Verslag bijeenkomst 16 juni 2021 monumentencie (bij agendapunt 9 wordt commissie omgevingskwaliteit besproken)

Commissievergadering:

Monumentencommissie op 15 september 2021

Agendapunt:

2.

Document/Zaaknummer: Ambtenaar:

Ferrie Huwaë, Team Vergunningen en Handhaving

Onderwerp:

Verslag van de bijeenkomst van 16 juni 2021

Intern doorkiesnummer:

1645

Leden monumentencommissie: de heren R. Cassenaar (voorzitter), A.J.P.M. Maas, M. Boosten, P.S. van der Spuij en F. Huwaë (secretaris). Afwezig met kennisgeving: de heer P. van Deelen (vakantie). Bezoekers: mevrouw H. van der Poel en de heer M. van de Berg (insprekers agendapunt 7). -------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur en heet de leden van de commissie en de bezoekers welkom. Vanwege de insprekers wordt de agenda aangepast. 2. Kerkstraat 1 en 3, Nieuwe ontwikkelingen voormalige brandweerkazerne Mevrouw van der Poel geeft aan dat de integrale aanpak voor het hergebruiken van het rijksmonument met onder andere de duurzaamheidsmaatregelen, waaronder het toepassen van de zonnepanelen, waarde toevoegt aan het behoud van het rijksmonument. Voor de herbestemming wordt onder andere gebruikt gemaakt van de financiële mogelijkheden die het Nationaal Restauratiefonds en de Provincie Utrecht bieden. Voorwaarde is wel het toepassen van diverse duurzaamheidsmaatregelen. De heer Van de Berg (duurzaamheidsadviseur, op persoonlijk titel) ziet het verduurzamen van gebouwen in een breder perspectief, de klimaatverandering en wijst op het Akkoord van Parijs (klimaatakkoord) en de nationale doelen voor het terugdringen van broeikasgassen.

Het plaatsen van zonnepanelen voor duurzame elektriciteit heeft het meeste draagvlak. Los van de cultuurhistorische waarde van de Binnenstad is het plaatsen van de zonnepanelen op het gewenste dakvlak heel geschikt. Monumentencommissie: De RCE heeft voor zonnepanelen op rijksmonumenten zijn adviesbeleid aangepast. Het wel of niet zichtbaar zijn van zonnepanelen is niet langer een beslissend criterium, maar wel de mate waarin het beeld van het monument eventueel wordt verstoord. Voor rijksmonumenten in beschermde stads- en dorpsgezichten gelden specifieke uitgangspunten, zoals de impact op de omgeving en de zichtbaarheid vanuit het openbaar toegankelijk gebied. De mogelijkheden zijn beperkter. De RCE heeft hiervoor dan ook geen algemeen beleid. Diverse gemeenten hebben hun eigen criteria ontwikkeld. Onze gemeente heeft geen beleidsregels. Het mogelijke alternatief, panelen in een dakpan, dient verder uitgezocht te worden voor wat betreft kleur, vorm, type, uitvoering en opbrengst, een overweging waard. Over het gebruik, noodzaak en nut van duurzaamheidsmaatregelen stelt de commissie niet ter discussie. De commissie snapt de kostenoverwegingen. De commissie gaat niet over de kosten, maar over het monumentale karakter van de stad, de kwaliteit van het beschermd stadsgezicht. De commissie geeft advies aan het college, het college neemt het besluit.

Advies monumentencommissie: De commissie is nog steeds verheugd met de ontwikkelingen in de voormalige brandweerkazerne. De commissie adviseert het college echter geen medewerking te verlenen voor het toepassen van de zonnepanelen op deze locatie. De zonnepanelen op het dakvlak zijn te nadrukkelijk zichtbaar vanuit de openbare ruimte en tasten het rijksmonument en de omgeving (het beschermd stadsgezicht) als ensemble aan. 3. Verslag bijeenkomst 10 maart 2021 Er zijn geen op- en/of aanmerkingen. Het verslag wordt vastgesteld. 4. Voormalige Dorpsschool Rijksstraatweg 164 in Elst Ut, verzoek tot aanwijzing als gemeentelijk monument Het rapport “Bouwhistorisch onderzoek Rijksstraatweg 164 Elst (Rhenen), 10 februari 2021)” van MoNed is een mooi geschreven, leesbaar en overtuigend document. Door gebruik te maken van een gekwalificeerde organisatie heeft de gemeente een deugdelijk rapport ontvangen voor een goede besluitvorming. Het onderzoek biedt naast de bijzondere functie van het pand voor Elst Ut, voldoende redenen om het pand en dan met name het oorspronkelijk gebouw van 1902 met de uitbreiding van de linkervleugel in 1921 en de gymzaal te beschermen als gemeentelijk monument. De commissie vindt het jammer dat in het rapport de naam van de architect, D. Hoiting, niet is vermeld. Deze architect heeft veel werken gedaan in Rhenen, een vermelding waard.

Deze mededeling staat wel in het boek: ”Rhenen, geschiedenis en architectuur, Henk Deys en Fred Vogelzang”. Dit boek maakt deel uit van het Monumenten Inventarisatie Project in de Provincie Utrecht, op initiatief van de Stichting Publicaties Oud-Utrecht en de provincie Utrecht. De commissie wijst ook nog op de door de gemeente uitgevoerde enquête over de voormalige dorpsschool. Een deel van de Elster bevolking is voor het behoud van de oude dorpsschool. Advies monumentencommissie: De commissie adviseert het college om het oorspronkelijk gebouw van 1902 met de uitbreiding van de linkervleugel in 1921 en de gymzaal (zoals beschreven in het rapport op de bladzijden 66 en 67 aangegeven vermelde waardering “hoog monumentaal”, gemarkeerd in de kleur donkerblauw), aan te wijzen als gemeentelijk monument. De commissie vraagt ook aandacht voor het advies van de onderzoeker op bladzijde 68:”Geadviseerd wordt dan ook het pand in afwachting van verdere besluitvorming op zeer korte termijn wind- en waterdicht te maken”.

5. Herenstraat 36/Van Deventerstraat, realiseren 2-tal appartementen De commissie mist een duidelijk stedenbouwkundig beleid over de invulling en verbetering van de Van Deventerstraat met een dichte wand. De commissie vraagt zich ook af of deze ontwikkeling gewenst is? De situatie vraagt om een investering en een bredere oplossing vanuit het beschermd stadsgezicht, een leuk stadskarakter. De commissie vraagt zich ook af hoe het parkeren wordt opgelost? Advies monumentencommissie: De commissie vindt het bouwplan van onvoldoende kwaliteit. Deze ontwikkeling voegt weinig toe aan de omgeving. Een verbetering van de situatie vanuit het beschermd stadsgezicht is wenselijk. Een aanpassing van het bouwplan is nodig. De commissie adviseert het college geen medewerking te verlenen. Richtlijnen en kaders voor de straatontwikkeling wordt gewenst.

6.

Utrechtsestraatweg

93,

bouwen

veranda/berging,

zonnescherm,

terras

en

keerwanden Het perceel Utrechtsestraatweg 93 ligt op een stuwwal. Het smeltwater destijds heeft gezorgd voor 3 smeltwaterdalen met diepe smeltwatergeulen in de omgeving: 1. Paardenveld; 2. De Tangh; 3. Stokweg. Het perceel heeft daarom de geografische waardering als aardkundig monument, maar heeft helaas geen bijzondere beschermende status om te kunnen behouden. Met het plaatsen van de damwanden worden de restanten van het smeltwaterdal op het perceel fors aangetast. De commissie is zeer verdrietig over de gerealiseerde bouwactiviteiten. Van oorsprong staat op het perceel een rijksmonument in een glooiend landschap. Met al deze bouwactiviteiten wordt de omgeving te niet gedaan. De bouwactiviteiten op/tegen/aan de stuwwal tasten het oorspronkelijk karakter van de historische omgeving aan. Voor de bouwactiviteiten is het bestemmingsplan echter leidend. Vanuit de cultuurhistorie zijn er daarom geen redenen om de bouwactiviteiten af te wijzen. Gewaakt moet worden dat het zonnescherm niet wordt uitgebreid tot een serre. Advies monumentencommissie: Om reden dat de gerealiseerde bouwactiviteiten het rijksmonument niet aantasten en relatief bescheiden in maat en uitstraling zijn, adviseert de commissie het college de aangevraagde omgevingsvergunning voor het legaliseren van deze bouwactiviteiten alsnog medewerking te verlenen.

De commissie verzoekt het college om de aanvrager wel te wijzen op de ongewenste aantasting van de aardkundige waarden en de omgevingskwaliteit door de bouwactiviteiten.

7.

Hofstraat 5, gevelwijzigingen bedrijfsgebouw

Advies monumentencommissie: De commissie is meer voorstander van het behoud van het metselwerk of pleisterwerk in een zachte tint. De commissie heeft bezwaar tegen de voorgestelde donkere kleur. Deze gevelwijziging tast de karakteristiek van het beschermd stadsgezicht aan. Het college wordt geadviseerd de gevelwijziging goed te keuren onder de voorwaarde dat een lichtere kleur wordt toegepast. Hiervoor dienen eerst monsters te worden overlegd en goedgekeurd.

8.

Archeologische onderzoeken in Rhenen en Elst Ut (Autoweg 3 in Rhenen, Bergweg 28 in Rhenen, Bosweg 19A in Elst Ut)

Advies monumentencommissie: De rapporten zijn conform de geldende richtlijnen opgesteld. De bevindingen van deze onderzoeken worden voor kennisgeving aangenomen.

9.

Rondvraag 

Digitaal overleg Commissie Ruimtelijke Kwaliteit nieuwe stijl: De omgevingswet is weer uitgesteld. Ingangsdatum nu: 1 juli 2022. De commissie vraagt zicht af hoe gaan we nu verder? Er is hierover nog geen terugkoppeling. Blijft de rol van de huidige commissie tot de gemeenteraadsverkiezingen in 2022? De commissie heeft ook vragen over de rol en de werkwijze van burgerleden binnen de nieuwe commissie. Het brainstormen over de nieuwe stijl viel de commissie tegen. De commissie heeft het gevoel dat het al een voldongen feit is.



Afscheid Sietse van der Spuij: Sietse geeft aan uit de commissie te treden. Dit is zijn laatste vergadering. De verschillende opvattingen over het beoordelen van monumentale panden in het beschermd stadsgezicht binnen de commissie en de toekomstige rol voor hem in de nieuwe commissie is hier debet aan. Hij heeft de vergaderingen altijd leuk gevonden, maar helaas is de situatie veranderd. De voorzitter bedankt Sietse voor zijn rol en inzet voor de

commissie. Met Sietse zijn de vergaderingen prettig veranderd. Sietse heeft kennis van zaken, als niet Rhenenaar geeft hij altijd objectieve goede adviseringen met de kern van de issue weer en zijn input is erg goed. De commissie blijft positieve herinneringen aan hem houden.

10. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21.15 uur. Vergaderdata 2021: 15 september en 1 december.