2021-04-30 RIB Jaarverslag Vergunningverlening Toezicht en Handhaving Wabo 2020 - verslag VTH.pdf
Tekst van het document
Jaarverslag VTH-Wabo 2020 Gemeente Ridderkerk
Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk op: 28-4-2020
INHOUD
1.
Inleiding.................................................................................................................................................... 2
2.
Managementsamenvatting ....................................................................................................................... 3
3.
Vergunningverlening................................................................................................................................. 5 3.1.
Monitoring werkzaamheden vergunningverlening ............................................................................ 5
3.2.
Beleidsvelden en doelstellingen vergunningverlening ....................................................................... 5
3.3.
Kennisuitwisseling en regionale samenwerking................................................................................. 6
3.4.
Trends en ontwikkelingen 2020 ........................................................................................................ 7
3.5.
Evaluatie vergunningverlening........................................................................................................ 10
3.5.1.
Organisatorisch .......................................................................................................................... 10
3.5.2.
Behandeling aanvragen .............................................................................................................. 11
3.5.3.
Bezwaar en beroep .................................................................................................................... 13
3.6. 4.
Werkproces vergunningverlening ................................................................................................... 14
Toezicht en Handhaving .......................................................................................................................... 16 4.1.
Monitoring toezicht en handhaving ................................................................................................ 16
4.2.
Beleidsvelden en doelstellingen...................................................................................................... 16
4.3.
Evaluatie toezicht en handhaving ................................................................................................... 20
4.4.
Wabo-inspecteurs .......................................................................................................................... 20
4.5.
Handhavingsjuristen....................................................................................................................... 23
4.6.
Integraal toezicht handhavingspartners .......................................................................................... 25
1
1. INLEIDING Sinds 2016 stelt de wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (wet VTH) kwaliteitseisen aan de uitvoering van Wabo-taken. De kwaliteitseisen zijn bedoeld om de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) in het omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. De kwaliteitseisen zijn opgenomen in de “Verordening kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving omgevingsrecht gemeente Ridderkerk die op 26 mei 2016 is vastgesteld door de gemeenteraad. Onderdeel van de wet VTH is dat het bestuur jaarlijks een Uitvoeringsprogramma vaststelt waarin acties en doelen voor het betreffende jaar uiteen worden gezet. Jaarlijks moet het college rapporteren over het bereiken van de gestelde doelen en de uitvoering van de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma. In dit jaarverslag legt het college verantwoording af over de uitgevoerde VTH-taken in 2020. Er wordt per team ingegaan op de uitgevoerde activiteiten en in hoeverre de actiepunten uit de 2 Uitvoeringsprogramma’s (Handhaving en Omgevingsvergunningen) zijn gerealiseerd. Daarnaast is in het verslag te lezen in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de beleidsdoelstellingen voor vergunningverlening en toezicht en handhaving.
Het jaarverslag wordt met een begeleidende raadsinformatiebrief ter kennisneming naar de gemeenteraad gestuurd. Op 1 januari 2020 is de afdeling VTH-WABO opgegaan in het cluster Ruimtelijke ontwikkeling (ROW). De afdeling is opgesplitst in 2 teams: Omgevingsvergunningen (OGV) en Wabo Toezicht en Juridische Handhaving (WTJH). Deze managementverandering heeft geen invloed op de structuur van het jaarverslag. Wel worden de nieuwe teamnamen in dit jaarverslag gehanteerd.
2
2. MANAGEMENTSAMENVATTING
2020 stond vooraf al te boek als een ‘druk’ jaar waarin veel zaken gingen veranderen. Aan het begin van het jaar ging de Afdeling ‘VTH-Wabo’ over in het nieuwe cluster Ruimtelijke Ontwikkeling. Eind van het jaar zouden de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking treden, met grote gevolgen voor de formatie en het werkproces. Als klap op de vuurpijl kwam daar de Corona-uitbraak bij. Het jaar liep daardoor anders dan verwacht. Toename aantal aanvragen Begin van het voorjaar hadden we nog de verwachting dat de corona-uitbraak zou zorgen voor disruptie in de markt en daardoor een teruglopend of in ieder geval gelijkblijvend aantal aanvragen. Het tegendeel bleek echter waar. In 2020 zijn 24% meer aanvragen behandeld dan in 2019. Vergeleken met andere jaren is deze toename extreem hoog. De stijging van het aantal kleinere aanvragen ontwikkelde zich ten tijde van de eerste lockdown. Met name veel particuliere verbouwingen en uitbreidingen voerden de boventoon. Daarnaast bleven aanvragen voor grotere projecten binnenkomen volgens onze prognoses. Het behandelen van al deze aanvragen is dan ook niet gelukt met alleen de vaste bezetting.
Door middel van tijdelijke inhuur, het uitbesteden van aanvragen aan externe bureaus en, waar noodzakelijk, het verlengen van behandeltermijnen, is het gelukt om alle aanvragen in 2020 binnen de wettelijke termijnen te behandelen. Hierdoor zijn er in 2020 geen van rechtswege verleende vergunningen verleend ondanks de toename van 24% van het aantal behandelde aanvragen.
Toename aantal aanvragen* 1200 1150 1100 1050 1000 950 900 850 800 750 700 Aantal 2016
Aantal 2017
Aantal 2018
Aantal 2019
Aantal 2020
Exclusief sloopmeldingen
*Het behandelen van sloopmeldingen met een asbestcomponent is vanaf 2019 overgedragen aan de DCMR. Dit waren er een paar honderd op jaarbasis. Dit is de meerjarige weergave van het aantal aanvragen exclusief sloopmeldingen. Zie voor een uitgebreide uitleg ‘behandeling aanvragen’ op pagina 11. 3
Invloed Corona op het werkproces Vanaf medio maart werd thuiswerken plotseling de norm. Helaas was dat nog niet voor alle medewerkerks mogelijk. Op dat moment konden namelijk nog niet alle stappen in het werkproces digitaal worden uitgevoerd. We hebben noodgedwongen direct de laatste stappen in het werkproces gedigitaliseerd. Het is nu mogelijk om volledig digitaal en plaats-onafhankelijk te werken. Een uitzondering zijn de Wabo-inspecteurs. Zij voeren nog steeds locatiebezoeken uit om verleende vergunningen te controleren en meldingen van burgers en bedrijven te behandelen. Ook bouwdossiers van bestaande panden worden nog fysiek geraadpleegd op het gemeentehuis. Het digitaliseren van deze dossiers was in volle gang maar is vanwege de corona-maatregelen uitgesteld. Ook integrale controles zijn uitgesteld. Onaangekondigd bij bedrijven langsgaan met multidisciplinaire teams was niet verantwoord. Toename handhavingszaken Er zijn in 2020 ook meer juridische handhavingsdossiers, adviesaanvragen, bezwaar- en beroepszaken behandeld door de juristen van het team Wabo toezicht en Juridische handhaving. Het betreft hier echter maar gedeeltelijk handhaving op basis van de Wabo. De juristen behandelen ook andere type zaken gerelateerd aan openbare orde en veiligheid. Voor een deel is de toename te wijten aan de coronamaatregelen.
Een aantal dossiers komt direct voort uit het niet naleven van corona-maatregelen op basis van de noodverordening. Ook het aantal procedures op basis van de Wet kinderopvang (Wko) is fors toegenomen. Uitstel Omgevingswet en Wkb Ook de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) werd in het voorjaar met een jaar uitgesteld. De wetten treden nu op 1 januari 2022 in werking. De planning van veel voorbereidende werkzaamheden is hier op aangepast. Een aantal verbeterpunten die de teams voor 2020 hadden kon daardoor helaas niet worden uitgevoerd. Vrijwel al deze verbeterpunten hingen samen met het implementeren van een nieuw softwaresysteem voor de VTHtaken. Ook dit is een jaar uitgesteld. Een nieuw VTH-systeem is ingericht op de nieuwe wetgeving en kan dus nog niet worden toegepast. Doorwerking In het in januari 2021 vastgestelde ‘Uitvoeringsprogramma Omgevingsvergunningen 2021’ en het ‘Handhavingsuitvoeringsprogramma Wabo 2021’ wordt ingegaan op de verdere doorwerking van de effecten die de toename van het aantal aanvragen en juridische procedures met zich meebrengt. Daarnaast wordt in de jaarlijkse tussenrapportages van de P&C cyclus waar nodig bijgestuurd.
4
3. VERGUNNINGVERLENING De kerntaak van vergunningverlening is het beoordelen van en het beslissen over een aanvraag voor een omgevingsvergunning volgens een vastgestelde strategie. In dit hoofdstuk wordt in kaart gebracht welke werkzaamheden er in 2020 zijn uitgevoerd in relatie tot de aanwezige capaciteit.
3.1.
MONITORING WERKZAAMHEDEN VERGUNNINGVERLE NING
In het ‘’Vergunningenbeleidsplan Wabo 2017-2021’’ is bepaald dat de resultaten van de actiepunten uit het ‘’Uitvoeringsprogramma Wabo-vergunningen 2020’’ en het bereiken van de gestelde beleidsdoelen met behulp van een geautomatiseerd systeem moet worden bewaakt. Gegevens met betrekking tot vergunningverlening worden met behulp van het geautomatiseerde workflow systeem Key2Vergunningen, de rapportage-suite van Cognos en Excel bestanden bewaakt. Veel van de werkzaamheden worden op deze manier geregistreerd. Dit maakt het mogelijk om de werkzaamheden adequaat te monitoren en te evalueren in dit jaarverslag. Het is niet mogelijk om alle werkzaamheden te registreren in Cognos en Key2Vergunningen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het uitvoeren van extra taken, deelname aan projecten omtrent de invoering van de Omgevingswet en de Wkb, verdere digitalisering en verbetering van de informatievoorziening richting burgers. Hiervoor is mondeling informatie ingewonnen bij de medewerkers.
3.2.
BELEIDSVELDEN EN DOELSTELLINGEN VERGUNNI NGVERLENING
In het ‘’Vergunningenbeleidsplan Wabo 2017-2021’’ zijn voor de verschillende beleidsvelden doelen gesteld. Onderstaande beschouwing geeft weer hoe beleidsdoelstellingen voor vergunningverlening zijn geborgd in 2020. Beleidsveld
Doel
Bouwen
Bevorderen dat de wettelijke regels en overige voorschriften op het gebied van de Wet ruimtelijke ordening, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, Woningwet, Bouwverordening, Bouwbesluit en overige AMvB’s worden nageleefd
Indicator 2020 o
o
o
Monumenten
Bevorderen dat wettelijke regels, verordeningen en overige
Bij iedere vergunningaanvraag is vastgesteld of de bebouwing voldoet aan de technische en planologische eisen die de wet stelt. Het bouwdeel van iedere vergunningaanvraag is getoetst aan het door het college vastgestelde toetsprotocol. Iedere vergunningaanvraag is getoetst aan ons welstandsbeleid.
Bij iedere vergunningaanvraag is vastgesteld of de bebouwing voldoet aan de Erfgoedwet, de gemeentelijke 5
voorschriften op het gebied van Monumenten worden nageleefd.
monumentenverordening en overige voorschriften.
Slopen
Bevorderen dat wettelijke regels, verordeningen en overige voorschriften op het gebied van slopen worden nageleefd.
Bij iedere sloopmelding hebben wij gecontroleerd dat de werkzaamheden worden uitgevoerd volgens de relevante regelgeving m.b.t. tot veiligheid rond slopen.
Brandveilig gebruik
Kwalitatief juiste vergunningverlening uitvoeren zodat de gewenste gebruiksveiligheid wordt gerealiseerd en in stand gehouden.
De gewenste gebruiksveiligheid wordt gegarandeerd door vergunningaanvragen te toetsen op brandveiligheid.
Natuur
Bevorderen van naleving van wet- en Bij iedere vergunningaanvraag is erop regelgeving en zorg dragen voor een toegezien dat natuur- en duurzame mate van natuurschoon. landschappelijke waarden zijn behouden.
Bestemmingsplan
Het doel van de vergunningverlening is het verwezenlijken van het door de raad vastgestelde ruimtelijk beleid ten aanzien van het gebruik van gronden en de zich daarop bevindende opstallen.
Bij iedere vergunningaanvraag is erop toegezien dat het gebruik van gronden en opstallen voldoet aan de voorschriften die in de ruimtelijke plannen van de gemeente zijn gesteld.
Afwijkingsbesluiten Gebruik maken van binnen- en buitenplanse flexibiliteitsbepalingen als aanvragen daartoe aanleiding geven en deze passen binnen de afwegingskaders dan wel vastgesteld beleid.
De mogelijkheden tot binnen- en buitenplanse afwijkingen worden besproken in het vakoverleg Ruimte.
Wijzigingsbesluiten
Gebruikmaken van aan het college in bestemmingsplannen toegekende bevoegdheden om binnen vastgestelde kaders een plan te wijzigen.
Genomen wijzigingsbesluiten hebben voldaan aan de regels van de opgenomen wijzigingsbevoegdheid in het bestemmingsplan.
Afwijkingsbeleid
Duidelijkheid bieden in welke gevallen gebruik kan worden gemaakt van toegekende afwijkingsbevoegdheden.
De mogelijkheden tot binnen- en buitenplanse afwijkingen worden besproken in het vak-overleg Ruimte.
3.3.
KENNISUITWISSELING E N REGIONALE SAMENWER KING
Een ander speerpunt uit het Vergunningenbeleidsplan is kennisuitwisseling en regionale samenwerking. Een vergunningaanvraag kan bestaan uit diverse, specialistische activiteiten. Om deze activiteiten samen te brengen in één duidelijke en volledige omgevingsvergunning is het nodig dat de specialisten in de BAR-organisatie samenwerken, de adviezen onderling worden afgestemd en er eenduidig geadviseerd wordt. Wanneer in het kader van de adviezen overleg nodig is, wordt dit
6
georganiseerd. Om de kwaliteit van het team beter te borgen is er een samenwerkingsovereenkomst met de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente Rotterdam. Omgevingswet en Wkb in de regio Daarnaast nemen medewerkers van het team Omgevingsvergunningen deel aan diverse regionale overleggen in het kader van de Omgevingswet. In deze overleggen wordt kennis gedeeld en opgehaald over diverse onderwerpen, zoals leges en mandaatregelingen, wijzigingen in het werkproces en deelname aan de omgevingstafel. Aan deze regionale overleggen nemen gemeenten, DCMR, VRR, GGD en de provincie deel. Ten slotte schuiven diverse medewerkers van het team aan bij periodieke overleggen in het kader van het Ambassadeursnetwerk Wkb van de gemeente Rotterdam. Aan dit overleg nemen gemeenten en marktpartijen zoals kwaliteitsborgers, architecten, projectontwikkelaars, adviesbureaus en aannemers deel. Sloop en asbest Vanaf 1 januari 2019 is toezicht op asbestverwijdering door particulieren en bedrijven overdragen aan de DCMR. Het behandelen van bedrijfsmatige saneringen is vanaf 1 januari 2019 een wettelijke taak van de omgevingsdiensten. Sloopmeldingen worden om deze reden primair door de DCMR in behandeling genomen. Als er geen asbestcomponent in de melding zit wordt deze doorgestuurd en worden deze meldingen door onze eigen medewerkers afgehandeld.
Zowel bij het in behandeling nemen van de meldingen als tijdens de toezichtfase is er sprake van nauwe samenwerking tussen onze eigen medewerkers en de DCMR. 3.4.
TRENDS EN ONTWIKKELI NGEN 2020
Gemeenten krijgen jaarlijks te maken met nieuwe ontwikkelingen die van invloed zijn op de werkprocessen en waarvoor tijd moet worden gereserveerd om die te implementeren. In het ‘’Uitvoeringsprogramma Wabo-vergunningen 2020’’ zijn verwachte trends en ontwikkelingen voor 2020 benoemd. Per ontwikkeling beschrijven wij de invloed daarvan op de werkzaamheden van het team Omgevingsvergunningen in het afgelopen jaar. Verwachtte ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma Wabo-vergunningen 2020 Verwachtte ontwikkelingen 2020
Invloed op werkzaamheden in 2020
Omgevingswet
De Omgevingswet beoogt met de bundeling van diverse wetten een verdergaande integratie en vereenvoudiging van verschillende vergunningenstelsels. Enkele consequenties van de wet zijn bijscholing van alle medewerkers en aanpassing werkprocessen en software. Op 1 april 2020 is de inwerkingtreding van de wet uitgesteld tot 1 januari 2022. Desalniettemin hebben alle medewerkers binnen het team Omgevingsvergunningen deelgenomen aan workshops en trainingen. Daarnaast was een deel van de medewerkers actief betrokken als lid van projectteams binnen het programma Omgevingswet 7
en als trainer van diverse regionale trainingen over de Omgevingswet. Wet private kwaliteitsborging bouwen (Wkb)
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen hevelt uitvoering van de technische toetsingen aan het Bouwbesluit en het toezicht op de technische aspecten uit het Bouwbesluit over naar private partijen. In 2019 is begonnen met het inventariseren van de impact van deze wetgeving. Uit deze inventarisatie bleek dat deze wet een flinke impact zal hebben op de VTH-taken. Er zullen wijzigingen plaats vinden in de formatie, processen en wijze van controle en handhaving. Daarnaast heeft de wet ook invloed op eigen vergunningplichtige projecten van de gemeente. Er is daarom besloten om de implementatie van de wet projectmatig op te pakken. De beleidsadviseur van het team Omgevingsvergunningen is de projectleider. De inwerkingtreding van de wet is tegelijk met de Omgevingswet uitgesteld tot 2022
Digitalisering bouwdossiers
In 2019 is het ‘schonen’ van de bouwdossiers door de BAR-organisatie zelf gedaan met behulp van inhuurkrachten. ‘Schonen’ is het controleren van dossiers op dubbele en/of overbodige informatie zodat de daaropvolgende stap, het digitaliseren van de bouwdossiers, goedkoper kan worden uitgevoerd. Nadat dit ‘schonen’ begin 2020 is afgerond zijn de inhuurkrachten begonnen met het daadwerkelijke digitaliseren. Vanwege de corona-maatregelen bleek het uiteindelijk niet mogelijk om dit proces verantwoord, snel en intern uit te voeren. Er wordt nu onderzocht of de verdere digitalisering in zijn geheel kan worden uitbesteed.
Tevens zijn in het ‘’Uitvoeringsprogramma Wabo-vergunningen 2020’’ concrete actiepunten voor het betreffende jaar vastgesteld. In onderstaand overzicht is in kaart gebracht welke resultaten deze actiepunten hebben opgeleverd. Actiepunten Uitvoeringsprogramma Wabo-vergunningen 2020 Actiepunten begin 2020
Resultaat eind 2020
Termijnen en doorlooptijden bewaken
Het bewaken van termijnen en doorlooptijden van de aanvragen omgevingsvergunning zijn in 2020 gemonitord. Er zijn in 2020 geen vergunningen van rechtswege 8
verleend. Wel is er vaker voor gekozen om de beslistermijn van een binnengekomen aanvraag met 6 weken te verlengen. Optimalisatie digitalisering werkprocessen: verbeteren/lean processen (ook met ketenpartners)
De optimalisering en verdere digitalisering van de werkprocessen zijn een doorlopend actiepunt. In 2020 is in kader van de Omgevingswet in samenwerking met het programmateam Omgevingswet het proces geëvalueerd en beschreven. Deze procesbeschrijving dient o.a. als input voor de aanbesteding en implementatie van de nieuwe software. Aan deze aanbesteding en de eerste stappen van de implementatie hebben diverse medewerkers deelgenomen. Tevens is in dit kader een nieuwe applicatiebeheerder geworven. Daarnaast zorgde de plotselinge overgang naar volledig thuiswerken in maart voor een plotselinge noodzaak om het werkproces 100% digitaal te laten plaatsvinden. In het voorjaar zijn de laatste onderdelen van het proces vergunningverlening digitaal gemaakt waardoor alle medewerkers volledig plaats-onafhankelijk kunnen werken.
Verbeteren managementinformatie (o.a. Cognos).
In 2020 is de ontsluiting van (management)informatie uit het programma Cognos aangepast aan de wensen van het team. Dit is een doorlopend proces.
Kansen voor verdere digitale dienstverlening monitoren.
In 2020 is begonnen met de implementatie van een nieuwe VTH-applicatie. Naar verwachting zal dit softwarepakket helpen om de processen en werkzaamheden rondom vergunningverlening te verbeteren. Deze applicatie is nodig voor de Omgevingswet
Overdragen taken juristen voor cluster OOV.
Na de organisatieverandering BAR 2020 bleek dat met name de juristen nog veel taken uitvoeren voor het cluster OOV. In 2020 is onderzocht of een andere verdeling van de werkzaamheden mogelijk is. De gesprekken zijn in 2021 voortgezet.
Deelname aan project-/werkgroepen rond de implementatie van de Omgevingswet.
Diverse medewerkers binnen het team Omgevingsvergunningen hebben deelgenomen aan de volgende project- en werkgroepen rond de implementatie van de Omgevingswet: -
-
Regionale werkgroepen in het kader van Leges en Mandaatregelingen, Casuïstiek, en Vergunningverlening Implementatie VTH-software 9
-
Interne werkgroepen in het kader van o.a. toepasbare regels, de Omgevingstafel, het Omgevingsplan, leges en de commissie ruimtelijke kwaliteit.
Daarnaast is een aantal medewerkers actief als trainer van diverse workshops en cursussen binnen de BAR en de provincie Zuid Holland.
3.5.
EVALUATIE VERGUNNINGVERLENING
In het ‘’Uitvoeringsprogramma Wabo-vergunningen 2020’’ is een werkplan opgesteld. Door middel van onderstaande uiteenzetting wordt geëvalueerd hoe er in 2020 met de aanwezige capaciteit invulling is gegeven aan de uitvoering van de werkzaamheden uit het werkplan 2020. 3.5.1. ORGANISATORISCH
In tabel 1 wordt de formatie weergegeven waarmee de werkzaamheden omtrent vergunningverlening zijn uitgevoerd. Tabel 1 formatie vergunningverlening 2020
Formatie vergunningverlening Ridderkerk Totaal WABO Ridderkerk 2020
Uren Uren totaal Ridderkerk
Teamleider Wabo-coordinatoren1
0,4 2,76
1 6,9
560 3808,8
1400 9522
Constructeurs1 Administratieve medewerkers Applicatiebeheerders
1
2,5
1400
3500
0,576
1,44
806,4
2016
0,176
0,44
246,4
616
Juridisch adviseurs
0,712
1,78
996,8
2492
Beleidsadviseurs
0,4 6,024
1
560 8378,4
1400 20946
Totaal
15,06
1Het aantal effectieve uren per medewerker bedraagt 1.400 uur per jaar. De gemiddelde leeftijd van de Wabo-
coördinatoren is echter vrij hoog. Het leeftijdsverlof heeft invloed op de effectieve uren. Er wordt 1.380 uur aangehouden.
10
3.5.2. BEHANDELING AANVRAGEN
Het aantal aanvragen dat in 2020 is behandeld is hoog. De stijging ten opzicht van de afgelopen jaren is aanzienlijk en bevat zowel grotere projecten als kleine aanvragen. Vanaf 2016 is het aantal aanvragen exclusief sloopmeldingen toegenomen van 838 tot 1134. Dit is een stijging van 35%, waarvan 24% in 2020.
Toename aantal aanvragen 1400 1300 1200 1100 1000 900 800 700 Aantal 2016
Aantal 2017
Aantal 2018
Inclusief sloopmeldingen
Aantal 2019*
Aantal 2020
Exclusief sloopmeldingen
Figuur 1: Aanvragen 2016-2020 *Het behandelen van sloopmeldingen met een asbestcomponent is vanaf 2019 overgedragen aan de DCMR. Dit zijn er een paar honderd op jaarbasis. De weergave inclusief sloopmeldingen (blauw), geeft hierdoor een correctie weer vanaf 2019.
Invloed Corona De stijging van het aantal kleinere aanvragen ontwikkelde zich ten tijde van de eerste lockdown. Met name veel particuliere verbouwingen en uitbreidingen voerden de boventoon. Het aantal aanvragen steeg flink vanaf medio april. In september en begin oktober was er zelf een toename van 40% te zien in het aantal aanvragen ten opzichte van een jaar eerder.
11
Aanvragen en werkzaamheden 2017-2020 totaal
Aanvragen en werkzaamheden 2017-2020 gemeente Ridderkerk Aantal aanvragen
Aantal aanvragen
Werklast in uren
Werklast in uren
6791 4131
3955
4881
15143 10520
9716
527
593
406
514
2017
2018
2019
2020
1272
1110 2017
11320
987
2018
2019
1216 2020
Figuur 2: Aanvragen en werkzaamheden 2017-2020
Figuur 1.2 laat zien dat er in 2020 meer aanvragen Omgevingsvergunning zijn binnengekomen dan in 2019. De werklast is daardoor in 2020 significant hoger geweest dan de beschikbare uren van vaste medewerkers. Voor het behandelen van de aanvragen was 15.143 uur nodig. Dit komt neer op ca. 11 fte. In bijlage 1 zijn de werkzaamheden per categorie nader verklaard. Beschikbare uren en werkzaamheden 2020 totaal Beschikbare uren
Werklast in uren
15143 9522 3809
6791
5152
Barendrecht
1904
3200
Albrandswaard
3809
Ridderkerk
Totaal
Figuur 3: Aanvragen en werkzaamheden 2020 totaal
De tijd die besteed is aan de behandeling van de aanvragen omgevingsvergunning overstijgt de beschikbare capaciteit om de aanvragen te behandelen. Er is nog steeds sprake van een langdurig zieke medewerker. Zelfs al we de uren van deze medewerker meetellen was het aantal beschikbare uren onvoldoende om alle aanvragen te kunnen behandelen. Dit is opgelost door het inzetten van inhuur, uitbesteding van aanvragen aan marktpartijen en het uitbetalen van overuren. Ook hebben medewerkers in 2020 fors minder vakantiedagen opgenomen dan waar zij wettelijk recht op hebben. Zij hebben deze dagen voor het grootste gedeelte meegenomen naar 2021. Termijnen De toename van het aantal aanvragen heeft invloed gehad op de behandeltijd. Onderstaande tabel geeft een overzicht van het totaal aantal aangevraagde omgevingsvergunningen door het team in 2020. 12
Tabel 2 aangevraagde omgevingsvergunningen 2020 Aanvragen
Resultaten Aantal
Binnen de termijn
Beslistermijn verlengd
Van rechtswege verleend
(Verzoek om) intrekking
Geweigerd
Verleend/ Behandeld
Vergunningvrij
Buiten behandeling
Vooroverleg
279
279
0
0
22
n.v.t.
257
n.v.t.
0
Reguliere procedure
792
715
77
0
137
8
543
42
18
Uitgebreide procedure
21
21
0
0
1
0
5
0
1
Sloopmelding
79
79
0
0
4
2
69
n.v.t.
n.v.t.
Legalisatieonderzoek
45
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
45
n.v.t.
n.v.t.
Totaal
1216
1094
77
0
164
10
919
42
19
Het conform de wet verlengen van de behandeltijd is significant vaker toegepast. Dit betekent dat de behandelend ambtenaar de behandeltermijn van 8 weken met nog eens 6 weken heeft verlengd. In 2019 waren er nog 17 aanvragen waarvan de beslistermijn is verlengd. In 2020 is dit 77 keer toegepast. Er zijn daarentegen in 2020 geen vergunningen van rechtswege verleend. De afgelopen jaren schommelde dit aantal rond de 2 a 3 vergunningen per jaar. Door de inzet van onze medewerkers en het inzetten van inhuur en uitbesteding is het wel gelukt om alle aanvragen binnen de wettelijke termijnen te behandelen. Ook het aantal verzoeken om intrekking valt op. In sommige gevallen adviseren onze vergunning-coördinatoren om vergunningen in een vroeg stadium in te trekken als er op dat moment geen zicht is op uiteindelijke verlening. Dit scheelt de aanvrager kosten en moeite. In veel gevallen volgt er in een later stadium een nieuwe aangepaste aanvraag. Het kleine aantal geweigerde vergunningen is hiervan een neveneffect. 3.5.3. BEZWAAR EN BEROEP
De monitoring van bezwaar-en beroepsprocedures geeft inzicht in het aantal ingediende bezwaar- en (hoger) beroepschriften en verzoeken om voorlopige voorziening tegen verleende en geweigerde vergunningen. Tevens worden de uitkomsten van de afgeronde procedures in kaart gebracht. Onderstaande tabel geeft het aantal rechtsprocedures weer welke in 2020 zijn behandeld. Tabel 2.1: rechtsprocedures totaal
Rechtsprocedure Totaal BAR
Beslissing Aantal indieners
Ingetrokken
Ongegrond
Gegrond
NietLopend ontvankelijk
Bezwaar
106
43
9
1
40
13
Beroep
1
1
0
0
0
0
Hoger beroep
0
0
0
0
0
0 13
In 2020 hebben de juristen vergunningverlening de kerntaken kunnen uitvoeren. Er is daarnaast meegewerkt aan de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb. Zij maken deel uit van meerdere werk- en projectgroepen. Ook hebben zij veel bijgedragen aan het verhelderen van juridische kaders rondom coronamaatregelen, met name over bouwregelgeving en de APV. Veel ondernemers hadden vragen over tijdelijke overkappingen, tenten of bouwwerken om hun onderneming op aangepaste wijze open te houden. De juristen hebben hier, vaak op zeer korte termijn, heldere juridische kaders opgesteld. Tabel 3.2: rechtsprocedures Ridderkerk
Rechtsprocedure Ridderkerk
Beslissing Aantal indieners
Ingetrokken
Ongegrond
Gegrond Niet-ontvankelijk
Lopend
Bezwaar
83
33
7
1
40
2
Beroep Hoger beroep
1 0
1 0
0 0
0 0
0 0
0 0
Het forse aantal rechtsprocedures in Ridderkerk heeft verband met een groot aantal bezwaren op een aantal kapvergunningen en omgevingsvergunningen voor 5G-zendmasten. Een groot deel van deze bewaren was niet ontvankelijk. De overige bezwaren zijn uiteindelijk grotendeels ingetrokken of ongegrond verklaard.
3.6.
WERKPROCES VERGUNNINGVERLENING
In 2020 hebben er verschillende ontwikkelingen plaatsgevonden die invloed hadden op het werkproces. Het gaat hier om verwachte en onverwachte ontwikkelingen. Effect Corona In 2020 heeft het instellen van de eerste lockdown ervoor gezorgd dat bijna alle medewerkers van de ene op de andere dag thuis moesten werken. Op dat moment konden nog niet alle stappen in het werkproces digitaal worden uitgevoerd. We hebben op dat moment direct onszelf ingespannen om ook de laatste stappen in het werkproces te digitaliseren. Dit is gelukt. Het is nu mogelijk om volledig digitaal en plaats-onafhankelijk een vergunning te behandelen. Alleen voor het ophalen en raadplegen van dossiers uit het archief is fysieke aanwezigheid nog noodzakelijk. Met de transitie naar volledig thuiswerken werden we echter ook erg afhankelijk van datzelfde systeem en de onderliggende centrale netwerken. Wanneer hier storingen waren, heeft dit de werkzaamheden van de vergunningverleners vertraagd. Dit viel, ondanks het plotselinge massale thuiswerken, gelukkig mee. Omgevingswet en Wkb In het kader van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb zijn de processen voor het behandelen van een aanvraag Omgevingsvergunning in kaart gebracht. Er zullen grote procesmatige en inhoudelijke wijzigingen plaatsvinden op het moment dat de wetten in werking treden. Deze zullen voor die tijd moeten worden voorbereid.
In het voorjaar van 2020 is de inwerkingtreding van 14
beide wetten met een jaar uitgesteld. Met de voorbereidingen op de proceswijzigingen zijn we gedurende het jaar verder gegaan. De procesbeschrijving dient o.a. als input voor de aanbesteding en implementatie van de nieuwe software. Aan deze aanbesteding en de eerste stappen van de implementatie hebben diverse medewerkers deelgenomen. Tevens is in dit kader een nieuwe applicatiebeheerder geworven.
15
4. TOEZICHT EN HANDHAVING
De regelgeving op het gebied van toezicht en handhaving is opgenomen in onder andere de Wabo, de Woningwet en het Bouwbesluit. De medewerkers controleren of iedereen deze regels naleeft. Er wordt ook gecontroleerd op de voorschriften in de bestemmingsplannen en de naleving van voorschriften van de gebruiksvergunningen en gebruiksmeldingen.
4.1.
MONITORING TOEZICHT EN HANDHAVING
Monitoring van de werkzaamheden en evaluatie hiervan zijn van belang om: -
na te kunnen gaan of toezicht en handhaving volgens planning verloopt; of de doelstellingen uit het beleidsplan worden gehaald en; of eventueel bijsturing gewenst is.
Om het werk te kunnen monitoren is een goede registratie van de werkzaamheden essentieel. In 2020 was deze registratie nog niet optimaal. Er is geen integraal systeem waarin de uitgevoerde controles, de geconstateerde overtredingen, opgelegde bestuurlijke sancties en de klachten over mogelijke overtredingen, zijn vastgelegd. Het zaaksysteem Greenvalley wordt gebruik voor het registreren van de individuele handhavingszaken. Het systeem Key2vergunningen wordt gebruikt voor de registratie van het bouwtoezicht op basis van verleende omgevingsvergunningen. Vanuit beide systemen is het op dit moment lastig om output te genereren. De input voor dit jaarverslag is daarom voornamelijk geleverd vanuit de persoonlijke registratie van de toezichthouders en handhavingsjuristen. 4.2.
BELEIDSVELDEN EN DOELSTELLINGEN
Voor de beleidsvelden van toezicht en handhaving wordt een aantal doelstellingen gehanteerd. Sommige van deze doelstellingen hebben meer prioriteit dan andere. De controle op constructieveen brandveiligheid heeft bijvoorbeeld de hoogste prioriteit. Wij vinden dat de veiligheid te allen tijde gewaarborgd moet zijn. Ook de controle op verleende vergunningen kent een hoge prioriteit. Vooral bij de grotere bouwprojecten. Onderstaand overzicht geeft weer hoe de doelstellingen in 2020 zijn geborgd. Beleidsveld
Doel
Indicator 2020
Verleende omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen
Naleving voorschriften van de verleende omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen.
Alle vergunningen waarvan de bouwwerkzaamheden in 2020 zijn gestart zijn gecontroleerd op het voldoen aan de in de vergunning gestelde voorschriften. De prioriteit ligt bij de grote projecten die vallen onder categorie II en III (publiek en bedrijf >€1.000.000 en woningbouwcomplexen) en kleinere projecten waar vanwege de omgevingsveiligheid maatregelen moeten worden getroffen. 16
De meeste controles hebben plaatsgevonden met inachtneming van de op dat moment geldende corona-maatregelen. Op lang niet alle bouwplaatsen werden de coronaregels echter goed in acht genomen. In het voorjaar is een aantal niet essentiële controles daarom niet fysiek uitgevoerd vanwege de onzekerheid over het toen nog nieuwe virus op de gezondheid van de inspecteurs of hun naaste familieleden. Waar nodig is documentatie of verslaglegging van de aannemer zelf opgevraagd. Constructieve veiligheid en brandveiligheid gebruiksfase
voorkomen van gevaarlijke/ risicovolle situaties
In 2020 zijn alle meldingen met betrekking tot brandveiligheid en constructieve veiligheid opgepakt en zijn door het ministerie van BZK uitgezette onderzoeken in dit kader uitgevoerd. De expertise van de constructieve adviseurs is in 2020 ingezet bij de toets en controle van verschillende (gemeentelijke) gebouwen en objecten waar eventueel sprake was van constructieve problemen.
Monumenten
Voorkomen van verloedering of verandering van monumentale waarden.
In 2020 zijn de monumenten op basis van omgevingsvergunningen of signaaltoezicht gecontroleerd op verandering van de monumentale waarden. Waar nodig is na controle een handhavingsprocedure in gang gezet.
Slopen
Naleving van de voorschriften voor sloopactiviteiten uit het Bouwbesluit.
Op 1 januari 2019 is toezicht op asbestverwijdering door particulieren en bedrijven overdragen aan de DCMR. Het gemeentelijk toezicht bij de overige sloopwerkzaamheden heeft zich gefocust op veiligheid, het voorkomen van hinder op en rond de slooplocatie en het scheiden van afvalstromen, voornamelijk bij totaalsloop. De toezichthouders van de DCMR schakelen waar nodig de gemeentelijke toezichthouders in vanwege hun bouwkundige expertise en lokale kennis.
Vergunningsvrij bouwen (incidenteel toezicht)
Voorkomen van illegale bouw.
In 2020 hebben wij alle meldingen en klachten over illegale bouw in behandeling genomen en voor zover mogelijk afgehandeld. Er is geen preventieve controle geweest op illegale bouw in de wijken. Enkele excessen zijn wel aangeschreven als ‘bijvangst’ van reguliere controles. In het voorjaar zijn niet essentiële controles vanwege de coronamaatregelen een tijd lang uitgesteld. Al deze controles zijn uiteindelijk wel uitgevoerd met inachtneming van de op dat moment geldende regels.
17
Algemeen plaatselijke verordening
Naleving van de regels die vanuit de APV vergunningsplichtig zijn zoals kap en in- en uitritten.
Alle meldingen en klachten in het kader van de naleving van deze regels zijn in 2020 behandeld. Meldingen en/of vergunningen voor kappen en inritten zijn gecontroleerd in het geval dat er een melding ‘start uitvoering’ is gedaan.
Ruimtelijke ordening en Milieu
Tegengaan van situaties waarin gebruik van gronden in strijd is met bestemmingsplannen.
De prioriteit van deze controle ligt bij bedrijventerreinen. Hier wordt structureel gecontroleerd of grond gebruikt wordt in strijd met bestemmingsplannen tijdens de integrale controles. Voor overige situaties geldt dat de controle hiervan wordt opgepakt wanneer signalen over strijdig gebruik van gronden binnenkomen, zowel intern, via partners als de VRR en DCMR en via meldingen en klachten. Vanwege de coronamaatregelen hebben in 2020 geen nieuwe integrale controles plaatsgevonden. Handhavingszaken voortkomend uit eerdere integrale controles zijn door het team behandeld.
Tevens zijn in het ‘’Handhavingsuitvoeringsprogramma 2020’’ concrete actiepunten voor het betreffende jaar vastgesteld. In onderstaand overzicht is in kaart gebracht welke resultaten deze actiepunten hebben opgeleverd. Actiepunten Handhavingsuitvoeringsprogramma 2020 Actiepunt
Resultaat eind 2020
Werkdruk, termijnen en doorlooptijden bewaken
De werkdruk, termijnen en doorlooptijden worden bewaakt zodat hier tijdig op gestuurd kan worden. Het toezicht op verleende vergunningen is vraagafhankelijk. De inspecteurs plannen waar mogelijk hun controles in op basis van de planning van de uitvoerende partijen. Als er dubbele afspraken zijn worden controles overgenomen door andere inspecteurs of wordt er triage toegepast. Meldingen worden bijgehouden en binnen 2 weken in behandeling genomen. In verband met corona zijn verschillende controlemomenten uitgesteld. De melder is hiervan op de hoogte gesteld. Juridische handhavingstrajecten worden door de medewerkers bijgehouden in Greenvalley.
Automatiseren van monitoring en managementinformatie.
Vanwege de invoering van de Omgevingswet zal het softwaresysteem BWT4all worden vervangen. De aanbesteding van een nieuw systeem heeft plaatsgevonden in 2020. Medewerkers van het team Wabo-toezicht en Juridische handhaving waren bij de 18
aanbesteding betrokken. Vanwege het uitstel van de wet vindt de implementatie plaats in 2021. Beleidscyclus 2021 professionaliseren.
Kansen voor verdere digitale dienstverlening monitoren.
Vanwege het uitstel van de Omgevingswet en de Wkb is ook het opnieuw maken en laten vaststellen van de beleidsplannen uitgesteld. Het tijdig laten vaststellen van de jaarlijks vast te stellen uitvoeringsprogramma’s en jaarverslagen heeft de aandacht. Digitale dienstverlening is in de applicaties van het vakgebied goed geregeld. Kansen voor verbetering worden vooral doorgevoerd bij de implementatie van het nieuwe systeem (zie Automatiseren van monitoring en managementinformatie).
In 2020 zal het team onderzoeken of(een deel van) de niet Wabo-gerelateerde juridische procedures kunnen worden uitgevoerd door de daarvoor verantwoordelijke clusters.
Na de organisatieverandering BAR 2020 bleek dat met name de juristen nog veel taken uitvoeren voor het cluster OOV. In 2020 is onderzocht of een andere verdeling van de werkzaamheden mogelijk is en zijn gesprekken gevoerd over eventuele overdracht van taken of een financiële compensatie. De gesprekken worden in 2021 voortgezet.
Deelname aan project-/werkgroepen rond de implementatie van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging.
Er is waar mogelijk deelgenomen aan projecten en werkgroepen rond de implementatie van de Omgevingswet. Vanwege het uitstel van de wet zijn deze werkzaamheden voornamelijk door de teamleider opgepakt. De praktische kennis en ervaring van de medewerkers zullen voornamelijk in de latere fases van de invoering een rol spelen.
Optimalisering inzet medewerkers met bouwkundige kennis.
Medewerkers met bouwkundige kennis en ervaring zijn schaars en moeilijk te werven. In 2020 is gestart met een onderzoek of een deel van de administratieve werkzaamheden die op dit moment door de Waboinspecteurs worden uitgevoerd, kan worden overgedragen aan een procesondersteuner of andere (administratieve) medewerkers binnen de organisatie. Hiervoor is een externe communicatieadviseur/coach ingeschakeld. Vanwege de uitbraak van Corona is dit proces echter niet afgerond.
Inzet tijdens integrale controles
In 2020 is een deel van de integrale controles vanwege de coronamaatregelen uitgesteld. Het onaangekondigd bezoeken van bedrijfspanden met multidisciplinaire handhavingsteams was gezien de situatie niet verantwoord.
19
4.3.
EVALUATIE TOEZICHT E N HANDHAVING
In deze paragraaf evalueren we de werkzaamheden m.b.t. toezicht en handhaving in relatie tot de aanwezige capaciteit. Het team bestaat uit Wabo-inspecteurs en juristen handhaving. De toezichthouders en de juridische medewerkers controleren of iedereen de regels naleeft. De formatie van de toezicht- en handhavingscapaciteit zag er in 2020 als volgt uit: Tabel 4: formatie toezicht- en handhavingscapaciteit
Formatie vergunningverlening Uren Ridderkerk Totaal Uren totaal WABO Ridderkerk Ridderkerk 2020 Teamleider 0,2 0,5 280 700 Wabo-inspecteurs
2,56
6,4
3584
8960
Juristen handhaving
1,36
3,4
1904
4760
Totaal
4,12
10,3
5768
14420
Vanwege de verwachte formatieve wijzigingen werd er in 2020 relatief veel gewerkt met ingehuurde toezichthouders. Ook niet alle vacatureruimte is direct in 2020 ingevuld door een gebrek aan geschikte kandidaten. De werkelijke beschikbare formatie lag daardoor voornamelijk in het begin van het jaar lager dan op papier. 4.4.
WABO-INSPECTEURS
De Wabo-inspecteurs zijn verantwoordelijk voor het controleren van verleende omgevingsvergunningen en het behandelen van Wabo gerelateerde meldingen. Zoals in de onderstaande grafiek zichtbaar wordt overstijgen de benodigde uren het aantal beschikbare uren licht. In Ridderkerk ligt het aantal beschikbare uren lager dan de uren die uiteindelijk nodig waren. Deze overstijging is opgevangen door dit jaar in verhouding meer uren te besteden aan werkzaamheden in Ridderkerk.
Werkzaamheden Wabo inspecteurs Beschikbare uren
Controle omgevingsvergunningen
Handhaving
1390 8960
850 3584
3444
3584
Beschikbare uren Ridderkerk
Benodigde uren Ridderkerk
Beschikbare uren Barendrecht
430 2580
1792
7688
110 1664
Benodigde Beschikbare Benodigde Beschikbare uren uren uren uren BAR Barendrecht Albrandswaard Albrandswaard
Benodigde uren BAR
Figuur 4: Werkzaamheden Wabo inspecteurs 2016-2020 20
Toezicht op bouwwerkzaamheden naar aanleiding van Omgevingsvergunningen In het handhavingsbeleidsplan is een urenverantwoording voor bouwtoezicht opgenomen. Het uitgangspunt van deze uren-verantwoording is dat iedere omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen volgens een vaste controlefrequentie wordt gecontroleerd. Met de beschikbare capaciteit in 2020 bleek dit echter net niet mogelijk. Risicovolle bouw- en sloopwerkzaamheden kregen op piekmomenten prioriteit boven andere werkzaamheden. In bijlage 3 zijn de werkzaamheden per categorie nader verklaard. Handhaving naar aanleiding van meldingen. Bijna elke dag komen er meldingen binnen die te maken kunnen hebben met Wabo of Bouwbesluit gerelateerde taken. Dit type meldingen wordt behandeld door de Wabo-inspecteurs. Zij doen vooronderzoek, bezoeken de locatie, stellen een proces-verbaal op en maken in het geval van een overtreding de constateringsbrief. Als een overtreding na deze eerste brief niet is opgeheven wordt de melding een juridische procedure en neemt een van de juristen de zaak in behandeling. Alle meldingen worden opgepakt en teruggekoppeld naar de melder, zolang deze niet anoniem is. In 2020 zijn er in totaal 139 meldingen behandeld. Dit zijn minder meldingen dan in 2019. In Ridderkerk is het aantal meldingen grofweg gelijk gebleven.
Het aantal uren dat de Wabo inspecteurs besteden aan een melding kan sterk verschillen en is zeer afhankelijk van de overtreding. Wij hebben in dit jaarverslag 10 uur aangehouden per melding. Tabel 5: Wabo-gerelateerde meldingen 2020 Wabo-gerelateerde meldingen 2020
Barendrecht
Albrandswaard
Ridderkerk
Totaal
aantal zaken
43
11
85
139
afgehandelde zaken
16
5
54
75
Type meldingen en prioritering Een groot deel van de meldingen betreft het bouwen zonder omgevingsvergunning. Vaak gaat het hierbij om zaken zoals bijgebouwen en dakopbouwen die eenvoudig gelegaliseerd of verwijderd kunnen worden. Een aanzienlijk deel van de meldingen betreft brand- en constructieveiligheid. Deze meldingen hebben de hoogste prioriteit. Afgelopen jaar ging het hier om panden in een (zeer) slechte staat die uiteindelijk gesloopt of gerenoveerd zijn op last van de gemeente. Onder deze categorieën vallen ook de compulsieve verzamelaars en vervuilde woningen. Deze meldingen worden opgepakt in nauwe samenwerking met het team Toegang en de VRR. In 2018 is hiervoor het convenant vervuilde woningen opgesteld. Onder het kopje overig vallen o.a. meldingen die na locatiebezoek niet in een van de andere categorieën pasten of voor een andere afdeling bleken te zijn, zoals bijvoorbeeld het illegaal bouwen en/of in gebruik nemen van gemeentegrond. Hieronder staat een overzicht van de verdeling van het type meldingen in categorieën. 21
Behandelde meldingen 2020 per categorie Ridderkerk Afwijken omgevingsvergunning; constructieve- en brandveiligheidseisen
4
Afwijken omgevingsvergunning; gebruikseisen en energie-eisen
2
Bouwen zonder omgevingsvergunning
35
Reclame zonder omgevingsvergunning
6
Constructie en brandveiligheid bestaande bouwwerken
1
Brandveiligheidsvoorschriften
1
Strijdig gebruik
4
Illegale sloop/asbest
2
Houtrook
1
Overig
29 0
5
10
15
20
25
30
35
40
Figuur 5: Behandelde meldingen per categorie 2020 Ridderkerk
Werkzaamheden Wabo-inspecteurs Het aantal verleende vergunningen is vanaf het voorjaar van 2020 fors toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Dit heeft ook invloed gehad op de werklast van de Wabo-inspecteurs, met name in het najaar. Het aantal beschikbare uren was net iets lager dan de benodigde uren. Waar nodig zijn prioriteiten gesteld. De inspecteurs plannen waar mogelijk hun controles in op basis van de planning van de uitvoerende partijen. Als er dubbele afspraken zijn worden controles overgenomen door andere inspecteurs of wordt er triage toegepast. Risicovolle werkzaamheden en werkzaamheden die op een later moment niet meer te controleren zijn worden als eerste opgepakt. In de loop van 2020 heeft er een aantal wijzigingen plaatsgevonden in het team. Er is afscheid genomen van een aantal ingehuurde medewerkers en er zijn nieuwe medewerkers geworven; 1 nieuwe vaste medewerkers en 1 starter via een detacheringsbureau. Hem bieden we de kans om na 1 jaar ‘flex’ de overstap te maken naar een vast dienstverband. Het aantal ingehuurde Waboinspecteurs blijft hoger dan de verwachte afname door de Wkb. Niet alle vacatureruimte is in 2020 direct ingevuld door een gebrek aan geschikte kandidaten. De nieuwe medewerkers moesten daarnaast worden ingewerkt. De werkelijke beschikbare formatie lag daardoor voornamelijk in het begin van het jaar lager dan op papier.
Corona Vrijwel alle medewerkers konden vanaf maart vanuit huis werken. Een uitzondering zijn de Waboinspecteurs. Zij voeren nog steeds locatiebezoeken uit om verleende vergunningen te contoleren en meldingen van burgers en bedrijven te behandelen. In maart en april zijn verschillende 22
controlemomenten uitgesteld of niet uitgevoerd. Coronamaatregelen werden op dat moment nog niet op alle bouwplaatsen serieus genomen. Ook bezoeken bij bewoners thuis in het kader van vergunningen en meldingen zijn waar mogelijk uitgesteld tot er meer duidelijkheid was over het virus. Ten slotte zijn ook de integrale controles uitgesteld. Onaangekondigd bij bedrijven langsgaan met grote multidisciplinaire teams was niet verantwoord.
4.5.
HANDHAVINGSJURISTEN
De handhavingsjuristen behandelen onder meer juridische procedures die te maken hebben met overtredingen in de bebouwde omgeving. Zij werken hierbij samen met de Wabo inspecteurs, de DCMR, VRR en het cluster OOV Hoewel de handhavingsjuristen organisatorisch geplaatst zijn binnen het team Wabo-toezicht en Juridische handhaving, is een aanzienlijk deel van de beschikbare tijd nodig ten dienste van de werkzaamheden die binnen teams Openbare Orde, APV en Boa’s worden uitgevoerd. Het betreft de handhaving van onder andere de Drank- en Horecawet, APV-vergunningen en Kinderopvang. De werkzaamheden op deze taakvelden zijn de afgelopen vijf jaar significant toegenomen. Wanneer er een overtreding is geconstateerd door de Wabo-toezichthouder wordt in eerste instantie geprobeerd om dit ter plekke op te lossen. Wanneer dit niet lukt wordt er gehandhaafd. Aan de hand van de constateringen van de toezichthouders voeren de handhavingsjuristen de volgende taken uit: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
opstellen voornemen besluit, zienswijzebehandeling, opstellen besluit, advisering college (portefeuillehouders overleg), invorderings-/kostenbeschikking (inclusief zienswijzebehandeling), behandeling bezwaar/beroep, opstellen beslissing op bezwaar (eventueel wederom advisering college), bewaken termijnen.
Tabel 5: Handhavingsprocedures 2020 Zaken 2020
Ridderkerk
Barendrecht
Albrandswaard
Bar breed
aantal procedures
90
100
31
221
afgehandelde procedures
71
76
26
173
In 2020 hebben de handhavingsjuristen 221 procedures in behandeling genomen. Ca. 100 procedures meer dan in 2019. Slechts 43% van deze procedures is Wabo of bouwbesluit gerelateerd. Een groot deel van de overige procedures (39%) is gerelateerd aan de Wet kinderopvang. In Ridderkerk zijn circa de helft van de procedures Wabo-gerelateerd, zoals onderstaand figuur laat zien. 23
Type handhavingsprocedures juristen 2020 Ridderkerk Wabo
46
Wet milieubeheer
11
DHW
1
APV
7
Noodverordening COVID-19 VRR (NV COVID-19)
1
Wet kinderopvang (Wko)
24 0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
Figuur 6: Type handhavingsprocedures juristen 2020 Ridderkerk
Bezwaar en beroep Op een deel van de door de handhavingsjuristen behandelde procedures hebben belanghebbenden gebruik gemaakt van de mogelijkheid om in bezwaar of beroep te gaan tegen een door het bevoegd gezag genomen besluit. Het aantal rechtsprocedures tegen een besluit voortkomend uit handhavingstrajecten is fors toegenomen in 2020, zoals tabel 7.1. laat zien. In 2019 ging dit in totaal om 7 bezwaarprocedures en 4 beroepszaken. In 2020 is dit toegenomen tot 19 bewaarprocedures en 5 beroepszaken. Een deel van de bezwaarprocedures is corona-gerelateerd. Tabel 7.1: Rechtsprocedures naar aanleiding van handhavingsprocedures 2020
Rechtsprocedures Beslissing n.a.v Handhaving Totaal Aantal Ingetrokken Ongegrond Gegrond Niet-ontvankelijk Lopend Bezwaar 19 1 1 1 2 14 Beroep Hoger beroep
5 0
0 0
2 0
0 0
0 0
3 0
In Ridderkerk is er geen sprake van een toename, zoals tabel 7.2. laat zien. Er is slechts 1 bezwaar aangetekend en 1 beroep. Beide zijn ongegrond verklaard. Tabel 7.2: Rechtsprocedures naar aanleiding van handhavingsprocedures 2020 Ridderkerk
Rechtsprocedures n.a.v Handhaving Ridderkerk
Beslissing Aantal
Ingetrokken Ongegrond
Gegrond Niet-ontvankelijk Lopend
Bezwaar
1
0
1
0
0
0
Beroep
1
0
1
0
0
0
Hoger beroep
0
0
0
0
0
0 24
Werkzaamheden juristen handhaving Er heeft in 2020 een aantal wijzigingen in de formatie plaatsgevonden. Een van de juristen is teamleider geworden. Daarnaast is afscheid genomen van een langdurig zieke collega. Een aantal collega’s is meer gaan werken. Ook is een nieuwe ingehuurde jurist onderdeel geworden van het team. Het team heeft hierdoor een grotere slagkracht. Dit was in 2020 ook hard nodig. Er zijn in 2020 meer juridische handhavingsdossiers, adviesaanvragen en bezwaar en beroepzaken behandeld. Voor een deel is deze toename te wijten aan de coronamaatregelen. Een aantal dossiers komt direct voort uit het niet naleven van coronamaatregelen op basis van de noodverordening. Ook indirect is een toename zichtbaar. In 2020 is het aantal procedures op basis van de Wet kinderopvang (Wko) ook fors toegenomen. Vanwege de coronamaatregelen is op deze locaties vaker en strenger gecontroleerd. Al met al blijft een toename zichtbaar van het aantal niet Wabo-gerelateerde zaken. Op dit moment is meer dan de helft van de procedures die de juristen van het team Wabo-toezicht en Juridische handhaving behandelen niet Wabo gerelateerd. 4.6.
INTEGRAAL TOEZICHT HANDHAVINGSPARTNERS
De Wabo verplicht het college het toezicht af te stemmen met andere betrokken handhavingspartners. Bij het afstemmen van toezicht gaat het om wanneer, wat en waar er gecontroleerd moet worden. Het college hanteert voor de uitvoering van integrale controles twee modellen:
Controleren met elkaar: vooral in situaties die complexer zijn of een hogere bestuurlijke prioriteit hebben, zal vanuit bouw, milieu, (brand)veiligheid en andere beleidsvelden gezamenlijk een integrale controle worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld het toezicht op constructieve veiligheid en brandveiligheid Signaleren voor elkaar: de toezichthouder neemt tijdens de inspectie punten van andere beleidsvelden mee. Een toezichthouder milieu kan bijvoorbeeld in een buitengebied ook letten op situaties op het gebied van ruimtelijke ordening, bouwen etc.
Integrale controles bedrijventerreinen De afgelopen jaren is een aantal integrale bedrijfscontroles uitgevoerd met een groot aantal handhavingspartners, waaronder de VRR, DCMR, politie, douane en de de clusters OOV en ROW namens de gemeente. Er werd vanuit ROW gecontroleerd of er op basis van de Wabo en het Bouwbesluit overtredingen waren. Vanwege de coronamaatregelen zijn geplande integrale controles in 2020 niet doorgegaan. Vervuilde woningen De BAR organisatie wordt regelmatig geconfronteerd met gevallen van woningvervuiling waarbij overlast ontstaat naar de omgeving in de vorm van stank en/of ongedierte, brandgevaar en constructief gevaar. Vervuiling kan leiden tot overlast en kan een bedreiging vormen voor de gezondheid van de omwonenden. Aan ernstige vervuiling ligt als regel complexe meervoudige problematiek ten grondslag. De ervaring heeft geleerd dat een goede samenwerking en een
25
gezamenlijke inspanning is vereist om tot een bevredigende oplossing te komen met een lage kans op herhaling. In dit kader werken de teams Toegang, Wabo-toezicht en Juridische handhaving van de BARorganisatie samen met de afdeling veilig leven van de Veiligheidsregio Rijnmond. Hiervoor is het convenant woningvervuiling opgesteld. De deelname van Wabo-toezicht en Juridische handhaving is nodig vanwege de expertise op het gebied van constructieve veiligheid en de bevoegdheid om binnen te treden als een minnelijk traject geen vruchten afwerpt. Onderzoek breedplaatvloeren risicovolle gebouwen In 2020 is op verzoek van de minister van BZK een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van breedplaatvloeren in risicovolle gebouwen. Dit onderzoek is door de Wabo inspecteurs uitgevoerd in samenwerking met de VRR. Dit onderzoek is op moment van schrijven nog niet afgerond. Handhavingsoverleg In 2020 heeft er elke 6 weken een integraal handhavingsoverleg plaatsgevonden. Bij dit overleg zijn vertegenwoordigers van onze gemeente, de DCMR, de VRR en de politie aanwezig. Tijdens dit overleg worden de handhavingsprocessen besproken en wordt op bepaalde handhavingszaken inhoudelijk ingegaan. Van deze vergadering wordt een verslag gemaakt welk naderhand met de afgevaardigden wordt gedeeld. Vanaf maart 2020 hebben deze overleggen digitaal plaatsgevonden.
26