2021-05-28 RIB Gebiedsvisie rivieroevers - Notitie Raamwerk Oeverpark.pdf

Bijlage 1 bij raadsbrief cie Samen Wonen 17 juni (nr 330941) Notitie Raamwerk Oeverpark Rivieroevers en voorgestelde adviezen aandachtsgebieden RAAMWERK “OEVERPARK RIVIEROEVERS”

We gaan uit van een overkoepelend “Raamwerk Oeverpark” Het raamwerk verbindt en versterkt de aanwezige kwaliteiten in het gebied tot een samenhangend oeverpark. We sluiten daarmee aan op de Omgevingsvisie Ridderkerk 2035. Het raamwerk is opgebouwd uit zes centrale pijlers: 1) Cultuurhistorie als schatkaart. 2) Ontbrekende schakels verbinden. 3) Parels & knooppunten aan het water. 4) Recreatieve ruggengraat langs de dijk. 5) Kansen voor groen en klimaatadaptatie. 6) Een impuls geven aan duurzame mobiliteit.

1

1) Cultuurhistorie als schatkaart De cultuurhistorische waardenkaart 2017 (CHW) beschrijft de woongebieden in Ridderkerk (vastgesteld door college juli 2018) De historische geografie van dijklinten en restanten van het polderlandschap worden daarin beschreven evenals de voorname rederswoningen aan de buitendijkse noordzijde van de Ringdijk in Slikkerveer. Zo is Ringdijk 466 reeds aangewezen als Rijksmonument. Ringdijk 456-458 heeft in de CHW 2017 een zeer hoge waarde en Ringdijk 460 een hoge waarde. Deze locaties zijn nog niet aangewezen als monumenten. Recent heeft Dorp Stad en Land een uitbreiding van de CHW opgesteld waarin ook de buitengebieden en gebied Bolnes is beschreven. Deze kaart is nog niet door het college vastgesteld, maar heeft wel input opgeleverd voor de gebiedsvisie. Voor de gebiedsvisie wordt de rijke geschiedenis van het hele gebied vanuit de beschikbare onderzoeken als “schatkaart” en leeswijzer voor het gebied gebruikt. Hierbij gaan we niet alleen uit van formele cultuurhistorische waarden, maar ook van de monumentale scheepsbouwindustrie in het gebied met bijvoorbeeld hun beeldbepalende kranen. Daarnaast houden we ook rekening met de weidse groene omgeving. Deze waarden vormen een rode draad en een prominente verhaallijn van het Raamwerk.

Ook wordt rekening gehouden met beeldbepalende waarden in de omgeving van het gebied zoals Huys ten Donck en Unesco Werelderfgoed Kinderdijk. 2) Ontbrekende schakels verbinden Binnen het raamwerk worden de kaders neergelegd om ontbrekende schakels voor een doorgaande route langs de rivier te realiseren. Deze route kan niet altijd direct langs de oever liggen. Bij een gebiedstransformatie is een aantrekkelijke groen ingepaste openbare kade of oever, die goed verbonden is met haar omgeving, een belangrijk doel en voorwaarde voor een ontwikkeling. De omgeving van haven De Schans is zo’n locatie. Dit doel streven we ook na bij ontwikkelingen waar geen functies wijzigen en waar huidige verbindingen reeds aanwezig zijn. 3) Parels & knooppunten aan het water We streven ernaar om de verschillende havens langs de rivieroevers beter bereikbaar te maken en te programmeren, bijvoorbeeld door watertaxi's en toeristische invulling die moet passen in de natuurlijke omgeving. Zo worden de karakteristieke havens en de natuurlijke oevers ontwikkeld tot ‘parels', zoals ook aangegeven in de Omgevingsvisie Ridderkerk 2035. 4) Recreatieve ruggengraat langs de dijk De dijk vormt de recreatieve ruggengraat van het gebied en is de plek voor continue en prettige routes om te fietsen en te wandelen.

Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor wandelaars en fietsers in de “flessenhals – situaties” op de Ringdijk. De recent aangelegde fietsroute over de kruin van de dijk kan worden doorgetrokken in beide richtingen. Dit creëert ook meer ruimte voor voetgangers en maakt de dijkzone algeheel toegankelijker als een park en ruggengraat van het oeverpark. 5) Kansen voor groen en klimaatadaptatie De Crezéepolder en de Gorzen zijn bijzondere en ecologisch waardevolle gebieden. Hun ecologische waarde wordt verder versterkt waar mogelijk, bijvoorbeeld door ruimte te blijven geven aan de dynamiek van het gebied, terugdringen van begrazing en bevorderen van extensief beheer van de dijk als bloemrijk grasland. Dit sluit aan op de Groenvisie van de gemeente en op de concept groenvisie van het waterschap om meer aandacht te besteden aan biodiversiteit ecologie en klimaatadaptatie. Document WSHD - Bijlage: Groenvisie Hollandse Delta versie cie_vv - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl)

2

6) Een impuls geven aan duurzame mobiliteit De rivieroevers zijn nu ontsloten voor de auto, maar minder bereikbaar met het OV. Met het gewenste raamwerk wordt het OV over het water versterkt en beter verbonden met de wijken. We denken hierbij aan een OVhub op de Schans en indien mogelijk in Bolnes. Voor de fietser streven we naar betere en veiligere verbindingen door een continue fietsroute over de kruin van de dijk. Langs de oevers is veelal een hoge parkeerdruk en hierdoor ontstaan ongewenste en (sociaal) onveilige situaties. Het mobiliteitsplan is de basis om te bezien of parkeren gereguleerd kan worden als stimulans om het autogebruik te verminderen. Bij nieuwe ontwikkelingen dient het parkeren in het zicht zoveel mogelijk voorkomen te worden. Daarbij spelen ook strategieën om het autogebruik te verminderen een rol. Denk daarbij aan herontwikkellocaties waar we inzetten op het gebruik van deelauto’s en betere OV- verbindingen, zoals de realisatie van een tweede waterbushalte. Met deze impulsen voor duurzame mobiliteit proberen we meer ruimte te maken voor groen in de leefomgeving: bestaande stenige situaties te kunnen vergroenen en het groen inpassen van de nieuwe locaties. We sluiten op die manier ook aan bij de in 2020 vastgestelde groenvisie.

AANDACHTSGEBIEDEN; ADVIES RHDHV Binnen het raamwerk vragen drie gebieden om het maken van een keus over de gewenste ontwikkelingen. Adviesbureau RHDHV heeft de verschillende mogelijkheden onderzocht en geeft per aandachtsgebied een advies. Het gaat daarbij om:  Omgeving Bolnes.  Voorterrein Huys ten Donck, Schiepo locatie en voormalige Boelewerf.  De Schans omgeving haven. AANDACHTSGEBIED OMGEVING BOLNES Voorgesteld advies C Het aandachtsgebied Bolnes wordt begrensd door de Werfkade, buitendijks de Ringdijk tot aan de Donkse Grienden en binnendijks de Benedenrijweg. Er zijn voor dit gebied drie varianten geschetst: A. Behoud bestaande situatie. B. Herontwikkeling oeverstrook, behoud binnendijkse bedrijfslocatie. C. Integrale herontwikkeling, al dan niet gefaseerd.

3

Variant C heeft de voorkeur vanwege de kansen op veel meer samenhang in het gebied, groene verbindingen vanuit Bolnes en de Donckse velden naar de oevers. De binnendijkse ontwikkeling kan gefaseerd verlopen. Bij de binnendijkse ontwikkeling zijn nieuwe vormen van mobiliteit en OV bereikbaarheid een belangrijke randvoorwaarde vanwege de verkeersintensiteiten op de Rijnsingel. Argumenten voor een integrale herontwikkeling, al dan niet gefaseerd (advies C) 1. De bedrijven aan de oever exploiteren geen watergebonden activiteiten, terwijl ze wel als dusdanig zijn aangewezen door de provincie Zuid-Holland Binnen het compensatieplan wordt dit in beeld gebracht. Het compensatieplan is de motivering richting de provincie om medewerking te verkrijgen voor herontwikkeling van watergebonden locaties. Het gaat hier om een gebied van maximaal 1 hectare dat niet meer als watergebonden locatie in gebruik is. 2. De niet levensvatbare c.q. toekomstbestendige bedrijvenlocatie aan de oeverstrook biedt een kans voor woningbouw De huidige bedrijven zijn geen watergebonden bedrijven en de loodsen zijn gedateerd; het terrein is onderhevig aan verloedering. Woningbouw op deze locatie zal aansluiten op de reeds aanwezige woningen ten westen (Werfkade) en ten oosten van de locatie (Riederwerf / omgeving Dokwerf) 3.

Ter plaatse van de verbreding in de rivier zijn er kansen voor ontwikkelingen in lijn met programma Rivier als Getijdenpark XL. Dit programma wordt door provincie Z-H en de riviergemeenten opgesteld en is onderdeel van het Landschapspark Zuidvleugel. De kansen hiervoor liggen bij het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van onze oevers en het terugbrengen en beleefbaar en toegankelijk maken van de getijdenwerking van de rivier de Nieuwe Maas en de Noord. Het herstel van de historische haven van Huys ten Donck is al een tastbaar resultaat van dit traject. Het oorspronkelijke groeidocument uit 2018 is te bekijken via de website van gemeente Rotterdam. https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/getijdenpark/ Met “getijdenpark XL” wordt dit document herijkt en verbinding gezocht met aangrenzende riviergebieden zoals de Biesbosch en het Deltagebied.

4

4. Woningbouw sluit aan op de opgave vanuit de Woonvisie voor Bolnes In de Woonvisie is opgenomen dat binnen Bolnes behoefte is aan een betere mix met sociaal, middeldure en dure woningen. Woningbouw langs de rivier biedt daar ruimte voor. 5. Een binnen- en buitendijkse integrale ontwikkeling biedt meer kans op samenhang en op groene verbindingen vanuit de wijk en vanuit de Donckse Velden naar de oevers. De binnendijkse bedrijven vormen voor bewoners van Bolnes nu een obstakel voor de voetgangers en fietsers in de bereikbaarheid en beleefbaarheid van de rivier. De milieuvergunningen en de daarbij passende milieucirkels van de bedrijven zijn actueel. Met een herontwikkeling naar wonen zal het woon- en leefklimaat echter wel verbeteren. Het kan daarbij ook gaan om een gedeeltelijke ontwikkeling die eerder plaatsvindt en die inpasbaar is gelet op de milieuhinder van de omliggende bedrijven AANDACHTSGEBIED VOORTERREIN HUYS TEN DONCK, SCHIEPO-LOCATIE en VOORMALIGE BOELEWERF Voorgestelde advies C Dit aandachtsgebied omvat het buitendijks voorterrein van Huys ten Donck en het bedrijventerrein Schiepo. Er zijn voor dit gebied drie varianten geschetst: A. B. C.

Behoud bestaande situatie. Gecontroleerde ontwikkeling naar wonen. Integrale ontwikkeling in 4 zones.

5

Ontwikkeling van woningbouw op het buitendijks voorterrein van Huys ten Donck is alleen mogelijk wanneer de planvorming integraal met de Schiepo-locatie oploopt. De uitvoering kan gefaseerd plaatsvinden. In juni 2019 is door de Stichting Huys ten Donck in een raadsbijeenkomst de “vier gebiedenontwikkeling” gepresenteerd voor het buitendijks voorterrein van Huys ten Donck. Een integrale ontwikkeling met Schiepo dit gebaseerd is op deze “vier gebiedenontwikkeling” biedt de grootste kans om de openheid van het buitendijks voorterrein te behouden voor natuur en recreatie. Daarbij rekening houdend met de wens en noodzaak deze buitenplaats voor de lange termijn te behouden. Om die reden hebben wij een lichte voorkeur voor variant C. Op deze wijze blijft ook de werklocatie Schiepo behouden. Gelet daarop is het wel noodzakelijk de milieucontouren van deze werklocatie te verkleinen of anders in te passen, waardoor woningbouw op het buitendijks voorterrein van Huys ten Donck mogelijk wordt gemaakt. De watergebonden bedrijvigheid met zijn hogere milieucategorie blijft daarmee voorlopig behouden. Argumenten voor advies C 1. Integrale plantontwikkeling in combinatie en aansluitend aan de Schiepo locatie sluit aan op de “vier gebieden ontwikkeling” uit presentatie HtD in de raadsbijeenkomst van 5 juni 2019.

In juni 2019 is een mogelijke ontwikkeling van het voorterrein gepresenteerd, bestaande uit 4 zones waarbij de zone nabij de Schiepolocatie voorzag in een ontwikkeling. Afweging daarvan zou plaatsvinden binnen de gebiedsvisie Rivieroevers. Vanaf juni 2019 is de stichting Het Huys ten Donck bezig geweest met plannen over hoe zij de ontwikkeling van de ‘voortuin’ zien. De gemeente heeft uitgestraald dat dit een stap in de goede richting was. Bebouwing aansluitend aan de zijde Schiepolocatie sluit het beste aan op de voorgestelde lijn. Het aantal woningen en de uitstraling van de bebouwing wordt daarbij vooralsnog niet verder uitgewerkt. In de gebiedsvisie geven we wel een kwaliteitskader mee voor deze transformatieopgave.

6

2. Een integrale planvorming van optie C biedt mogelijkheden voor fasering met behoud van de werklocatie Fasering kan een woningbouwontwikkeling betekenen in combinatie met een herstructurering van het bedrijventerrein Schiepo en een verlaging van de milieucategorie. De milieucirkel, de afstand tot woningen kan daarmee verkleind worden. Partijen zijn daarover met elkaar in gesprek; dit biedt een kans voor behoud van de werklocatie en het toevoegen van woningbouw. De huidige eigenaar van bedrijventerrein Schiepo heeft de wens zijn watergebonden bedrijf en vastgoed nog door te exploiteren. In het compensatieplan wordt de locatie wel meegenomen voor herontwikkeling, mocht de eigenaar ooit besluiten om alsnog de bedrijfsactiviteiten te beëindigen en zijn locatie in combinatie met het voorterrein van Huys ten Donck te willen herontwikkelen. 3. Een integrale herontwikkeling van de Schiepolocatie en een deel van het voorterrein Huys ten Donck past binnen het groene raamwerk en behoud van de openheid van het buitendijks voorterrein De bebouwing wordt hiermee aan de oostzijde geclusterd. Het voorterrein behoudt daarmee voor het overige deel het open groene en natuurlijke karakter met als onderdeel de herstelde historische getijdenhaven en de Donckse grienden. Daardoor past het binnen het groene raamwerk. 4.

Een ontwikkeling op locatie Ringdijk 456 - 460 is mogelijk met behoud cultuurhistorische onderdelen Voor deze locatie geldt een wijzigingsbevoegdheid naar 13 woningen. Op basis van de Cultuurhistorische Waardenkaart 2017 heeft de historische Boelewerfloods op Ringdijk 460 een hoge waarde en de woning en garage op Ringdijk 456-458 een zeer hoge waarde. AANDACHTSGEBIED DE SCHANS Voorgesteld advies B Het gebied ligt buitendijks tussen de Drierivierenlaan tot aan De Schans, de haven met omliggende kade en de Ringdijk. Er zijn voor dit gebied drie varianten geschetst: A. Transformatie Brush-locatie, behoud werklocaties. B. Herontwikkeling rondom de haven, behoud bedrijven in het binnengebied van de Schans. C. Integrale herontwikkeling, al dan niet gefaseerd.

7

In de omgeving van haven De Schans is er sprake van een mogelijke herontwikkeling van de locatie “Bogenda”, Ringdijk 396. Herontwikkeling van deze locatie tot woningbouw leidt tot een beter bereikbare en beleefbare rivier en kansen voor woningbouw die het gebied met het binnendijks gelegen Slikkerveer verbinden. Er is aandacht voor de bedrijfscategorieën en bijbehorende milieucontouren van omliggende bedrijfsfuncties. Op basis van de mobiliteitsplan zoeken we naar kansen om de versteende openbare ruimte van de Schans te vergroenen en de bestaande parkeerplaatsen te verminderen. Tevens onderzoeken we de ontwikkeling van een mobiliteitshub voor bus en voor personenvervoer over water, fiets, auto en wandelen. Vanwege de vrij recente bebouwing (niet ouder dan 15 jaar) zien we geen kansen voor een grootschalige herontwikkeling van het middenterrein. Een gedeeltelijke herontwikkeling is wel denkbaar. Op deze wijze blijft het werkgebied behouden en worden toekomstige kansen voor mengen van functies wel benut.

8

Argumenten voor advies B 1. Levensvatbare bedrijven in het middengebied tussen Drierivierenlaan en Ringdijk blijven behouden Diverse bedrijven in het middengebied zijn in de afgelopen 15 jaar gerealiseerd en behouden hun bedrijfsbestemming. Dit conflicteert niet met de omliggende woningen. 2. De Schans, alternatief B biedt kansen voor herontwikkeling van niet-levensvatbare bedrijven De ontwikkeling betreft de locatie aan de haven, voormalig scheepsreparatiebedrijf Bogenda, Ringdijk 396. Gebleken is dat bedrijfsmatige watergebonden activiteiten op de beperkte schaal van deze locatie niet levensvatbaar is voor de toekomst. De locatie is verkocht aan een projectontwikkelaar. 3. De voormalige industriële haven en de omliggende kades vormen een verbinding naar de rivier vanuit het binnendijks gebied Daarmee kan een verbindende schakel vanaf de dijk en rondom de haven gerealiseerd worden naar de groenstrook langs de rivier. Daarbij is aandacht voor een groene overgang naar het naastgelegen bedrijventerrein waar de nieuwe eigenaar van de voormalige Brushlocatie, Ringdijk 390a, binnen de mogelijkheden van het bestemmingsplan een distributiecentrum wil realiseren.

9