Vrijwilligersondersteuningsbeleid gemeente Rhenen 2022-2025

Vrijwilligersondersteuningsbeleid Gemeente Rhenen 2022-2025

Vrijwilliger zijn Is vrijwillig Maar niet vrijblijvend Is verbonden Maar niet gebonden Is onbetaalbaar Maar niet te koop Is positief denken Is positief doen

Inhoud Hoofdstuk 1:

Inleiding ..................................................................................................... 3

1.1

Aanleiding............................................................................................................. 3

1.2

Ambitie ................................................................................................................ 3

1.3

Proces .................................................................................................................. 3

1.4

Hoe verder? .......................................................................................................... 4

Hoofdstuk 2:

Over vrijwilligers ......................................................................................... 5

2.1

Motieven van vrijwilligers........................................................................................ 5

2.2

Diverse groepen vrijwilligers ................................................................................... 5

2.3

In Rhenen ............................................................................................................. 5

2.4

Visie op vrijwilligersondersteuning ........................................................................... 6

Hoofdstuk 3:

Continueren van vrijwilligersorganisaties ........................................................ 7

3.1

Continueren .......................................................................................................... 7

3.2

Wat is er al? .......................................................................................................... 7

3.3

Welke dromen en verlangens zijn er? ....................................................................... 8

3.4

Hoe organiseren? ................................................................................................... 9

Hoofdstuk 4:

Stimuleren van vrijwilligersorganisaties ......................................................... 10

4.1

Stimuleren ........................................................................................................... 10

4.2

Wat is er al? ......................................................................................................... 10

4.3

Welke dromen en verlangens zijn er? ...................................................................... 11

4.4

Hoe organiseren? .................................................................................................. 12

Hoofdstuk 5:

Samenwerken met vrijwilligersorganisaties .................................................... 13

5.1

Samenwerken ...................................................................................................... 13

5.2

Wat is er al?......................................................................................................... 13

5.3

Welke dromen en verlangens zijn er? ...................................................................... 14

5.4

Hoe organiseren? .................................................................................................. 14

Bijlage 1 Deelnemers werkgroep en interviews....................................................................... 15 Bijlage 2 Vragen aan vrijwilligersorganisaties over behoeften aan ondersteuning ........................ 16

Hoofdstuk 1: Inleiding 1.1

Aanleiding

De vraag naar vrijwilligers neemt toe Mensen die vrijwilligerswerk doen willen graag iets betekenen voor een ander, hun dorp/stad of de samenleving. Vrijwilligers zijn werkzaam op diverse gebieden, zoals binnen sportverenigingen, culturele organisaties of organisaties op het gebied van zorg & welzijn. Vrijwilligers zijn onmisbaar voor de samenleving. Ze dragen bij aan de sociale infrastructuur in wijken, buurten, dorpen en steden. Veel verenigingen drijven op de inzet van vrijwilligers. De vraag naar vrijwilligers neemt toe. Maar het is vaak lastig om geschikte nieuwe vrijwilligers te vinden. Binnen een kleine gemeente komt het dikwijls op dezelfde personen neer: ‘als ze er niet zijn, dan zit je in elkaars vijver te vissen’. Naast het vinden van nieuwe vrijwilligers kan ook het behouden van vrijwilligers een uitdaging zijn.

1.2

Ambitie

Voldoende vrijwilligers en vrijwilligers voelen zich gesteund en gewaardeerd Gemeente Rhenen had tot nu toe nog geen visiedocument of beleidsnota over vrijwilligersondersteuning. We ondersteunen en waarderen wel vrijwilligers(organisaties), maar we kunnen de uitvoeringspraktijk niet toetsen aan een vastgesteld plan. Met het vrijwilligersondersteuningsbeleid willen we bereiken dat er in Rhenen voldoende vrijwilligers zijn en dat zij zich gesteund en gewaardeerd voelen. Dit is ook als beleidsdoel opgenomen in het Bestuursprogramma 2018-2022.

1.3

Proces

Projectvoorstel vrijwilligersondersteuningsbeleid In 2021 is een werkgroep vrijwilligersondersteuningsbeleid opgericht. Deze werkgroep heeft een projectvoorstel geschreven. De werkgroep bestaat uit vrijwilligers, professionals en beleidsmedewerkers betrokken bij vrijwilligersondersteuning (zie bijlage 1). Belangrijke thema’s: continueren, stimuleren en samenwerken Volgens de werkgroep zijn de volgende thema’s belangrijk zijn voor het vrijwilligersondersteuningsbeleid in Rhenen:  zichtbaar en vindbaar zijn, promotie, werven van nieuwe vrijwilligers, bieden van een steunpunt, zorgen dat essentiële voorzieningen behouden blijven (continueren);  deskundigheidsbevordering, waardering, verzekeringen, onkostenvergoeding (stimuleren);  samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties, samenwerking tussen de Gemeente en vrijwilligersorganisaties bij beleidsontwikkeling en in de uitvoeringspraktijk (samenwerken). In juni 2021 is het College akkoord gegaan met het projectvoorstel en de thema’s continueren, stimuleren en samenwerken.

In gesprek met vrijwilligersorganisaties Binnen de Gemeente Rhenen werken we vanuit de methode van waarderend vernieuwen. Dit gaat over samen verkennen wat al goed is en waar we op voort kunnen bouwen en samen vormgeven en samen doen. Na de zomer hebben we met de werkgroep nagedacht over verschillende participatievormen om het vrijwilligersbeleid te ontwikkelen. De doelgroep zijn in principe alle vrijwilligers(organisaties) in de gemeente Rhenen. Deze hebben we ingedeeld in 3 sectoren: sport, culturele organisaties en organisaties op het gebied van zorg & welzijn. Tot deze laatste categorie horen ook vrijwilligers op het gebied van leefbaarheid, zoals vrijwilligers die de groenvoorzieningen verzorgen. We realiseren ons dat er verschillen zijn tussen vrijwilligersorganisaties op het gebied van sport, cultuur en zorg & welzijn maar ook binnen een sector verschillen vrijwilligersorganisaties van elkaar. Gekozen is voor interviews / gesprekken in kleine groepen. Hiervoor hebben we een gestructureerde vragenlijst ontwikkeld, zie bijlage 2. Beleidsvoorstel De resultaten hebben we verwerkt in dit beleidsvoorstel. In de komende hoofdstukken leest u wat er al is in Rhenen, wat willen we behouden, rondom de thema’s continueren (hoofdstuk 2), stimuleren (hoofdstuk 3) en samenwerken (hoofdstuk 4).

Ook leest u welke dromen en verlangens zijn opgehaald in de interviews met een aantal vrijwilligersorganisaties. We sluiten ieder hoofdstuk af met activiteiten om deze wensen te realiseren.

1.4

Hoe verder?

Geen einde maar een begin Evaluatie van het beleid staat gepland voor eind 2025 voor de nieuwe periode 2026-2029. Het voorstel is om een paar keer per jaar de uitvoering van de actiepunten te monitoren en in het najaar opnieuw in gesprek te gaan met (vertegenwoordigers van) vrijwilligersorganisaties over wat we willen behouden en over dromen en verlangens voor het komende jaar. Zo creëren we een continue proces van plan, do, check en act (kwaliteitscyclus). Daarmee is dit document niet het einde maar meer een begin.

Hoofdstuk 2: Over vrijwilligers 2.1

Motieven van vrijwilligers

Vrijwilligers zijn niet allemaal gelijk. Ze hebben verschillende motieven, wensen en behoeften ten aanzien van vrijwilligerswerk. Voor veel mensen biedt vrijwilligerswerk de mogelijkheid zich nuttig te maken en betekenis te geven aan hun leven, door zich in te zetten voor anderen. Het biedt hen tevens de mogelijkheid om sociale contacten en werkervaring op te doen. Mensen benutten en ontplooien via vrijwilligerswerk hun talenten. Vrijwilligerswerk kan ook structuur in het leven van de vrijwilliger brengen. Vaak doen mensen vrijwilligerswerk vanwege een combinatie van deze motieven. In de toekomst wordt juist die combinatie belangrijker. Vrijwilligers zijn bereid zich in te zetten voor een ander, maar verwachten daar wel iets voor terug vanuit de organisatie. Ze kijken kritisch naar de manier waarop organisaties met vrijwilligers omgaan.

2.2

Diverse groepen vrijwilligers

Zorg Beter met Vrijwilligers (een project van Vilans in samenwerking met Movisie, V&VN, Agora, ActiZ en VGN) maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen de volgende groepen vrijwilligers binnen zorgorganisaties. “Reguliere vrijwilligers zijn vrijwilligers die vanuit hun intrinsieke motivatie op eigen initiatief vrijwilligerswerk doen. Binnen deze groep zijn er: o Traditionele vrijwilligers: dit zijn vooral vrouwen van 60/65 jaar en ouder die, nadat de kinderen de deur uitgaan, zorg blijven verlenen. Het zijn zeer toegewijde vrijwilligers. Ze onderhouden graag contact met andere vrijwilligers. Ze klagen niet over of tegen het management, maar wel onder elkaar en tegen de coördinator, zeker over alle veranderingen die zich voordoen. Het wordt hen vaak verweten dat ze niet mee (willen) gaan met veranderingen. Ze worden echter ook niet of nauwelijks voorbereid op veranderingen. o Kerkelijke vrijwilligers: deze groep is altijd in grote getale actief geweest in de zorg. Hun aantal neemt echter af. o Nieuwe, mondige vrijwilligers: dit zijn vrijwilligers die over het algemeen jonger zijn dan 60/65 jaar. Ze maken hun wensen kenbaar, geven signalen door en brengen ideeën naar voren. Ze verwachten dat de organisatie daar iets mee doet of er tenminste op reageert. o Jongere vrijwilligers: zijn op zoek naar zingevend vrijwilligerswerk.

Ze willen zich, naast hun betaalde baan, ook graag inzetten voor hun medemens. Dat doen ze vaak projectmatig, zonder zich aan een organisatie te binden. Ook doen jonge vrijwilligers vrijwilligerswerk voor hun cv. Geleide vrijwilligers zijn vrijwilligers die vanuit een bepaalde opdracht hun werkzaamheden uitvoeren, zoals maatschappelijke stages, re-integratie, sociale activering of taalstages. De manier van deelname en de voorwaarden wordt door anderen geïnitieerd en/of ingericht. Geleide vrijwilligers vragen soms om een andere aanpak en andere aandacht van de begeleiders”.

2.3

In Rhenen

120 verschillende vrijwilligersorganisaties Volgens de Trendrapportage Visie op Rhenen (2021) bieden zo’n 120 verschillende vrijwilligersorganisaties activiteiten en ondersteuning aan inwoners van onze gemeente. “Dat varieert van sportverenigingen, de bibliotheek Z-O-U-T, Buurtgarage en filmhuizen tot kerkelijke organisaties, een taalhuis en een lokale afdeling van De Zonnebloem.

Echter, bestuursfuncties bij sportverenigingen kunnen steeds moeizamer worden ingevuld. Mensen willen geen verantwoordelijk voor de langere termijn dragen. Ze willen liever kleine, kortdurende taken doen. Daarnaast is er binnen de sport een ontwikkeling richting een meer individuele, commerciële sportinvulling. Daarmee komt het ledenaantal en dus het potentiële aantal vrijwilligers onder druk. De coronacrisis heeft deze ontwikkeling versterkt. Doordat verenigingen moesten sluiten, werden mensen gedwongen zelf hun sportmomenten te organiseren. Technologie zoals virtuele coaches en trainingsapps heeft dit proces gefaciliteerd. Het aantal mensen dat individueel of in zelfgeorganiseerde groepen sport of beweegt, zal naar verwachting dan ook verder toenemen. Dat zal leiden tot een verder afnemend aantal (klassieke) verenigingen of tot toekomstbestendige verenigingen-nieuwe-stijl. Ook op het gebied van inclusiviteit wordt door maatschappelijke hulporganisaties in Rhenen het nodige gedaan. Denk aan taallessen voor nieuwkomers, het ontwikkelen van digitale vaardigheden voor autochtone laaggeletterden of hulp bij schuldenproblematiek. Nieuwkomers met een migratieachtergrond die zich melden bij de gemeente en inburgeringsplichtig zijn, worden doorverwezen naar het Taalhuis en naar het Netwerk voor Nieuwkomers. Kerken spelen nog altijd een belangrijke maatschappelijke rol in Rhenen.

Sommige kerken in Rhenen groeien ook nog steeds, ondanks de algemene trend van ontkerkelijking en ontkerstening”. 5.000 vrijwilligers Volgens de Monitor Volwassenen en Senioren van de GGD regio Utrecht telde gemeente Rhenen in 2020 11.477 inwoners in de leeftijdscategorie 18-64 jaar en 4.297 inwoners van 65 jaar en ouder. Het percentage mensen dat vrijwilligerswerk deed, bedroeg dat jaar respectievelijk 32.2% en 33.2%. Dit betekent dat in 2020 ruim 5.000 mensen van 18 jaar en ouder actief waren als vrijwilliger in Rhenen!

2.4

Visie op vrijwilligersondersteuning

De werkgroep vrijwilligersondersteuningsbeleid heeft in 2021 een visie geformuleerd. Hiermee is het College akkoord gegaan. Onze visie op vrijwilligersondersteuning is: Vrijwilligers ondersteunen activiteiten en inwoners (o.a. mensen in een kwetsbare positie) en brengen kleur aan in hun leven. De gemeente wil uitgaan van talenten en mogelijkheden van mensen en faciliteren dat mensen hun talenten inzetten in het vrijwilligerswerk. Vrijwilligers doen zelf wat ze willen en kunnen doen. Zij signaleren wat er speelt en vinden zelf oplossingen. Veel verenigingen worden ondersteund door een koepelorganisatie. De gemeente ondersteunt als de vrijwilligers of de koepelorganisatie het zelf niet kan.

We voegen hier aan toe: Het vrijwilligersondersteuningsbeleid is van toepassing op alle vrijwilligers die vrijwilligerswerk doen in Rhenen, Achterberg of Elst. Ze hoeven hiervoor niet in de gemeente Rhenen te wonen.

Hoofdstuk 3: Continueren van vrijwilligersorganisaties 3.1

Continueren

Continueren gaat over alle activiteiten die ervoor zorgen dat vrijwilligers zich blijven inzetten en over continuïteit van activiteiten. Hoe zorgen we ervoor dat essentiële taken van vrijwilligersorganisaties behouden blijven? Het gaat om:  zichtbaar en vindbaar zijn, promotie  werven van nieuwe vrijwilligers  bieden van een steunpunt

3.2

Wat is er al?

Zichtbaar en vindbaar zijn via Gemeentemagazine en handout communicatietips Communicatie met de buitenwereld is voor vrijwilligersorganisaties belangrijk. Ze kunnen laten zien dat hun organisatie bestaat, hun bekendheid vergroten en activiteiten promoten. Dit biedt kansen om vrijwilligers en doelgroepen te enthousiasmeren en aan de organisatie te binden. Vrijwilligersorganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor het bekendmaken van hun activiteiten. Met een handout Communicatietips helpt Gemeente Rhenen vrijwilligersorganisaties een stukje op weg om de communicatie inzichtelijk en duidelijk te maken. De meeste vrijwilligersorganisaties hebben een eigen website om activiteiten te promoten. Daarnaast kunnen vrijwilligersorganisaties persberichten verspreiden of bijvoorbeeld zelf gratis een nieuwsbericht plaatsen in Het Gemeentenieuws. Gemeente Rhenen plaatst incidenteel nieuwsberichten op haar eigen Gemeentepagina (de Gemeente heeft betaalde informatieruimte in de krant). Ieder jaar maakt Gemeente Rhenen een Gemeentemagazine met een overzicht van alle organisaties die in Rhenen actief zijn, waaronder vrijwilligersorganisaties. Het Gemeentemagazine is een informatiegids, zowel op papier als digitaal. De papieren versie “Bij ons in Rhenen” wordt huis aan huis verspreid. De digitale versie staat op de nieuwe website bij Overzicht organisaties in Rhenen.

Zie www.rhenen.smartmap.nl In de digitale informatiegids staan links naar de eigen websites van vrijwilligersorganisaties met informatie over activiteiten. Een vermelding in het Gemeentemagazine en een link naar de eigen website is voor vrijwilligersorganisaties gratis. Werven van vrijwilligers via vrijwilligersvacaturebank, Gemeentenieuws en magazine Inwoners die vrijwilligerswerk zoeken in Rhenen, Achterberg of Elst kunnen vacatures vinden in de digitale vrijwilligersvacaturebank. Deze heeft een regionaal bereik en wordt beheerd door Welzijn Rivierstroom. Gemeente Rhenen promoot de vrijwilligersvacaturebank in de huis-aan-huis-krant het Gemeentenieuws en op de nieuwe website. Vrijwilligersorganisaties kunnen vrijwilligers werven via persoonlijke contacten in het eigen netwerk en het plaatsen van vacatures in kranten, op de eigen website en Facebookpagina en in de vrijwilligersvacaturebank. Voor moeilijk vervulbare bestuursfuncties kunnen ze de Gemeente Rhenen vragen een oproep te plaatsen in het Gemeentenieuws en op social media. In 2022 brengen Welzijn Rivierstroom en Gemeente Rhenen eenmalig een Vrijwilligersmagazine uit. Doelen zijn: vrijwilligers in het zonnetje zetten, de verscheidenheid van het vrijwilligerswerk laten zien en andere inwoners interesseren voor vrijwilligerswerk. Het Vrijwilligersmagazine wordt huis aan huis verspreid in Rhenen, Achterberg en Elst.

Hierin komen ook de cultuurcoach en verenigingsadviseur sportverenigingen aan het woord over het vinden en binden van vrijwilligers.

Steunpunt voor sportverenigingen, culturele organisaties en zorg & welzijnsorganisaties Gemeente Rhenen financiert ook de inzet van een verenigingsondersteuner, cultuurcoach en coördinator vrijwilligerspunt. Alle sportverenigingen kunnen met vragen en zorgen een beroep doen op de verenigingsondersteuner van Sportservice Rhenen. De verenigingsondersteuner biedt advisering en procesbegeleiding op maat om de vitaliteit en maatschappelijke rol van beweeg- en sportaanbieders te vergroten. Vrijwilligersorganisaties in de sector kunst en cultuur kunnen een beroep doen op de cultuurcoach. Gemeente Rhenen verstrekt jaarlijks een budget aan het Cultuurplatform voor financiering van de cultuurcoach en het cultuurfonds. Culturele organisaties kunnen een beroep doen op financiële ondersteuning van projecten. Het Cultuurplatform biedt ook advies en ondersteuning bij vraagstukken van niet-financiële aard. Vrijwilligersorganisaties op het gebied van zorg & welzijn kunnen in de gemeente Rhenen over vraagstukken sparren met de coördinator Vrijwilligerspunt van Welzijn Rivierstroom. Het vrijwilligersknooppunt geeft informatie en biedt vrijwilligersorganisaties advies en trainingen over o.a. werven en behouden van vrijwilligers, helder schrijven en vrijwilligersmanagement.

3.3

Welke dromen en verlangens zijn er?

Van sportverenigingen:  Je wilt dat meer mensen het belang inzien van de vereniging. Ouders zijn wel aanwezig bij wedstrijden, wel betrokken bij hun eigen kind(eren), maar hebben minder binding met de club. De individualisering is toegenomen. Mensen gaan snel weer naar huis.  Eén vrijwilligersvacaturebank, een soort uitzendbureau voor vrijwilligers, zou mooi zijn. Elke maand gaan er mensen met pensioen.  Een trainer voor de allerjongste kinderen met een achterstand in de motorische ontwikkeling. Iemand met affiniteit met de doelgroep, de sport en die goed met jonge kinderen kan omgaan. Van culturele organisaties:  Vrijwilligers doen graag dingen die ze (in hun werk) hebben gemist. Maak de dingen leuk. Mensen zoeken gezelligheid, verbinding.  Eén centrale vacaturebank, waar je vacatures onder de aandacht kunt brengen, waar we vindbaar zijn als we vrijwilligers zoeken. Met in de titel ook het woord ‘vrijwilliger’. Ook een vrijwilligerspool voor afgebakende projecten, korte klussen. We kunnen profijt hebben van elkaars contacten.  Bij het werven van vrijwilligers blijft het 1 op 1 gesprek belangrijk. Aandacht voor de persoon met zijn/haar talenten, mogelijkheden en onmogelijkheden. Een gesprek is belangrijker dan click-call-face. Een coördinator die met mensen op zoek gaat naar wat ze willen en kunnen.

 Om vrijwilligers te werven is het belangrijk dat ze weten wat bijvoorbeeld het Stadsmuseum doet. Wat helpt is mensen uitnodigen om eens te komen proeven, een informatieavond organiseren of verhalen vertellen via de media.  Meer ruimte in de krant. Met een artikel op de Gemeentepagina bereik je veel mensen. (Voor een evenement van het Cuneragilde vond 85% van de deelnemers het via de krant, 12% via Facebook en 3% via Twitter).  Oproep voor vrijwilligers op het scherm in de hal van het Huis der Gemeente  Iemand die voor verschillende kleine verenigingen de website en Facebook kan bijhouden.

Van zorg & welzijnsorganisaties:  hulp bij het werven van nieuwe bestuursleden

    

informatie over regelingen, bijvoorbeeld de VOG informatie over welke organisatie bepaalde ondersteuning biedt organiseren van bijeenkomsten voor iedere vrijwilliger die iets doet voor vluchtelingen praktische ondersteuning bij PR, zoals schrijven van persberichten of promotie op social media gebruik maken van de Gemeentepagina of reclameruimte in maatschappelijke accommodaties

3.4

Hoe organiseren?

Activiteiten Wat Zichtbaar en vindbaar zijn, promotie Vrijwilligersmagazine Magazine maken en huis aan huis verspreiden Gemeentemagazine Optimaliseren online versie met o.a. links naar eigen websites Training Trainingen organiseren communicatie en PR communicatie & PR Werven van nieuwe vrijwilligers VrijwilligersPromoten vacaturebank Vacaturebank Promoten moeilijk vervulbare bestuursfuncties In gesprek gaan met mensen en begeleiden naar vrijwilligerswerk Evalueren effecten Filmpje in hal Gemeentehuis Proefavond organiseren

Informatie over vrijwilligerswerk Informeren over vrijwilligerswerk en meelopen in de praktijk

Podium geven

Ruimte in het Gemeentenieuws over vrijwilligerswerk

Bieden van een steunpunt Informatie Informeren over regelingen (VOG) en de sociale kaart Ondersteuning bij PR

Faciliteren van bijeenkomsten voor vrijwilligers van verschillende organisaties

Advies en training over bijv. schrijven van persberichten, bijhouden social media bijvoorbeeld voor iedere vrijwilliger die iets doet voor vluchtelingen

Wie

Wanneer gereed

Welzijn Rivierstroom Gemeente Rhenen

Q2 2022

Gemeente Rhenen ism Akse Media

Q2 2022

Welzijn Rivierstroom Gemeente Rhenen

op verzoek

Welzijn Rivierstroom Gemeente Rhenen Vrijwilligersorganisaties Gemeente Rhenen

4x per jaar vanaf Q2 2022 op verzoek

Welzijn Rivierstroom

doorlopend

Welzijn Rivierstroom Gemeente Rhenen Gemeente Rhenen

Q4 2022

Vrijwilligersorganisaties ism cultuurcoach, verenigingsondersteuner en coördinator vrijwilligerspunt Gemeente Rhenen ism cultuurcoach, verenigingsondersteuner en coördinator vrijwilligerspunt

1x per jaar

cultuurcoach, verenigingsondersteuner en coördinator vrijwilligerspunt coördinator vrijwilligerspunt

Q2 2022

cultuurcoach, verenigingsondersteuner en coördinator vrijwilligerspunt

1x per jaar

Q3 2022

4x per jaar vanaf Q2 2022

Q4 2022

Hoofdstuk 4: Stimuleren van vrijwilligersorganisaties 4.1

Stimuleren

Bij stimuleren gaat het om het mogelijk en aantrekkelijk maken van vrijwillige inzet, zoals:  deskundigheidsbevordering  waardering  verzekeringen  onkostenvergoeding

4.2

Wat is er al?

Deskundigheidsbevordering Het Vrijwilligersknooppunt biedt vrijwilligersorganisaties advies en trainingen over veiligheid, aansprakelijkheid en omgaan met mensen met een beperking. Gemeente Rhenen wil meer inzetten op collectieve deskundigheidsbevordering op verzoek/interesse van vrijwilligersorganisaties. Dit is maatwerk: het is belangrijk om samen met de vrijwilligersorganisaties te kijken wat zinvol is. Vrijwilligerswaardering jaarlijks in december Voorheen was er op de Nationale Dag van de Vrijwilliger (7 december) een feestelijke avond voor vrijwilligers. Maar de datum werd als lastig ervaren en er kwamen ‘slechts’ 200 vrijwilligers op af. Gemeente Rhenen wil graag meer vrijwilligers bereiken uit alle sectoren (zorg & welzijn, sport en cultuur). Aan het einde van het jaar kunnen nu alle inwoners in Rhenen, Achterberg en Elst een vrijwilliger aanmelden voor een kerstattentie van de Gemeente Rhenen. In december ontvangen die vrijwilligers die iets extra’s hebben betekend voor een ander, een kerstattentie en bedankkaartje van de Gemeente Rhenen. Gemeente Rhenen werkt hierbij samen met Welzijn Rivierstroom en lokale ondernemers. Vrijwilligers stellen deze kerstattentie zeer op prijs. “Het is niet alleen een feestelijke blijk van waardering, maar ook een contactmoment voor de coördinator, die de attentie persoonlijk komt afgeven”.

Verzekeringen voor iedereen die vrijwilligerswerk in de gemeente Rhenen doet Voor iedereen die vrijwilligerswerk in de gemeente Rhenen doet, heeft Gemeente Rhenen een aansprakelijkheid- en -ongevallenverzekering afgesloten. Deze verzekeringen bieden een zogeheten secundaire dekking. Vrijwilligers kunnen alleen een beroep doen op deze vrijwilligersverzekeringen als ze geen beroep kunnen doen op de eigen verzekeringen. Pilot onkostenvergoeding voor gastbeheerders Gemeente Rhenen is in 2021 een pilot gestart met een onkostenvergoeding voor gastbeheerders. Ze vervullen de rol van gastheer of – vrouw voor de locaties de Westpoort en Buurtgarage in Rhenen en mogelijk in de toekomst ook voor het Bestegoed in Elst. Voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kan de vergoeding stimuleren om een stap te zetten naar een vorm van werk. Het doel van de vergoeding is om deze vrijwilligers te stimuleren, waarderen en de werving van gastbeheerders te verbeteren. De gastbeheerders moeten aan criteria voldoen om in aanmerking te komen voor deze vergoeding. De vrijwilligers: o werken in opdracht van de Gemeente Rhenen o doorlopen een werving- en selectieprocedure bij de Gemeente Rhenen o werken op basis van een vrijwilligerscontract met de Gemeente Rhenen o zijn minimaal 4 uur en maximaal 24 uur per week beschikbaar o beschikken over bepaalde competenties die worden getoetst bij de start.

Gemeente Rhenen heeft afspraken gemaakt met Hulpmaatje Rhenen over subsidie van Schuldhulpmaatje, Jobhulpmaatje en het Noodfonds.

Regelingen binnen de eigen vrijwilligersorganisatie Binnen de vrijwilligersorganisaties is persoonlijke aandacht en waardering van vrijwilligers heel belangrijk. Veel organisaties doen iets voor hun vrijwilligers voor Kerst en/of Oud op Nieuw. Een paar voorbeelden van activiteiten op het gebied van deskundigheidsbevordering, waardering, onkostenvergoeding en verzekeringen zijn: Korfbalvereniging Arena vergoedt cursussen voor trainers en coaches en een opleiding voor scheidsrechter. Het Stadsmuseum betaalt vrijwilligers een kilometervergoeding. De organisatie heeft relatief veel vrijwilligers die niet in de gemeente Rhenen wonen, maar hier wel vrijwilligerswerk doen. Hulpmaatje Rhenen biedt een onkostenvergoeding van €35.- per jaar. Voor veel vrijwilligers is geld niet de motivatie. Voor andere is een extraatje heel welkom, omdat ze het zelf niet ruim hebben. Schuldhulpmaatjes en Jobhulpmaatjes krijgen trainingen aangeboden vanuit de landelijke koepels en regionale structuur. Voor vrijwilligers bij het Utrechts Landschap zijn er ook trainingen en lezingen op regionaal niveau. Het Taalhuis organiseert vrijwilligersbijeenkomsten om het teamgevoel te versterken. De bibliotheek waardeert haar vrijwilligers met o.a. een gratis lidmaatschap van de bibliotheek, een VVV-bon met de verjaardag, bloemen en een waardebon bij jubilea.

Alle vrijwilligers van de bibliotheek zijn ook uitgebreid verzekerd voor aansprakelijkheid en ongevallen.

4.3

Welke dromen en verlangens zijn er?

Van sportverenigingen:  Nu is het tussen sommige verenigingen nog te veel wij/zij. We kijken te weinig naar het gezamenlijk belang. Bij problematiek rondom accommodaties werken we wel samen. Maar met de ene club is meer binding (vertrouwen, bereidwilligheid) dan met de andere. Van culturele organisaties:  Laagdrempelige trainingen Digitale vaardigheden voor ouderen (70-plussers) die weinig ervaring met computers hebben (Word, Excel)  Klantvriendelijkheidstrainingen met laagdrempelige rollenspellen over het opvangen van problemen (Hoe omgaan met boze mensen?)  Regelmatig een vrijwilliger in het zonnetje zetten met aandacht en een presentje  Een pluim voor vrijwilligers waarbij ze kunnen kiezen uit bijvoorbeeld een museumkaart, theater of abonnement voor Ouwehands Dierenpark.  Over een verkiezing van vrijwilliger van het jaar zijn de meningen verdeeld. Het nadeel is dat je altijd mensen teleur stelt: ‘daar is een lintje voor’.  Telefoonnummer op de website van Gemeente Rhenen bij wie je moet zijn voor verzekeringen.  Duidelijkheid over de voorwaarden van de aansprakelijkheidsverzekering: wat is wel en wat is niet verzekerd door de Gemeente? Van zorg & welzijnsorganisaties:  Het zou mooi zijn als de gemeente Rhenen kan faciliteren met PR, bijvoorbeeld op de website of een vaste rubriek op de Gemeentepagina eens per maand, zoals het CJG.

 We zijn blij met de ruimtes die we mogen gebruiken in het Gemeentehuis, dat scheelt huurkosten. We hopen ook een plek te krijgen in het nieuwe MFG in Rhenen.

4.4

Hoe organiseren?

Activiteiten Wat Deskundigheidsbevordering Training Op verzoek/interesse communicatie van vrijwilligersorganisaties trainingen organiseren over communicatie Waardering Kerstpakket Waardering van vrijwilligers die iets extra’s betekenen voor een ander Pluim voor Eigen budget voor vrijwilligers vrijwilligersorganisaties voor waardering, criteria bepalen Verzekeringen Verzekeringen

Onkostenvergoeding Pilot vrijwilligersvergoeding Huur ruimten / accommodatiebeleid

Wie

Wanneer gereed

Gemeente Rhenen Welzijn Rivierstroom

op verzoek

Gemeente Rhenen Welzijn Rivierstroom

jaarlijks in december

Gemeente Rhenen ism cultuurcoach, verenigingsondersteuner en coördinator vrijwilligerspunt

jaarlijks in december

Voorwaarden checken, nagaan of verbeteringen wenselijk en haalbaar zijn en communiceren naar organisaties

Gemeente Rhenen

Q3 2022

Continueren voor gastbeheerders Kaders ontwikkelen voor welke vrijwilligersorganisaties we waarom en hoe faciliteren

Gemeente Rhenen

Q4 2022

Gemeente Rhenen

Q3 2022

Hoofdstuk 5: Samenwerken met vrijwilligersorganisaties 5.1

Samenwerken

Bij samenwerken gaat het om:  samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties  samenwerking gemeente – vrijwilligersorganisaties (beleid)  samenwerking gemeente – vrijwilligersorganisaties (uitvoering)

5.2

Wat is er al?

Samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties De samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties verschilt in de gemeente Rhenen. Sommige sportverenigingen werken wel samen, maar tussen andere is een wij/zij-cultuur. Een aantal culturele organisaties werkt samen rondom evenementen zoals de Cuneradag. In de sector zorg & welzijn hebben de Formulierenbrigade, Schuldhulpmaatje Rhenen, Jobhulpmaatje Rhenen, het Noodfonds en het Netwerk tegen Armoede de krachten gebundeld in de Stichting Hulpmaatje Rhenen. Hulpmaatje Rhenen werkt samen met o.a. het Taalhuis en het Netwerk voor Nieuwkomers. Samenwerking Gemeente – vrijwilligersorganisaties Op ambtelijk niveau zijn diverse beleidsadviseurs beschikbaar voor (vertegenwoordigers van) vrijwilligersorganisaties. De beleidsadviseurs sociaal domein hebben regelmatig overleg en werken samen met de verenigingsondersteuner, cultuurcoach en coördinator Vrijwilligerspunt. Gemeente Rhenen verstrekt ook de financiële middelen voor inzet van de verenigingsondersteuner, cultuurcoach en coördinator Vrijwilligerspunt. Op bestuurlijk niveau zijn de wethouders op verzoek van de vrijwilligersorganisaties ook beschikbaar voor overleg. Gemeente Rhenen neemt deel aan het Netwerk tegen Armoede, dat is opgericht door vrijwilligersorganisaties in Rhenen.

Voor de ontwikkeling van beleid rondom mensen met financiële problemen werkt Gemeente Rhenen samen met de Formulierenbrigade en Schuldhulpmaatje. Bovendien werkt het sociaal team in de uitvoeringspraktijk samen met vrijwilligersorganisaties om mensen te helpen hun leven weer op de rit te krijgen. Enkele vrijwilligersorganisaties, zoals het Utrechts Landschap met 600 vrijwilligers, werken vanwege de grootte van hun werkgebied samen met organisaties/personen op provinciaal niveau.

5.3

Welke dromen en verlangens zijn er?

Van sportverenigingen:  sportverenigingen kunnen zelf meer kijken naar het gezamenlijk belang ondanks de verschillen in cultuur. Nu is het tussen sommige verenigingen nog te veel wij/zij. Bij problematiek rondom accommodaties wordt wel samengewerkt. Maar met de ene club is meer binding (vertrouwen, bereidwilligheid) dan met de andere.  duidelijkheid over bij wie je waarvoor moet zijn binnen de Gemeente. Plaats dit bijvoorbeeld op de website.  meer bekendheid over regelingen voor ouders met een laag inkomen die een sportabonnement niet kunnen betalen (o.a. Cunerapas en het Jeugdfonds voor Sport en Cultuur).  meer kennisdeling tussen verenigingen die met dezelfde vragen bezig zijn (Hoe heb je het aangepakt? Hoe heb je dingen geregeld?). Van culturele organisaties:  Een gezamenlijk programma met een thema voor 1 jaar met diverse activiteiten georganiseerd door verschillende verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Met lezingen, films, voorstellingen en theater. Met oproepen aan vrijwilligers om je aan te sluiten bij een activiteit. Met veel PR en secretariële ondersteuning van de Gemeente.  Vrijwilligers willen graag ook vanuit hun talent ingezet worden; het maakt dus niet altijd uit of dat dan bij 1 organisatie is of meerdere organisaties. Eén persoon voor marktonderzoek/publieksonderzoek voor verschillende vrijwilligersorganisaties in Rhenen zou mooi zijn.

Van zorg & welzijnsorganisaties:  betrokkenheid bij de beleidsvoorbereiding van onderwerpen die voor deze organisaties van belang zijn.

5.4

Hoe organiseren?

Activiteiten Wat Wie samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties kennisdelen brainstormavond of cultuurcoach, training organiseren verenigingsondersteuner voor verschillende en coördinator vrijwilligersorganisaties vrijwilligerspunt ism met vergelijkbare Gemeente Rhenen problemen samenwerking gemeente – vrijwilligersorganisaties contactpersoon duidelijkheid over bij Gemeente Rhenen Gemeente wie je waarvoor moet zijn bekendheid duidelijkheid over waar Gemeente Rhenen ism minimaregelingen je terecht kunt als cultuurcoach, inwoners bijv. geen verenigingsondersteuner (sport)abonnement en coördinator kunnen betalen vrijwilligerspunt samenwerking bij betrokkenheid bij Gemeente Rhenen ism beleidsontwikkeling beleidsontwikkeling, vrijwilligersorganisaties uitvoering en evaluatie

Wanneer gereed Cultuur: Q1 Sport: Q2 Zorg & welzijn: Q3

Q2 2022 doorlopend

doorlopend

Bijlage 1 Deelnemers werkgroep en interviews Het vrijwilligersbeleid is tot stand gekomen in samenwerking met vrijwilligersorganisaties, professionals en beleidsadviseurs betrokken bij vrijwilligersondersteuning in Rhenen.

Werkgroep Vrijwilligersondersteuningsbeleid: José den Boer, Gemeente Rhenen Sharmila van de Broek, Gemeente Rhenen Eline van Berkum, Jobhulpmaatje Tjark Struif Bontkes, Formulierenbrigade Josje Doorenbosch, Gemeente Rhenen Carolien van Ginkel, werkplaats De Steiger Kitty van den Hoek, Welzijn Rivierstroom Wiebe Kets, Sportservice Rhenen Lea van Son, Gemeente Rhenen

Deelnemers aan interviews: Gert Jan van Burken, Sportservice Rhenen Chris Odijk, Rianne en Anouk, Korfbalvereniging Arena Esther Lammers, cultuurcoach Tom Leker, Cuneragilde Dick Schumer, Toneelvereniging Maike Woldring, Stadsmuseum Sarah Bauwens, Utrechts Landschap Kees Jochemsen, Hulpmaatje Rhenen Carla van Sluisdam, Netwerk voor Nieuwkomers Nicole Vijgeboom, Taalhuis Rhenen

Bijlage 2 Vragen aan vrijwilligersorganisaties over behoeften aan ondersteuning Gemeente Rhenen onderzoekt welke behoeften vrijwilligersorganisaties/verenigingen hebben aan ondersteuning. We gaan in gesprek met diverse organisaties voor cultuur, sport en zorg & welzijn. De resultaten gebruiken we om vrijwilligersbeleid te ontwikkelen. We vinden het belangrijk dat vrijwilligers zich gesteund en gewaardeerd voelen en dat er voldoende deskundige vrijwilligers zijn. Thema 1: CONTINUEREN 1. Werven van vrijwilligers a) Hoe komt u nu aan nieuwe vrijwilligers? Hoe komen ze bij uw organisatie terecht? b) Kunt u een mooie ervaring noemen met het vinden van vrijwilligers? Wat maakt dat u deze ervaring noemt? c) Heeft u wensen ten aanzien van het werven van vrijwilligers? d) Heeft u daarbij ondersteuning nodig? Wat en wie is nodig om de wensen te realiseren? 2. Promotie vrijwilligersorganisatie a) Hoe maakt u uw vrijwilligersorganisatie nu bekend? e) Kunt u een mooie ervaring noemen met promotie van uw organisatie? Wat maakt dat u deze ervaring noemt? b) Heeft u wensen om uw organisatie meer bekend te maken? c) Heeft u daarbij ondersteuning nodig? Wat en wie is nodig om de wensen te realiseren? 3.

Steunpunt a) Waar kunnen vrijwilligers van uw organisatie terecht als ze vragen of zorgen hebben? f) Kunt u een mooie ervaring noemen? Wat maakt dat u deze ervaring noemt? b) Heeft u wensen of verwachtingen rondom een steunpunt voor vrijwilligers in Rhenen? c) Wat en wie is nodig om die wensen te realiseren? Thema 2: STIMULEREN 4. Deskundigheidsbevordering a) Hoe kunnen uw vrijwilligers hun kennis en vaardigheden vergroten? b) Kunt u een mooi voorbeeld hiervan noemen? Wat maakt dat u dit voorbeeld noemt? c) Heeft u wensen ten aanzien van deskundigheidsbevordering van vrijwilligers? d) Wat en wie is nodig om die wensen te realiseren? 5. Waardering a) Ontvangen uw vrijwilligers een waardering of attentie? b) Kunt u iets vertellen over hoe dat is geregeld binnen uw organisatie? c) Heeft u wensen of verwachtingen ten aanzien van vrijwilligerswaardering? d) Wat en wie is nodig om die wensen of verwachtingen te realiseren? 6. Onkostenvergoeding a) Ontvangen uw vrijwilligers een vergoeding voor onkosten? b) Kunt u iets vertellen over hoe dat is geregeld binnen uw organisatie? c) Heeft u wensen of verwachtingen ten aanzien van vrijwilligersvergoeding? d) Wat en wie is volgens u nodig om die wensen of verwachtingen te realiseren? 7.

Verzekeringen a) Kunt u iets vertellen over hoe uw vrijwilligers verzekerd zijn? Hoe is dat geregeld? b) Welke ervaringen heeft u met verzekeringen voor vrijwilligers? c) Heeft u wensen of verwachtingen ten aanzien van verzekeringen voor vrijwilligers? d) Wat en wie is nodig om die wensen of verwachtingen te realiseren?

Thema 3: Samenwerken en afstemmen 8. Samenwerken met andere vrijwilligersorganisaties a) Werkt uw organisatie samen met andere vrijwilligersorganisaties? b) Zo ja, kunt u een mooie ervaring hiermee noemen? Wat maakte die ervaring mooi? c) Heeft u behoefte aan samenwerking met andere organisaties? Leg dit uit. d) Wat en wie is nodig om die samenwerking met andere organisaties te organiseren? 9. Samenwerking met de Gemeente Rhenen (beleid) a) Werkt uw organisatie samen met de Gemeente Rhenen bij het ontwikkelen van beleid? e) Kunt u een mooie ervaring hiermee noemen? Wat maakte die ervaring mooi? b) Wilt u (meer) meedenken bij beleidsontwikkeling? c) Wat en wie is nodig om die samenwerking met de Gemeente Rhenen te organiseren? 10. Samenwerking met de Gemeente Rhenen (uitvoering) a) Werkt uw organisatie samen met de Gemeente Rhenen bij het uitvoeren van beleid? b) Kunt u een mooie ervaring hiermee noemen? Wat maakte die ervaring mooi? c) Heeft u wensen of verwachtingen ten aanzien van samenwerking met de Gemeente? d) Wat en wie is nodig om die samenwerking met de Gemeente Rhenen te organiseren?

Ruimte voor opmerkingen

Hartelijk dank voor uw medewerking!