Vastgoedbeleid Rhenen
Tekst van het document
Efficiënt en effectief faciliteren vanuit goed eigenaarschap Vastgoedbeleid
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Inleiding ...................................................................................................................... 1 01.01
Aanleiding ...................................................................................................... 1
01.02
Leeswijzer ...................................................................................................... 2
Uitgangspunten: Kadernota ........................................................................................... 3 02.01
Afbakening ..................................................................................................... 3
02.02
Uitgangspunten ............................................................................................... 3
02.03
Besluitvorming en rollen ................................................................................... 3
02.04
Doelstellingen vastgoedmanagement ................................................................. 5
02.05
Risicomanagement .......................................................................................... 5
Faciliteren .................................................................................................................... 6 03.01
Vastgoed ........................................................................................................ 6
03.02
Vastgoedbeleid ................................................................................................ 6
03.03
Vraag en aanbod ............................................................................................. 6
Goed eigenaarschap ...................................................................................................... 7 04.01
Eigenaarsbeheer .............................................................................................. 7
04.02
Deelportefeuilles.............................................................................................. 7
04.03
Periodieke evaluatie ......................................................................................... 9
04.04
Aankoop ........................................................................................................ 10
04.05
Verkoop ........................................................................................................ 10
04.06
Verhuur ......................................................................................................... 11
04.07
Onderhoud .................................................................................................... 12
04.08
Financiën ....................................................................................................... 13
04.09
Duurzaamheid ................................................................................................ 14
Vastgoedmanagement .................................................................................................. 15 05.01
Professionaliseren ........................................................................................... 15
05.02
Vastgoedinformatiesysteem ............................................................................. 15
Uitvoeringsagenda ....................................................................................................... 16
Bijlagen ............................................................................................................................ 17 1. Definities (uit Kadernota) .......................................................................................... 17 2. Objectenlijst ............................................................................................................ 19
1.
Inleiding
Dit vastgoedbeleid heeft als doel om onze vastgoedportefeuille effectief en efficiënt te kunnen beheren en een goede invulling te kunnen geven aan onze eigenaarsrol. Wanneer wij het over vastgoed hebben, gaat het over gebouwen en niet over gronden. De afgelopen jaren kwamen vastgoed en het accommoderen van functies regelmatig aan de orde. In het begin was de vraag met name hoe we met vastgoed kunnen sturen op beleidsdoelen. Door de jaren heen zien we een verandering van perspectief: niet het vastgoed, maar de beleidsdoelen zijn leidend. Dat is nodig om de beweging te maken van beheren naar sturen. We vinden het belangrijk dat we het goede gesprek kunnen voeren en integere, transparante afwegingen kunnen maken voordat we besluiten nemen. Wij zijn op dit moment eigenaar van ruim 30 objecten. Dit bezit zetten we in als accommodaties voor beleidsondersteunende functies die de maatschappij dienen of behouden we vanuit strategisch oogpunt. Het vastgoed dat we bezitten is divers en ook de manier waarop wij omgaan met ons vastgoed is op dit moment divers: er zijn bijvoorbeeld verschillen in huurprijsberekeningen en er is weinig sturing op de vastgoedportefeuille.
Met voorliggend vastgoedbeleid brengen we samenhang aan, richten we ons vastgoedmanagement professioneel in en nemen we beter onze verantwoordelijkheden als eigenaar van ons vastgoed zodat we dit vastgoed zo doelgericht en doelmatig mogelijk in kunnen zetten voor het realiseren van beleidsdoelen. Inmiddels is er een aantal (beleids)documenten verschenen. Onderstaande figuur geeft weer hoe deze documenten en het vastgoed- en accommodatiebeleid zich tot elkaar verhouden:
Figuur 1: eerder verschenen documenten
01.01 Aanleiding Bij de gemeente Rhenen zijn vastgoed en accommodaties al langere tijd onder aandacht. In 2015 is gestart met onderzoek naar gemeentelijk vastgoed. Vanuit een bezuinigingsopgave was de wens om naar een slanke vastgoedportefeuille te werken door leegstand te beperken en vastgoed af te stoten. Dit gaf inzicht in de financiële kengetallen van de leegstaande gebouwen. Parallel aan dit proces werd een nieuwe visie op Welzijn opgesteld als gevolg van de decentralisatie van het Sociaal Domein. Hierin is bepaald dat de gemeente in de accommodatiebehoefte faciliteert. In samenspraak met maatschappelijke stakeholders is deze behoefte verkend. Tegelijkertijd kwamen er nieuwe huisvestingswensen uit de maatschappij vanuit Sport en Cultuur. Daarmee verschoof onze focus naar vastgoed als een middel om het realiseren van beleidsdoelen te faciliteren.
Vastgoedbeleid
1
In het Bestuursprogramma 2018-2022, als onderdeel van de bestuurlijke opgave: ‘Vitale samenleving sterker maken’, wordt de behoefte voor een integraal accommodatie- en een vastgoedbeleid aangegeven. Deze beleidsstukken gezamenlijk moeten structuur geven aan behandeling van huisvestingsvragen, transparantie en eenduidigheid in de eisen die we stellen aan onze accommodaties en de wijze waarop wij onze objecten beheren. De hoofdlijnen van deze gedachte zijn vastgelegd in de Kadernota Accommodatiebeleid en Vastgoedbeleid. Voordat het accommodatiebeleid ontwikkeld kon worden, was eerst een inhaalslag van onderliggend sectoraal beleid nodig. Samen met gebruikers, vrijwilligers en stakeholders is nagedacht over maatschappelijke doelen en de nodige accommodaties voor de beleidsvelden Sport, Cultuur en Welzijn. Dit heeft geleid tot nieuw beleid in maart 2019.
01.02 Leeswijzer Degene die de inhoud van de vastgestelde kadernota nog scherp op het netvlies heeft, mag hoofdstuk 2 overslaan. Dit hoofdstuk bevat een herhaling van de relevante onderdelen uit de kadernota die dienen als uitgangspunten voor voorliggend vastgoedbeleid. In hoofdstuk 3 beschrijven wij onze visie op vastgoed en vastgoedbeleid. Daaropvolgend komt in hoofdstuk 4 heel concreet aan de orde hoe wij invulling willen geven aan onze eigenaarsrol: hoe gaan we om met het vastgoed dat we in bezit hebben? Tenslotte beschrijven we in hoofdstuk 5 hoe we ons vastgoedmanagement verder willen professionaliseren. Na vaststelling van dit vastgoedbeleid stellen we een uitvoeringsagenda op waarin concrete plannen worden opgenomen wat we gaan doen; een voorstel hiervoor staat in hoofdstuk 6.
Vastgoedbeleid
2
2.
Uitgangspunten: Kadernota
In 2018 stelde de raad de Kadernota Accommodatiebeleid en Vastgoedbeleid vast. In de kadernota zijn de spelregels voor een integrale afstemming tussen de accommodatievragen uit de diverse gemeentelijke beleidsvelden, de besluitvorming daarover en de professionalisering van het vastgoedmanagement vastgesteld. Daarmee vormt de nota het fundament onder het voorliggende vastgoedbeleid en separate accommodatiebeleid. Om deze reden herhalen we een aantal onderdelen kort in dit hoofdstuk.
02.01 Afbakening De kadernota voorziet in definities die beschrijven wat wij onder vastgoed verstaan en wat wij onder accommodaties verstaan:
VASTGOED: Vastgoed gaat over stenen, dakpannen en gevels. Vastgoed op zich is een leeg object op een kavel met een kadastraal nummer, met een marktwaarde, een verzekerde waarde en een financieel rendement. Vastgoed is van iemand die het in stand houdt. Het gebruik van gronden los van opstal valt buiten deze scope.
ACCOMMODATIE: Een accommodatie is huisvesting die de gebruiker nodig heeft om zijn functie uit te voeren. We associëren een accommodatie dan ook met mensen in actie, dienstverlening, ontmoeting en verbinding. In gemeentelijke accommodaties wordt maatschappelijk rendement gerealiseerd, ook wel beleidsopbrengst genoemd.
Dit vastgoedbeleid voorziet in spelregels hoe wij om gaan met ons vastgoed: het ondersteunt ons bij het maken van keuzes. Het accommodatiebeleid voorziet in spelregels voor hoe wij omgaan met huisvestingsvragen. Beide instrumenten ondersteunen ons bij het realiseren van onze beleidsdoelen in de samenleving.
02.02 Uitgangspunten De kaders voor het accommodatiebeleid en vastgoedbeleid in zeven uitgangspunten zijn: 1. Een accommodatie is vastgoed dat een maatschappelijke functie ondersteunt; 2. Vastgoed is een faciliterend middel voor beleid en strategie; 3. We maken expliciete beleidskeuzes over te faciliteren functies; 4. We werken toe naar een slank, functioneel en financieel gezond vastgoedbestand; 5. Een functie kan ook worden gefaciliteerd in vastgoed van een ander; 6. We zetten ons vastgoed – meetbaar – doelmatig en doeltreffend in; 7. Wat we niet nodig hebben, stoten we af. Bovenstaande zeven uitgangspunten vormen de basis voor de manier waarop we met onze accommodaties en ons vastgoed omgaan.
02.03 Besluitvorming en rollen Voor het structureren van onze besluitvorming (doel 2) zijn de volgende vier stappen gedefinieerd:
Vastgoedbeleid
3
Op basis van de bestuurlijke ambities (stap 1) worden strategie en beleid (stap 2) ontwikkeld op het gebied van ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkeling. De diverse gemeentelijke beleidsvelden worden vertaald naar de functies/ activiteiten (stap 3) die in onze gemeente gewenst zijn en op basis daarvan formuleren we de vraag naar accommodaties (huisvestingsvraag). Tenslotte wordt voorzien in vastgoedaanbod dat voldoet aan de vraag (stap 4). Stap 3 gaat over onze accommodaties, hiervoor schrijven wij accommodatiebeleid. Dat vraagt een nauwe en constructieve samenwerking tussen ‘beleid’ en ‘vastgoed’. Stap 4 gaat over vastgoed. Hiervoor schrijven wij vastgoedbeleid.
Figuur 2: Besluitvorming
Het vastgoedbeleid gaat dus over de aanbodzijde van huisvesting en hoe wij het beheer en de exploitatie daarvan inrichten. De medewerkers vastgoed hebben een concrete huisvestingsvraag nodig om na te kunnen denken over het vastgoedaanbod. Deze wordt aangeleverd door de beleidsafdelingen (middels de vastgoedparagraaf in hun beleid). Voor een goede uitvoering van het beleid is het belangrijk dat alle partijen hun eigen rollen goed in beeld hebben. In de Kadernota is de samenhang tussen de drie rollen van beleidsmaker, eigenaar en gebruiker gevisualiseerd in de vastgoeddriehoek:
Figuur 3: Vastgoeddriehoek
Vastgoedbeleid
4
02.04 Doelstellingen vastgoedmanagement Bij de professionalisering van ons vastgoedmanagement hanteren we de volgende doelstellingen: 1. Efficiënt en effectief sturen op beleidsdoelstellingen en strategische doelen; 2. Toewerken naar een goed onderhouden en slank vastgoedbestand; 3. Portefeuille indelen naar de te onderscheiden doelen; 4. Periodieke evaluatie van de portefeuille aan de hand van concrete criteria; 5. Beperken van financiële en andere risico’s tot een minimum; 6. Aanschaf en inrichting vastgoedinformatiesysteem; 7. Werken aan verduurzaming conform routekaart Duurzaamheid (buiten de scope); 8. Gereguleerd en weloverwogen verkopen van vastgoed.
02.05 Risicomanagement Het beheren, bezitten en exploiteren van gemeentelijk vastgoed gaat gepaard met risico’s. We brengen interne en externe risico’s zo goed mogelijk in beeld en verbinden beheersmaatregelen hieraan. We kiezen per risico of wij deze beperken, ontwijken, of accepteren. Risico
Maatregel
Strategie
Algemeen (financieel) risico van het bezitten en exploiteren van vastgoed Nadelige financiële consequenties van ad hoc besluiten Uitvoering en actualisatie van het accommodatie- en vastgoedbeleid stagneert Aanbieden van vastgoed in strijd met de Wet Markt en Overheid Ontbrekend gemeentelijke beleidsvelden en nietvastgestelde huisvestingswensen Optreden van leegstand in de vastgoedportefeuille
Nastreven van een minimale vastgoedportefeuille, sec voor het behalen van beleidsdoelen en strategische doelen.
Beperken
Strategische besluitvorming integraal laten plaatsvinden conform beleid en gebaseerd op actuele en integrale managementinformatie (uit een vastgoedinformatiesysteem) Uitvoering en actualisatie borgen binnen de verantwoordelijke afdeling door middel van het toekennen van tijd, ruimte en evt. scholing. Hanteren van kostprijs dekkende huurtarieven aan derden.
Beperken
Vastgoed adviseert aan de voorkant over de huisvestingsvraag en bijbehorende vastgoedparagraaf bij beleidskeuzes.
Accepteren Beperken
Actief herpositioneren, zodra daar aanleiding voor is en afstoten van vastgoed dat geen beleidsdoel of strategische doel dient. Tijdelijke verhuur (zie hoofdstuk 04.06.02) inzetten. Gevolgen in beeld brengen en in tijd uitzetten in een implementatieplan (gefaseerde aanpak)
Beperken
Terugkerende evaluatie van de vastgoedprestaties vanuit vastgoedbeheer en de gemeentelijke beleidsvelden.
Beperken
Wijziging van verhuur aan partijen en bestaande huurtarieven Borging dat vastgoed blijft bijdragen in het behalen van beleidsdoelen en strategische doelen Behoud onderhoudsniveau
Voorkomen
Accepteren
Vastgoedbeheerplan volgens BBV met als hoofdonderdelen Beperken MJOP en dotatie in onderhoudsvoorziening Tabel 1: risico’s, maatregelen en strategie
Volledigheidshalve verwijzen wij voor alle uitgangspunten naar de Kadernota Accommodatiebeleid en Vastgoedbeleid (2018).
Vastgoedbeleid
Voorkomen
5
3.
Faciliteren
In dit hoofdstuk staat onze visie op vastgoed, wat wij verstaan onder vastgoedbeleid en hoe de aansluiting van vraag en aanbod wordt gezocht.
03.01 Vastgoed Wij hebben vastgoed in bezit als middel. Ons vastgoed dient beleidsdoelstellingen en strategische doelen. We zien vastgoed daarom als een faciliterend middel voor beleid en strategie en zetten het alleen in als er een expliciete beleidskeuze aan ten grondslag ligt. Daarnaast hebben we vastgoed in eigendom ten behoeve van de gemeentelijke dienstverlening (o.a. eigen huisvesting). Vanuit de overtuiging dat de medewerkers van de verschillende beleidsafdelingen kennis van en zicht hebben op de ontwikkelingen op hun beleidsterrein bepalen zij wat belangrijk is: zij maken de beleidskeuzes die zij vervolgens vertalen naar beleidsdoelstellingen met bijbehorende huisvestingsvragen (zie ook accommodatiebeleid). Vastgoed kan een antwoord zijn op deze vragen. De strategische doelen die ons vastgoed dienen komen bijvoorbeeld vanuit ruimtelijke ordening. Wij kunnen objecten in eigendom hebben en houden omdat wij deze ruimte (op termijn) willen aanwenden voor een alternatieve invulling. Een ander voorbeeld van strategisch bezit is het aanhouden van een object omdat een verzoek om tijdelijke huisvesting aanstaande is (bijvoorbeeld i.v.m. (ver)bouwen school). Vastgoed dat niet (meer) bijdraagt aan één van deze twee doelen stoten wij zo goed mogelijk af.
Zoals wij in de Kadernota besloten, is vastgoed een faciliterend middel voor beleid en strategie: het in eigendom hebben van vastgoed is geen doel op zich.
03.02 Vastgoedbeleid Het vastgoedbeleid geeft aan hoe wij omgaan met het gemeentelijk vastgoed. Dit beleid geeft aan waarom en hoe wij vastgoed aan- en verkopen, in eigendom hebben, op welke wijze we verhuren en hoe we omgaan met onderhoud en verduurzaming. Via het vastgoedbeleid streven we naar effectiviteit en efficiëntie bij de inzet van vastgoed. Het belang van het vastgoedbeleid is dat we weten wat we hebben en wat we doen. Op deze manier kunnen we ons vastgoed optimaal efficiënt inzetten.
03.03 Vraag en aanbod Zoals al opgenomen is in de kadernota, hebben de medewerkers vastgoed een concrete huisvestingsvraag nodig om na te kunnen denken over het vastgoedaanbod. Deze vraag wordt aangeleverd door de beleidsafdelingen middels de vastgoedparagraaf in hun beleid. De accommodatiemedewerker (zie accommodatiebeleid) ondersteunt dit proces). Met de huisvestingsvraag kunnen de vastgoedmedewerkers op zoek gaan naar passend aanbod. Allereerst bekijken zij of zij dit kunnen vinden in het huidige bezit. Wanneer dat niet het geval is gaan zij alternatieven verkennen. Deze alternatieven kunnen zijn: huren, aankopen of nieuwbouwen.
Vastgoedbeleid
6
4.
Goed eigenaarschap
Als eigenaar van ons vastgoed zijn wij verantwoordelijk voor het eigenaarsbeheer. In dit hoofdstuk staat hoe wij ons vastgoed gaan beheren en exploiteren. Zoals gezegd is onze vastgoedportefeuille divers en brengt het bezit ervan veel verantwoordelijkheden met zich mee. Vanuit onze visie dat we alleen vastgoed in bezit hebben als middel spreken wij met elkaar af hoe we met onze panden omgaan, waarom wij deze in portefeuille hebben en wat wij ermee willen (moeten) doen. Zoals in het voorgaande al is beschreven willen we met ons vastgoed sturen op de strategische doelen en de beleidsdoelen.
04.01 Eigenaarsbeheer In het verlengde van de taken en de kosten die horen bij het in eigendom hebben van een object liggen de taken en kosten die horen bij het fysiek in stand houden van het object. Als eigenaar gaan wij over de instandhouding op het gebied van de bouwkunde, de elektrotechniek, de werktuigkunde en de terreininrichting. Vanuit vastgoedmanagement, zijn wij daarmee verantwoordelijk voor: meerjaren onderhoud (ingrepen, planning, uitvoering, kosten); onderhoudscontracten (contractant, kosten, looptijd, evaluatiemomenten); storingscontracten (contractant, kosten, looptijd, evaluatiemomenten); klachten en storingen (kosten, analyses, structurele verbeterplannen); renovatie, vernieuwbouw en sloop, afhankelijk van de levensloop van het object; de contracten met betrekking tot het gebruik van het object (bijv. huurcontracten). Het gebruiksbeheer ligt dicht tegen het eigenaarsbeheer aan. Hoe wij invulling geven aan het gebruiksbeheer is opgenomen in het accommodatiebeleid (zie bijlage 1 voor definities). Het gebruiksbeheer gaat over wat er in een accommodatie allemaal gebeurt. De volgende definitie gaven wij aan gebruiksbeheer: ‘het gebruiksbeheer betreft de taken en verantwoordlijkheden die voortvloeien uit het gebruik van het gebouw’.
04.02 Deelportefeuilles Wij delen onze vastgoedportefeuille in deelportefeuilles in (zie ook kadernota). Hoe wij onze gebouwen beheren en exploiteren verschilt namelijk per type object. Het onderhouden van panden waarin kinderen verblijven verschilt met het onderhoud van een object dat leegstaat om verkocht te worden. Daarom bepalen we welke objecten een beleidsdoel dienen, wat strategisch bezit is en wat (op termijn) verkocht wordt. Objecten die bij geen van allen passen komen in de portefeuille overig; na een transparante afweging worden deze uiteindelijk herpositioneerd in een van de eerder genoemde drie deelportefeuilles.
Vastgoedbeleid
7
Casus 1: De strategische rol van het Acaciagebouw en Dorpshuis Elst De bovenverdieping van het Acaciagebouw staat leeg en vervult derhalve geen beleidsfunctie. Een deel van het gebouw wordt gebruikt voor gelegenheidsverhuur. In verband met de nieuwbouw van het IKC Bantuinweg zal het gebouw ingezet worden voor tijdelijke huisvesting. Met die reden valt deze accommodatie in de strategisch portefeuille. Nadat de tijdelijke huisvesting stopt wordt opnieuw afgewogen om de accommodatie in te zetten voor beleid, een strategische functie of wordt het verkocht. Het voormalige dorpshuis van Elst staat al geruime tijd leeg. Het pand is niet langer in functionele staat. Sinds de brandweerpost is verhuisd, is deze locatie volledig vrij van gebruik. De gemeente houdt het gebouw in de strategische portefeuille met bijbehorend conditieniveau. Redenen hiervoor zijn de beleidswensen van volkshuisvesting waarbij de mogelijkheden voor behoud van het dorpshuis worden afgewogen.
Met behulp van de beslisboom (figuur 4) besluiten we in welke portefeuille het object ge(her)positioneerd wordt.
Figuur 4: beslisboom (her)positionering vastgoed
Naast de portefeuilles beleid, strategisch en verkoop is er ook een portefeuille ‘overig’. Deze is niet terug te vinden in figuur 4 omdat dit een portefeuille is voor objecten die we nog niet eenduidig kunnen plaatsen in een van de andere drie portefeuilles. Iedere deelportefeuille kent een andere strategie en dus ook een andere focus. Zo is de strategie van de verkoopportefeuille om te verkopen op een verantwoorde manier. Voor onderwijsfuncties (beleidsportefeuille) is de strategie bijvoorbeeld om te voorzien in voldoende leerplaatsen, de focus is dan om te voldoen aan de wettelijke taak. De strategie en de daarbij horende focus staan achter de categorieën in tabel 2 (uitbreiding op Kadernota).
Vastgoedbeleid
8
Strategische portefeuille
Beleidsportefeuille Huurovereenkomsten Huurprijs Beheerstrategie Minimaal conditieniveau
Voorkeur voor langdurige (≥10jr) huurcontracten
Tijdelijke verhuur mogelijk
Minimaal kostprijs dekkend
Afhankelijk van functie kostprijs dekkend of marktconform
Efficiënt en effectief beheren
Efficiënt en effectief beheren
Minimaal
Conditieniveau 3
Conditieniveau 3
Conditieniveau 4
Vaststellen conditieniveau
Iedere 5 jaar
MJOP
Verkoopportefeuille
Bij (her)positionering
Van ieder object
Strategie Focus
Per object te beoordelen
Sturen
Proactief voorbereiden
Doortastend verkopen
Informatie
Tijdelijk beheer
Afstoten
Tabel 2: aanpak en strategie per deelportefeuille
In de volgende paragrafen komen onderdelen uit deze tabel nog uitgebreider aan de orde. In bijlage 2 staat een totaaloverzicht van onze panden en de portefeuille waarin zij zijn ingedeeld. Het indelen van objecten in deelportefeuilles is uiteraard geen eenmalige exercitie. De situatie en de portefeuille zijn aan veranderingen onderhevig. Het is daarom van belang om periodiek de indeling te evalueren en indien nodig de positie van objecten in deelportefeuilles te heroverwegen.
04.03 Periodieke evaluatie We bepalen jaarlijks (en bij tussentijdse wijzigingen) in welke deelportefeuille onze objecten thuishoren. Beleidsmatige aanpassingen, exploitatie-technische redenen en een veranderende vastgoedvraag kunnen ervoor zorgen dat de strategie van een andere deelportefeuille beter aansluit. Als dat gebeurt positioneren we het vastgoed opnieuw. Het herpositioneren wordt volgens de PDCA-methodiek (Plan – Do – Check – Act) uitgevoerd onder regie van afdeling vastgoed (figuur 5). (Her)positioneren / Continueren
A
Doorlichten portefeuille
P
Uitvoeren beleid
C
D Figuur 5: (her)positioneren volgens PDCA-methodiek
Bij het doorlichten van de portefeuille (‘check’) worden onder regie van vastgoed onze objecten aan de hand van onderstaande beoordelingscriteria beoordeeld.
Vastgoedbeleid
9
Criterium Effectiviteit
Beoordelingsfactoren Beleidsondersteuning Strategisch belang
Toelichting Waarom hebben we dit vastgoed? In welke mate voldoet dit vastgoed aan de gestelde doelen op het gebied van beleid en strategie? Hoe gunstig wordt dit vastgoed gebruikt? In welke mate voldoet dit vastgoed aan de gestelde doelen ten aanzien van financiële exploitatie en bezettingsgraad? Hoe staat dit vastgoed erbij? In welke mate voldoet dit vastgoed aan de eisen en wensen ten aanzien van gebouw, installaties en functionaliteit? Hoe verloopt het gebruik van dit vastgoed?
Efficiëntie
Exploitatieresultaat Bezettingsgraad
Kwaliteit
Staat van Onderhoud Functionaliteit
Beheer
Lopende contracten en afspraken Communicatie met de gebruikers Gebruikerstevredenheid Tabel 3 (herhaling kadernota): beoordelingscriteria vastgoed
04.04 Aankoop Wij kopen alleen bestaand vastgoed aan als we met het eigen vastgoed en/of vastgoed van derden (eventueel door te huren) niet kunnen bijdragen aan beleidsdoelen of strategische doelen. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan worden afgeweken van dit kader. De aankoop moet dan een onderbouwde meerwaarde hebben en moet altijd passen binnen onze financiële mogelijkheden. Deze beslissingen worden situationeel afgewogen en worden bestuurlijk genomen door het college (op basis van artikel 160 Gemeentewet) met inachtneming van het gestelde in artikel 169 Gemeentewet (informeren gemeenteraad).
04.05 Verkoop Op basis van de periodieke evaluatie (zie hoofdstuk 04.03) kan een object in de verkoopportefeuille worden geplaatst. Wanneer het object in de verkoopportefeuille is geplaatst gaan we over tot verkoop. Uiteraard streven we naar een verkoop onder zo gunstig mogelijke voorwaarden. Afhankelijk van het object bepalen we op welke termijn en op welke wijze de verkoop het meest verstandig is, gelet op de marktomstandigheden en objecteigenschappen. Wanneer de verwachting is dat verkoop nog lange tijd zal duren, kan tijdelijke verhuur (zie hoofdstuk 04.06.02) een mogelijkheid zijn. Daarnaast kan een overweging om over te gaan tot verkoop plaatsvinden op natuurlijke momenten, bijvoorbeeld wanneer een huurder of gebruiker vertrekt en het huurcontract wordt ontbonden of opgezegd of wanneer een aspirant-koper zich meldt die bereid is het object van ons te kopen (en daarbij de verplichtingen van dit object overneemt). Het te koop aanbieden van vastgoed is altijd maatwerk waarbij objectiviteit en transparantie centraal staan. Eenieder kan zijn/haar interesse voor een object kenbaar maken. Bij de verkoop van gemeentelijk vastgoed mag geen sprake zijn van verkapte subsidiëring en/of staatssteun en/of verminderde opbrengst: de marktwaarde wordt vastgesteld door een gecertificeerde (BOG)makelaar die bekend is met de lokale (bedrijfs)onroerendgoedmarkt.
Voorafgaand aan de verkoop maken we de afweging of een bestemmingswijziging wenselijk is: dit kan bijvoorbeeld resulteren in gunstigere opbrengsten in financieel en/of maatschappelijk opzicht. Verkoopprocedure 1.
Periodiek beoordelen portefeuille
2.
Besluit nemen over gaan tot verkoop (door college)
3.
Taxeren marktwaarde
4.
Moment bepalen van verkoop (ook bepalen eventuele tijdelijke verhuur)
5.
Beoordelen bestemming en eventueel wijzigen
6.
Verkoopstrategie bepalen Tabel 4: procedure verkoop gebouwen
Vastgoedbeleid
10
04.06 Verhuur Dat deel van de portefeuille dat verhuurbaar is, zetten wij primair in voor beleidsondersteunende functies. Conform onze Kadernota is ons uitgangspunt het in rekening brengen van een kostprijs dekkende huur. 04.06.01 Kostprijs dekkende huur Op 1 juli 2014 is de Wet Markt en Overheid in werking getreden. De Wet bestaat uit vier gedragsregels om oneerlijke concurrentie vanuit de overheid tegen te gaan. Eén van de gedragsregels bepaalt dat overheden de integrale kosten van hun economische activiteiten moeten doorberekenen. Het verhuren van vastgoed is aangemerkt als één van de activiteiten waarvoor dit geldt. In de praktijk betekent dit dat wij tenminste kostprijs dekkende huurtarieven moeten gaan rekenen bij de verhuur van vastgoed 1. Zelf vinden wij het ook belangrijk om deze kostprijs dekkende huur als uitgangspunt te nemen: het biedt transparantie aan de huurder over de kosten en deze kosten kunnen ten laste worden gelegd daar waar de beslissing wordt genomen om een functie te faciliteren (beleid). Om kostprijs dekkende huurprijzen te kunnen bepalen is een meerjarige exploitatiebegroting vereist. Hierin wordt een overzicht gegeven van de verwachte exploitatielasten en opbrengsten per vastgoedobject. Hiermee brengen we kosten en opbrengsten transparant in beeld.
Wanneer we deze integrale kosten inzichtelijk hebben, kunnen we deze terugrekenen naar een prijs per vierkante meter. Het berekenen van deze huurprijs is een complexe zaak: alle gegevens moeten beschikbaar zijn en we moeten bepalen welke parameters we op welke wijze meenemen in de berekening. Wij zullen daarom op een later moment een voorstel doen aan het college van B&W voor een geschikte rekenmethodiek. Casus 2: Huurprijzen van de Westpoort In 2017 zijn verschillende maatschappelijke functies verhuist naar de Westpoort. Daarbij is de afspraak gemaakt dat de oude huurprijzen worden overgenomen totdat een visie op maatschappelijke huisvesting is vastgesteld. Voor nieuwe partijen wordt een afgeleide huurprijs van andere gemeentelijke panden gebruikt. Hierdoor ontstaan verschillen in – de vaak historisch ontstane - huurprijzen tussen partijen in dezelfde accommodatie. Daarnaast verschillen de huurprijzen ook tussen de verschillende accommodaties binnen onze gemeente. Het is wenselijk om inzicht te krijgen in de daadwerkelijke kosten voor het gebruik van ruimtes en te verkennen hoe we vanuit de situatie met veel verschillen kunnen komen tot een transparanter en goed onderbouwde kostprijs voor verhuur.
In lijn met de rollen en verantwoordelijkheden die wij definieerden in de kadernota (zie ook figuur 3) scheiden wij subsidies voor huisvesting en activiteiten. Partijen die met hun activiteiten een bijdrage leveren aan een beleidsmatig, strategisch of ander doel, kunnen mogelijk via het beleid worden gefaciliteerd met een subsidie voor huisvesting. De kosten voor huisvesting worden met de berekening van de kostprijs dekkende huur inzichtelijk voor zowel onszelf als voor onze gebruikers. Concreet resulteert dit in de volgende te nemen stappen: 1. Uitgangspunten kostprijs dekkende huur bepalen; 2. Berekenen van kostprijs dekkende huur voor de van toepassing zijnde objecten; 3. Verschillen inzichtelijk maken tussen berekende kostprijs dekkende huur en huidige huurniveaus; 4. Bepalen of en zo ja op welke manier wij de kostprijs dekkende huur in de organisatie implementeren (onder andere de afweging maken of we dit opnemen in de begroting); 1
Op basis van het raadsbesluit van 30 juni 2015 (bis15/197) is de verhuur van maatschappelijk vastgoed als economische activiteit van algemeen belang aangewezen waarmee dit uitgezonderd is van de Wet Markt en Overheid
Vastgoedbeleid
11
5.
Indien zo besloten: start implementatie en vormgeven transitieperiode (opstellen huurprijsbeleid en eventueel aanpassen subsidiebeleid).
Voor niet beleidsondersteunende functies geldt het uitgangspunt dat zij een kostprijs dekkende huur betalen en daar geen subsidie voor ontvangen. Commerciële functies betalen marktconforme huur, op minimaal kostprijs dekkend niveau. 04.06.02 Tijdelijke verhuur Wanneer er beleidsmatig voor wordt gekozen om structureel vastgoed beschikbaar te hebben voor bepaalde functies dan wordt deze functie vanuit beleid gefaciliteerd in de huisvesting conform het accommodatiebeleid. Tijdelijke verhuur is mogelijk wanneer een object in de verkoopportefeuille of strategische portefeuille zit. Bij tijdelijke verhuur wordt in eerste instantie gezocht naar een maatschappelijke invulling. Zijn er op het moment dat het object beschikbaar komt geen partijen die het een maatschappelijke invulling kunnen geven, dan komt een particuliere of commerciële partij in aanmerking om het tijdelijk van ons te huren. Ook bij tijdelijke verhuur is het van belang om de kostprijs dekkende huur inzichtelijk te hebben. De periode van de tijdelijke invulling bepaalt in grote mate de mogelijkheden: Tot twee jaar, doel: voorkomen illegaal gebruik, vernieling of verloedering. Voorbeelden van tijdelijk beheer/kort tijdelijk gebruik zijn maatschappelijke functies, burgerinitiatieven, pop-up stores of exposities. Langer dan twee jaar, doel: kosten dekken en pand beschikbaar houden voor andere toekomstige invullingen.
Soms kan het ook zo zijn dat de kosten in specifieke gevallen belangrijker worden dan de inkomsten. Soms moeten er kosten gemaakt worden om tijdelijk gebruik mogelijk te maken. De afweging om deze kosten te maken moet worden afgewogen tegen de voordelen die tijdelijke verhuur met zich meebrengt. Panden die niet onder een van de bovengenoemde condities kunnen worden verhuurd, kunnen in gebruik gegeven worden aan een leegstandsbeheerder (met keurmerk). 04.06.03 Leegstand Uiteraard proberen wij leegstand zo veel mogelijk te voorkomen. Desondanks is er een kans dat door veranderende behoefte of marktcondities er leegstand ontstaat. Uit de periodieke evaluatie (zie hoofdstuk 04.03) blijkt of we dit pand opnieuw kunnen verhuren, of we het aanhouden voor strategische doelen of dat het in de verkoopportefeuille terecht komt. In de laatste twee gevallen is tijdelijke verhuur mogelijk (zie hoofdstuk 04.06.02). Panden die niet onder de voorwaarden van tijdelijke verhuur kunnen worden verhuurd, kunnen in gebruik gegeven worden aan een leegstandsbeheerder (met keurmerk).
04.07 Onderhoud Gebouwen hebben onderhoud nodig om actueel, veilig en bruikbaar te blijven. Onderhoud vindt daardoor plaats in correctieve of planbare ingrepen. Correctieve ingrepen zijn ingrepen die niet planbaar zijn zoals: dagelijks onderhoud, klachtenonderhoud en mutatieonderhoud. Planmatig onderhoud omvat ingrepen die preventief worden ingecalculeerd en bijdragen aan lagere onderhoudskosten op de lange termijn. Zo zorgt periodiek schuren en schilderen van houten kozijnen ervoor dat er geen (of minder) houtrot ontstaat.
Vastgoedbeleid
12
04.07.01 Planmatig onderhoud Voor het planmatig onderhoud hebben wij Meer Jaren Onderhouds Plannen (MJOP’s). Het MJOP voorziet in een planning voor instandhoudingsonderhoud: wanneer plegen wij welk onderhoud en wat zijn de kosten daarvan? Deze MJOP wordt jaarlijks door vastgoedbeheer bijgehouden en periodiek geactualiseerd. Onze MJOP’s zijn opgesteld volgens de genormeerde onderhoudsmethodiek NEN2767. Deze NEN2767 beschrijft een systeem om het gewenste onderhoudsniveau per gebouw vooraf te definiëren en de feitelijke prestaties objectief te meten. Conditieniveau 1
Omschrijving
Toelichting
Uitstekend / Nieuwbouw
Geen gebreken
2
Goed
Incidenteel beginnende veroudering
3
Redelijk
Plaatselijk zichtbare veroudering, functie niet in gevaar
4
Matig
Kans dat functie in gevaar is
5
Slecht
6
Zeer slecht / sloop
Veroudering onomkeerbaar Technisch rijp voor sloop
Tabel 5: NEN 2767 ‘Conditie meten voor gebouw en installatiedelen’
Het conditieniveau dat wij nastreven is afhankelijk van de plaatsing van het betreffende vastgoed in de verschillende deelportefeuilles (zie hoofdstuk 04.02). Voorgaand geldt niet voor onderwijs: de schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van de onderwijsgebouwen. 04.07.02
Correctief onderhoud
Naast het planmatig onderhoud hebben we ook te maken met correctief onderhoud. Correctief onderhoud is onderhoud dat niet vooraf in te schatten valt maar wel opgelost dient te worden. De prioritering van het onderhoud hangt af van de functie van het gebouw (oftewel: in welke deelportefeuille het object zit). Er is bijvoorbeeld een verschil tussen schade aan het Huis van de Gemeente en schade aan een leegstaand gebouw dat gesloopt gaat worden. We proberen het correctieve onderhoud zoveel mogelijk te combineren met het planmatig onderhoud.
04.08 Financiën Het beheren en onderhouden van vastgoed brengt kosten met zich mee. Wij streven naar een langdurige dekking (in de vorm van opbrengsten) van de eigenaarslasten. Deze dekking komt vanuit onder andere gemeentelijke budgetten, externe huurinkomsten en interne huurinkomsten. Planmatig en correctief onderhoud vormen een significant deel van de exploitatielasten van een vastgoedobject. Aan de hand van een MJOP wordt meerjarig in beeld gebracht wat de kosten zijn voor planmatig onderhoud. De kosten fluctueren sterk per jaar en per object over een periode van meerdere jaren. Om de kosten te egaliseren is een onderhoudsvoorziening ingesteld. Deze voorziening wordt gevoed door een jaarlijkse storting (=dotatie). De jaarlijkse storting wordt 1 keer per jaar aangepast op basis van de geactualiseerde MJOP’s. Dit vindt plaats aan de hand van een herinspectie conform de NEN2767 normering (zie ook hoofdstuk 04.07.01). Daarin wordt zowel gekeken naar de staat van het gebouw (conditie) als naar prijsontwikkelingen van de bouwkosten. Op basis van de geactualiseerde MJOP wordt over een periode van 20 jaar het jaarlijks gemiddelde bepaald dat als (storting dient voor de onderhoudsvoorziening. Vanuit het vaste activabeleid worden kaders gegeven voor het activa- en afschrijvingsbeleid voor onder meer het vastgoed.
Het activabeleid sluit aan bij de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in ons activabeleid.
Vastgoedbeleid
13
Indien een actief wordt geactiveerd wordt hierop lineair afgeschreven met inachtneming van bovenstaande termijnen. Bij het activeren is de afschrijving één component, het andere is de rente. Het rentepercentage is het afhankelijk van de intern gebruikte rente. De rente en afschrijving vormen tezamen de kapitaallast.
04.09 Duurzaamheid In het bestuursprogramma 2018-2022 is de bestuurlijke opgave vastgesteld om te komen tot een duurzamer en klimaatbestendiger Rhenen (zie ook Kadernota). Meer concreet: wij willen in 2040 energieneutraal zijn en circulair en klimaatbestendig in 2050. Onze vastgoedportefeuille en het vastgoedbeheer zullen aansluiten op deze duurzaamheidsambities. Dit betekent dat het noodzakelijk is om ons gemeentelijk vastgoed te gaan verduurzamen. We gaan zowel vanuit onderhoudsperspectief kijken naar ons vastgoed, als ook vanuit de duurzaamheidsambities en –mogelijkheden. Vanuit deze gezamenlijke benadering willen we komen tot een slimme aanpak van de verduurzaming van ons vastgoed en daarmee een bijdrage leveren aan de verduurzaming van Rhenen. Om vanuit vastgoed een bijdrage te leveren aan deze ambitie stellen wij een plan van aanpak op voor het verduurzamen van ons vastgoed op. Dit plan van aanpak voorziet in een helder doel: naar welk duurzaamheidsniveau gaat onze gehele portefeuille toe en waarom? Het voorziet eveneens in een afbakening van de scope: kijken we naar energie- en warmtebehoefte of worden ook aspecten als materialen en mobiliteit meegenomen. We brengen exact in kaart om welke gebouwen het gaat: wat is ons vertrekpunt, en wat is dus de opgave? Hierin zoeken we actief aansluiting bij andere verduurzamingsinterventies.
Naast bovengenoemde duurzaamheidsambities staat in het bestuursprogramma 2018-2022 ook beschreven dat we in 2022 onze eigen organisatie energieneutraal willen hebben. Vanuit het bestuursprogramma Duurzaamheid wordt separaat een raadsvoorstel uitgewerkt over het noodzakelijke onderzoek naar de maatregelen en het benodigde krediet.
Vastgoedbeleid
14
5.
Vastgoedmanagement
05.01 Professionaliseren De vastgoedmedewerkers zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het vastgoedbeleid. Om goed invulling te kunnen geven aan het voorliggende beleid en de faciliterende rol is een professionaliseringsslag van ons vastgoedmanagement noodzakelijk. In het vastgoedbeleid beschrijven wij de wenselijke situatie. Dat hiervoor een ontwikkeling nodig is van medewerkers is nodig en logisch: hoewel er in de praktijk veel zaken hetzelfde blijven zullen er naar aanleiding van het vastgoedbeleid en accommodatiebeleid ook rollen en taken veranderen: het accommodatiemanagement voeren we in en uit, er komt een periodieke en integrale evaluatie van de vastgoedportefeuille, met het invoeren van de kostprijs dekkende huur vraagt om een verhoogd kostenbewustzijn en (het beheren van) het vastgoed gaan we verduurzamen. Dit vraagt om aandacht en begeleiding. Zie ook de Kadernota voor de doelstellingen van het professionaliseren van ons vastgoedmanagement.
Het professionaliseren raakt vier elementen die nauw met elkaar samenhangen: Teamontwikkeling; bijvoorbeeld samenstelling en formatie, communicatievaardigheden, samenwerken, planmatig werken Systemen inregelen; bijvoorbeeld vastgoedinformatiesysteem, financieel systeem, geldstromen splitsen, landelijke basisregistraties, basisinformatie Aansturing; de gehele ‘kolom’ van bestuur tot en met beheer houdt zich aan zijn rol en respecteert die van een ander, bijvoorbeeld situationeel leidinggeven, beleidsprocessen, strategische processen Vak ontwikkeling: actuele kennis van zaken, bijvoorbeeld portefeuillemanagement, kostprijs dekkende huur, (D)MJOP, contracten
05.02 Vastgoedinformatiesysteem Goede managementinformatie maakt besluiten nemen makkelijker, draagt bij aan een beter risicomanagement en helpt ons bij het effectief en efficiënt beheren van ons vastgoed. Het is daarom wenselijk – en een uitgangspunt uit de Kadernota – om te verkennen of een vastgoedinformatiesysteem (VIS) aanschaffen en inrichten voordelen heeft ten opzichte van de huidige administraties. Er zijn veel systemen beschikbaar; het is daarom van groot belang om eerst onze informatiebehoefte te formuleren. Daarna doen we een inventarisatie van de beschikbare systemen en beoordelen wij deze op de mate waarin wij verwachten dat zij ons proces kunnen ondersteunen en de juiste inzichten kunnen geven. Het systeem moet niet te weinig kunnen maar zeker ook niet te veel. Het blijft een middel.
Vastgoedbeleid
15
6.
Uitvoeringsagenda
Na vaststelling van dit vastgoedbeleid stellen we een uitvoeringsagenda op waarin concrete plannen worden opgenomen wat we gaan doen. Voor implementatie van alle onderdelen moet rekening gehouden worden met een aantal jaren waarin huidige zaken moeten worden losgeweekt, veranderingen worden doorgevoerd en deze veranderingen verankeren in de nieuwe manier van werken. Actiepunten die volgen uit dit vastgoedbeleid zijn: Start
Kosten
Onderhoud & Verduurzamen Actualiseren MJOP’s
na vaststelling vastgoedbeleid
Energieneutraal vastgoed 2040*
na vaststelling vastgoedbeleid
Plan van aanpak voor ‘Verduurzamen gemeentelijk vastgoed’ op (laten) stellen Inventarisatie duurzaamheidsmaatregelen i.r.t. verduurzamen gemeentelijk vastgoed Opstellen DMJOP’s (=samenvoeging actuele MJOP’s en duurzaamheidsmaatregelen) Implementatie duurzaamheidsmaatregelen
€ 22.000
PM PM PM na goedkeuring Plan van Aanpak ‘Verduurzamen gemeentelijk vastgoed’
PM
2020 na vaststelling vastgoedbeleid
PM
2021 na goedkeuring te nemen ‘energieneutraal maatregelen’ * deze actiepunten worden in een separaat voorstel toegelicht en aan de raad voorgelegd
PM
Energieneutraal eigen huisvesting 2022* Inventarisatie te nemen maatregelen energieneutraal maken Huis van de Gemeente en Gemeentewerf Implementatie energieneutraal maatregelen
Vastgoedportefeuille Periodieke evaluaties inplannen en afstemmen met monitoring sterke accommodaties Overzicht kosten en baten per pand compleet maken en administratief op de juiste plek organiseren. Vaststellen kostprijs dekkende huurtarieven Bepalen en uitwerken kostprijs dekkende huur (opstellen, doorrekenen voor gebouwen, effecten in kaart) Wensen en eisen vastgoedinformatiesysteem inventariseren (als basis voor zoeken naar een passend vastgoedinformatiesysteem)
Start najaar 2020 (jaarlijks) Gereed najaar 2020
Najaar 2020 € 18.000
Eerste half jaar 2021
Organisatie Organisatorisch invulling geven aan de uitvoering van het vastgoedbeleid: wie gaat wat oppakken? Werken aan teamontwikkeling, systemen, aansturing en vakontwikkeling vastgoedmedewerkers
Vastgoedbeleid
16
Bijlagen 1. Definities (uit Kadernota) GEMEENTELIJKE BELEIDSVELDEN De gemeentelijke beleidsvelden zijn het onderliggend beleid waaruit de vraag naar het accommoderen van maatschappelijke functies naar voren komt. Bijvoorbeeld onderwijs, welzijn, sport. ACCOMMODATIEVRAAG Een accommodatievraag is de vraag naar een maatschappelijke voorziening voor het huisvesten van een bepaalde activiteit of functie. Een accommodatievraag kan voorkomen uit wettelijke verplichtingen of uit bestuurlijk vastgesteld beleid. ACCOMMODATIEWENS Een accommodatiewens is de wens naar een maatschappelijke voorziening voor het huisvesten van een bepaalde activiteit of functie. Een accommodatiewens is niet wettelijk of bestuurlijk vastgesteld. ACCOMMODATIE Een accommodatie is huisvesting die de gebruiker nodig heeft om zijn functie uit te voeren. We associëren een accommodatie dan ook met mensen in actie, dienstverlening, ontmoeting en verbinding. In gemeentelijke accommodaties wordt maatschappelijk rendement gerealiseerd, ook wel beleidsopbrengst genoemd. ACCOMMODATIEPROGRAMMA Een accommodatieprogramma is een integraal, haalbaar en samenhangend overzicht van alle – bestaande en nieuwe – accommodaties waarmee de gemeente Rhenen haar beleidsdoelen en strategische doelen wil ondersteunen. VASTGOED Vastgoed gaat over stenen, dakpannen en gevels.
Vastgoed op zich is een leeg object op een kavel met een kadastraal nummer, met een marktwaarde, een verzekerde waarde en een financieel rendement. Vastgoed is van iemand die het in stand houdt. Het gebruik van gronden los van opstal valt buiten deze scope. VASTGOEDPORTEFEUILLE Alle vastgoedobjecten in eigendom bij de gemeente Rhenen, ingedeeld naar de diverse beoogde doelstellingen. VASTGOEDMANAGEMENT Vastgoedmanagement gaat over de strategische, tactische en operationele denk- en werkprocessen van de vastgoed-eigenaar, die integraal werkt aan het managen van alle vastgoedobjecten. Hier komen de onderwerpen aan de orde als: exploitatieresultaat, huursom, boekwaarde, meerjaren onderhoud, verkopen/aankopen, e.d. EIGENAARSBEHEER Het eigenaarsbeheer betreft de taken en verantwoordelijkheden die voortvloeien uit het in eigendom hebben van het vastgoed: kapitaalslasten (rente en afschrijving) meerjaren groot onderhoud, jaarlijks onderhoud aan gebouw gebonden installaties (bijvoorbeeld de CV), belasting en opstalverzekering, verhuur van het gebouw, en dergelijke. GEBRUIKSBEHEER Het gebruiksbeheer betreft de taken en verantwoordlijkheden die voortvloeien uit het gebruik van het gebouw: huurlasten, dagelijks en klein onderhoud (betreft zaken in het gebouw,
Vastgoedbeleid
17
bijvoorbeeld reparatie knellende deur, binnenschilderwerk en vloerbekleding leggen/vervangen), gebruiksbelastingen en -verzekeringen (bijvoorbeeld inboedel), zaalverhuur, horeca uitbaten en facilitaire zaken (zoals schoonmaak, vuilafvoer, postverwerking, ICT en telefonie), en dergelijke.
Vastgoedbeleid
18
2. Objectenlijst Stand van zaken d.d. 17 januari 2020
Beleidsondersteunende functies
Onderwijsfuncties
Indeling Vastgoedportefeuille Gemeente Rhenen
Object
Adresgegevens
Huur
Gemeentelijk eigendom
1
1 Huis van de Gemeente * 2 Brengstation 3 Gemeentewerf 4 Wijkonderkomen Elst 5 Wijkonderkomen Rhenen 6 Brandweerkazerne Elst 7 Brandweerkazerne Rhenen 8 Cultureelcentrum de Westpoort 9 MFG Bestegoed *2 3 10 Dorpshuis Achterberg * 11 MFG Lijsterberg *4 12 Stadsmuseum Rhenen (voormalig Oude raadhuis) 13 Cuneratoren 14 Stadsmuren Rhenen (2.200 m²) 15 Woonwagencentrum (20 st) 16 De Springplank 17 Cuneraschool 18 De Bantuin - de Driesprong *5 19 Ericaschool 20 Eben-Heazerschool 21 WillemTeellicnkschool 22 Pantarijn Rhenen 23 Sportcentrum 't Gastland * 6 24 Begraafplaats Rhenen (berging/ toiletruimte) 25 Begraafplaats Elst (berging) 26 Begraafplaats Larikshof (aula) 27 Parkeergarage Het Rhenens Hof 28 Toiletgebouw Kwintenlooijen 29 Oude dorpshuis Elst/ voormalige brandweerkazerne 30 t Rondeel (voormalig museum) 31 Acaciagebouw
Nieuwe Veenendaalseweg Remmerden Remmerden Sportweg Larikslaan Rijksstraatweg (achterzijde perceel) Achterbergsestraatweg Veerweg Tabaksweg 20+22 & De Spijlen 1+3+5 Achterbergsestaatweg Lijsterberg 111+113 & Valleiweg 92A + 92B Markt Kerkplein Diverse locaties in centrum Rhenen Middelbuurtseweg (11-1 t/m 11-20) Groeneweg Stationsweg Bantuinweg Ericalaan Koerheuvelweg Ruiterpad Nieuwe Veenendaalseweg Groeneweg Achterbergsestraatweg Rijksstraatweg Autoweg M.W. van de Waalstraat Oude veensegrindweg Rijksstraatweg Kerkstraat Acacialaan
75 3911MG 40 3911TZ 38 3911TZ 13 3921DP 50 3911DP 104 3921AM 135 3911CS 1 3911TM 3921CM 184 3911CS 3911DJ 20 3911LJ 1 3911LE 11 3911TE 60 3911PG 6 3911AM 43 3911MV 30 3911XN 1 3912AA 83 3911SK 137 3911MG 58 3911PG 65 3911CS 83-C 3921AC 25 3911TK 2 3911LP 55BY 3911TA 164 3921AM 1+3 3911LD 11 3911GD
Rhenen Rhenen Rhenen Elst Rhenen Elst Rhenen Rhenen Elst Rhenen (Achterberg) Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen Rhenen (Achterberg) Rhenen Rhenen Rhenen Elst Rhenen Rhenen Rhenen Elst Rhenen Rhenen
32 Sportpark Achterberg
Zuidelijke Meentsteeg
33 3911TD
Rhenen (Achterberg)
101 Wijkontmoetingspunt "Rhenen-Hoog" 102 GGD 103 Wijkontmoetingspunt "Straathuisje De Wallers"
Valleiweg Nieuwe Veenendaalseweg Dokter Wallerstraat
16 3911DD 51a 3911ME 1 3911 NB
Rhenen Rhenen Rhenen
*1 In het Huis van de gemeente is ook Politie en Bibliotheek gehuisvest 2 * Het MFG bestaat uit 2 basisscholen/ Kindcentrum /Bibliotheek/Gymzaal/ Gezondheidscentrum/ Dorpshuis en Muziekkelder 3 * Het Dorpshuis is inclusief de Gymzaal en de voormalige Brandweerkazerne. *4 Het MFG de Lijsterberg bestaat uit een bassisschool (Montissori)/ Gymzaal/ Muziekgedeelte *5 De basisschool is inclusief de huisvesting bestuursbureau PPO de Link ('t Torentje) *6 Het sportcentrum het Gastland bestaat uit een Gymzaal/ Zwembad/ Fitnesscentrum/ Kegelbaan en een Horecagedeelte.
Vastgoedbeleid
19
X X X X X
X
X
X X X X X X X X X X
X X X X
3. Verkoop
1.3
2. Strategisch
1.2
Eigen bedrijfsvoering
1. Beleid 1.1
X X X
X
X X X X X X X X
X X X X X X X X X X
17-1-2020