2021-07-02 RIB Motie 98-2020 - definitieve geluidsrapport.pdf

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg Effecten extra groene geluidschermen Rotterdamseweg

Documentnummer: Datum: Contactpersoon:

M.2021.0098.00.R001 (BK) 4 juni 2021 X.V. (Xander) van Marle BSc | xma@dgmr.nl | t 088 - 3467 855

Samenvatting Conclusies en advies Door de bewoners van de wijken Drievliet en ‘t Zand aan de zuidzijde van Ridderkerk wordt ten gevolge van de rijkswegen A15, A16 en N915, en de oostelijk gelegen Rotterdamseweg, al jaren geluidhinder ervaren. In de openbare vergadering van de raad op 3 oktober 2019 heeft het college de opdracht gekregen om een uitgebreider onderzoek te doen naar mogelijke geluidmaatregelen. De portefeuillehouder heeft aan de raad toegezegd dat er voor het zomerreces een discussienota in de commissie zal worden behandeld en een voorstel direct in de eerste raadsvergadering na het zomerreces. Door de maatregelen van de corona-aanpak is de discussienota in september behandeld en het voorstel in december. De gemeente Ridderkerk heeft DGMR de opdracht gegeven om dit uitgebreide onderzoek uit te voeren. Hierbij is gekeken naar verschillende maatregelvarianten en zijn ook de bewoners betrokken in het participatietraject. Dit heeft er toe geleid dat in de raadsvergadering van 14 december 2020 is besloten tot het plaatsen van een scherm aan de zuidkant van het Oosterpark langs de A15. Door de realisatie van dit scherm wordt voldaan aan de plandrempel van 63 dB en aan de ambitiewaarde van 59 dB uit het actieplan geluid voor de woningen langs het Oosterpark.

Voor het mogelijke groene scherm langs de Rotterdamseweg is uitgegaan van 5 verschillende schermvarianten met verschillende hoogtes en aansluitingen op de bestaande schermen ter hoogte van de bushalte op de Rotterdamseweg. Voor elke variant is een vergelijking gemaakt voor de geluidniveaus met de referentiesituatie, de situatie met nieuwe indeling van het Oosterpark en het 6 meter hoge scherm in het park. Ook is de afname in het aantal gehinderden en slaapverstoorden berekend. Hiervoor zijn dezelfde modellen en rekenmethodiek gebruikt als voor het onderzoek voor het geluidscherm in het Oosterpark. Hiermee kan het scherm langs de Rotterdamseweg op dezelfde manier beoordeeld worden als is gedaan in het eerdere onderzoek. Zoals hierboven genoemd, is uitgegaan van de nieuwe indeling van het Oosterpark zoals deze volgt uit het schetsontwerp van 6 mei 2021. De referentiesituatie is hierop aangepast. De geluidbelastingen zullen voor deze variant daarom net iets anders zijn dan zoals deze zijn berekend in het onderliggende onderzoek voor het geluidscherm in het Oosterpark.

Tijdens de raadsvergadering ook een motie aangenomen om de effecten van het doortrekken van het groene scherm langs de Rotterdamseweg te onderzoeken.

2|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Voor het reduceren van het geluid ten gevolge van de A15 en de Rotterdamseweg zijn 5 verschillende groene schermvarianten onderzocht. Voor de woningen langs de Tarbot en omliggende straten is met variant 4 de hoogste geluidreductie te behalen. Door de hoogte en lengte van de schermen is dit ook de meest kostbare variant. Uit de resultaten voor alle varianten blijkt dat het resultaat voor geheel Ridderkerk beperkt is en zich beperkt tot de zuidoostzijde van de wijk Drievliet. Dit komt doordat door de grote afstand tussen het scherm en de A15 slechts sprake is van een beperkte afscherming van het wegverkeersgeluid. Hierdoor is ook slechts sprake van een beperkte afname in het aantal gehinderden en zit er geen significant verschil tussen de varianten. Op basis van de afname van het aantal gehinderden presteren de varianten 3 en 4 het best. Alle groene schermvarianten vragen om een substantiële investering van meer dan € 800.000. De effecten op de afname van de geluidbelasting en het aantal gehinderden/slaapverstoorden is zeer gering. Voor de afname van 1 gehinderde moet minimaal € 112.000 geïnvesteerd worden. De varianten met de vervanging van het bestaande scherm ter plaatse van de bushalte komen hierbij als duurste naar boven.

Colofon Opdrachtgever

Contactpersoon opdrachtgever

Inhoud Gemeente Ridderkerk Postbus 271 2980 AG RIDDERKERK

1

Inleiding

2

Geluid en gezondheid

5

3

Gehanteerde uitgangspunten

6

mevrouw M. Verschoor - de Ruiter m.verschoor@bar-organisatie.nl (0180) 451234

4

Onderzochte maatregelvarianten

7

5

Resultaten

8

6

Conclusies, advies en vervolg

9

Project Betreft Uw kenmerk

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg Akoestisch onderzoek -

Rapport Datum Versie Status

M.2021.0098.00.R001 4 juni 2021 4 definitief

Uitgevoerd door

DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V. Casuariestraat 5 2511 VB Den Haag Postbus 370 2501 CJ Den Haag

Contactpersoon

X.V. (Xander) van Marle BSc 088 346 78 55 xma@dgmr.nl

Auteur

X.V. (Xander) van Marle BSc 088 346 78 55 xma@dgmr.nl

Projectadviseur

ir. M.H.J. (Mark) Bakermans 088 346 78 50 bk@dgmr.nl

2e lezer/secr.

BK

ir. M.H.J. (Mark) Bakermans DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V.

3|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

4

1 Inleiding

Ridderkerk

A16

Huidige wal/scherm Rotterdamseweg

Oosterpark A15 Langs de kern van Ridderkerk liggen meerdere autosnelwegen, ten zuidwesten kruisen twee van deze wegen, de A15 en A16, elkaar. Door bewoners van de wijken Drievliet en ‘t Zand wordt ten gevolge van deze rijkswegen, de N915 en de oostelijk gelegen Rotterdamseweg, al jaren geluidhinder ervaren. In 2018 is daarom een motie aangenomen waarin de raad verzocht heeft om een overzicht te geven van de mogelijkheden om geluid en fijnstof van de A15 langs het Oosterpark te verminderen. De gemeente Ridderkerk heeft DGMR de opdracht gegeven om dit uitgebreide onderzoek uit te voeren en daarbij ook te kijken naar nieuwe, innovatieve, geluidmaatregelen. Ook was het de uitdrukkelijke wens van de gemeente om ook de bewoners te betrekken bij het project (via een vorm van participatie). Op basis van dit onderzoek is in de raadsvergadering van de gemeente Ridderkerk op 14 december 2020 besloten om een scherm van 6 meter hoog (met de mogelijkheid van een verhoging tot 8 meter hoogte) te realiseren aan de zuidzijde van het Oosterpark (groene lijn in de figuur boven). Langs de Rotterdamseweg is in dezelfde raadsvergadering een motie aangenomen om de geluidseffecten te onderzoeken voor het realiseren van een scherm langs de Rotterdamseweg.

Dit scherm moet dan aansluiten op het bestaande geluidwal/scherm bij de bushalte (P+R Oudelande) tot aan het nieuwe scherm aan de zuidzijde van het Oosterpark. Ook bij dit onderzoek is gekozen voor participatie van de bewoners, waarbij waarbij het concept geluidsrapport is voorgelegd aan de bewoners die zich als belangstellende voor dit onderwerp hebben aangemeld.

4|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

1.1 Aanpak Door de gemeente Ridderkerk is besloten om 5 mogelijke varianten van een scherm langs de Rotterdamseweg te onderzoeken. Door bewonersorganisatie 3VO.Biotoop is in december 2020 een voorstel gedaan met betrekking tot de te onderzoeken varianten, dit voorstel is meegenomen in de keuze van de varianten. Door de participatie is variant 5 toegevoegd. Het uitgangspunt is hierbij de situatie waarin het 6 meter hoge geluidsscherm in het Oosterpark is gerealiseerd. Omdat er momenteel vergevorderde plannen liggen voor een aanpak van het Oosterpark is gekozen om de referentievariant voor dit onderzoek te actualiseren aan de hand van de huidige ontwerpen voor het Oosterpark. Hiermee zijn de in de toekomst te verwachten (verschillen in) geluidbelasting beter inzichtelijk gemaakt. Bij de berekeningen is gebruik gemaakt van dezelfde modellen en rekenmethodes, zoals deze voor het onderzoek naar maatregelen langs de A15 zijn gebruikt. Voor de vijf verschillende varianten maken we het verschil in geluidbelasting ten opzichte van de referentievariant inzichtelijk. Ook wordt hierbij gekeken naar het verschil in het aantal geluidgehinderden (=som normaal en ernstig gehinderden) en slaapverstoorden (=aantal ernstig slaapverstoorden).

Zoals benoemd is de referentievariant in dit onderzoek de situatie met het scherm in het Oosterpark van 6 meter hoogte inclusief de aanpak van het Oosterpark. Deze rapportage geeft een overzicht van de te behalen geluidreductie (op woningniveau) voor deze onderzochte maatregelvarianten. In eerdere rapportages is ook gekeken naar andere milieuaspecten, in deze rapportage is alleen gekeken naar het aspect geluid, waarvoor de schermen het meeste effect zullen hebben. Ook zijn de kosten van het realiseren van de varianten in beeld gebracht, zodat een uitspraak gedaan kan worden over doelmatigheid (kosten versus baten).

2 Geluid en gezondheid 2.1 Geluid

2.2 Wet geluidhinder

Actieplan Geluid 2019-2023

Geluid wordt veroorzaakt door trilling van deeltjes in de lucht. Hierbij worden de niveaus uitgedrukt in deciBel, een logaritmische schaal. Een verdubbeling van de energie betekent hierbij een toename van 3 dB. Bij 10 keer zoveel energie is dit 10 dB. Het geluid ten gevolge van een normaal gesprek op 1m afstand bedraagt ongeveer 60 dB, dichtbij een straalmotor van een vliegtuig kan dit 140 dB bedragen.

Hinder wordt door iedereen anders ervaren, en verschillende geluidniveaus kunnen tot verschillende gradaties van hinder leiden per persoon. Hierbij geldt dat hoe hoger de geluidniveaus, hoe meer mensen gemiddeld hinder ondervinden. In de Nederlandse Wet geluidhinder zijn daarom voor nieuw te bouwen woningen langs een rijksweg grenzen aan het gemiddelde geluidniveau op de gevel gesteld: • Voorkeurswaarde 48 dB Lden (50 dB werkelijk, zonder aftrek)

Door de gemeente Ridderkerk is op 15 oktober 2019 het Actieplan Geluid, voor de periode 20192023, door het college van B&W vastgesteld. In dit Actieplan zijn plandrempels voor de diverse geluidbronnen in de gemeente opgenomen:

Voor het menselijk gehoor zijn kleine verschillen moeilijk waar te nemen. Een verschil van 1 dB is niet waarneembaar, een verschil van 2 – 3 dB is waarneembaar wanneer de twee geluiden direct achter elkaar worden afgespeeld. Een verschilniveau van 5 dB is duidelijk waarneembaar, een geluidniveau van 10 dB hoger wordt ervaren als tweemaal zo luid. Voor de beoordeling van verkeersgeluid wordt gebruik gemaakt van het jaargemiddelde geluidniveau over een etmaal (Lden). Uit belevingsonderzoeken in de jaren ‘90 is gebleken dat het Lden de beste relatie vertoont met de ervaren hinder. In de Lden wordt onderscheid gemaakt in de verschillende perioden van het etmaal: • Gemiddelde dagwaarde Ldag (07:00-19:00) • Gemiddelde avond Lavond (19:00-23:00) • Gemiddelde nacht Lnacht (23:00-07:00). Voor toetsing wordt het (energetische) gewogen gemiddelde van deze periodes bepaald, waarbij voor de avondperiode een toeslag van 5 dB en voor de nachtperiode 10 dB geldt (zie onderstaande formule).

• Maximale grenswaarde 53 dB Lden (57 dB werkelijk, zonder aftrek). Voor reeds aanwezige woningen gelden deze grenswaarden niet. De huidige Nederlandse wetgeving vindt geluidniveaus tot 65 dB (onder voorwaarden) acceptabel. Voor de woningen die al langere tijd geluidbelastingen hoger dan 60 dB Lden ondervinden, stelt de minister van I&W subsidie beschikbaar om de geluidbelastingen te reduceren (via een saneringsprogramma). De gemeente Ridderkerk is bezig met het afhandelen van de geluidsanering voor de gemelde saneringswoningen met een geluidbelasting boven 60 dB. Ook vallen er nog enkele woningen onder het project MJPG (geluidsanering rijkswegen). Hier is Rijkswaterstaat mee bezig. De woningen langs de Oosterparkweg vallen hier niet onder Gezondheid In 2018 is door de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het rapport “Environmental Noise Guidelines for the European Region” uitgebracht. Hierin zijn voor het Lden en de Lnight (het jaargemiddelde niveau in de nacht), advieswaarden opgenomen. De advieswaarden voor verkeersgeluid bedragen: 53 dB Lden 45 dB Lnight Het doel van deze waarden is het beperken van hinder en gezondheidsproblemen ten gevolge van het verkeersgeluid. Bij deze waarden is nog steeds een kleine kans op hinder, maar worden de gezondheidsproblemen zoveel mogelijk beperkt. Ook het recente rapport van RIVM (Motie Schonis, 2019-0227) verwijst naar deze advieswaarden.

5|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

• • • •

Wegverkeersgeluid: 63 dB Lden Railverkeersgeluid: 63 dB Lden Industriegeluid: 63 dB Lden Gecumuleerd geluidniveau: 65 dB Lden

Het Actieplan beschrijft naast de plandrempel van 63 dB tevens een ambitiewaarde van 59 dB. Het doel van het Actieplan is om de geluidniveaus bij zoveel mogelijk woningen terug te brengen naar de plandrempels en daarmee het aantal (ernstig) geluidgehinderden en slaapverstoorden terug te dringen. In het Actieplan zijn daarvoor concrete maatregelen opgenomen, zoals het voorzien van diverse wegen binnen de gemeente met geluidreducerend asfalt.

In deze rapportage hebben we de effecten van de maatregelvarianten bepaald door te kijken naar de afname van het aantal (ernstig) geluidgehinderden en ernstig slaapverstoorden door het wegverkeer.

3 Gehanteerde uitgangspunten 3.1 Rijkswegen

3.2 Modelberekeningen

Indeling Oosterpark

In het opgestelde rekenmodel zijn de rijkswegen A15, A16 en N915 opgenomen. De brongegevens hiervoor hebben we overgenomen uit het Geluidregister Weg. Dit betreft de maximaal mogelijke geluidemissie van de rijkswegen, waaraan Rijkswaterstaat verplicht is zich te houden (Geluidproductieplafond volgens de Wet milieubeheer). Dit betreft dus een situatie in de toekomst.

De geluidberekeningen zijn uitgevoerd met standaard rekenmethode 2 volgens bijlage III van het Reken- en Meetvoorschrift Geluid 2012. Deze methode is opgenomen in het programma Geomilieu, module RMW-2012, versie 2020.2.

Op het moment van opstellen van dit rapport is de gemeente Ridderkerk bezig met besluitvorming over een nieuwe aanpak van het Oosterpark.

In deze brongegevens zijn de aantallen voertuigen/etmaal, het wegdektype (enkellaags zoab), de maximumsnelheid (100 km/uur) en de reeds aanwezige geluidsschermen opgenomen. Het laatste nalevingsverslag van Rijkswaterstaat (over 2018) laat zien dat op dit traject van de A15/A16 bijna op alle referentiepunten nog meer dan 0.5 dB ruimte zit tot het plafond en dat de verwachting is dat de plafonds niet voor 2024 overschreden zullen worden. Rotterdamseweg Voor de Rotterdamseweg zijn geen toekomstprognoses verkregen. Hierdoor is voor het onderzoek gebruik gemaakt van de getelde verkeersintensiteiten in 2018 en zijn deze verhoogd met 10% autonome groei (ca. +0.5 dB)

Er is gerekend met maximaal 1 geluidreflectie tussen bron en ontvanger. In het driedimensionale model is rekening gehouden met het hoogteverloop van het maaiveld, de hoogteligging van de weg en woningen. De geluidbelasting is berekend op de gevel van de woningen op verschillende verdiepingshoogten (1.5m/4.5m/7.5m en hoger bij de flats). Op 1.5m hoogte wordt het grootste effect van een maatregel berekend.

Daarom is er gekozen om de referentievariant voor dit onderzoek te actualiseren aan de hand van de huidige ontwerpen van 6 april 2021 voor het Oosterpark. De resultaten van de referentievariant kunnen hierdoor verschillen van de eerdere resultaten, zoals deze in de definitieve rapportage voor het geluidscherm in het Oosterpark zijn opgenomen. In bijlage 1 is een schetsontwerp van deze nieuwe indeling opgenomen.

In de figuur hieronder is een driedimensionale weergave van het rekenmodel weergegeven, met in rood de rekenpunten bij de woningen in de wijk Drievliet, waar het effect van de maatregelen is bepaald.

De wegdekverharding op de Rotterdamseweg bestaat uit een geluidarm wegdek, waarvan de geluidreductie vergelijkbaar is met een dunne deklaag A. De maximumsnelheid op de Rotterdamseweg bedraagt 80 km/uur. Geluidsschermen In het basismodel is uitgegaan van de reeds bestaande geluidsschermen langs de A16 en oostelijk deel van de A15 en de (onlangs aangepaste) geluidsschermen langs de Rotterdamseweg. Ook het geplande nieuwe scherm in het Oosterpark is opgenomen, hierbij is uitgegaan van een hoogte van 6 meter. Dit scherm sluit aan op het talud van de Rotterdamseweg. Voor de nieuwe geluidsschermen zijn we uitgegaan van geluidsabsorberende schermen, zodat die niet leiden tot extra geluidreflecties naar de overzijde van de weg. 6|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

3D weergave van het opgestelde model (gebouwen zijn grijs weergegeven en de rekenpunten zijn rood)

4 Onderzochte maatregelvarianten In het onderzoek is gekeken naar in totaal 5 varianten. • Variant 1 – Motie nr. 1 scherm 2.5m over de volledige lengte Rotterdamseweg aansluitend op het bestaande glazen scherm bij bushalte • Variant 2 – Motie nr. 1 scherm 2.5m over de volledige lengte Rotterdamseweg aansluitend op de bestaande geluidswal • Variant 3 – Motie nr. 2 aansluitend op de bestaande glazen scherm bij bushalte een scherm van 5m in stappen aflopend naar 2m • Variant 4 – Motie nr. 2 aansluitend op de bestaande geluidwal een scherm van 5m in stappen aflopend naar 2m (voorkeur 3VOBiotoop) • Variant 5 – scherm 5m over de halve lengte Rotterdamseweg (aansluiting N915), aansluitend op de bestaande geluidswal met scherm, nieuwe scherm beginnen na duiker

De ligging van de schermen voor de verschillende varianten is opgenomen in bijlage 2. Van al deze varianten is in kaart gebracht wat voor een reducerend effect zij hebben ten opzichte van de (toekomstige) geluidbelasting zonder extra maatregelen. Hierbij is gekeken naar zowel het gemiddelde over het etmaal (Lden) en het gemiddelde geluidniveau gedurende de nachtperiode tussen 23.00 en 7.00 uur (Lnight).

In het algemeen geldt dat het effect van een maatregel op lagere verdiepingen hoger is dan op hogere verdiepingen door afschermend effect van andere gebouwen. Wettelijke toetsing vindt meestal plaats op de hoogste waarde per woning, maar de eigenlijke hinderervaring vindt plaats op verschillende locaties op verschillende tijden.

• Voor het etmaalgemiddelde (de Lden) is gekeken naar de geluidbelasting op 1.5 meter hoogte, omdat mensen vaak op de begane grond een groot deel van hun dag doorbrengen. • Voor de nachtperiode (Lnight) is gekeken naar een hoogte van 4.5 meter, gemiddeld genomen de 1e verdieping omdat hier vaak de slaapkamer is.

Ligging van het nieuwe scherm in het Oosterpark (lichtblauw), het bestaande scherm langs de Rotterdamseweg (paars) en het nieuwe onderzoeksgebied (geel) 7|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

5 Resultaten Beschouwing effecten

Beschrijving tabel

Deze tabel dient als basis voor de vergelijking van de maatregelvarianten. In bijlage 4 is de uitgebreide beschrijving en bepaling van het aantal gehinderden en slaapverstoorden (met onafgeronde getallen) opgenomen. In de bijlagen bij deze rapportage zijn de resultaten per variant gedetailleerd weergegeven, met de geluidreductie per woning ten opzichte van de toekomstige situatie met en zonder de extra maatregelen. Voor beide situaties is gerekend met het scherm van 6 meter in het Oosterpark en de aanpak van het Oosterpark.

Aantal toenames

Maximale afname

• Kosten van de maatregel • Aantal bewoners met een geluidbelasting Lden vanwege het wegverkeer in verschillende klassen (dit is gebaseerd op het aantal woningen x 2.2 tot 2.4 bewoners per woning) • Aantal (ernstig) geluidgehinderden door het wegverkeer bij deze maatregel • Afname van het aantal (ernstig) geluidgehinderden door de maatregel • Aantal bewoners met een geluidbelasting Lnight vanwege het wegverkeer in de nachtperiode in verschillende klassen • Het aantal (ernstig) slaapverstoorden • Afname van het aantal (ernstig) slaapverstoorden door de maatregel • Effectiviteit van de maatregel uitgedrukt in kosten / afname gehinderden

In alle gevallen blijkt uit de berekeningen dat het effect van het plaatsen van een geluidscherm langs de Rotterdamseweg op de geluidbelasting bij de woningen beperkt is. Het effect van het scherm langs de Rotterdamseweg is beperkt tot maximaal 5 dB voor een enkele woning. In onderstaande tabel is voor de verschillende varianten de maximale afname, en het aantal afnames van 2 dB of hoger opgenomen.

Variant

In onderstaande tabel is voor de vijf onderzochte maatregelvarianten en de referentievariant het effect op de geluidbelasting ter plaatse van de woningen weergegeven. Zoals eerder beschreven is dat op verschillende manieren gedaan:

1

2 dB

68

1

0

0

0

2

2 dB

65

1

0

0

0

3

3 dB

49

26

1

0

0

4

5 dB

52

23

2

3

1

5

4 dB

18

4

2

2

0

<1dB

2dB

3dB

4dB

5dB

Voor de doelmatigheid is gekeken naar een weging tussen de (investerings)kosten en de afname van het aantal gehinderden (geluidgehinderd of slaapverstoord).

Uit de berekening blijkt dat het doortrekken van het scherm een beperkt effect heeft. Voor de eerstelijns bebouwing in de zuidoosthoek van de wijk (omgeving Tarbot) is dit effect zoals te verwachten het grootst. Afhankelijk van de gekozen variant zijn hier afnames tot maximaal 5 dB te zien (zie tabel hiernaast), maar door de aanpassingen aan het huidige scherm ook (beperkt) toenames tot 1 dB (alleen bij variant 2 voor 1 woning). Bij de andere varianten is hierdoor sprake van toenames tussen 0 en 1 dB. Voor de woningen langs de Tarbot is de afname het grootst bij variant 4. Hier zijn afnames op de eerstelijnsbebouwing tot maximaal 5 dB te zien. Voor andere varianten is deze afname minder. Voor alle varianten geldt dat het effect bij de woningen in een ander deel van Drievliet beperkt is. Zoals te verwachten brengt variant 4 ook de meeste kosten met zich mee. Het verkorten van het scherm (variant 5) zorgt ervoor dat er geen woningen meer zijn met een geluidbelasting van meer dan 57 dB (net als bij varianten 3 en 4, maar door het kortere scherm neemt het aantal gehinderden niet op dezelfde wijze af als varianten 3 en 4. Dit komt doordat met het kortere scherm hogere geluidbelastingen aanwezig blijven bij andere woningen. De reden voor de beperkte afnames in de rest van Ridderkerk is dat bij de woningen het geluid van de A15 en A16 maatgevend is.

Het geluid van de Rotterdamseweg reduceert snel en dringt hierdoor niet ver door in de wijk. Daarnaast is een deel van de Rotterdamseweg momenteel al afgeschermd door een huidig scherm en is de weg voorzien van een geluidreducerend wegdek.

Voor de A15 geldt dat aan de oostzijde van de Rotterdamseweg al een beperkte afscherming plaatsvindt door het talud/viaduct van deze weg over de A15. Ook is het effect van een scherm over het algemeen maximaal wanneer deze zo dicht mogelijk bij de bron (of ontvanger) wordt geplaatst. De ligging van de schermen bij de onderzochte schermvarianten is grotendeels in het middengebied tussen de A15 en de woningen. Als laatste speelt mee dat doordat het scherm loodrecht op de A15 speelt dat er mogelijk een reflectie van het geluid van de A15 in de achterzijde van het scherm richting de woningen op kan treden van het westelijke deel van de A15. Deze reflectiebijdrage is minimaal doordat het scherm aan beide zijden absorberend zal worden uitgevoerd, maar leidt wel tot kleine toenames (maximaal 0.1 dB) over het grootste deel van de woonwijk. Deze toename ligt ver onder de hoorbare grens, maar zorgt door het grote aantal woningen wel voor een (kleine) toename in gehinderden. Kosten/baten afweging In onderstaande tabel zijn zowel de effecten als de kosten van elke schermvariant opgenomen. Hiermee is een doelmatigheidsafweging voor elke variant te maken, waarbij de kosten vergeleken worden met de afname aan gehinderden (=som normaal en ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden). Hieruit volgt dat per afname aan geluidgehinderde minimaal € 112.000 geïnvesteerd moet worden.

Aantal bewoners per klasse (Lden) Afname Variant Lengte Hoogte Kosten <=53 54 55 56 57 58 59 60 61 >=62 Gehinderden gehinderden Referentie (N2) 9778 203 525 190 17 17 7 0 0 0 1017 1 315m 2.5m € 818 500 9785 217 525 181 19 10 0 0 0 0 1013 4 2 360m / 52m 2.5m / 2.5m € 1 040 300 9785 205 537 181 14 12 2 0 0 0 1014 4 3 315m 5m/4m/3m/2m € 999 300 9787 232 515 192 9 0 0 0 0 0 1011 7 4 360m / 52m 5m/4m/3m/2m € 1 355 800 9794 232 520 183 7 0 0 0 0 0 1010 7 5 180m / 52m 5m / 5m € 942 400 9778 222 525 200 12 0 0 0 0 0 1014 3 * Door enkele modeloptimalisaties en een correctie in de rekensheet zijn de getallen in de tabellen gewijzigd ten opzichte van het conceptrapport. 8|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Bewoners 50 -54 (Lnight) 534 522 522 515 515 522

SlaapAfname slaapkosten/ verstoorden verstoorden gehinderde 253 250 2 € 124 000 251 2 € 179 400 250 2 € 112 300 250 2 € 141 200 252 1 € 261 800

6 Conclusies, advies en vervolg Voor het reduceren van het geluid ten gevolge van de A15, N915 en de Rotterdamseweg zijn 5 verschillende schermvarianten onderzocht. Voor de woningen langs de Tarbot en omliggende straten is met variant 4 de hoogste geluidreductie te behalen. Door de hoogte en lengte van de schermen is dit ook de meest kostbare variant. Uit de resultaten voor alle varianten blijkt dat het resultaat voor geheel Ridderkerk beperkt is en zich beperkt tot de zuidoostzijde van de wijk Drievliet. Dit komt doordat door de grote afstand tussen het scherm en de A15 slechts sprake is van beperkte afscherming. Hierdoor is ook slechts sprake van een beperkte afname in het aantal gehinderden en zit er geen significant verschil tussen de varianten. Alle schermvarianten vragen om een substantiële investering van meer dan € 800.000. De effecten op de afname van de geluidbelasting en het aantal gehinderden/slaapverstoorden is zeer gering. Voor de afname van 1 gehinderde moet minimaal € 112.000 geïnvesteerd worden. De varianten met de vervanging van het bestaande scherm ter plaatse van de bushalte komen hierbij als duurste naar boven. Op basis van de resultaten concluderen wij dat geen van de schermmaatregelen doelmatig is.

9|

Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Bijlage 1 Schetsontwerp nieuwe indeling Oosterpark

10 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Schetsontwerp Oosterpark (6 april 2021)

11 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Bijlage 2 Onderzochte varianten

12 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Variant 1 - Motie nr. 1 scherm 2.5m over de volledige lengte Rotterdamseweg aansluitend op de bestaande glazen scherm bij bushalte

• Bestaande scherm laten staan • Absorberend scherm - 315m lang / 2.5m hoog (overlap 10m met bestaand scherm)

13 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Variant 2 – Motie nr. 1 scherm 2.5m over de volledige lengte Rotterdamseweg aansluitend op de bestaande geluidswal

• bestaande schermdeel vanaf de wal vervangen door transparant scherm, 52m lang / 2.5m hoog • absorberend scherm - 360m lang / 2.5m hoog (overlap 10m)

14 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Variant 3 – Motie nr. 2 aansluitend op bestaande scherm – scherm 5m->2m

• • • • •

bestaande scherm laten staan absorberend scherm - 135m lang / 5m hoog (overlap 10m) absorberend scherm - 60m lang / 4m hoog absorberend scherm - 60m lang / 3m hoog absorberend scherm - 60m lang / 2m hoog

15 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Variant 4 – Motie nr. 2 aansluitend op bestaande geluidwal – scherm 5m->2m

• bestaande schermdeel vanaf wal vervangen door transparant • • •

absorberend scherm - 180m lang / 5m hoog (overlap 10m) absorberend scherm - 60m lang / 4m hoog absorberend scherm - 60m lang / 3m hoog absorberend scherm - 60m lang / 2m hoog

16 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Variant 5 – extra variant aansluitend op bestaande geluidswal – kort scherm 5m

• bestaande schermdeel vanaf wal vervangen door transparant scherm, 52m lang / 5m hoog • absorberend scherm - 180m lang / 5 m hoog

17 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Bijlage 3 Effecten van de schermvarianten Rotterdamseweg

18 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Variant 1

19 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Lden

Lden

Lnight

Lnight

Variant 2

20 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Lden

Lden

Lnight

Lnight

Variant 3

21 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Lden

Lden

Lnight

Lnight

Variant 4

22 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Lden

Lden

Lnight

Lnight

Variant 5

23 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Lden

Lden

Lnight

Lnight

Bijlage 4 Overzicht geluidbelastingen en bepaling gehinderden / slaapverstoorden bij de schermvarianten Rotterdamseweg

24 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Bijlage 4 – berekening gehinderden / slaapverstoorden Relatie geluidniveau en ervaren hinder Voor het berekenen van de effectiviteit van de verschillende maatregelen is gekozen om niet alleen te kijken naar de afname in geluidbelastingen bij de woningen. Voor deze berekening is aangesloten bij de eerdere methoden, zoals gebruikt voor de maatregelen in het Oosterpark. Hierbij is gekeken naar het aantal gehinderden en ernstig gehinderden (samen verder gehinderden genoemd) en het aantal ernstig slaapverstoorden (verder slaapverstoorden genoemd). Om tot deze aantallen te komen is gebruik gemaakt van hindercurves, waarmee voor de geluidbelasting bij de woningen het aantal gehinderden en slaapverstoorden kan worden bepaald. Door de som van deze aantallen te vergelijken voor de verschillende varianten in combinatie met de verwachte kosten is een indicatie bepaald van de doelmatigheid van de maatregel. Voor de relatie tussen de geluidbelasting en het aantal gehinderden en slaapverstoorden is uitgegaan van de dosis-effect relaties, zoals deze door Miedema en Oudshoorn aan het begin van de eeuw zijn bepaald1. Hiervoor is gebruik gemaakt van verschillende onderzoeken en enquêtes naar de relatie tussen de ervaren hinder en de geluidbelasting.

De dosis-effectrelatie voor de slaapverstoorden is bepaald aan de hand van de formule voor ernstig slaapverstoorden, zoals deze is bepaald door de Europese Commissie2. De formules die uit deze onderzoeken volgen staan in de tabel op deze pagina

Dit zijn dezelfde formules die gebruikt worden door onder andere het RIVM3 en andere instanties voor het bepalen van de hinder, en deze formules worden ook toegepast bij de geluidbelastingskaarten. Ook gebruikt de gemeente Ridderkerk deze formules in het Actieplan geluid. Voor het bepalen van de curves vindt overlap plaats van de verschillende gradaties van hinder. Ernstig gehinderden zijn ook meegenomen onder hinder en lichte hinder. Het totaal aantal gehinderden (en slaapverstoorden) is hierdoor niet een simpele optelsom van de verschillende hindercategorieën. Om deze reden wordt in onderzoeken vaak een los overzicht gegeven van het aantal gehinderden/slaapverstoorden en het aantal ernstig gehinderden/slaapverstoorden. Voor ons onderzoek hebben wij ervoor gekozen om uit gaan van het aantal gehinderden en het aantal ernstig gehinderden. Om tot een vergelijking van de doelmatigheid van de verschillende varianten en maatregelen te komen is besloten om deze aantallen wel op te tellen. Voor de slaapverstoorden is alleen gekeken naar de formule voor de ernstige slaapverstoring. Hiermee wijkt het onderzoek af van eerder genoemde onderzoeken en standaard, maar wordt wel het exponentiele verband tussen de ervaren hinder en geluidbelasting meegenomen.

Een afname van een hogere geluidbelasting (bijvoorbeeld van 64 naar 62 dB) leidt daarmee tot een grotere afname van aantal gehinderden (=doelmatiger) dan een gelijke afname bij een lagere geluidbelasting (bijvoorbeeld van 54 naar 52 dB). Hindervorm

========================================== 1 Miedema H.M.E. and C.G.M. Oudshoorn (2001). Annoyance

from transportation noise: Relationships with exposure metrics DNL en DENL and their confidence intervals. Environmental Health Perspectives. 109(4): 409-16 2 European Communities (2002). Position paper on dose response relationships between transportation noise and annoyance. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities. (ISBN 92-894-3894-0) 3 RIVM. Handreiking geluidhinder wegverkeer (2011). RIVM rapport 609300020/2011. A. Dusseldorp, D.J.M. Houthuijs, A.J.P. van Overveld, I. van Kamp, M. Marra 4 BAG populatieservice - https://populatieservice.demis.nl/

Bepaling geluidbelasting

Bepaling gehinderden en slaapverstoorden

Voor het bepalen van de geluidbelasting zijn een of meerdere toetspunten op 1.5 en 4.5 meter hoogte geplaatst bij de (clusters van) woningen. Er is hierbij geprobeerd maximaal 3 woningen per toetspunt te hebben. Voor woningen nabij de Rotterdamseweg en de rijksweg A15 zijn per woning toetspunten geplaatst, verder van deze wegen af kunnen meerdere woningen een toetspunt delen. Bij al deze toetspunten is de geluidbelasting bepaald ten gevolge van de rijkswegen (A15, A16 en N915) en de Rotterdamseweg. Lokaal verkeer binnen Ridderkerk is hierbij niet meegenomen. De uiteindelijke geluidbelasting per hoogte bij de woningen is de hoogste geluidbelasting van het toetspunt aan de gevel of het meest nabijgelegen toetspunt van die hoogte ten gevolge van alle wegen samen.

Om het aantal gehinderden en slaapverstoorden te bepalen is allereerst het aantal bewoners per woning bepaald. Hiervoor is gebruik gemaakt van de BAG populatieservice4 waarmee het aantal inwoners voornamelijk op basis van het BAG (basisadministratie adressen en gebouwen) wordt bepaald. Voor de gemiddelde woning wordt hierbij uitgegaan van ongeveer 2.25 bewoners.

Voor het aantal geluidgehinderden en ernstig geluidgehinderden is hierbij uitgegaan van de jaargemiddelde gewogen geluidbelasting over de dag-, avond-, en nachtperiode, het Lden, op 1.5 meter hoogte, de hoogte waar mensen overdag meestal verblijven. Op deze hoogte hebben maatregelen als schermen ook in het algemeen het meeste effect. Voor het aantal slaapverstoorden is uitgegaan van de geluidbelasting in de nachtperiode, de Lnight, op 4.5 meter hoogte. Voor deze hoogte is gekozen omdat deze overeenkomt met de eerste verdieping, waar veel mensen slapen. Het effect van schermen zal op deze verdieping minder zijn dan op begane grond.

Formule

Een overzicht van het aantal bewoners per geluidsklasse voor de gehinderden en slaapverstoorden is op de volgende pagina weergegeven (met onafgeronde getallen). Voor de gehinderden is uitgegaan van het Lden op 1.5m hoogte en voor de slaapverstoorden is dit de Lnight op 4.5m hoogte. Vervolgens is per woning het percentage normaal en ernstig gehinderden en ernstig slaapverstoorden bepaald door middel van de eerder genoemde formules voor berekende geluidbelasting. Dit percentage is vermenigvuldigd met het aantal bewoners voor de woning om het aantal gehinderden per woning te bepalen. Vervolgens is de som genomen voor alle woningen over het aantal gehinderden en slaapverstoorden per woning om het totaal aantal gehinderden en slaapverstoorden te bepalen. Voor het totaal aantal gehinderden is in dit onderzoek uitgegaan van de som van het aantal “gewoon” gehinderden en de ernstig gehinderden. Bij de slaapverstoring is alleen gekeken naar de ernstig slaapverstoorden. Dit is voor elke variant gedaan.

Vanaf

Lichte hinder

33 dB

Hinder

38 dB

Ernstige hinder

43 dB

Lichte slaapverstoring

40 dB(A)

Slaapverstoring

40 dB(A)

Ernstige slaapverstoring

40 dB(A)

25 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

Bijlage 4 – overzicht gehinderden / slaapverstoorden Aantal bewoners per klasse (Lden) Variant Referentie (N2) 1 2 3 4 5

Lengte 315m 360m / 52m 315m 360m / 52m 180m / 52m

Hoogte 2.5m € 2.5m / 2.5m € 5m/4m/3m/2m € 5m/4m/3m/2m € 5m / 5m €

Kosten 818 500 1 040 300 999 300 1 355 800 942 400

<=53 9777.8 9784.9 9784.9 9787.3 9794.5 9777.8

54 203.1 217.4 205.5 231.6 231.6 222.1

55 525.0 525.0 536.9 515.5 520.3 525.0

56 190.1 180.5 180.5 192.4 182.9 199.6

57 16.5 18.9 14.1 9.4 7.0 11.8

58 16.7 9.5 11.9 0.0 0.0 0.0

59 7.1 0.0 2.4 0.0 0.0 0.0

60 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0

>=53 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0

Bewoners 50 - 54 (Lnight) 534.0 522.1 522.1 515.0 515.0 522.1

Aantal bewoners per klasse (Lnight) Variant Referentie (N2) 1 2 3 4 5

Lengte 315m 360m / 52m 315m 360m / 52m 180m / 52m

Hoogte

2.5m € 2.5m / 2.5m € 5m/4m/3m/2m € 5m/4m/3m/2m € 5m / 5m €

Kosten 818 500 1 040 300 999 300 1 355 800 942 400

26 | Motie geluidmaatregelen Rotterdamseweg | M.2021.0098.00.R001

<=44 45 9476.5 169.8 9505.0 155.5 9505.0 153.1 9507.4 155.5 9505.0 157.9 9483.6 162.6

46 78.9 71.7 74.1 74.1 71.7 76.5

47 107.8 105.5 105.5 105.5 107.8 115.0

48 92.4 111.4 109.1 113.8 113.8 101.9

49 276.9 265.0 267.4 265.0 265.0 274.5

50 353.6 351.3 348.9 348.9 348.9 353.6

51 175.6 168.5 170.9 166.1 166.1 166.1

52 4.8 2.4 2.4 0.0 0.0 2.4

61 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0

>=62 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0

Afname Gehinderden gehinderden 1017.4 1013.0 4.4 1013.5 3.9 1010.9 6.5 1010.2 7.2 1014.4 3.0

Slaap Afname slaap kosten/ verstoorden verstoorden gehinderde 252.5 250.3 2.2 € 124 000 250.6 1.9 € 179 400 250.1 2.4 € 112 300 250.1 2.4 € 141 200 251.9 0.6 € 261 800