Zienswijze Ontwerpbegroting GGDrU 2027

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

12 mei 2026 José den Boer 53193 Dick Poortinga College van burgemeester en wethouders / Gemeenteraad Openbaar Zienswijze (Ontwerp)begroting GGDrU 2027

Voorstel <test> Het college besluit: 1. de raad voor te stellen de bijgevoegde zienswijze op de (Ontwerp)begroting GGDrU 2027 te versturen (zie bijlage 4). De belangrijkste onderwerpen zijn: overstap naar een nieuwe indexeringsmethodiek; periodieke rapportages en duidelijkheid over de kosten van de transformatie-opdracht. 2. de raad voor te stellen de verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan de GGDrU in 2027 met € 13.960 te dekken uit het reguliere budget voor publieke gezondheid. De gemeenteraad besluit: 3. de bijgevoegde zienswijze op de Ontwerpbegroting GGD regio Utrecht 2027 in te dienen; 4. de financiële consequenties te verwerken via de Perspectiefnota 2027. <Test> Inleiding De GGD regio Utrecht (hierna: GGDrU) heeft op 9 april 2026 de (ontwerp)begroting GGDrU 2027 verzonden naar de gemeenteraden. Zie bijlage 1 voor de aanbiedingsbrief en bijlage 2 voor de ontwerpbegroting. Gemeenten kunnen een zienswijze (wensen, bedenkingen, aandachtspunten) indienen op de ontwerpbegroting. Het Algemeen Bestuur van de GGDrU (AB) stelt op 1 juli 2026 de ontwerpbegroting GGDrU 2027 vast en neemt hierin de zienswijzen van de gemeenten mee. De GGDrU ontvangt de zienswijzen graag uiterlijk 30 juni 2026. Op 25 maart 2026 heeft de GGDrU de Kaderbrief GGDrU 2027 vastgesteld. In 2026 hebben alle 26 raden in de regio Utrecht een zienswijze op de Kaderbrief GGDrU 2027 ingediend.

Zie bijlage 3 voor het samenvattend overzicht inclusief bestuurlijke reactie. Bij het vaststellen van de Kaderbrief 2027 heeft het AB de zienswijzen van de gemeenten meegenomen. De begroting 2027 bouwt voort op de Kaderbrief. In de begroting staat wat de GGDrU gaat doen om de ambities te realiseren en wat het gaat kosten. De begroting is ingedeeld in 4 thema’s: Kansrijk Opgroeien; gezonde & veilige leefomgeving; langer gezond zelfstandig; een vitale en wendbare organisatie. Kaders De raad kan een zienswijze op de ontwerpbegroting GGDrU 2027 geven op grond van artikel 44 lid 6 van de gemeenschappelijke regeling GGDrU. Beoogd doel Het uiteindelijke doel is om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en bevorderen binnen de daarvoor beschikbare middelen. 1

Argumenten 1.1 De GGDrU wil overstappen naar de indexeringsmethodiek van het Gemeentefonds vanaf 2028 In de zienswijze op de Kaderbrief GGDrU 2027 hebben we de GGDrU gevraagd de indexeringsmethodiek van het Gemeentefonds voor de Kaderbrief GGDrU 2027 / Begroting GGDrU 2027 te hanteren. Door alle Utrechtse gemeenten is deze indexeringsmethodiek omarmd. De GGDrU wil het jaar 2026 gebruiken om de impact hiervan te onderzoeken en een besluit te nemen om per 2028 over te stappen. We vinden het belangrijk dat dit proces zorgvuldig en in samenspraak met gemeenten verloopt en dat eventuele verschillen in indexatie tijdig inzichtelijk worden gemaakt. 1.2 De GGDrU is zich bewust van de financiële situatie van gemeenten We hebben bij eerdere kaderbrieven, begrotingen en begrotingswijzigingen van de GGDrU erop gewezen dat de financiële ontwikkelingen voor gemeenten onduidelijk zijn en reden geven tot zorg. Hierop heeft de GGDrU ook al bestuurlijk gereageerd. De GGDrU is zich bewust van de lastige financiële situatie van gemeenten. De afgelopen periode heeft GGDrU intensief het bestuurlijke gesprek daarover gevoerd en zal dit blijven doen. Indien er zich mogelijkheden voordoen voor structurele besparingsmogelijkheden zal de GGDrU gemeenten hierover informeren.

1.3 Er is structurele financiering voor pandemische paraatheid door de rijksoverheid toegezegd De raad heeft de GGDrU gevraagd expliciet aandacht te besteden aan de pandemische paraatheid. Ook heeft de raad de GGDrU verzocht om de zorgen omtrent de pandemische paraatheid vanaf 2028 en de daartoe behorende rijksgelden kenbaar te maken bij het Ministerie van VWS. We vinden het belangrijk dat deze taken ook op de lange termijn adequaat worden bekostigd en dat eventuele financiële risico’s niet bij gemeenten worden neergelegd. De GGDrU deelde deze zorg en heeft lobby gevoerd richting het Rijk voor structurele borging. De huidige (tijdelijke) middelen lopen tot en met 2028. Inmiddels heeft het kabinet in maart 2026 per 1-1-2029 structureel middelen toegezegd voor pandemische paraatheid. De GGDrU heeft hiermee in de meerjarenraming 2027-2030 nog geen rekening gehouden, omdat de financiële bedragen nog niet bekend zijn. Deze worden verwerkt in de begrotingswijziging 2027-1 en in de begroting 2028 en verder. 2.1 De bijdrage van gemeente Rhenen aan de GGDrU stijgt met € 13.960 in 2027 De totale bijdrage van de gemeente Rhenen aan de GGDrU bestaat in 2027 uit basistaken, collectieve taken en lokaal maatwerk. De bijdrage stijgt van € 1.021.825 in 2026 naar € 1.035.785 in 2027. Dit is een toename met € 13.960 (ofwel 1,37%).

De belangrijkste oorzaken zijn: inwoner- en kindbijdrage € +9.460; forensische zorg en toezicht kinderopvang: € +1.035; verschuiving van individueel naar collectief maatwerk: € +16.005; bezuiniging op het lokaal maatwerk: € -12.540.

De stijging van € 16.005 in 2027 voor het collectief maatwerk komt niet door nieuw beleid of uitbreiding van taken. Het betreft een begrotingstechnische aanpassing die geldt voor alle 26 deelnemende gemeenten aan de GGDrU. Het gaat erom dat het AB van de GGDrU in 2025 heeft besloten om Stevig Ouderschap, Lokaal Onderzoek en THZ-advisering bij publieksevenementen te collectiviseren per 2027. Voorheen kochten gemeenten deze individueel in via de jaarlijkse samenwerkingsovereenkomst lokaal maatwerk. Deze diensten kopen gemeenten vanaf 2027 samen in als collectief maatwerk. Elke gemeente levert een evenredige bijdrage op basis van het aantal inwoners en/of kinderen.

2

Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 De maatwerkafspraken voor 2027 zijn nog niet volledig verwerkt in het overzicht voor Rhenen Het onderdeel ‘Maatwerk’ van het gemeenteblad voor Rhenen (bijlage 2, pagina 66) geeft nog geen compleet beeld van de maatwerktaken in 2027. In de maatwerkovereenkomst spreken we af welke extra taken de GGDrU lokaal uitvoert naast de basistaken. Deze maatwerkovereenkomst sluiten we eind 2026 af voor 2027. In het overzicht voor Rhenen voor 2027 staan nog geen afspraken over de eventuele inkoop van MAZL. MAZL staat voor Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen. Het is een aanpak waarbij school, ouders en de jeugdarts van de GGDrU samenwerken om langdurig ziekteverzuim van leerlingen te voorkomen. Vanwege de bezuinigingen op het sociaal domein kopen we in gemeente Rhenen, Veenendaal en Renswoude vanaf 2026 minder MAZL-trajecten in bij de GGDrU. We zijn bezig met een onderzoek op de middelbare scholen naar de ervaringen met MAZL in de uitvoeringspraktijk. Op basis van de resultaten van dit onderzoek neemt het college een besluit over hoe verder met MAZL vanaf 2027.

1.2 Het risico bestaat dat de transformatieopdracht GGDrU 2030 op termijn alsnog zal leiden tot hogere lasten voor gemeenten De GGDrU heeft de bestuurlijke opdracht om de GGDrU toekomstbestendig te maken door haar dienstverlening te vernieuwen, passend bij maatschappelijke opgaven en binnen strakke financiële kaders. De verkenningsfase is afgerond. In 2027 vindt verdere uitvoering plaats. Tegelijkertijd is er nog geen definitief besluit genomen over de vervolgfase en de structurele financiële consequenties. We vinden het belangrijk dat gemeenten goed inzicht krijgen in zowel de inhoudelijke voortgang als de financiële impact. Daarom vragen we om periodieke rapportages en een heldere duiding van de structurele kosten voor gemeenten. Verder vragen we aandacht voor de verdeling van kosten en baten in relatie tot de transformatieopdracht. De investeringen liggen in belangrijke mate bij gemeenten, terwijl de maatschappelijke baten deels bij andere partijen, zoals zorgverzekeraars, neerslaan. We vinden het wenselijk dat hierover afspraken worden gemaakt, zodat sprake is van een evenwichtige verdeling. Tot slot achten we het van belang dat de voortgang en effecten van de genoemde ontwikkelingen goed worden gemonitord. We vragen daarom om duidelijke indicatoren en evaluatiemomenten, zodat tijdig kan worden bijgestuurd indien dat nodig blijkt.

Aanvullende financiële notities Op pagina 24 t/m 26 van de ontwerpbegroting staan de belangrijkste factoren die van invloed zijn op de gemeentelijke bijdrage aan de GGDrU. Het gaat om loon- en prijsindexatie, volumemutatie, collectivisering van het maatwerk en bezuinigingen op het lokaal maatwerk. De inwonerbijdrage stijgt van € 8,59 per inwoner in 2026 naar € 8,77 in 2027. De kindbijdrage stijgt van € 173,38 per kind in 2026 naar € 177,06 in 2027. Bijdrage Collectieve Lokaal Basistaken Incidentele Totale Rhenen taken maatwerk (A-taken) bijdrage bijdrage (begroting) (B-taken) (C-taken) 2027 225.090 795.465 15.230 0 1.035.785 2026 213.565 740.705 67.555 0 1.021.825 2025 198.395 723.895 65.840 0 988.130 2024 176.145 674.625 59.205 2.960 912.935 Vervolg • Na het raadsbesluit op 9 juni 2026 dienen we de zienswijze in bij de GGDrU. • Het AB GGDrU stelt op 1 juli 2026 de (Ontwerp)begroting GGDrU 2027 vast en neemt hierin de zienswijzen mee. Als het AB instemt met de Ontwerpbegroting GGDrU 2027 dan zijn de gemeenten verplicht hun deel in de kosten bij te dragen. • In de Perspectiefnota en Begroting 2027 nemen we de hogere kosten voor de gemeentelijke bijdrage aan de GGDrU in 2027 mee.

3

Monitoring of evaluatie Niet van toepassing Participatie Niet van toepassing Communicatie Zie vervolgstappen Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting GGDrU 2027 Bijlage 2: Ontwerpbegroting GGDrU 2027 Bijlage 3: Samenvattend overzicht zienswijzen Kaderbrief GGDrU 2027 Bijlage 4: Concept zienswijze van de raad op Ontwerpbegroting GGDrU 2027 Bijlage 5: Raadsbesluit zienswijze op Ontwerpbegroting GGDrU 2027

4