Wat gedachten naar aanleiding van de afgelopen commissievergadering

Als geïnteresseerde ouderen hebben wij de discussie in de commissie samenleving gevolgd. Met name ging onze interesse uit naar het agendapunt ‘integraal ouderenbeleid”. Positief was dat alle raadsfracties van mening zijn dat er een vorm van ouderenbeleid moet komen. Echter op geen enkele wijze werd duidelijk hoe dit dan handen en voeten moet krijgen en op welke termijn een dergelijk beleid ingevoerd moet zijn. Dit laatste was dan ook teleurstellend. Duidelijk was in ieder geval dat de meerderheid vond dat er geen doelgroepenbeleid moet komen. Jammer was dat hiervoor geen enkele argumentatie werd gegeven. Hoe zou je beleid gericht op ouderen dan moeten noemen? Uiteraard kan het wel onderdeel uitmaken van een integraal beleid gericht op alle inwoners maar voor ouderen zal je toch specifieke beleidsinstrumenten moeten benoemen. Ouderenbeleid richt zich op diverse thema’s. Wij noemen er een vijftal die volgens ons van groot belang zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

Wonen en zorg Veiligheid Mobiliteit Meedoen, maatschappelijke ondersteuning en gezondheidszorg Communicatie

Ad. 1

Wonen en zorg

Met het project Wonen en Zorg 2040, onderdeel van de Krachtig Verbindende Toekomstvisie Utrecht van de IVVU, is men al meer dan een jaar op regionaal niveau bezig. Dit project is in 2022 van start gegaan. Waarschijnlijk is dit een uitvloeisel naar aanleiding van de brief van minister Helder aan de Tweede Kamer, gedateerd 4 juli 2022. In de nieuwsbrief van november 2022 van de IVVU, staat o.a. de volgende passage: ‘In 2040 is het aantal 75-plussers in de gemeente Rhenen gestegen van 2.000 naar 3.500. (Een stijging van nota bene 75%!!, dit is een eigen toevoeging) Een deel van hen zal zich thuis kunnen redden, een ander deel heeft meer of minder intensieve (thuis)zorg nodig. Zonder aanvullend beleid komt Rhenen in 2040 zo’n 185 verpleegplekken tekort. In Rhenen heeft dat geresulteerd in een conceptakkoord waarin de gemeente, woningcorporaties en zorgorganisaties de handen ineen hebben geslagen en wonen en zorg samen gaan aanpakken’. Wij vragen ons af wanneer wordt dit conceptakkoord omgezet in een definitief akkoord? En op welke wijze wordt dit akkoord in beleid omgezet? Voor ons was het bijzonder dat het hiervoor bedoelde conceptakkoord noch door de commissieleden noch door de verantwoordelijke wethouder werd benoemd. Of ……. kent u het conceptakkoord niet? Wat in dit verband ook opvallend is dat er bijvoorbeeld niet met de politie gesproken is over dit onderwerp.

Credo in Nederland is dat ouderen steeds langer zelfstandig thuis moeten blijven wonen. Ouderen, zeker als ze op hoge leeftijd zijn, zijn kwetsbaar voor invloeden van buitenaf. Ad. 2. Veiligheid Langer thuis wonen zoals de rijksoverheid dat promoot leidt ertoe dat er extra aandacht besteed moet worden aan veiligheid. In verpleeghuizen speelt dit waarschijnlijk ook wel maar op een heel ander niveau. Ouderen die verplicht zelfstandig thuis wonen kunnen makkelijk het doelwit van criminelen worden. Daarom is het noodzakelijk niet alleen met gemeente, zorgverleners en wooncorporaties tot afspraken te komen maar ook de politie lijkt ons een rol te hebben in de vraag hoe kan de veiligheid bij langer thuis wonen worden gegarandeerd. Ad. 3. Mobiliteit Naar mate de leeftijd vordert is de kans op minder mobiel worden groot. Vooral als er maar een klein of in het geheel geen sociaal netwerk is voor betrokkenen kan dit een flink probleem op gaan leveren.

Vooral bij zaken als artsen bezoek, boodschappen etc. maar ook door eenzaamheid kan dit een flink probleem opleveren. Hoe gaat de gemeente hier invulling aangeven en met wie? Ad. 4. Meedoen, maatschappelijke ondersteuning en gezondheidszorg Bij de commissiestukken voor de vergadering van 21 februari was op het laatste moment een document toegevoegd getiteld: ‘Nota inventarisatie ouderen in de gemeente Rhenen’. Die titel dekte de lading echter niet. Als onderlegger was er een inventarisatie bijgevoegd waarin is weergegeven wat de gemeente Rhenen voor haar ouderen doet. Kortweg komt de inventarisatie erop neer dat ouderen (maar niet alleen ouderen) van een aantal zaken in Rhenen gebruik kunnen maken. Maar dat is natuurlijk geen ouderenbeleid. Daar komt nog bij dat de inventarisatie inmiddels meer dan 2,5 jaar geleden heeft plaatsgevonden en een aantal zaken in die inventarisatie genoemd ook niet meer kloppen. Met bijstelling van deze inventarisatie heb je in ieder geval geen ouderenbeleid ontwikkeld.

Ad. 5 Communicatie Voor ouderen is van belang dat er goed gecommuniceerd wordt vanuit de instellingen, waaronder de gemeente, die zich bezighouden met de uitvoering van beleid, waaronder ouderenbeleid. Veelal wordt er van alles digitaal gecommuniceerd. Dat betekent dat ouderen maar mogelijk ook andere groepen zaken missen. Goede voorbeelden hiervan zijn de energietoeslag, noodfondsenergie, diverse toeslagen. Hierdoor laten veelal ouderen veel mogelijkheden onbenut om hun financiële positie wat te verbeteren. Zo moeten energietoeslag en een bijdrage uit het noodfonds energie via een te downloaden app worden aangevraagd. Er is nog een grote groep ouderen die geen idee heeft waar dit over gaat. Gelukkig is er in Rhenen dan nog een formulierenbrigade, maar ook daar maakt niet iedereen gebruik van of weet het niet. Algemeen Duidelijk is dat de rijksoverheid het thema Wonen en Zorg erg belangrijk vindt, zie hiertoe de brief van minister Helder (Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO)) van 4 juli 2022 aan de leden van de Tweede Kamer. In deze brief is de urgentie om aan de slag te gaan duidelijk. Mogelijk staat u als commissie en gemeenteraad op het standpunt dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen maar dan loop de gemeente het risico dat het formuleren en uitvoeren van een beleid van rijkswege wordt opgelegd.

Advies: Gemeenteraad en college wees nou eens duidelijk en ga aan de slag met een ouderenbeleid en geef in een tijdsplanning aan wanneer dat beleid gereed is zodat er ook een uitvoeringsprogramma aan gekoppeld kan worden.