het Rijk en de financiële gevolgen die daaruit voortvloeien voor onze gemeente. Doorgaans heeft de decembercirculaire een beperkte strekking. het gaat dan primair om onderwerpen die

vóór het einde van het jaar geregeld dienente zijn met het oog op de jaarafsluiting door het Rijk en bij gemeenten. Bij wijze van uitzondering bevat deze circulaire ook enkele positieve (taak)mutaties voor de uitkeringsjaren 2022 en verder. Voor Ridderkerk betekent dit een totaal voordeel van € 682.000 in 2021. Meerjarig pakt een en ander structureel voordelig uit, voor 2022 € 588.000 en daarna vanaf 2023 afgerond ruim € 400.000 Belangrijkste mutatie betreft het vanaf 2021 ontvangen van middelen t/m 2027 om de dienstverlening aan alle mensen binnen onze gemeente te verbeteren in reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK)- Voor 2021 is dat een bedrag van bij elkaar € 270.000 (punten 5 t/m 8) en daarna vanaf 2022 t/m 2027 afgerond € 200.000. Vanaf 2022 ontvangen we compensatie voor komende loonkostenstijgingen in het zorgdomein (afgerond € 220.000, zie de punten 3 en 4) De éénmalige aanvullende coronasteun in 2021 bedraagt € 278.000 (punten 10 t/m 14). Dit bedrag wordt verantwoord bij de Jaarrekening 2021. Tegenover deze extra inkomsten staan de lasten die in dat jaar al zijn gemaakt om burgers en instellingen actief te ondersteunen Voor het organiseren van de verkiezingen tijdens corona ontvangen we in 2022 éénmalig € 68.000 compensatie.

Financiële mutaties Hieronder volgen de mutaties van de circulaire met daaronder een puntsgewijze toelichting

1

Mutatiesgemeentefondsdecember2021 Ridderkerk

Gemeente:

Decembercirculaire 2021 - 14 december 2021

Septembercirculaire 2021

Vergelijk: Bedragen x€ 1.000

A

2021 2022 2023 2024 :ember2021

1d

74.480

2025

72.581

72.679

72.743

B. Mutaties uttkeringsfactor 1. Uitkeren wrdeelreserw

2021 en 2022 en ontwikkeli

Totaal B. Mutaties uttke C. Taakmutaties

ihctor

uitkeringsbasis 2022

2. Jeugdhulp

3. Salarislasten zorgdorrein(jeugd)

0

98

96

96

97

4. Sahrislastenzorgdomein(wmo)

0

123

123

124

127

5. Robuust rechtsbeschermingssysteem

58

60

66

66

67

6. Versterking ondersteuning wijkteams

111

116

115

115

117

7. Impulsintegraalwerken

88

15

8

0

0

96

0

0

0

0

68

0

0

8

Totaal C. taakmutaties D. Overige mutaties 9. a

kleinerïrAaties(< € 25.00

Totaal D. Over

mutaties

E. Corona steunpakket - decemtnr 2021 10

Conúnuïteit wn zorg:meerkosten jeugd(coúd-19)

11

Continuïteitwn zorg:meerkosten wmo(coúd-19)

60

12. Lokaal cultuuraanbod (coúd-19)

13

(bmeenteraadswrkiezingen (DU)(coúd-19)

14.Afre

inkomstenderúng gl

D

(Coúd-1

Totaal E. Corona steunpakket F. Totaal mutatie dec. 2021t.o.v

2021 B. t/m E.

G.Eindstand december 2021 A +F * Dit betreft uitsluitend de inkomstenraming (effect Gemeentefands december) . Taakmutatles en/of ontwikkelinwn/ extra lasten zullen (nog) effect op de begroting kunnen hebben. Eventuele bijraming van lasten zal afzonderlijk via tussenrapportaws plaatsvinden.

2

RIDDERKERK

Toelichten op mutaties december 2021 1. Uitkeren verdeelreserve Rijk 2021 en 2022 en ontwikkeling uitkeringsbasis 2022

Geen nieuwe accresramingenomdat het accres voor 2021 - net als voor 2020 - in overlegmet de VNG/IPO is bevroren. De verdeelresewe bij het Rijk is niet gebruikt en valt daarom éénmaligvrij in 2021. Tevens enkele kleine éénmalige wijzigingen in de uitkeringsbasis voor 2022.

2. Jeugdhulp In mei 2019 hebben de VNG en het Rijk hiervoorafspraken gemaakt over de inrichtingvan een subsidieregeling.Op de begrotingvan het ministerievan VWS is toen € 20 miljoen beschikbaargesteld Via de subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdhulp tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen. Er is afgesproken dat de restantmiddelen aan het eind van 2021 worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Dit gebeurt nu voor een

landelijk bedrag van € 18,9 miljoen. Voor Ridderkerkbetekent dat een éénmaligvoordeelvan € 46.000 in 2021 dat bij de komendejaarrekening2021 als (gedeeltelijke)dekking zal dienenvoor de toename in de reeds gemaakte kosten van de ingezette jeugdhulp 3, en 4. Salarislasten zorgdomein aeugd en Wmo) Het kabinet heeft aangegeven een bedrag van € 675 miljoen beschikbaar te stellen om de zorgsalarissen extra te verhogen en stelt vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar aan gemeenten. Een bedrag

van € 80 miljoen landt nu in de algemeneuitkering gesplitst in € 40 miljoen voor jeugdzorg en € 40 miljoen voor Wmo. Voor Ridderkerk is dat een compensatie voor komende loonkostenstijgingen in het

zorgdomein van afgerond € 220.000 structureel. Er is landelijk opgeroepeneen indexeringtoe te passen Deze extra middelen kunnen straks bij de 1e tussenrapportage 2022 hiervoor als (gedeeltelijke) dekking gaan gelden voor zowel de jeugd/via GRJR als de Wmo. In het voorjaar 2022 ontvangen gemeenten, bij de verwerking van de reguliere loon- en prijsbijstelling

voor BeschermdWonen, het resterendestructurele bedragvan € 14 miljoen Gelet op het bijzondere karakter van het (forse) aanvullende corona-maatregelen-pakket van het Rijk van € 2 miljard dat zich na de Miljoenennota aandiende, heeft het kabinet besloten om tegen de geldende normeringsafspraken in (zgn. 'trap op-trap af-systematiek’) geen volledig accresvergoeding via het gemeentefonds toe te kennen. Het Rijk heeft slechts deze compensatie voor salarislasten in het zorgdomein toegekend 5. t/m 8. Verbetering dienstverlening gemeenten; Robuust rechtsbeschermingssysteem, versterking ondersteuning wijkteams, impuls integraal werken en systeemleren Dit betreft compensaties voor de verbetering van dienstverlening van gemeenten naar aanleiding van het Rapport Ongekend Onrecht vanuit de Kinderopvangtoeslagaffaire. Het kabinet heeft tot en met 2027 € 150 miljoen per jaar beschikbaar gesteld voor het verbeteren van dienstverlening van gemeenten voor

alle mensen. Daarvanwordt voor 2021 € 124 miljoen beschikbaargesteld via het gemeentefonds, waarvan € 109 miljoen via de algemeneuitkering. Voor Ridderkerk is dat voor 2021 een bedrag van bij elkaar € 270.000 en daarna vanaf 2022 t/m 2027 afgerond € 200.000. In 2021 heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden binnen de wijkteams die in 2022 verder vorm krijgt Naar de toekomst toe wordt meer gevraagd van de wijkteams qua versterkte casusregie en de toegang Deze extra middelen kunnen daarvoor worden ingezet.

Koningsplein 1 Postbus 271 2980 AG Ridderkerk

De uitvoering en implementatie van de nota Integraal Beleid Sociaal Domein, die door uw gemeenteraad is vastgesteld, alsmede de werkzaamheden gericht op het integraal werken zijn in gang gezet. Via de komende I' tussenrapportage 2022 worden eventuele aanvullende (meerjarige)lasten voor de punten 5. t/m 8. in beeld gebracht.

9' Overige kleine mutaties(< € 25.000) Digitale voorzieningen (GDI, Mijn overheid, Digid en BSN) Betreft doorbelasting (nadeel) van kosten die voor deze (centrale) voorzieningen worden gemaakt door het Rijk. Voor Ridderkerk betreft dit een bijdrage van € 18.000 voor 2021. Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Voor noodzakelijke voorbereidingen die gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de nieuwe Wet kwaliteitsborging (Wkb) ontvangen gemeenten in 2021 een éénmalige bijdrage van € 10 miljoen. Voor Ridderkerk is dat een compensatie van € 23.000. Inburgering (IU) Dit betreft eenmalige middelen om de informatievoorziening/ ICT rond Inburgering te faciliteren. Voor Ridderkerk is dit een compensatie van € 17.000 in 2021. Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Dit betreft extra middelen om Inburgeraars (verder) te begeleiden die hun lening voor begeleiding al volledig hebben uitgeput. Voor Ridderkerk is dit een compensatie van € 19.000 in 2021

10. t/m 14. Compensatiesvanweqecorona 10. en 11. Continuïteit van zorg: meerkostenjeugd en Wmo (covid-19) Dit betreft compensatievan meerkostenvoor jeugd en Wmo van € 47 miljoen in 2021 aeugd € 26,2 miljoen en Wmo € 20,8 miljoen). Voor Ridderkerk is dit een compensatie van € 64.000 voor jeugd en

€ 60.000 voor Wmo in 2021. Deze middelenzijn bedoeld om de uitgaven die reeds gemaaktzijn (gedeeltelijk) te dekken bij de jaarrekening 2021. Denk daarbij aan meerkosten wegens de toename van spoed- en urgentiezaken bij de Jeugdzorg via de GRJR. Er komt ook een regeling voor meerkosten in 2022

12. Lokaalcultuuraanbod(covid-19) Dit betreft een compensatievan € 41,6 miljoen eenmalig in 2021 bovenopde € 50 miljoen die eerder is verstrekt over de eerste helft van 2021. Het geld kan worden ingezet voor de instandhouding van de lokale en regionale cultuur. Voor Ridderkerk is dit een compensatie van € 96.000 in 2021. Sinds kort hebben onze cultuurpartners weer te maken met heftige corona-maatregelen. Op dit moment hebben wij nog geen concreet zicht op de (financiële) gevolgen ervan. Wij willen bijspringen/ ondersteunen waar nodig. Via tussenrapportages zullen wij eventueel benodigde extra lasten meenemen

13. Gemeenteraadsverkiezingen (DU)(covid-19) Dit betreft compensatie van € 30,4 miljoen voor komende extra kosten bij de gemeenteraadsverkiezingen

in maart a.s. Voor Ridderkerk is dit een vergoedingvan € 68.000 in 2022. In de komende I' tussenrapportage 2022 zullen aanvullende lasten worden geraamd wegens extra personeelsinzet en

-ondersteuning,extra huur materialenen overige onvoorzieneuitgaven. 14. Afrekening inkomstendervhlggemeenten2020 (DU) (Covid-19) Dit betreft afrekening op eerder ontvangen voorschotten op specifieke inkomstendervingen in 2020 binnen onze gemeente veroorzaakt door covid-19. Voor Ridderkerk is dit een vergoeding van € 58.000 die in 2021 is uitbetaald. Ook over 2021 zal nog compensatie gaan plaatsvinden

4

RIDDERKERK

Overige informatie Nog komende corona-compensaties In deze circulaire is een vooraankondiging gegeven op nog komende corona-compensaties: Nieuwe regeling voor meerkosten in de Jeugdwet en Wmo in 2022. Het Rijk en de VNG maken nog afspraken over extra meerkosten die voortvloeien uit de nieuwe beperkende coronamaatregelen vanaf 12 november 2021 e Compensatie van qemeentelijke inkomstendervinq 2021 e Daarnaast kunnen gemeenten ook compensatie ontvangen via specifieke uitkeringen, zoals de € 45 miljoen die beschikbaar is gesteld aan de veiliqheidsreqio’s. Stand van zaken nieuwe verdeelstelsel/ herijking per 2023 Het standpunt van de VNG en onze gemeente qua invoering is nog steeds: de koek moet eerst groter, anders werken we niet mee aan het nieuwe verdeelstelsel per 2023 Het advies van de Raad van het Openbaar Bestuur (ROB) van 19 oktober 2021 Briefadvies+herverdelinq+qemeentefonds.pdf (domein.loc) betreft samengevat: • Herijkingsvoorstel is wel een verbetering maar nog onvoldoende en niet het eindstation; het voorstel is slechts onder voorwaarden en voor beperkte tijd aanvaardbaar. • Het voorstel vertoont patronen die niet uïtlegbaar zijn, die meer bestuurlijke verantwoording behoeven en onvoldoende rekening houden met draagkracht van individuele gemeenten. • Advies is een stapsgewijze invoering en verdere verbetering.

De herverdeeleffecten te maximeren op € 45 per inwoner over een periode van drIe jaar (en geen € 60 voor vier jaar) zowel bij voordeel- als nadeelgemeenten • Formulering van een viertal niet vrijblijvende voorwaarden betreffende de periode vóór invoering 1. toetsing herverdeeleffecten, 2. gevolgen peiljaar 2017 voor maatstaven sociaal domein, 3. het volgen van werkelijke lasten i.p.v. de veronderstelde en 4, het anders meewegen van overige eigen middelen van individuele gemeenten, • Heroverweging van de nieuw voorgestelde maatstaven 'centrumfunctie' en 'éénpersoonshuishoudens’. • Er is een gedegen onderhoudsagenda nodig. • Van belang is ook om de Hervormingsagenda Jeugd goed te blijven volgen 8 Advies voor na 2026: kosten sociaal domein inrichten op basis van risicofactoren van huishoudens (kans dat zij een beroep doen op voorzieningen). De eerste reactie van de fondsbeheerder BZK van 13 december 2021 brief-aan-vnq-inzake-reactie-opeindadvies-rob (1) pdf (domein.loc) is dat zij mee gaan met het voorstel van de ROB om in aanloop naar en na de invoering onderzoek uit te voeren en de effecten te blijven monitoren om de herverdeling stapsgewijs verder te verbeteren. BZK verwacht dat de bestuurlijke consultatie hierover aan de kant van de VNG begin 2022 kan worden afgerond.

Vooruitlopend daarop is de VNG reeds gestart met de consultatie van gemeenten over het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen, een afzonderlijk onderdeel van het gemeentefonds. Maar liefst 86% van de gemeenten was in november 2021 positief over invoering van een nieuw objectief verdeelmodel voor beschermd wonen per 2023, Besluitvorming

over de totale invoering van de integrale nieuwe herverdelingis aan het nieuwe kabinet,

Koningsplein 1

Postbus 271 2980 AG Ridderkerk

Op 13 januari 2022 is inmiddels een extra ALV VNG gehouden (i.p.v. 11 februari 2022) naar aanleiding van de dringende oproep door gemeenten tijdens de in november jl. gehouden informele bestuurlijke sessies over de herijking van het gemeentefonds. Met twee extra bestuurlijke sessies op 14 en 15 december jl. is door de VNG aanvullende input opgehaald en is inmiddels de resolutie 'Naar een uttleqbaar en stabiel beter verdeelmodel qemeentefonds’ 07 resolutie herijkinq qemeentefonds.pdf (vng.nl) opgesteld. Deze resolutie stelt de leden voor om de fondsbeheerders als volgt dringend te adviseren 1.

Het huidige verdeelmodel te vervangen door het nieuwe verdeelmodel, omdat de huidige

verdeling achterhaald en verouderd is 2. Volledig recht te doen aan de aanbevelingen in het ROB-advies, inclusief het (beperken van het) ingroeipad 3. Het nieuwe verdeelmodel in te voeren als dit verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast en de koek is vergroot 4. Te borgen dat het doorontwikkelde model op draagvlak kan rekenen (bij gemeenten en de ROB)

5. Als dit betekent dat het verdeelmodel niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, dan de gemeenten die hier nadeel van ondervinden (gemist voordeel) te compenseren tot het moment dat het verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast,

In de ALV VNG is ook een eerste keer gesproken over het nieuwe Regeerakkoorden over een aantal eerder ingediende moties zoals over de uitvoering van het Klimaatakkoord, de Omgevingswet en de Hervormingsagenda Jeugd. Over dit laatste onderwerp is ook een resolutie opgesteld door de VNG; pas

als het nieuwe kabinet principeafsprakenwil maken over het volledig uitvoerenvan de uitspraak van de arbitragecommissie Jeugd, werken gemeenten weer mee aan de uitvoering van de hervormingsagenda jeugd Voorlopiqe vooruitgang in Ridderkerk De voorlopige uitkomsten zijn inmiddels voor een vierde keer bijgesteld door het ministerie van BZK met als publicatiedatum 23 december 2021. Het betreft de stand van de gegevens/ maatstaven per 2019. In deze laatste actualisatie heeft een correctie op VoogdIj 18+ plaatsgevonden. Op dit moment zijn wij als Ridderkerk een voordeelgemeente met een voorlopig structurele vooruitgang van afgerond € 3,2 miljoen (was in augustus 2021 een voordeel van € 2,4 miljoen). Als het advies van de ROB zou worden overgenomen om te maximeren op € 45 per inwoner (i.p.v. € 60) dan bedraagt de voorlopige vooruitgang voor Ridderkerk maximaal afgerond € 2,1 miljoen vanaf 2025,

Verwerking financiële gevolgen De gevolgen uit deze raadsinformatiebrief voor het jaar 2021 worden in komende jaarrekening 2021 toegelicht. De structurele voordelen voor de (meerjaren)begroting 2022 inclusief eventuele extra benodigde lasten wegens de nieuwe taakmutaties worden in de 1e tussenrapportage 2022 integraal vertaald Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnforl7áerd. Hoogachtend,

het college van burgemeester en wethouders van Ridde#erk, de gurgemeester,

kw , A. Attema /

1 6

1/