2021-05-07 RIB Doordecentralisatie Beschermd Wonen - Plan van aanpak.pdf

Plan van aanpak doordecentralisatie Beschermd Wonen 2021

Maart 2021

Inhoud 1.

Inleiding

3

2.

Te realiseren in 2021

4

3.

Communicatie

6

In opdracht van de Colleges van de gemeenten: Albrandswaard Barendrecht Capelle aan den IJssel Krimpen aan den IJssel Lansingerland Ridderkerk Rotterdam

2

Een belangrijk onderdeel van dit kader is het realiseren van de visie van Dannenberg: van Beschermd Wonen naar een Beschermd Thuis. Het Rijk heeft besloten om de doordecentralisatie BW in te laten gaan vanaf 2022. Vanaf 2023 worden de financiële middelen voor BW herverdeeld volgens het nieuwe landelijk verdeelmodel. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat het nieuwe verdeelmodel 1-1-2021 ingevoerd zou worden. Deze heeft nu als startdatum 1-1-2023. Gemeenten hebben de gezamenlijke opdracht om in het licht van deze ontwikkelingen de samenwerking in de komende jaren verder met elkaar te concretiseren. Hierbij wordt onder meer toegewerkt naar: • gezamenlijk beleid en regelgeving; • afspraken over samenwerking bij begroting en inkoopbeleid; • afspraken over de vormgeving van de toegang tot deze voorzieningen; • a  fspraken over het volume van het beschikbare aanbod, de kwaliteit en de spreiding van BW-voorzieningen; • a  fspraken over de inrichting van de governance, de bestuurlijke structuur, overlegmomenten en besluitvorming.

Resultaten tot nu toe

Inleiding

Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO). In het centrumgemeentegebied Rotterdam werken 7 gemeenten vanuit een gezamenlijk kader aan de invulling van deze verantwoordelijkheid: Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Ridderkerk en Rotterdam. De samenwerkende gemeenten hebben hiertoe vanaf 2015 een bestuurlijke samenwerkingsovereenkomst afgesloten. Vanaf 2018 geldt het gezamenlijk regionaal beleidsplan 2018 t/m 2020 als kader voor de samenwerking. Dit beleidsplan is door de gemeenteraden verlengd tot en met 2021.

3

In 2020 is op basis van het plan van aanpak 2020 een groot aantal zaken opgepakt. In het regionaal Bestuurlijk Overleg hebben de gemeenten veel onderdelen al op hoofdlijnen overeenstemming bereikt die de basis vormen voor het werk dat in 2021 gedaan moet worden om de voorbereiding van de doordecentralisatie af te ronden. • Er is gedeeld inzicht in de kosten van BW. • Er is zicht op de uitstroom naar de Wet langdurige zorg (Wlz). • Er is overeenstemming over de doorontwikkeling van de regiomonitor BW. • E  r is overeenstemming over de afbakening van de doelgroep BW waar de gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk voor zijn. • E  r is een begroting BW 2021 opgesteld en er zijn bestuurlijke afspraken over de dekking en risicodeling. • E  r is een pilot toegang gestart om te onderzoeken op welke manier de toegang het beste ingericht kan worden. • E  r is overeenstemming over spreiding van BW-voorzieningen en uitstroom uit BW. • Rotterdam heeft een vraagontwikkelingsonderzoek uitgevoerd om de toekomstige behoefte aan BW in kaart te brengen.

Project toegang

• E  r is overeenstemming over de juridische inrichting van de samenwerking. • H  et huidige beleid is geëvalueerd en de uitkomsten daarvan worden meegenomen bij het opstellen van het nieuwe beleidsplan. • De verschillende raden zijn geïnformeerd over de doordecentralisatie Beschermd Wonen. • E  r is overleg met de VNG, aanbieders en cliëntenvertegenwoordiging over de doordecentralisatie.

Opgave: onderzoeken samenwerking centraal onthaal Rotterdam en lokale toegang Beschermd Wonen. De regio is in januari 2021 gestart met de pilot Toegang BW. De pilot moet inzicht geven in de manier waarop de lokale toegang en centraal onthaal beter kunnen samenwerken om toegang naar BW te verbeteren, uitstroom te bevorderen en invulling te geven aan de doordecentralisatie. De pilot bestaat uit twee fasen. In de eerste fase ligt het accent op informatie en kennisoverdracht. In de tweede fase op het samenwerken bij BW-cliënten.

Dit plan van aanpak bouwt voort op de resultaten die we behaald hebben en bevat de bouwstenen voor de activiteiten die we in 2021 moeten uitvoeren. Hierna wordt per onderdeel aangegeven wat er in 2021 gerealiseerd moet worden. De planning is op hoofdlijnen en is mede afhankelijk van de landelijke en lokale ontwikkelingen. Daarmee is de planning indicatief en kan die gedurende het jaar nog bijgesteld worden in overleg met de verantwoordelijke wethouders.

Proces en tijdlijn op hoofdlijnen: Fase 1 pilot toegang Evaluatie fase 1 pilot Start fase 2 Evaluatie en advies inrichting toegang

Te realiseren in 2021 Regionaal Beleidsplan 2022-2026

Q1 2021 Q2 2021 Q2 2021 Q3 2021

Monitoring

Opgave: vernieuwen van het regionaal beleidsplan MO-BW.

Opgave: doorontwikkeling regiomonitor MO-BW Het huidige beleidsplan MO-BW heeft een looptijd tot eind 2021. Dit regionaal beleidsplan is aan vernieuwing toe, mede in het licht van de inhoudelijk en financiële doordecentralisatie BW die respectievelijk per 2022 en 2023 starten. In het regionaal beleidsplan willen we voortbouwen op de resultaten die behaald zijn. Het huidige beleid biedt aanknopingspunten om het nieuwe beleid vorm te geven. In het beleidsplan zal de focus liggen op BW, omdat MO financieel ook na 2023 nog bij de centrumgemeente blijft. Wel zal een gezamenlijke inhoudelijke visie op MO onderdeel zijn van het nieuwe beleidsplan. Proces en tijdlijn op hoofdlijnen: Ophalen gemeentelijke aandachtspunten Opstellen eerste concept Bestuurlijke bespreking Bespreking aanbieders en cliënten en raden Verwerken input Bestuurlijk vaststellen Aanbieden aan raden en vaststelling

Sinds de invoering van de Wmo rapporteert de centrumgemeente Rotterdam middels de regiomonitor BW over de in, door, uitstroom en spreiding van BW-cliënten in de regio. De monitor behoeft een update omdat de informatiebehoefte van de gemeenten veranderd is. Deze is met name ingegeven door de doordecentralisatie, en de invoering van het woonplaatsbeginsel. Bestuurlijk is reeds aangegeven welke wensen er zijn voor de vernieuwde monitor. Het gaat hierbij om ondermeer uitstroom, verblijfsduur, duur van BW en wachtlijstgegevens.

Q1 2021 Q2 2021 Q2 2021 Q3 2021 Q3 2021 Q4 2021 Q4 2021

Proces en tijdlijn op hoofdlijnen: Opleveren monitor 2020 (huidige vorm) Bestuurlijk bespreken monitor 2020 Opleveren concept monitor nieuwe stijl Bestuurlijk bespreken monitor/halfjaarrapportage Aanpassen monitor op basis van bespreking Opleveren monitor 2021

4

Q1 2021 Q2 2021 Q3 2021 Q3 2021 Q4 2021 Q1 2022

Financiën

Volgen landelijke ontwikkelingen en vertalen naar regionale opdracht

Opgave: monitoring uitputting budget 2021 en opstellen begroting en dekkingsplan 2022.

Opgave: volgen en invloed uitoefenen.

Het Bestuurlijk Overleg heeft een begroting 2021 en dekkingsvoorstel goedgekeurd. Daarnaast zal het landelijk verdeelmodel, welke per 2023 zijn intrede doet, in Q1 2021 in consultatie gaan. Hierop zullen we als regio reageren. De regionale en lokale gevolgen daarvan worden in het BO besproken en vertaald in een meerjarenbegroting en dekkingsplan. Er moet tijdig een begroting 2022 worden opgesteld, waarin we zo mogelijk anticiperen op het nieuwe landelijke verdeelmodel. Deze moet aansluiten bij de gemeentelijke begrotingscyclus en daarmee indien nodig de raden tijdig van informatie voorzien bij eventuele gemeentelijke begrotingswijzigingen. Proces en tijdlijn op hoofdlijnen: Bespreken nieuw landelijk verdeelmodel Opstellen eerste begroting 2022 Bestuurlijk bespreken kwartaalrapportage en begroting 2022 Lokale gevolgen in beeld Bestuurlijk bespreken halfjaarrapportage Vaststellen regionale begroting 2022

Het Rijk en de VNG hebben een implementatieplan opgesteld om de regio’s te ondersteunen in de voorbereiding naar 2022. Er is een landelijke stuurgroep ingericht waar de bestuurlijke vertegenwoordiging vanuit de regio inzit. Via deze kanalen kunnen we invloed uitoefenen, en andersom zullen we landelijke ontwikkelingen een plek moeten geven in ons eigen beleidsplan, de inrichting van de governance en eventueel de regionale begroting. Proces en tijdlijn: Dit is een continu proces en zal standaard op de ambtelijke en bestuurlijke agenda staan.

Q1 2021 Q1 2021 Q2 2021

Inkoop BW, volgen en afstemmen met lokale inkoop BW

Q3 2021 Q3 2021

De regio is aangehaakt bij dit proces en denkt mee over de vernieuwing van de inkoop en de specifieke issues die daar aanbod komen, zoals de inrichting van tussenvoorzieningen.

Opgave: de inkoop van de maatwerkvoorziening BW wordt vernieuwd.

Proces en tijdlijn op hoofdlijnen: Dit volgt op het proces en de tijdlijn die door de gemeente Rotterdam is uitgezet om de inkoop te vernieuwen. Het streven is om in juli 2022 de nieuwe contracten in te laten gaan. Bestuurlijk bespreken mogelijke issues inkoop BW Q1 2021 Participatie regio in inkoopproces doorlopend

Inrichting governance Opgave: uitwerking van de voorgestelde variant voor het vastleggen van de samenwerking. Het BO heeft de voorkeur uitgesproken voor een centrumregeling met een stuurgroep voor de inrichting van de regionale samenwerking BW. Deze regeling moet verder uitgewerkt worden en ter besluitvorming voorgelegd worden aan de deelnemende gemeenten. Proces en tijdlijn op hoofdlijnen: Opstellen concept GR Juridische toetsing regio Bestuurlijke bespreking Aanpassen GR Bestuurlijk vaststellen GR Aanbieden ter besluitvorming

Regionaal en lokaal terugdringen dakloosheid, verbeteren Maatschappelijke Opvang

Q2 2021 Q2 2021 Q2 2021 Q3 2021 Q3 2021 Q4 2021

Opgave: er is een landelijk versterkingsplan terugdringen dakloosheid, met daaraan gekoppeld een regionaal plan, opgesteld door de centrumgemeente Rotterdam. Het regionale versterkingsplan heeft als doel om de dakloosheid terug te dringen en de nachtopvang te verbeteren. Daarnaast heeft elke gemeente een lokale verantwoordelijkheid om dakloosheid te voorkomen. De MO blijft voorlopig een verantwoordelijkheid van de centrumgemeente. Maar het is van belang om de regio mee te nemen in de ontwikkelingen en resultaten die Rotterdam boekt op dit terrein. Verder is het vanwege de samenhang in de domeinen MO, BW en extramurale GGZ, gewenst om ook op de MO een gemeenschappelijke visie te hanteren.

5

Communicatie

Proces en tijdlijn: Doorlopend. Het is aan de gemeente Rotterdam om de regiogemeenten mee te nemen in de uitvoering van het versterkingsplan en de vernieuwing van de MO. Indien nodig en gevraagd kunnen de gemeenten hun inhoudelijke bijdragen leveren en zoeken we afstemming om lokaal beleid op dit thema af te stemmen.

Bij de voorbereiding van de doordecentralisatie is het van groot belang om juiste, tijdige en zorgvuldige communicatie te organiseren met de gemeenten (ambtelijk en bestuurlijk), en met de relevante stakeholders: BW-organisaties, Wmo-adviesraden, en vertegenwoordigers van cliënten. Alle ontwikkelingen die van invloed zijn op de decentralisatie worden regionaal besproken en indien gewenst bestuurlijk geagendeerd. Op basis daarvan worden de raden geïnformeerd en betrokken in de besluitvorming.

Woon- en zorgopgave

Opgave: het succes van de transformatie van BW naar Beschermd Thuis (BT) hangt voor een groot deel samen met de beschikbaarheid van de juiste en betaalbare woningen om uitstroom uit BW te bevorderen en ondersteuning in de eigen woning mogelijk te maken.

Daarvoor wordt een regionale visie op wonen (en zorg) opgesteld waarbij aandacht is voor de kwalitatieve en kwantitatieve opgave die de regio heeft om de transformatie van BW naar BT te laten slagen. Hierin nemen we ook de spreidinsgsopgave mee. De regionale woonvisie wordt onder bestuurlijke regie van de wethouders wonen opgesteld. Wethouder Wonen van Ridderkerk vormt de bestuurlijke linkin pin. Proces en tijdlijn: Dit is een continu proces en zal standaard op de ambtelijke en bestuurlijke agenda staan.

Afstemming lokaal beleid met regionaal beleid

Opgave: regionaal afstemmen van het lokale beleid op Wmo, wonen, zorg.

Elke gemeente maakt eigen lokaal beleid op onderwerpen die raken aan de opgave BW. Denk aan de lokale invulling van de Wmo op preventie, aanpak schulden, inrichting van wijknetwerken. Maar ook de lokale afspraken met de corporaties over huisvesting bijzondere doelgroepen, urgentieregelingen, beschikbaarheid van sociale woningbouw, en het lokaal beleid wonen en zorg, hebben raakvlakken met de opgave BW. Al eerder is aangegeven dat de regionale samenwerking zich beperkt tot BW, maar dat we ambtelijk en bestuurlijk elkaar meenemen in de lokale plannen, voor zover dat invloed heeft op de opgave BW. Proces en tijdlijn: Dit is een continu proces en zal standaard op de ambtelijke en bestuurlijke agenda staan.

6

GEMEENTEBARENDRECHT

Colofon

Plan van aanpak doordecentralisatie Beschermd Wonen 2021 Rotterdam, april 2021 Beelden: iStock/gemeente Rotterdam

7