2021-11-04-verslag-gemeenteraad-Ridderkerk.pdf

Woordelijk verslag vergadering gemeenteraad Ridderkerk 4 november 2021 1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Goedemorgen allemaal, op deze mooie morgen, op deze bijzondere dag. Dit noemen wij onze Begrotingsraad en daar besteden wij vandaag de hele dag aan. Hartelijk welkom ook raadsleden, collegeleden, ambtelijke ondersteuning en de kijkers thuis. Het gaat een lange zit worden, maar ik heb er helemaal zin in. Het is het hoogtepunt van de democratie, waar eenieder nog eens goed in de etalage kan zetten waar hij voor staat en waar hij voor gaat. Dit is de opening. Dat kan ook, omdat het quorum aanwezig is. Ik moet u meteen wel vertellen dat verhinderd zijn mevrouw Fräser, D66, mevrouw Verdiesen van de VVD, mijnheer Slaa van Partij 18PLUS, mijnheer Van Neuren van Partij 18PLUS. Die vier mensen sluiten in ieder geval vanavond aan. Ogenblikje, ik ben even nog bezig met de berichten van verhinderingen. Mijnheer Stip is vanmorgen verhinderd, die sluit ergens in de loop van de dag aan. Dat waren mijn berichten van verhindering. Zodat we vanavond vermoedelijk wel compleet zijn, als de stemmingen aan de orde zijn. Dan nog mevrouw Den Besten, bedankt voor de dropjes. Mijnheer Los. De heer Los: Ik wilde alleen maar zeggen dat de heer Van der Linden wat verlaat is, maar hij komt wel. De voorzitter: Oh, gelukkig. Mijnheer Rottier was ook iets verlaat, maar hij is er al. Dat wou u zeggen, mijnheer Kardol.

Moeten maar goed voor zorgen dat de boekhouding wel klopt. Ja, dat heb je met zo’n hele dag, dan is het ook logisch dat deze en gene niet meteen ’s morgens vroeg kan aansluiten. Ik wou maar met uw welnemen de agenda vaststellen. Iemand over de agenda? Dan is die vastgesteld.

2.

Lijst van ingekomen stukken De voorzitter: De lijst van ingekomen stukken. Iemand over de lijst van ingekomen stukken? Nee, dan is ook die vastgesteld.

3.

Algemene Beschouwingen m.b.t. Programmabegroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025 De voorzitter: Dat brengt ons bij agendapunt 3, bij de Algemene Beschouwingen. We hebben allemaal van onze onvolprezen griffie een draaiboek gehad. Verrassingen kunnen er niet meer inzitten. Ik hoef dat niet allemaal te herhalen. De bedoeling is dat de fractievoorzitters de highlights uit hun reeds ingediende Algemene Beschouwingen naar voren brengen. We gaan geen gebruik maken van het spreekgestoelte, omdat dat gewoon te lastig is met de anderhalve meter en de hygiënische voorwaarden. We hebben een volgorde van sprekers met elkaar afgesproken. Van klein naar groot. Gedeeld oppositie, coalitie, alhoewel ik die termen haat, want we zijn maar een raad die in zijn algemeenheid met zijn allen gaat voor het belang van Ridderkerk en haar inwoners en instellingen. Daar ga ik vanuit. De verdelingen van spreektijden is per fractie. Als er meerdere sprekers zijn bij een fractie, dan geef het even aan, want dan ga ik aangeven wanneer we bijvoorbeeld op de helft van de spreektijd zijn. Kan geen nieuws zijn, u weet er alles van. Nou, dat … Ik kijk nog even voor de zekerheid in de rondte, is alles wel helder denk ik, dan gaan we van start. a.

1e termijn raad

De voorzitter: Als eerste op mijn lijst staat D66, maar dat wordt een hele snelle, want mevrouw Fräser is niet aanwezig. Dus dat brengt ons bij de ChristenUnie. Mijnheer Kooijman, de eerste vierenhalve minuten zijn voor u. Pagina 1 van 91

De heer Kooijman: Dank u wel, voorzitter. Mooi om zo de aftrap te mogen verrichten. Laat ik beginnen om te zeggen: wat mooi is het om hier te mogen zijn vandaag. Zeker gezien de ontwikkelingen rond corona is dat geen vanzelfsprekendheid en fijn dat we toch die mogelijkheid hebben vandaag, want elkaar in de ogen te kunnen kijken, elkaar te spreken op zo’n bijzondere dag is echt van waarde. Voorzitter, vanuit drie thema’s natuurlijk, gelukkig en zichtbaar ChristenUnie bereiden we met onze steunfractie ons raadswerk voor. Het zijn ook de thema’s waarmee we in onze Algemene Beschouwingen onze focus duidelijk wilden maken. De woorden geven wat ons betreft aan waar we voor willen gaan. Het zijn woorden die we graag concreet en herkenbaar terugzien in de plannen voor Ridderkerk. In mijn bijdrage nu, wil ik het vooral hebben over de twee moties en het amendement dat we indienen vandaag. Het zijn drie heel verschillende onderwerpen, op elk thema één. Ze hebben eigenlijk een gezamenlijk thema ook weer. Dat is: practise what you preach. Of in het Nederlands: zeg wat je doet en doe wat je zegt. Allereerst motie één. Ridderkerk wil op termijn een afvalloze gemeente zijn. We zetten vol in op nascheiding en zien dat inmiddels, zelfs in corona tijd, het scheidingspercentage is gestegen naar 68 procent.

Dat is belangrijk, wanneer we met elkaar ervoor willen zorgen dat we de aarde beter achterlaten voor onze kinderen. Als gemeente moeten we ook het goede voorbeeld geven. Practise what you preach. Daarom dienen wij vandaag een motie in, die betrekking heeft op de afvalinzameling op begraafplaats Vredehof, zodat ook daar de bruikbare grondstoffen apart kunnen worden ingezameld en hergebruikt. Motie twee, de directe toekenning van Wmo voorzieningen. Het grootste deel van het geld in onze begroting gaat naar het sociaal domein, bijna zestig miljoen. Daarom is het belangrijk dat we de goede dingen doen en de dingen goed doen. Dat dit een hele zoektocht is, weten we allemaal. Complexere zorgsituaties en intensief met veel verschillende partijen samenwerken, vraagt veel. Een tekort aan personeel, inclusief de corona situatie maken het er voor de organisatie niet eenvoudiger op. We hebben daarom respect voor de stappen die al wel zijn gezet, maar we hebben ook echte zorgen. Eén van de zorgen is de lange wachttijd voordat inwoners een Wmo-voorziening toegekend krijgen. Te lang duurt het nu en de oplossing om die wachtlijsten weg te werken, blijkt nog niet in zicht. Dat is de reden waarom we vandaag de motie directe toekenning Wmo voorziening indienen, samen met diverse andere partijen. Dank daarvoor. Dan ben ik de draad even kwijt.

Ja, voor de tweede keer en na betrekkelijk korte tijd een motie over eenzelfde onderwerp. Daar hebben we eerst wel goed over nagedacht, maar de antwoorden die we afgelopen maand kregen op onze vragen hoe het stond met de eerste motie stelde ons nog niet gerust. Zeker omdat we hoorden dat er te weinig personeel is om die wachtlijsten nu op te lossen. Er moeten dus andere stappen worden genomen. Wij beseffen goed dat dit wellicht gedoe oplevert in de organisatie, maar in alle beleidsnotities staat dat wij preventie belangrijk vinden en dat we willen dat mantelzorgers goed ondersteund moeten worden. Dan kan het niet zo zijn dat inwoners nu meer dan twintig weken moeten wachten voordat ze uiteindelijk hulp krijgen. Ook in dit geval practise what you preach. Tot slot ons amendement. Met de aanleg van voetpaden langs de Donkerslootweg in 2022 gaat één van onze wensen in vervulling, fijn. Zeker met de nieuwbouw van het laatste deel van het Zand, is het goed dat de mogelijkheden om daar te wandelen verbeteren. Een blokje om, een rondje het Zand of vanuit de wijk naar het centrum. Het kan straks allemaal. Vandaag dienen we een amendement in om gelijktijdig met de aanleg hiervan een stuk fietspad uit te breiden. In het vorig jaar vastgestelde mobiliteitsplan is ruim aandacht gegeven aan het verbeteren van de fietsvoorzieningen, onder andere ook de routes richting het centrum.

Als er dan nu een kans is om een verbetering door te voeren, grijp je die met beide handen aan wat ons betreft. Daar waar onderhoud nodig is of vanwege andere redenen wordt gewerkt, kijk dan gelijk waar je verbeteringen kunnen doorvoeren. Door werk met werk te maken, bespaar je uiteindelijk geld en hebben onze inwoners eerder profijt van betere fietsroutes. Voorzitter, ik ga afronden. Met belangstelling hebben we de Algemene Beschouwingen van de andere partijen gelezen. Ieder heeft zijn eigen kleur aangebracht en eigen focuspunten bepaald. Het laat zien hoe veelkleurig Ridderkerk is. We hebben veel overeenkomsten gelezen, wat er goed gaat en waar de uitdagingen zitten. Zeker in een tijd waarin veel polarisatie is, is het belangrijk om als raad dat niet te doen en Pagina 2 van 91

samen te werken. Ik wens ons allen vanaf deze plek een goede en vruchtbare dag toe en spreek van harte de wens uit dat Gods zegen op onze gezamenlijke arbeid mag rusten. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u, voorzitter. Burger op 1 wil eerst stilstaan bij covid, welke grote impact heeft op de hele wereld. Grote impact op de wereldgezondheid. Heel veel dodelijke slachtoffers en in Ridderkerk 92. Daar word je even stil van. Dan wordt overschakelen naar de orde van de dag lastig, maar toch ga ik dat doen, want ook het leven gaat door. Vandaag houden we weer de jaarlijkse Begrotingsraad, de laatste deze periode. Wat houdt Burger op 1 bezig? Voor ons staat de burger op één. Dat houdt in dat zij en wij betrokken worden bij keuzes in gemeentelijk beleid en dat hun en onze mening telt. Willen veel omwonenden geen fietsstraat of snelfietsroute over drie kilometer, kijk dan met hen naar alternatieven. Maar nee, momenteel wordt de weg als dusdanig ingericht. Dit vergroot het vertrouwen in de plaatselijke politiek absoluut niet. Wij hebben zorgen over klimaatverandering, die voelbaar is en we vragen ons af hoe het Ridderkerk gaat lukken om op tijd van het gas af te zijn. Of gaan we over op waterstof? Zonnepanelen op de platte daken, zedenbedekking eronder. We missen hierin lef en regie van de wethouder.

En bomen? Zij geven schaduw, verkoeling en houden CO2 vast. We hebben een mooi groenbeleid, met groencompensatie. Betalen voor elke te kappenboom, te storten in het bomenfonds. Bij de herinrichting van het Oosterpark wordt veel gekapt, dus voor groen is wel geld. We willen eigen regie bij woningbouwprojecten. Waarom steeds de keuze voor projectontwikkelaars? Bouw zelf naar Ridderkerkse inzichten en behoeften. Ontwikkel het PC Hooftpark zelf. Jammer dat de derde grote supermarkt in de Ridderhof komt. Hier lag een prachtkans voor woningbouw en tegen winkelleegstand, maar ook daarvoor is lef en regie nodig. Pgb geeft mensen met zorgvraag vrijheid. Krijgt men deze vrijheid? En de buurtbus? Opgezet voor onder andere ouderen, maar mensen met een rollator kunnen inmiddels niet meer mee. Dit gaf hen vrijheid. Ook het OV voelt de impact van de pandemie. Pak nu door. Toon lef en ga voor een lightrail langs de Rotterdamseweg. Met kleine bussen of fietsen van en naar de wijken. Veilige fietsroutes zijn belangrijk, maar kijk wat echt veilig is. Overal die auto-te-gast-weg, dit bevordert de veiligheid niet. Milieu, vrijheid door Pgb, goed OV, dit heeft alles te maken met bereikbaarheid en leefkwaliteit. Deze komen ernstig in het geding door de explosieve groei aan bedrijvigheid op Nieuw Rijerwaard, ofwel Dutch Freshport.

Hoe lang kan dit nog doorgaan? Stop met bouwen, richt de overgebleven kavels in als tiny forest, staat ook in het groenbeleid. Op tweehonderd vierkante meter kunnen wel zeshonderd bomen geplant worden. Veel beter voor de bereikbaarheid en zeker de leefkwaliteit. De IJsselmondse knoop wordt aangepast, maar bij files op de rijkswegen neemt men andere routes, dus sluipverkeer. Wederom staat daarom de weg door de boomgaard op de agenda, geïnitieerd door de eigenaar van diezelfde boomgaard, evenals in 2012. Met de noodzaak om sluipverkeer tegen te gaan, is nog steeds niet aangetoond door deze weg. Het tegendeel is waar, het zal toenemen. Men kan nog gemakkelijker door Ridderkerk en Barendrecht rijden. Terecht heeft de Ridderkerkse raad daar in 2012 een stokje voor gestoken. Dat verwachten we nu weer, maar dan een betonpaal. Zodat dit onderwerp voorgoed uit alle plannen en agenda’s is. Verder dankt Burger op 1 de griffie voor al het werk wat ze voor ons gedaan hebben. We danken de ambtenaren voor alles wat ze gedaan hebben en we wensen het college wijsheid toe, ook deze laatste maanden. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Overheid, CDA. De heer Overheid: Dank u wel, voorzitter. Beste raadsleden, college, overige aanwezigen en kijkers thuis.

Namens het CDA willen wij allereerst de gemeenteraad, het college en de ambtenaren complimenteren en een woord van dank uitspreken voor wat er in het afgelopen jaar tot stand is gebracht. De Covid-19 heeft een

Pagina 3 van 91

langere impact op onze samenleving dan we op voorhand hadden gedacht. Deze crisis heeft veel inzicht opgeleverd en heeft er helaas ook voor gezorgd dat de tegenstellingen in onze samenleving meer inzichtelijk zijn geworden. Groepen zijn toenemend tegenover elkaar komen te staan met weinig of geen empathie. Door deze inzichten zijn we ook gaan inzien hoe belangrijk de behoefte is aan gemeenschapszin. Dit sluit ook naadloos aan bij een van de fundamenten van het CDA. Het is inmiddels wel duidelijk geworden dat we niet als individuen door het leven moeten gaan, maar als hechte samenleving. Het CDA hoopt dan ook dat we onze samenleving blijven inzetten voor de keuze van meer samen en minder ik. Het doel van het CDA is altijd geweest om mensen in een gezin, hun omgeving en samenwerkingsverbanden tot hun recht te laten komen, de publieke gerechtelijkheid. Opdat zij in verantwoordelijkheid en naar vermogen een bijdrage kunnen leveren aan de samenleving, als een gespreide verantwoordelijkheid. Omzien naar elkaar, solidariteit en bouwen aan een perspectiefrijke toekomst voor onze kinderen, het rentmeesterschap. Met deze vier christendemocratische pijlers als basis willen we als CDA een paar onderwerpen uit onze schriftelijke Algemene Beschouwing nader toelichten. Wonen. Door alle maatschappelijke ontwikkelingen constateren we een veranderende maatschappij met nieuwe uitdagingen.

Als voorbeeld zien we niet alleen stijgende vraag naar woningen, maar ook de verontrustende prijsontwikkeling. Alleen in Zuid-Holland zullen we 90.000 nieuwe woningen moeten bouwen. De bijdrage die we als Ridderkerk zullen moeten leveren, is geen eenvoudige opgave. Gelukkig zijn er in onze gemeente nog meerdere locaties om mooie plannen te realiseren. Tevens vinden we het als CDA belangrijk om het aanbod te verruimen voor met name doelgroepen als starters en senioren. Hier kan worden gedacht aan nieuwe woonvormen die aantrekkelijk zijn voor jongeren met een smalle beurs. Het CDA wil alle mogelijkheden aangrijpen om de druk op de woningmarkt te verlichten. Mede op het verzoek van het CDA wordt er nu onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van tijdelijke woningen binnen Ridderkerk en als CDA dienen we de motie van de PvdA voor een pilot om Ridderkerks vorm te geven bij nieuwbouw mede in. Dan de veiligheid. Het CDA vindt het belangrijk dat onze inwoners zich veilig voelen in Ridderkerk. Daarom dienen we de motie van Leefbaar voor een pilot wijkbrandweerman of wijkbrandweervrouw mede in, om het zo ook bij Ridderkerkers thuis veiliger te maken. In het kader van het mes-incident in onze gemeente is het goed dat we hier meer aandacht voor hebben.

Zo zijn er inzamelacties geweest om wapens in te kunnen leveren en kunnen we, als we het nodig vinden, voor de veiligheid ook gebieden aanwijzen voor de politie preventief kan fouilleren. Het CDA is daarnaast een voorstander om de mobiele camera-unit vaker in te zetten. Betreft veiligheid hebben we twee vragen aan de voorzitter. Als CDA zijn we benieuwd of de mcu ondertussen al gerepareerd is? En ten tweede. Daarnaast hebben we als CDA meerdere keren gevraagd om een evaluatie van de boa’s. Kan de voorzitter aangeven wanneer we deze informatie zullen ontvangen? Bij veiligheid hoort ook verkeersveiligheid. We steunen het doel van het college om te streven naar nul verkeerslachtoffers. Daarom vragen we als CDA onder andere opnieuw aandacht voor meer verlichte zebrapaden. Kan de wethouder aangeven welke actie er op dit onderwerp wordt genomen? Dan, digitale veiligheid wordt een steeds belangrijker aspect. Als CDA realiseren we ons heel goed hoe belangrijk het is om deze digitale gegevens veilig te kunnen opslaan. Het onrechtmatig verkrijgen van persoonlijke data is een groot issue geworden met soms verstrekkende gevolgen. Wij vinden het belangrijk dat onze overheid alle hierop gerichte maatregelen in het werk zal stellen om onze persoonlijke gegevens blijvend te beschermen. Dan de inclusieve samenleving.

Als CDA zetten we ons al langere tijd in voor een inclusieve samenleving in Ridderkerk. Ridderkerk heeft het manifest ‘iedereen doet mee’ ondertekend en daarom zal deze gemeente zich blijven moeten inzetten voor Ridderkerkers die minder mobiel zijn. Het CDA dient daarom een motie in om bij aanschaf van meubilair voor de verschillende parken in Ridderkerk, waaronder het Oosterpark, in te zetten op rolstoelvriendelijk meubilair, zoals bijvoorbeeld picknicktafels. Daarnaast willen we het voor de mantelzorgers makkelijker maken om het afval van diegenen waaraan ze mantelzorg verlenen weg te brengen. De mogelijkheid om per adres waarop mantelzorg wordt verleend een extra afvalpas beschikbaar te stellen, maakt het wegbrengen van afval net wat makkelijker. Het CDA dient daarom een motie Pagina 4 van 91

in om voor deze mantelzorg een extra afvalpas te verstrekken voor het woonadres waarop de mantelzorger een mantelzorg verleent. Dan de relatie overheid en samenleving. Voor het CDA begint politiek met de erkenning van maatschappelijk initiatief. Mensen, buurten, sportclubs, scholen, kerken, moskeeën, zorginstellingen, bedrijven, ze leveren allemaal een unieke bijdrage aan onze samenleving. De overheid geeft al die mensen en organisaties het vertrouwen om te doen waar ze goed in zijn. Het kan ook voorkomen dat de gemeente juist de belemmerende factor kan zijn. Daarom pleiten we als CDA ervoor dat de overheid de samenleving alle ruimte geeft, in plaats van allerlei beperkende maatregelen die maatschappelijk initiatief in de kiem smoort. De voorzitter: Wilt u afronden, mijnheer Overheid? De heer Overheid: Dat ga ik doen, dank u. Het CDA dient een motie in om het binnen de gemeente Ridderkerk mogelijk te maken om de Wet openbaarheid bestuur verzoeken mogelijk te maken. In dat kader van de relatie met de overheid steunen we ook de motie van CU. De voorzitter: U moet nu echt afronden, u bent echt over uw tijd heen. De heer Overheid: Dan wensen we dit alles, heel Ridderkerk, en daarbij het college, de raad en de ambtenaren, Gods zegen toe. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Dank u wel, voorzitter.

Vorige week in deze raad was de commissaris van de Koning te gast en die vroeg ons, een aantal fractievoorzitters die daar waren … Het zijn geheime gesprekken, maar dit kan ik wel vertellen. Die vroeg ons wat vindt u nou … Waarom bent u raadslid? Toen antwoordde ik: het is gewoon leuk om raadslid te zijn. Het is inspirerend om met collega’s samen te werken, met verschillende idealen. Iedereen in deze raad en het college wil gewoon het beste voor Ridderkerk. Het is toch prachtig om een wethouder vurig een voorstel te zien verdedigen. Ook al ben ik er niet altijd mee eens, ik kan er wel van genieten. Je ziet vriendschappen ontstaan in deze raad en soms ontstaat er zelfs iets heel moois. Wat begint met flirten en daarna misschien wel een beetje meer. Ik zie mijnheer Rijsdijk al een beetje blozen. Daarom mag ik vanuit deze plek officieel de samenwerking bekendmaken tussen GroenLinks en PvdA. Wij gaan samen de verkiezingen in met één lijst, één programma en na de verkiezingen één fractie. Tot die tijd, voorzitter, vertegenwoordig ik GroenLinks uit deze functie en wil ik u drie punten meegeven. Gisteren is bekend geworden dat een boot met maximaal zeventig asielzoekers in Ridderkerk komt. Mensen uit vooral Syrië en Afghanistan die huis en haard hebben moeten verlaten voor de meest verschrikkelijke regimes.

Laten wij als gemeentebestuur als geheel en samen met maatschappelijke organisaties, verenigingen en kerken ervoor zorgen dat deze mensen zich welkom voelen in Ridderkerk. Ik complimenteer ook het college dat zij voor deze mensen in nood haar verantwoordelijkheid neemt. Om de wooncrisis te lijf te gaan moet Ridderkerk vooral meer bouwen. In ieder geval een stuk meer dan de twaalf woningen die er dit jaar bijkomen. Daarnaast krijgen gemeentes de mogelijkheid om een zelfbewoningsplicht in te voeren. GroenLinks pleit ervoor om dit instrument in Ridderkerk door te voeren om doorverhuur tegen te gaan. De grootste crisis van deze generatie is wel hoe om te gaan met het klimaat en eigenlijk is het daarvoor al dik over 12:00 uur. Voorzitter, echte leiders maken beslissingen voor de tijd dat ze zelf niet meer regeren en misschien zelfs voor de tijd dat ze er zelf niet meer zijn. Voorzitter, even terugkijkend op deze periode, beginnend bij mezelf. Al jaren maak ik mij zorgen over de financiën en terugkijkend naar mijn eerste Algemene Beschouwingen hier heb ik voorstellen gedaan over de verkoop van de Eneco aandelen en het geld wat daarmee beschikbaar komt. Hoe kon ik zo naïef zijn? Hoe kon ik niet gezien hebben dat de opbrengsten al in de coalitie-onderhandelingen keurig in de Pagina 5 van 91

achterkamertjes verdeeld zijn door de vijf coalitiepartijen? Misschien heeft u ook wel gemerkt dat GroenLinks steeds kritischer is geworden op de investeringen. We hebben onze eigen prioriteiten gesteld en hebben ook geregeld tegen diverse dure plannen gestemd. Weet je nog, vier jaar geleden kwam er een verhaal van dit college dat we het anders gaan doen hier in Ridderkerk. Nieuwe politiek. Dat is niet helemaal gelukt, hè? Het is grappig en diep triest tegelijk dat er niks van terug is te zien. Een nieuw poppetje erin en doorgaan met hetzelfde. Buiten het big spenders verhaal, is vier jaar beleid eigenlijk samen te vatten in één woord en misschien wel acht jaar. Voor de ene zal het voelen als een compliment en voor de andere misschien niet: aartsconservatief. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. We gaan naar Echt voor Ridderkerk. Mijnheer Los. De heer Los: Dank u wel, voorzitter. Algemene Beschouwingen waar alleen maar met pracht en praal over het college wordt geschreven, gaan ons niets brengen. Het zijn juist de uitglijders die ons iets kunnen leren. Mogen deze Algemene Beschouwingen ter lering zijn opgesteld, omdat het altijd beter kan, soms worden grenzen overschreden die de grondslag van onze democratie ondermijnen. Groot was onze verbijstering toen de fractie kennis heeft genomen van het feit dat het college het principe van de vrije pers met voeten heeft getreden.

Ik zeg dat met nadruk. Als dit spoor wordt bewandeld, kan er van lering geen sprake meer zijn. Dan maak je geen fout, dan ben je fout. Dat het zover is gekomen met een college waar onze handtekening onder staat, is zeer teleurstellend. De verkiezingen in 2022 zijn ophanden. Wij hopen op een nieuw bestuur dat knopen durft door te hakken en orde schept in de bestuurlijke chaos. Maar leven we dan in donkere tijden zouden we ons met recht kunnen afvragen. Daar is in onze optiek nog geen sprake van. Hoewel het imago van het openbaar bestuur deuk na deuk oploopt. Er zijn binnen onze samenleving gelukkig nog krachten actief, die de rechten van burgers nog hoog in het vaandel hebben. Om maar namen te noemen: Omtzigt en Leijten hebben de moed gehad om een beerput open te trekken. Al moesten ze daarvoor persoonlijk een hoge prijs betalen, we weten dat allemaal. Nog onlangs kwam de zwarte lijst van de belastingdienst in het nieuws. Een andere cultuur in ons openbaar bestuur is dringend gewenst en moet er ook zonder meer komen. De nieuwe politiek in Ridderkerk ten spijt. De Raad van Europa heeft Nederland eindelijk op de vingers getikt. De toeslagenaffaire en zelfs de rechtspraak kregen een flinke veeg uit de pan. Ook in Ridderkerk mogen we weleens in de spiegel kijken en ons de vraag stellen: hebben we het wel goed gedaan? In plaats van: we hebben het goed gedaan.

Dat het gelijk van de pers van een lagere orde is dan het gelijk van het college is zorgelijk. Het is een opstelling die weinig ruimte geeft voor een andere cultuur, waar ik zo op had gehoopt. De voorzitter: De helft van uw spreektijd zit erop, mijnheer Los. De heer Los: Goed, voorzitter. Ik had nog graag wat willen zeggen, maar ik krijg vanmiddag misschien nog wel de gelegenheid. Dank u wel. De voorzitter: Want ik heb begrepen dat er nog een spreker is uit uw fractie. Mevrouw Van Vliet, Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet: Ja, dank u wel. Dank aan alle ambtenaren die zo hard hebben gewerkt om de financiële rapporten op te stellen en op alle raadsvragen in te gaan. Afgelopen jaar zijn er veel plannen ontwikkeld of uitgewerkt met behoorlijke impact op Ridderkerk en haar inwoners. Kloos en ik steunen vandaag vele moties en/of amendementen of dienen in of mede in, omdat Ridderkerk hiermee is gebaat. Voor wat de klimaatplannen betreft, maakt EvR zich zorgen over de haalbaarheid en de betaalbaarheid. Vraag aan de wethouder: nu Rotterdam zich financieel heeft teruggetrokken uit het warmtewaternetbedrijf, wat betekent dat voor de uitvoering van zo’n net in Ridderkerk? Binnen het sociaal domein is er veel te doen op het gebied Pagina 6 van 91

van jeugdzorg. Aanpakken, doorpakken en voorkomen dat specialistische jeugdzorg nodig is door sneller hulp te bieden en preventief te werken, is van groot belang. Dat geldt ook op het gebied van de Wmo. Daarom dienen wij binnen het sociaal domein diverse moties mede in. Sport, cultuur, beweging en ontmoetingen zijn belangrijk en dienen gestimuleerd te blijven worden. Zowel voor de fysieke, als psychische balans in het leven van onze inwoners. Daarom dienen wij de motie sport- en cultuurpas in en samen met de SGP de schaakbordenmotie. EvR vindt dat het afhalen van grof afval bij mensen thuis tweemaal per jaar gratis moet zijn, onder andere om de kosten, maar ook om illegale dumping te voorkomen en dienen hiertoe een motie in met Leefbaar Ridderkerk en PvdA. Taalachterstanden en laaggeletterdheid dienen ook aangepakt worden in Ridderkerk. Vraag aan de wethouder: zou een taalambassadeur in Ridderkerk zinvol zijn? En zo ja, gaat u hier mee aan de slag? Bereikbaarheid van Ridderkerk blijft voor ons centraal staan, evenals gratis parkeerplaatsen. We zijn niet gelukkig met de trend die is ingezet op het versoberen van het openbaar vervoer, waarmee het contact van Ridderkerk met de regio verschraalt. EvR vindt dat op het terrein van veiligheid en handhaving nog veel te winnen is. De voorzitter: Wilt u afronden? Mevrouw Van Vliet: Ga ik doen.

Ik zou nog veel meer willen zeggen, maar natuurlijk wens ik het college van burgemeester en wethouders, de ambtelijke organisatie, raadsleden, burgerleden en eenieder die betrokken is bij het reilen en zeilen van en in de gemeente Ridderkerk heel veel succes toe in de komende periode. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel. Mijnheer Piena, VVD. De heer Piena: Dank u wel, voorzitter. Regelmatig heeft de VVD Ridderkerk de afgelopen jaren het gevoel gehad deel te nemen aan de goednieuwsshow van het college en een aantal partijen in deze raad. De plannen zouden goed zijn voor heel Ridderkerk en, als we het mogen geloven, leven we straks onder andere in een nog mooiere, groenere, duurzamere en veiligere gemeente en zijn we ook nog eens de vriendelijkste gemeente op welk gebied dan ook. Het lijkt op een verhaal van meneer De Uil uit de Fabeltjeskrant, dat te mooi is om waar te zijn en dat is natuurlijk ook zo. De afgelopen jaren zijn er zonder meer goede plannen gemaakt en besluiten genomen. Er zijn echter te veel plannen en besluiten die meer de behoefte van de plannenmakers bevredigen dan dat er voldoende rekening is gehouden met de belangen en wensen van alle Ridderkerkers. Dit college slaat zich op zijn borst over de voortvarendheid waarmee het zaken oppakt.

Hetgeen met de binnengekomen miljoenen door onder andere de verkoop van de Eneco-aandelen een stuk makkelijker is dan wanneer de benodigde financiële middelen ontbreken. Over die voortvarendheid is bij de uitvoering van diverse plannen overigens nog wel wat aan te merken. Normaal zou de VVD Ridderkerk het vervelend vinden dat de uitvoering niet snel opgepakt wordt, maar met de gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht adviseren wij dit college om vooral geen haast maken. Dat geeft de inwoners van Ridderkerk de mogelijkheid om zelf te bepalen of zij de plannen en de uitvoering daarvan ook daadwerkelijk willen. De participatievorm in optima forma, waar politieke partijen de rekening gepresenteerd krijgen voor hun functioneren. Voorzitter, de afgelopen jaren was het helemaal geen vanzelfsprekendheid dat een begroting uiteindelijk structureel in evenwicht kwam. We hoeven hiervoor alleen maar te verwijzen naar de kadernota begroting 2022 van afgelopen juli. De wethouder van financiën en uiteraard ook de rest van het college leggen echter een gezonde begroting voor 2022 voor en ook het meerjarenperspectief ziet er prima uit. Onze complimenten. Enige bezorgdheid willen wij wel kenbaar maken. De gemeentelijke begroting mag er dan positief uitzien, maar diverse gevaren liggen op de loer die de gemeentelijke financiën onder druk kunnen zetten.

Hierbij valt te denken aan de gevolgen van corona, een eventueel tegenvallende meicirculaire of overschrijdingen van begrote kosten bij de uitvoering van diverse besluiten. Ook zullen de portemonnees van onze inwoners en

Pagina 7 van 91

ondernemers niet altijd de vlag uithangen, omdat de stijging van onder andere de energieprijzen en afvalstoffenheffing een aanslag op hun inhoud doen. De VVD Ridderkerk zal dus de vinger aan de financiële pols blijven houden. Tot slot, voorzitter. De VVD Ridderkerk blijft zich de komende maanden inzetten voor de belangen van de inwoners en ondernemers in Ridderkerk. Wij zijn echter ook al bezig met de komende gemeenteraadsverkiezingen en met enthousiaste en kundige mensen gaan we onze inwoners en ondernemers ervan overtuigen dat een stem op de VVD Ridderkerk een verantwoorde keuze is voor het behartigen van de lokale Ridderkerkse belangen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kardol, SGP. De heer Kardol: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, raadleden, college en andere luisteraars. In deze raadsperiode kwamen wij in een gezondheidscrisis terecht. Koers houden is in zulke omstandigheden een flinke uitdaging. Het gemeentebestuur heeft laten zien over een flink portie daadkracht te beschikken. Er is in deze periode van corona op verschillende manieren aan Ridderkerkers hulp geboden en steun verleend. We stellen vast dat dit college een heel palet aan producten en diensten heeft opgeleverd en in gang heeft gezet. Veelkleurig en zeker niet grijs, zoals we bij de behandeling van de kadernota al zeiden.

Er is veel inzet gepleegd om Ridderkerk mooier te maken, zonder dat dit ten koste is gegaan van de financiële positie die, kijkend naar andere gemeenten, bijzonder gezond is te noemen. Gisteren was er de landelijke dankdag voor gewas en arbeid. Een moment om stil te staan bij alles wat we ontvangen. Een dag om onze dank bij God te brengen. Graag geven wij woorden aan onze dank met psalm 68, een bijbels loflied. Geloofd zij God met diepst ontzag. Hij overlaadt ons, dag aan dag, met Zijne gunstbewijzen. Die God is onze zaligheid. Vreugdevolle en verdrietige momenten wisselden zich af. Wat dat laatste betreft, hier schreven wij al over in onze Algemene Beschouwingen. We werden meermaals bepaald bij de vergankelijkheid van het leven. Ook deden zich onvoorziene wisselingen voor in het college, zoals het terugtreden van onze gewaardeerde oud-wethouder Volbregt-Smit. Wij willen nogmaals uitspreken dat we blij zijn met de wijze waarop wethouder Marco Oosterwijk, hoewel van buiten, zich in zijn plaats als een echte insider heeft bewezen. Een vaste koers varen en dus ook koers houden, betekent dat er gebruik moet worden gemaakt van een werkend kompas en een duidelijke routekaart. Wat is je doel? Wat is de goede richting? Op wie vertrouw je tijdens de reis? Belangrijke vragen denk ik. Deze zomervakantie nam Peter Kreeft, een bekend Amerikaans filosoof, mij mee op reis.

Niet letterlijk, maar hij nam mij mee in zijn boek en allegorie dat als titel heeft De Reis. Het gaat in dit boek over de zoektocht naar de werkelijkheid. Tijdens een groot deel van de reis werd ik vergezeld door een vragensteller pur sang. Nee, het is niet iemand uit deze zaal. Het was de verstandige en wijze filosoof Socrates. Ook waren er ontmoetingen met andere filosofen op het pad dat we wandelden. Zij probeerden ons ervan te overtuigen dat hun werkelijkheid de waarheid is. Wat hem betrof konden we onze reis bij hen beëindigen. Het deed me denken aan verschillende momenten in de afgelopen raadsperiode. Er moeten regelmatig besluiten genomen worden. Participatie van inwoners en bedrijven is dan vaak nuttig en nodig en regelmatig ook verrijkend. Er is echter ook een keerzijde. Met welke verwachtingen wordt er geparticipeerd? Is er oog voor dat vrijwel altijd verschillende belangen moeten worden gewogen? Is het duidelijk dat participeren niet gelijk staat aan je zin krijgen? Wij merken dat ondanks participatie er vaak een stuk ontevredenheid blijft bestaan. In onze ogen is deze ontevredenheid soms wel begrijpelijk, maar lang niet altijd terecht. We vervolgden de reis in het boek en we kwamen een scepticus tegen.

De vraag die op dat moment aan de orde kwam, was: is het waar dat er geen waarheid bestaat? Bestaat er zoiets als een objectieve waarheid of is alles subjectief? Ik moest bij het lezen van dit hoofdstuk onwillekeurig denken aan de discussie rond onze motie aanpak verloederde tuinen. Verloedering, is dat werkelijk iets subjectiefs? Er volgden nog meer boeiende gesprekken tijdens de reis. Gesprekken met een cynicus, een idealist, een materialist, een relativist, een atheïst, een pantheïst, een deïst en toen was onze reis teneinde. De laatste ontmoeting was met een jood. De vraag die centraal kwam te Pagina 8 van 91

staan, is deze: is Jezus Heer, is hij betrouwbaar of niet? In een tijd die ook politiek gestempeld wordt door wantrouwen is dit een actuele vraag. Ik hoop van harte dat u op zoek bent of gaat naar het antwoord op deze vraag. De SGP mag bijna 100 jaar een bijdrage leveren aan de lokale politiek. Verschillende mensen zijn in die periode vanuit een vaste koers en met hart voor Ridderkerk politiek actief geweest. Zowel zichtbaar, als op de achtergrond. Deze lijn zetten we graag voort. Daarom gaan de SGP-kandidaten in het aanstaande jubileumjaar de verkiezingen in met de slogan ‘met hart voor Ridderkerk’. Ten slotte, voorzitter. Wij willen het college en de ambtelijke organisatie hartelijk bedanken voor de beantwoording van de vele vragen door het college en de ambtelijke organisatie. Dank ook de griffie voor het advies de afgelopen dagen. Wij wensen het college, de burgerraadsleden, de ambtelijke organisatie en alle Ridderkerkers Gods zegen toe. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel, voorzitter. In 2018 stond ik hier voor het eerst als nieuwe fractievoorzitter van Leefbaar Ridderkerk en als commentaar kregen wij toen dat onze bijdrage voor de Begrotingsraad als zuur werd ervaren. Misschien krijgen we dit commentaar wederom.

In het oog springend spraken we toen de woorden uit van de wethouder Van Os bij de afsluiting van drie maal twee: morgen wordt alles anders. En alles is anders geworden. Alleen werd er toen een andere context bedoeld naar alle waarschijnlijkheid. De oplopende cijfers van de coronabesmettingen heeft het demissionaire kabinet dinsdag doen besluiten weer maatregelen te nemen. Welke gevolgen dit zal gaan hebben voor diverse sectoren hebben wij nog niet in beeld. Zeker is het dat veel ondernemers het afgelopen jaar door een diep dal zijn gegaan. Voor het komende jaar krijgen ze ook nog eens een verhoging van de onroerendezaakbelasting, omdat ondernemersplatform heeft aangegeven dat zij hiervoor een voorstander zijn. Voor zover wij hebben kunnen nagaan, bestaat dit platform uit enkele ondernemers. Of zij daadwerkelijk alle ondernemers vertegenwoordigen is de vraag. Dan zou het ook zo maar eens kunnen dat de rioolheffing voor aardig wat ondernemers omhoog zal gaan in 2022. Dan kun je je echt afvragen of dit college zoveel opheeft met hen. Afgelopen maart waren de landelijke verkiezingen en nog steeds is er geen nieuwe regering. Het vertrouwen in de landelijke politiek is dalende, mede onder andere door de toeslagenaffaire. Dit heeft ook zijn weerslag op de lokale politiek.

Daar waar geroepen wordt dat de menselijke maat weer terug moet, in een poging het vertrouwen weer op peil te brengen, doen we dat in Ridderkerk heel anders. Welke pet iemand ook op heeft, wanneer een lid van het college, een inwoner, en columnist, uitmaakt voor leugenaar, dan valt dat wat Leefbaar Ridderkerk betreft niet onder je respectvol gedragen. Geen menselijke maat. Een raadslid wordt altijd voorgehouden dat je dit 24/7 bent. Dit zou dan niet gelden voor het dagelijks bestuur. Wat ons betreft heel bijzonder. Terugkomend op morgen wordt alles anders. Gelukkig is er elke dag weer een nieuwe morgen. Het was handiger geweest als er toen ook een expliciete datum werd genoemd, want het moet nog anders gaan worden. Leefbaar Ridderkerk kan het zich zomaar voorstellen dat onder andere de omwonenden van Oosterpark niet met deze stelling eens is. Veel is er niet veranderd. Sterker nog, de wens om vernieuwing van vele kiezers is deze afgelopen vier jaar niet uitgekomen. Gelukkig is het een voorrecht om te mogen leven in een democratisch land. Een land waar burgers via gekozen vertegenwoordigers invloed hebben op het beleid. Dan zouden we ook in deze raadzaal wel constructief met elkaar samen moeten werken en dit is niet door iedereen zo ervaren. Voorzitter, Leefbaar Ridderkerk ging in 2018 van twee termijnen coalitie naar oppositie.

Nu terugkijkend was dit goed en hebben wij veel geleerd, gezien en gehoord. Niet meer hoeven leunen op coalitie-afspraken. Het bracht ons weer terug daar waar we hiervoor zitten. Onze kernwaarden. Niet je eigen ego vertegenwoordigen, maar naar eer en geweten de inwoners van Ridderkerk. Wij kunnen dit pad elke partij aanraden die te lang in de coalitie zitten. Tot slot, voorzitter. Leefbaar Ridderkerk dient vandaag drie moties in. De sportverenigingen hebben het ook niet gemakkelijk gehad de afgelopen tijd. Daar waar bespaard kan worden, pakten zij dit aan. De investering voor vervanging verlichting naar led staat op termijn op de rol voor vier verenigingen. Zij zijn erbij Pagina 9 van 91

gebaat als dit naar voren wordt gehaald. Het scheelt enorm qua energiekosten. De brandweerfunctionaris is niet voor niets een functie die inmiddels in heel veel plaatsen is ingevoerd. Preventie is onmeetbaar, dat beseffen wij ook, maar wat ons betreft moet er maximaal ingezet worden op bewustwording van inwoners op het gebied van brandveiligheid. Vandaar ook dat wij hierover een motie indienen. Als laatste motie, komen we graag tegemoet aan de speerpunt van de kinderburgemeester. Een kameraadjesspeelbank, een regenbooggekleurd bankje op de schoolpleinen. Het kind wat plaatsneemt op het bankje geeft daarmee aan graag met een ander kind te spelen. Als zo’n bankje gemaakt kan worden van gerecycled hout en de werkopdracht zou kunnen worden voor… De voorzitter: Kunt u afronden? Mevrouw Kayadoe: Ik rond af. Een werkopdracht zou kunnen worden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt hebben we ook nog een win-win situatie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Westbroek, Partij 18PLUS. De heer Westbroek: Dank u wel, voorzitter. Wat gaat de tijd toch snel voorbij. Het voelde nog als gisteren toen u die magische woorden uitsprak: Partij 18PLUS vijf zetels. Wat is er sinds die 21ste maart 2018 toch veel gebeurd in en voor Ridderkerk. Zo zijn er in deze raadsperiode tot vandaag 224 raadsvoorstellen door de gemeenteraad behandeld.

Van de aankoopgronden de Nes in 2018 tot het bestemmingsplan Oosterpark vorige maand. Het college is zeer productief geweest deze periode, maar ook de raad heeft niet stilgezeten, want er zijn tot vandaag 136 moties en amendementen ingediend, waarvan er 87 zijn aangenomen. Het eerste amendement van Partij 18PLUS deze raadsperiode werd ingediend op 18 oktober 2018 en ging over het weglaten van een waterornament in de kunsttoepassing op het Koningsplein. Of dan de motie viering van 75 jaar vrijheid van de SGP, bijna unaniem aangenomen, maar van uitvoering kwam het helaas niet door de coronacrisis. Het aantal raadsvoorstellen, moties en amendementen zegt zeker iets over de ambities van deze gemeenteraad en dit college, maar het is toch het getal vijf dat het meest tot de verbeelding spreekt. Niet de vijf zetels van Partij 18PLUS, of de vijf wethouders. Het is namelijk slechts vijf keer bij stemming voorgekomen dat we van een verhouding coalitie-oppositie konden spreken. De verhoudingen tussen raadsleden, tussen de raad en het college was zeer goed te noemen. Ook tijdens de moeilijke periode van de coronacrisis. Dat is een compliment naar ons allemaal. Het mag zeker gezegd worden dat Ridderkerk de afgelopen jaren mooier is geworden. Toch ziet Partij 18PLUS nog de nodige uitdagingen en zorgen die ook deze raadsperiode de gemoederen flink hebben beziggehouden.

Uitdagingen en zorgen waar Partij 18PLUS zich de volgende raadsperiode extra op gaat inzetten. Van de woningnood voor lokaal woningzoekenden tot de veiligheid van ons allen. Partij 18PLUS komt binnen afzienbare tijd met een programma voor de komende raadsperiode, waar deze en nog veel meer standpunten helder in beschreven staan. We kijken nu alweer uit naar 16 maart 2022, want wat Partij 18PLUS betreft is de kiezer weer aan zet. Dat is wellicht gelijk een mooi bruggetje naar de moties die zijn ingediend. Net als vier jaar geleden zullen wij ook nu geen nieuwe plannen, verzoeken of onderzoeken van de raad steunen. Hoe goed we sommigen ook vinden. Partij 18PLUS is van mening dat het college de laatste maanden van deze periode haar handen vol zal hebben aan het afwerken van het collegeprogramma. In meerdere gemeenten is er een soort gentlemen’s agreement dat er bij de laatste begroting van de raadsperiode geen moties worden ingediend. Zo gek is de werkwijze van ons dus niet. Misschien iets voor de volgende raad om over na te denken. Maar voorzitter, de motie van de ChristenUnie over de directe toekenning Wmo voorzieningen zullen wij als uitzondering steunen. Gezien de uitvoering met terugwerkende kracht is en dit hopelijk voldoende lucht creëert om een verdere groei van de wachtlijsten en schrijnende situaties te voorkomen, zo niet op te lossen. Partij 18PLUS kan instemmen met de

Pagina 10 van 91

programmabegroting 2022, met uitzondering van de wijze van heffen van rioolheffing. Daar komen we conform de eerdere aangenomen motie aan het einde van dit jaar met elkaar over te spreken. Voorzitter, graag spreek ik een groot woord van dank uit aan al onze inwoners, onze ondernemers, onze maatschappelijke partners, onze verenigingen, onze vrijwilligers, de ambtelijke organisatie, het college en de raad voor alles wat ze voor Ridderkerk hebben betekend. Laten we overigens als raadsleden vooral onze burgerraadsleden, onze fractie-ondersteuners, onze vrijwilligers ook niet vergeten. Dit zijn de mensen die veelal de onzichtbare en drijvende kracht zijn achter onze partijen en de lokale politiek. Daar wil ik toch ook wel eens op dit podium, ongeacht partij, onze dankbaarheid voor uitspreken. Dank voor al jullie inzet. Als allerlaatste wil ik van de gelegenheid gebruik maken om mevrouw Verdiesen te bedanken voor de prettige samenwerking en de betrokkenheid voor Ridderkerk. Partij 18PLUS wenst haar veel woonplezier in de gemeente Krimpenerwaard. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot, mijnheer Rijsdijk, Partij van de Arbeid. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. In tegenstelling tot de heer Ros heb ik geen primeur meer. Dat is als je de laatste spreker bent. Het is een bijzondere tijd.

Een tijd waarin de bestaanszekerheid van veel inwoners en ondernemers onder druk staat. Dat vraagt om een gemeentebestuur dat zich inzet voor goed wonen, goed werk, goede zorg. Om een gemeentebestuur dat nabij is. Inwoners en ondernemers betrekt. Transparant en aanspreekbaar is en dat waar nodig een vangnet biedt. Ik licht enkele punten uit onze Algemene Beschouwingen uit. Er is een groot tekort aan woningen. Woningdelen kan helpen om de woningnood te verlichten. De kostendelersnorm maakt woningdelen echter onaantrekkelijk, want als er meerdere volwassenen op één adres wonen, worden uitkeringen direct gekort. Het is voor de gemeente mogelijk om vaker maatwerk toe te passen, zodat iemand een herstellende ouder thuis kan opvangen of kan kijken of hij een woning wil delen met een zus of een nieuwe liefde. De Partij van de Arbeid Ridderkerk dient een motie in om meer maatwerk toe te passen bij de kostendelersnorm. Relatief veel woningen in Ridderkerk gaan naar niet-Ridderkerkers. Dat is niet verwonderlijk met de huidige woningnood. Veel mensen zijn op zoek naar een woning en zij zijn ook bereid om daarvoor steeds verder te verhuizen. Het wordt voor veel Ridderkerkers daardoor steeds moeilijker om een betaalbare koop- of huurwoning te vinden in Ridderkerk. De uitzonderlijke situatie op de woningmarkt vraagt om uitzonderlijke maatregelen.

De Partij van de Arbeid Ridderkerk dient een motie in om een pilot te starten, waarbij Ridderkerkers gedurende een bepaalde periode voorrang krijgen bij het kopen van een nieuwbouwwoning. De toeslagenaffaire heeft het vertrouwen in de overheid ernstig geschaad. Ridderkerkse toeslagenouders geven aan dat ze hun leven nog steeds niet kunnen oppakken vanwege schulden en de trage wijze waarop de landelijke overheid hun dossiers afhandelt. Gemeenten als Rotterdam en Den Haag hebben daarom ook de private schulden van de toeslagenouders overgenomen. Het financiële risico is minimaal. Het positieve effect op ouders en kinderen na tien jaar ellende is enorm. Zij hebben eindelijk rust. De Partij van de Arbeid Ridderkerk dient een motie in om de private schulden van de Ridderkerkse toeslagenouders over te nemen. De toeslagenaffaire heeft duidelijk gemaakt dat de menselijke maat moet terugkeren bij de overheid. Lokaal pleitten wij daar al veel langer voor. Vooruitlopend op landelijke wetgeving staan steeds meer gemeenten het toe dat mensen in de bijstand jaarlijks tot een bedrag van 1200 euro aan giften kunnen ontvangen, zoals boodschappen of een bedrag om een rekening te betalen. De armoede onder bijstandsgerechtigden is hoog en het jaarlijks toestaan van kleine giften kan helpen om die armoede terug te dringen.

De Partij van de Arbeid Ridderkerk dient een motie in om toe te staan dat bijstandsgerechtigden jaarlijks tot 1200 euro aan kleine giften kunnen ontvangen. Gezondheid is ons grootste goed. Het aantal AED’s in Ridderkerk neemt toe door inspanningen van betrokken inwoners. Ook de gemeente neemt haar verantwoordelijkheid. Een dekkend AED-netwerk alleen is echter niet voldoende voor een Hartveilig Ridderkerk. Naast voldoende AED’s en burgerhulpverleners is het ook van belang dat er voldoende Pagina 11 van 91

inwoners zijn die een reanimatiecursus hebben gevolgd. De gemeente kan een zetje in de goede richting geven. Partij van de Arbeid Ridderkerk dient een motie in om samen met de EHBO-vereniging en de middelbare scholen te onderzoeken hoe meer inwoners een reanimatiecursus kunnen volgen. Ik ga afronden. Het zijn voor veel inwoners onzekere tijden. Lokaal kunnen we als gemeentebestuur het verschil maken. Het verschil voor onze inwoners en ondernemers. Door gemaakte afspraken na te komen, adequaat te reageren op meldingen en klachten en te leren van fouten of in de woorden van één van de coalitiepartijen: van je uitglijders. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dit was de eerste termijn van de raad, waarbij ook het amendement en alle moties zijn ingediend. Op uw desk vindt u een overzicht en daarin kunt u ook zien hoe dat allemaal genummerd is. Dat is van belang voor de administratie straks en de volgorde der dingen waarop het in stemming zal worden gebracht. Dat is om het u allen makkelijk te maken. b.

1e termijn college van BenW

De voorzitter: Komen wij aan de eerste termijn van het college, die de spreektijd onderling verdeelt. Het is duidelijk dat alle vragen niet in één termijn beantwoord kunnen worden, maar het college doet zijn best. Net als in de raad is het niet de bedoeling het college te interrumperen, maar in rust de eerste termijn te laten uitspreken, met uitzondering als u iets niet begrijpt en een verduidelijkende vraag wilt stellen. Vanmiddag gaan we met elkaar in debat. Dat komt allemaal goed. De eerste termijn van het college in de gebruikelijke volgorde. Dan beginnen we bij onze wethouder van financiën. Wethouder Oosterwijk, gaat uw gang. De heer Oosterwijk: Dank u wel, voorzitter. Ik bijt het collegespits met plezier af en ik dank als eerste alle fracties voor hun Algemene Beschouwingen, zoals we die hebben kunnen lezen, maar ook voor de woorden die zojuist zijn uitgesproken. Dat doe ik oprecht, want het is terecht een hoogtepunt in ons gezamenlijke politieke jaar dat we ons een dag lang onderling buigen over de plannen voor het opvolgend jaar, waarbij het zowel gaat om de inhoud zelf, als de financiële betekenis daarvan. Ik kijk er vandaag naar uit om met uw raad ook in gesprek te gaan, dan wel getuige te zijn van een verfrissend politiek debat tussen uw raad onderling.

Voorzitter, het is in deze raadsperiode voor de laatste keer dat ik als wethouder van financiën namens het college een begroting aan uw raad mag voorleggen. De tijd is gevlogen en voor je het weet is het stemhokje daar. Vandaag hebben we daar denk ik al wat inleidende opmerkingen van gezien. Dat is ook prima. Ik heb in de achterliggende jaren de overtuiging opgedaan dat besturen er in Ridderkerk ook echt toe doet. Er is fors aan de weg getimmerd en in bijzondere tijden is daadkracht aan de dag gelegd op tal van terreinen. Het roept de vraag op of dat eigen borstklopperij moet opleveren, wat mij betreft niet. Henry Truman zei het al: het is verbazend hoeveel meer je kunt bereiken, wanneer het je niet uitmaakt wie er met de eer gaat strijken. Zo zit ik er ook in. Het is zoveel mooier als inwoners zelf het heft in handen nemen om hun eigen dromen waar te maken en als we daar als gemeente aan kunnen bijdragen dan doen we het goed en vaak denk ik ook goed genoeg. Het heeft voor mij echter ook een diepere laag. Verantwoordelijkheid dragen voor je dorp. De Ridderkerkse gemeenschap betekent jezelf ook kunnen wegcijferen. Juist als het met zich meebrengt dat je je realiseert dat die verantwoordelijkheid keuzes vraagt, waarbij gedaan moet worden wat nodig is. Ja, dat levert soms dan wel eerst aardig kritiek op, maar moeten ook niet door laten afleiden van waar het echt om gaat.

Het was en is dit college dan ook veel aangelegen om te investeren in Ridderkerk. Leefbaarheid, buitenruimte, sportvoorzieningen, schoolgebouwen. Het gaat daarbij, voorzitter, juist niet alleen om de stenen, zoals sommige bijdragen van een aantal fracties concreet uitspreken. Vooral bedienen we daarmee de Ridderkerkse kinderen bijvoorbeeld, inwoners van nu en straks. Daar doe je het voor. Daar doen we het voor en daar doe ik het ook voor. In het bijzonder kijk ik met een warm gevoel terug op de wijze waarop we, meervoud, in Ridderkerk in de achterliggende anderhalf jaar er hebben kunnen zijn voor onze ondernemers, inwoners en Pagina 12 van 91

maatschappelijk middenveld. Waar nodig is een passende oplossing geboden en daarbij doen we in Ridderkerk vaak wat meer dan andere gemeenten als zodanig doen. Neemt niet weg dat er ook andere domeinen zijn die deze jaren prima zijn bediend. Groen doet ertoe. Verkeer en verkeersveiligheid kregen een nieuwe dimensie. Cultuurhistorie is springlevend en toekomstvraagstukken als klimaat worden energiek opgepakt. Koplopend durf ik wel te stellen ten opzichte van veel andere gemeenten. Daar waar het de gezondheid of de kwetsbaarheid van inwoners raakt, geven we en gaven we er blijk van dat we daar niet alleen enorm veel terecht geld in stoppen, maar vooral de persoon achter de zorgvraag van waarde vinden en echt willen helpen. Dat is voor mij het echte en ook het oprechte beeld van deze bestuursperiode. Voorzitter, veel van uw fracties hebben een waarderende de vinger bijgelegd dat dit college haar financiële huishoudboekje met stevige positieve cijfers achterlaat. Dat is van waarde voor de opvolgende raad en het opvolgende college. De fractie van GroenLinks en in mindere mate de VVD duidt het echter ook vooral als moeten spenderen, met als ondertoon wie zijn heden verprutst, is de slaaf van zijn toekomst. In mijn financiële realiteit klinken onze ratio’s echter als een klok.

Is de Ridderkerkse reservepositie meer dan robuust en is sparen in de economische ingewikkelde tijden geen doel op zich gebleken. We hebben diverse malen in het debat degens ook gekruist, maar dat heeft naar mijn waarneming geloond om niet op de politieke handen te gaan zitten en de toekomst gelaten af te wachten. Als ik door Ridderkerk rijd en ga, dan kijk ik met trots naar datgene wat is en wordt gerealiseerd. Ik geloof dat het voor velen van u geldt, min of meer stiekem misschien wel. Ridderkerk komt in die zin sterker uit de coronacrisis is mijn waarneming. De voorliggende begroting, aangevuld met een tweede tussenrapportage en de verwerkte septembercirculaire laten een prima financieel beeld zien, maar roept, en dan ben ik het met de VVD graag eens, tegelijkertijd op tot het telkens nemen van wel overwogen stappen. In het voorwoord van de begroting is nadrukkelijk benoemd dat we in een ingewikkelde bestuurlijke periode leven, met forse dynamiek in de gemeentelijke financiën. Onszelf te rijk rekenen is gevaarlijk in mijn opinie. Er komt nog genoeg op ons af. Dat levert inmiddels wel ingrepen op die u met elkaar denk ik ook wel kunt dromen. De opschalingskorting, herijking van het gemeentefonds, arbitrage voor de jeugdzorg, het gebrekkig doorgevoerde trap-op-trap-af-principe door de rijksoverheid.

VNG en gemeenten nemen stevig stelling en ook Ridderkerk laat zich daarbij zeker niet onbetuigd. Zelfbewust en gepast assertief dragende uit dat nieuwe gemeentetaken een bijpassende financiering benodigen. Niets meer, maar ook niets minder. De komende raadsronde krijgt de gemeentelijke tarifering zijn beslag middels niet door te voeren reclamebelasting op ingewilligd verzoek van de ondernemers, zal de rioolbelasting naar verwachting anders geheven gaan worden, ontstaat een nieuwe heffingsmethodiek voor afval en verhogen we de ozb conform ons meerjarig uitgangspunt niet meer dan trendmatig. Zo houden we, voorzitter, de Ridderkerkse lastendruk lager dan in omliggende gemeenten. Voorzitter, ik wijd op dit onderdeel niet veel uit, maar ik wil wel heel graag benoemen dat Ridderkerk actief is en met overtuiging vanuit mijn portefeuille ook acteert in een tweetal belangrijke regionale samenwerkingsverbanden. De bestuurscommissie economisch vestigingsklimaat van de MRDH en sinds een klein jaar ook in het verband van Greenport West-Holland. Dat verdient het krachtig en prachtige Ridderkerkse bedrijfsleven met name, waarbij we als bedrijven en gemeente, wat mij betreft ook in die volgorde, niet alleen halen, maar ook brengen en op die manier ook bijdragen aan de regionale ontwikkeling van ons mooie gebied.

Voorzitter, als er één thema is dat van groot belang is, en u zat er misschien al wel een klein beetje op te wachten, en dagelijks in het nieuws is, dan is het wel wonen. Dat klinkt door in veel, zo niet alle Algemene Beschouwingen en terecht ook. De wooncrisis is tot grote hoogte gestegen en dat raakt ook Ridderkerkers rechtstreeks. John F. Kennedy legde de vinger erachter al bij, bij het woord crisis, dat het in het Chinees met twee karakters geschreven wordt. Het ene staat voor gevaar, dat is aan de orde, maar het andere staat ook voor mogelijkheden. Het is daarom juist goed dat er vanuit het mogelijkhedenperspectief een stevige ambitie is vastgelegd in de recent vastgestelde woonvisie, waarbij inwoners en vele andere partijen zijn betrokken. Terecht wordt door fracties in hun Algemene Beschouwingen de vinger gelegd bij het verduurzamingsvraagstuk, de factor groen, het belang van bereikbaarheid, de verhouding tussen wonen en Pagina 13 van 91

zorg, de leefbaarheid, schoon, heel veilig, die continue impulsen benodigd en daar vinden we elkaar. Er worden tegelijkertijd echt de nodige meters gemaakt en u bent daar zelf ook van op de hoogte. De opgave van 900 woningen tot 2030 is als minimumaanpak geformuleerd en een kwalitatief afwegingskader is benoemd. Daarbij komt de stevige ambitie van dertig procent sociale woningbouw bij de grotere locaties en een forse nadruk op de betaalbaarheid van nieuwbouwprogramma. Iets wat heel veel gemeenten zo niet willen of durven vast te leggen. Ik ben daar trots op. Ook niet minder op de aangekondigde maatregelen om de sturing op de woningmarkt te bevorderen, middels zelfbewoningsplicht, anti-speculatie en andersoortige instrumentarium. Plannen voor de JS Bachstraat en het Prinsenplantsoen laten overigens nu al zien, as we speak, dat het niet bij woorden blijft, want naast partijen als Pameijer en Siloah worden op een zorgconcept bediend, is er ook er ook sprake van een extra toevoeging van sociale corporatie voorraad. Ook voor de locatie Beverbol in Bolnes wordt hard gewerkt aan een tot de verbeelding sprekend voorstel. Bij projecten waarbij we een betaalbaar deel kunnen inpluggen, benutten we die mogelijkheid ook echt.

Binnenrijk, Driehoek Het Zand en Rembrandtweg 257 zijn hier op de agenda gepasseerd en zijn hier concrete voorbeelden van, waarbij woningen van maximaal twee ton worden gerealiseerd. Sommigen zeggen: druppels op een gloeiende plaat, maar het glas is bij mij halfvol en niet leeg. Ik zie elk deelresultaat, elke woning op dat vlak als een mooi resultaat na lange adem en vaak ook sterke knieën. Het is echter wel van belang dat we de feiten zuiver blijven benoemen, ook in dit huis, of juist in dit huis. Ook daar heeft de Ridderkerkse inwoner recht op. Ik zeg de PvdA-fractie ongevraagd, maar toch een helder overzicht toe in de Combinatie en andere media voor de ontwikkelingen op de sociale-corporatievoorraad in het verleden en naar de toekomst toe. Duidelijk zal daarbij ook zijn dat de door de PvdA-fractie genoemde afname van de corporatievoorraad door haar onjuist wordt gepresenteerd, iets wat we ook al hebben benoemd bij schriftelijke vragen van de PvdA-fractie bij de totstandkoming van de woonvisie. Overigens, de keuze om meer ruimte te gaan bieden voor socialecorporatievoorraad is een keuze van dit college zelf en heeft niets, maar dan ook helemaal niets te maken met provinciale druk.

Het is goed om als SGP te kunnen benoemen dat de starterslening, die echt in een behoefte voorziet en uitgeput was, inmiddels sowieso weer verder kan door vrijgespeeld SVM-budget en daarenboven wordt in de decemberraad een raadsvoorstel aan uw raad voorgelegd voor extra budget voor zowel de starterslening, als de duurzaamheidslening, zodat we weer vooruit kunnen. Ik bedank de raadsfracties voor de waardering die is uitgesproken voor het project Botterhof. Echt een mooi voorbeeld van overheidsparticipatie, met vooral blije inwoners eraan verbonden. Een mooi voorbeeld van buurtrevitalisatie en gewenste doorstroming, waarbij het vooral Ridderkerkers zijn die daar komen te wonen. In deze periode volgt nog het project Knarrenhof, opnieuw een voorbeeld van lokaal initiatief dat door dit college wordt omarmd en gefaciliteerd. Voorzitter, in het tweede termijn ga ik nog wel even in op het capaciteitsvraagstuk wat ook met tal van initiatieven verbonden is en dat laat ik nu even liggen. Maar zit er nog veel in het verschiet? Ja, zeker wel. De organisatie werkt zich echt een slag in de rondte.