Uitgangspunten en opdracht aan Welzijn Rivierstroom (002)
Tekst van het document
Overeenkomst Welzijnswerk volwassenen Gemeente Rhenen 2022-2025 BIJLAGE 3: UITGANGSPUNTEN UITVOERING WELZIJNSWERK VOLWASSENEN RHENEN
Welzijn aan de basis: De welzijnsvoorzieningen bieden een vrij toegankelijke en collectieve infrastructuur om het welbevinden en het gezond en veilig opgroeien van de inwoners (van jong tot oud) van Rhenen te ondersteunen. Het organiseren in de keten betekent dat de welzijnsvoorzieningen voorliggend zijn en mede invulling moeten geven aan de transformatiedoelen: van curatief (behandelen, zorg bieden) naar preventief, van individueel maatwerk naar passende collectieve voorzieningen, meer aandacht voor het normale leven met de inzet van het eigen netwerk en het stimuleren van lokale initiatieven. Welzijn heeft duidelijk als functie om preventie en empowerment tot stand te brengen. Eigen kracht van mensen en de kracht van het informele netwerk: Het welzijnswerk in de breedste zin van het woord- is er voor alle inwoners van de gemeente Rhenen. Het perspectief van de levensloop van de inwoner zelf, in de eigen leefomgeving, staat hierin centraal. Hierbij gaan we uit van de eigen kracht van mensen en hun (sociale) netwerken. Inwoners worden gestimuleerd om zelf oplossingen te zoeken en initiatief te nemen. Inwoners worden gefaciliteerd om zelf plannen te maken voor de toekomst en besluiten te nemen met mensen die voor hen belangrijk zijn om tot duurzame oplossingen te komen.
Daar waar ondersteuning nodig is, onderzoekt de professional vanuit het welzijnswerk samen met de inwoner(s) wat de behoefte is om weer verder te kunnen en handelt daar naar. Professionals zijn daarbij niet verantwoordelijk voor het in stand houden van initiatieven. De professional brengt juist inwoners onderling en met organisaties in verbinding met elkaar of biedt (tijdelijk) ondersteuning daar waar nodig. Flexibel inspelen op trends en ontwikkelingen; De wereld staat niet stil. Door de coronapandemie hebben we in meerdere opzichten ondervonden dat we voortdurend moeten kunnen inspelen op veranderingen. Ook binnen het sociaal domein en de lokale samenleving krijgen we voortduren te maken met veranderingen, trends en ontwikkelingen waarop we moeten inspelen. We verwachten dat er binnen de gestelde kaders flexibel wordt ingespeeld op trends en ontwikkelingen. Tijdens de contractperiode krijgen we in ieder geval te maken met gemeenteraadsverkiezingen (maart 2022). Dat betekent –normaliter- dat er in de loop van 2022 een nieuw bestuursprogramma wordt opgesteld. Daarnaast zijn we volop bezig met de visie op Rhenen 2035 welke medio 2022 wordt vastgesteld. Tot slot is de gemeente Rhenen in het derde kwartaal 2021 gestart met het project Impuls post-COVID19. Het welzijnswerk heeft hierbij een belangrijke rol. Momenteel
kunnen we nog niet inschatten wat dit betekent voor de inzet van het welzijnswerk. Het uitgangspunt is dat zoveel mogelijk wordt aangesloten en opgepakt binnen de opdracht. Wellicht betekent dat een verschuiving van accenten passend binnen de kaders. Indien blijkt dat er toch meerwerk voortkomt op basis van dit project, worden hier aanvullende afspraken over gemaakt. Ruimte voor innovatie continu verbeteren: Voortdurend worden op basis van – wetenschappelijke- onderzoeken en ervaringen nieuwe methodieken en werkwijzen ontwikkelt die bijdragen aan het geluk en welbevinden van mensen. Wij verwachten naast het op peil houden van de professionaliteit van de professionals, dat er ook ruimte is voor innovatie. Positieve gezondheid: Een belangrijke ontwikkeling – die ook in Rhenen steeds meer voeten aan de grond krijgt- is het gedachtegoed van positieve gezondheid. Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid, uitgewerkt in zes dimensies; lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Vanuit die brede benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Vanuit de benadering van positieve gezondheid draag je bij aan het geluk en welzijn van mensen.
Met name op het mentaal welbevinden en meedoen ligt een belangrijke bijdrage vanuit het welzijnswerk en opbouwwerk. Waarderend vernieuwen en werken vanuit de bedoeling: Gemeente Rhenen werkt met de methode Waarderend Vernieuwen. Dit gaat over samen verkennen wat al goed is en waar we op voort kunnen bouwen en samen vormgeven en samen doen. Zowel bij het opstellen van een projectvoorstel als bij het ontwikkelen van een visie en plan voor beleid en uitvoering werken we vanuit deze methode. Binnen deze opdracht maar ook als samenwerkingspartner van de gemeente vinden we het belangrijk dat deze methode wordt uitgedragen en omarmd bij het ontwikkelen en uitvoeren van (nieuw) beleid.
F IGUUR 1 CIRKEL VAN WAARDEREND VERNIEUWEN
BIJLAGE 4: OPDRACHT WELZIJNSWERK VOLWASSENEN
“Inwoners leven gezonder, voelen zich veiliger, zijn zelfredzamer en kunnen zich ontplooien. Iedereen moet kunnen meedoen in de samenleving. Daar waar dat niet op eigen kracht niet lukt dient de overheid als vangnet.” Het welzijnswerk biedt vrij toegankelijke en collectieve ondersteuning gericht op de gezondheid en welzijn van inwoners van Rhenen, Elst en Achterberg. Welzijnswerk is de verbinding tussen formele en informele zorg en legt de focus op de eigen kracht van het individu. Bij de ondersteuning staat het belang van de individuele inwoner voorop, waarbij wordt toegewerkt van individueel maatwerk naar collectieve ondersteuning en van curatief naar preventief. Kaders Voor de opdracht van het Welzijnswerk volwassenen hanteren we een aantal uitgangspunten die richting geven aan de inzet van de welzijnsprofessional. -
Iedereen heeft talenten Iedereen moet kunnen meedoen Collectief gaat voor individuele ondersteuning Van curatief naar preventief Belang van de inwoner staat voorop
Doel Laagdrempelige en collectieve ondersteuning gericht op het bevorderen van het welzijn en gezondheid van inwoners van Rhenen, Elst en Achterberg De opdracht aan Welzijn Rivierstroom Binnen deze opdracht werkt Welzijn Rivierstroom voor en met de gemeente aan de taken gericht op het bevorderen van welzijn van inwoners (volwassenen en ouderen). Welzijn Rivierstroom is daarin een belangrijke verbinding tussen formele en informele zorg. Signalen en behoeften van inwoners met een ondersteuningsvraag worden door de welzijnswerker vertaald naar een passend aanbod. Dit aanbod heeft de vorm van een voorliggende voorziening en is bij voorkeur collectief. Hierbij wordt nauw samengewerkt met het Sociaal Team, (zorg)professionals, opbouwwerkers, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties. Hiermee draagt Welzijn Rivierstroom enerzijds bij aan afschalen van individuele zorg en anderzijds zorgt het voor een preventief aanbod van welzijnsvoorzieningen. Welzijnsprofessionals maken – in afstemming met de beheerder- slim gebruik van de accommodaties voor het aanbod van voorzieningen en activiteiten (o.a. Westpoort, Buurtgarage, MFG ’t Bestegoed, Dorpshuis Achterberg).
Welzijn Rivierstroom zorgt er tevens voor dat de welzijnsvoorzieningen in Rhenen zoveel mogelijk in handen blijven van de inwoners en maatschappelijke organisaties. Welzijn Rivierstroom faciliteert, maar neemt niet over. Het faciliteren kan -afhankelijk van het zelf organiserend vermogen van de groep- variëren van op afstand naar zeer intensief. Dit kan ook in tijd variëren en afhankelijk zijn van de fase waarin het initiatief zich bevindt, maar altijd (de principes van empowerment) gericht op zoveel mogelijk zelfstandigheid in de toekomst. Dit kan door het lerend vermogen van de groep te ontwikkelen of door er anderen bij te zoeken die de ontbrekende expertise of vaardigheden kunnen aanvullen. Specifiek onderdeel binnen van de opdracht is de begeleiding en ondersteuning van de (vrijwillige) seniorenadviseurs. De seniorenadviseurs leggen huisbezoeken af bij de senioren in Rhenen, Elst en Achterberg voor een persoonlijk gesprek. Deze gesprekken zijn er om inwoners te informeren over voorzieningen, maar ook om te vragen hoe het gaat en of ze ergens hulp bij nodig hebben. Welzijn heeft duidelijk als functie om preventie en empowerment tot stand te brengen. Hierbij wordt intensief samengewerkt met het netwerk Informele zorg.
Overeenkomst Buurtopbouwwerk Gemeente Rhenen 20222025 Bijlage 3: Uitgangspunten uitvoering opbouwwerk in Rhenen
Welzijn aan de basis: Welzijnsvoorzieningen bieden een vrij toegankelijke en collectieve infrastructuur om het welbevinden en het gezond en veilig opgroeien van de inwoners (van jong tot oud) van Rhenen te ondersteunen. Het organiseren in de keten betekent dat de welzijnsvoorzieningen voorliggend zijn en mede invulling moeten geven aan de transformatiedoelen: van curatief (behandelen, zorg bieden) naar preventief, van individueel maatwerk naar passende collectieve voorzieningen, meer aandacht voor het normale leven met de inzet van het eigen netwerk en het stimuleren van lokale initiatieven. Welzijn heeft duidelijk als functie om preventie en empowerment tot stand te brengen. Eigen kracht van mensen en de kracht van het informele netwerk: Het opbouwwerk is er voor alle inwoners van de gemeente Rhenen. Het perspectief van de levensloop van de inwoner zelf, in de eigen leefomgeving, staat hierin centraal. Hierbij gaan we uit van de eigen kracht van mensen en hun (sociale) netwerken. Inwoners worden gestimuleerd om zelf oplossingen te zoeken en initiatief te nemen. Inwoners worden gefaciliteerd om zelf plannen te maken voor de toekomst en besluiten te nemen met mensen die voor hen belangrijk zijn om tot duurzame oplossingen te komen. Daar waar ondersteuning nodig is, onderzoekt de opbouwwerker samen met de inwoner wat de behoefte is en handelt daar naar.
Professionals zijn daarbij niet verantwoordelijk voor het in stand houden van initiatieven. De professional brengt juist inwoners onderling en met organisaties in verbinding met elkaar of biedt (tijdelijk) ondersteuning daar waar nodig. Flexibel inspelen op trends en ontwikkelingen: De wereld staat niet stil. Door de coronapandemie hebben we in meerdere opzichten ondervonden dat we voortdurend moeten kunnen inspelen op veranderingen. Ook binnen het sociaal domein en de lokale samenleving krijgen we voortduren te maken met veranderingen, trends en ontwikkelingen waarop we moeten inspelen. We verwachten dat er binnen de gestelde kaders flexibel wordt ingespeeld op trends en ontwikkelingen. Tijdens de contractperiode krijgen we in ieder geval te maken met gemeenteraadsverkiezingen (maart 2022). Dat betekent –normaliter- dat er in de loop van 2022 een nieuw bestuursprogramma wordt opgesteld. Daarnaast zijn we volop bezig met de visie op Rhenen 2035 welke medio 2022 wordt vastgesteld. Tot slot is de gemeente Rhenen in het derde kwartaal 2021 gestart met het project Impuls post-COVID19. Het welzijnswerk heeft hierbij een belangrijke rol. Momenteel kunnen we nog niet inschatten wat dit betekent voor de inzet van de opbouwwerkers. Het uitgangspunt is dat zoveel mogelijk wordt aangesloten en opgepakt binnen de
opdracht. Wellicht betekent dat een verschuiving van accenten passend binnen de kaders. Indien blijkt dat er toch meerwerk voortkomt op basis van dit project, worden hier aanvullende afspraken over gemaakt. Ruimte voor innovatie continu verbeteren: Voortdurend worden op basis van – wetenschappelijke- onderzoeken en ervaringen nieuwe methodieken en werkwijzen ontwikkelt die bijdragen aan het geluk en welbevinden van mensen. Wij verwachten naast het op peil houden van de professionaliteit van de professionals, dat er ook ruimte is voor innovatie. Positieve gezondheid: Een belangrijke ontwikkeling – die ook in Rhenen steeds meer voeten aan de grond krijgt- is het gedachtegoed van positieve gezondheid. Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid, uitgewerkt in zes dimensies; lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Vanuit die brede benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Vanuit de benadering van positieve gezondheid draag je bij aan het geluk en welzijn van mensen. Met name op het mentaal welbevinden en meedoen ligt een belangrijke bijdrage vanuit het welzijnswerk en opbouwwerk. Waarderend vernieuwen en werken vanuit de bedoeling: Gemeente Rhenen werkt met de methode Waarderend Vernieuwen.
Dit gaat over samen verkennen wat al goed is en waar we op voort kunnen bouwen en samen vormgeven en samen doen. Zowel bij het opstellen van een projectvoorstel als bij het ontwikkelen van een visie en plan voor beleid en uitvoering werken we vanuit deze methode. Binnen deze opdracht maar ook als samenwerkingspartner van de gemeente vinden we het belangrijk dat deze methode wordt uitgedragen en omarmd bij het ontwikkelen en uitvoeren van (nieuw) beleid.
F IGUUR 2 CIRKEL VAN WAARDEREND VERNIEUWEN
Bijlage 4: Opdracht Buurtopbouwwerk
“Rhenen is een leefbare en aantrekkelijke gemeente met gezonde en zelfredzame inwoners, die onderling betrokken zijn en bereid zijn elkaar te helpen. Inwoners en maatschappelijke organisaties voelen zich meer onderling betrokken en verbonden en dragen bij aan de leefbaarheid en veiligheid van hun buurt.” Het opbouwwerk is gericht op het stimuleren en ondersteunen van deze onderlinge betrokkenheid om zo de leefbaarheid en sociale cohesie in de wijken en buurten te verbeteren. Kaders buurtopbouwwerk: Opbouwwerk bestaat uit verschillende elementen gericht op verbetering van de leefbaarheid en sociale cohesie in de wijken en buurt. Daarbij staat het belang van de inwoners voorop. Het opbouwwerk richt zich niet op het individu, maar op de buurt als een geheel. Hierbij onderscheiden we drie pijlers: -
Verbinden Stimuleren en Ondersteunen Netwerken
Doel Inwoners en maatschappelijke organisaties voelen zich onderling betrokken en verbonden en dragen bij aan de leefbaarheid en veiligheid van hun buurt. De opdracht aan Welzijn Rivierstroom Binnen deze opdracht zetten de opbouwwerkers zich samen met o.a. bewoners(groepen), vrijwilligers, maatschappelijke organisaties, woningbouwvereniging, politie, lokale ondernemers en de gemeente in op het versterken en verbeteren van de leefbaarheid en sociale cohesie van de wijken en buurten. Wonen en leven in een vellige en prettige wijk of buurt is van groot belang voor alle inwoners van Rhenen. Sommige wijken en buurten verdienen hierbij extra aandacht. In het jaarlijks op te stellen kwaliteitskompas wordt in samenspraak met de gemeente uitgewerkt, welke wijken en/of buurten extra aandacht krijgen. -
Verbinden: Bij verbinden gaat het over het in contact brengen van bewoners en bewonersgroepen met elkaar, maar ook met organisaties en professionals. Het opbouwwerk via Welzijn Rivierstroom is zichtbaar in de wijk. Opbouwwerkers maken daarbij – in afstemming met de (sociaal) beheerder- slim gebruik van de accommodaties als buurthuisfunctie (o.a. Westpoort, Buurtgarage, MFG ’t Bestegoed, Dorpshuis Achterberg). Bewoners, organisaties en ondernemers weten Welzijn Rivierstroom te vinden, daar waar het gaat om leefbaarheid en sociale cohesie in de wijk. De opbouwwerkers werken daarbij samen met de andere maatschappelijke partners en professionals (zoals het sociaal team en jeugdteam, de woningcorporatie, welzijnswerkers, jongerenwerk,
-
-
buurtsportcoaches, verenigingen, bewonersorganisaties, kerken, zorgorganisaties etc.) Stimuleren en Ondersteunen: Welzijn Rivierstroom stimuleert, ondersteunt en begeleid lokale initiatieven, gericht op de verbetering van de leefbaarheid. Hierbij is het de kunst om het eigenaarschap niet over te nemen, maar aan te sluiten en faciliteren/versterken waar dit meerwaarde heeft. Netwerken: vanuit het opbouwwerk ben je een belangrijke partner in de netwerken. De netwerken bieden een podium voor nieuwe initiatieven, innovaties, inbreng van kennis of het ophalen en delen van signalen. De rol van Welzijn Rivierstroom in de netwerken is ook om de werkgroepen die uit de netwerken voortkomen aan te jagen. te begeleiden en –medeverantwoordelijkheid te nemen voor de voortgang ervan.
Overeenkomst Mantelzorgondersteuning Gemeente Rhenen Bijlage 3: Uitgangspunten uitvoering mantelzorgondersteuning in Rhenen
Welzijn aan de basis: De welzijnsvoorzieningen bieden een vrij toegankelijke en collectieve infrastructuur om het welbevinden en het gezond en veilig opgroeien van de inwoners (van jong tot oud) van Rhenen te ondersteunen. Het organiseren in de keten betekent dat de welzijnsvoorzieningen voorliggend zijn en mede invulling moeten geven aan de transformatiedoelen: van curatief (behandelen, zorg bieden) naar preventief, van individueel maatwerk naar passende collectieve voorzieningen, meer aandacht voor het normale leven met de inzet van het eigen netwerk en het stimuleren van lokale initiatieven. Welzijn heeft duidelijk als functie om preventie en empowerment tot stand te brengen. Eigen kracht van mensen en de kracht van het informele netwerk: Het welzijnswerk in de breedste zin van het woord- is er voor alle inwoners van de gemeente Rhenen. Het perspectief van de levensloop van de inwoner zelf, in de eigen leefomgeving, staat hierin centraal. Hierbij gaan we uit van de eigen kracht van mensen en hun (sociale) netwerken. Inwoners worden gestimuleerd om zelf oplossingen te zoeken en initiatief te nemen. Inwoners worden gefaciliteerd om zelf plannen te maken voor de toekomst en besluiten te nemen met mensen die voor hen belangrijk zijn om tot duurzame oplossingen te komen.
Daar waar ondersteuning nodig is, onderzoekt de professional vanuit het welzijnswerk samen met de inwoner(s) wat de behoefte is om weer verder te kunnen en handelt daar naar. Professionals zijn daarbij niet verantwoordelijk voor het in stand houden van initiatieven. De professional brengt juist inwoners onderling en met organisaties in verbinding met elkaar of biedt (tijdelijk) ondersteuning daar waar nodig. Flexibel inspelen op trends en ontwikkelingen: De wereld staat niet stil. Door de coronapandemie hebben we in meerdere opzichten ondervonden dat we voortdurend moeten kunnen inspelen op veranderingen. Ook binnen het sociaal domein en de lokale samenleving krijgen we voortduren te maken met veranderingen, trends en ontwikkelingen waarop we moeten inspelen. We verwachten dat er binnen de gestelde kaders flexibel wordt ingespeeld op trends en ontwikkelingen. Tijdens de contractperiode krijgen we in ieder geval te maken met gemeenteraadsverkiezingen (maart 2022). Dat betekent –normaliter- dat er in de loop van 2022 een nieuw bestuursprogramma wordt opgesteld. Daarnaast zijn we volop bezig met de visie op Rhenen 2035 welke medio 2022 wordt vastgesteld. Tot slot is de gemeente Rhenen in het derde kwartaal 2021 gestart met het project Impuls post-COVID19. Momenteel kunnen we nog niet inschatten wat dit betekent voor de ondersteuning van mantelzorgers.
Het uitgangspunt is dat zoveel mogelijk wordt aangesloten en opgepakt binnen de opdracht. Wellicht betekent dat een verschuiving van accenten passend binnen de kaders. Indien blijkt dat er toch meerwerk voortkomt op basis van dit project, worden hier aanvullende afspraken over gemaakt.
Ruimte voor innovatie continu verbeteren: Voortdurend worden op basis van – wetenschappelijke- onderzoeken en ervaringen nieuwe methodieken en werkwijzen ontwikkelt die bijdragen aan het geluk en welbevinden van mensen. Wij verwachten naast het op peil houden van de professionaliteit van de professionals, dat er ook ruimte is voor innovatie. Positieve gezondheid: Een belangrijke ontwikkeling – die ook in Rhenen steeds meer voeten aan de grond krijgt- is het gedachtegoed van positieve gezondheid. Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid, uitgewerkt in zes dimensies; lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Vanuit die brede benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Vanuit de benadering van positieve gezondheid draag je bij aan het geluk en welzijn van mensen. Met name op het mentaal welbevinden en meedoen ligt een belangrijke opgave als het gaat om mantelzorgondersteuning Waarderend vernieuwen en werken vanuit de bedoeling: Gemeente Rhenen werkt met de methode Waarderend Vernieuwen. Dit gaat over samen verkennen wat al goed is en waar we op voort kunnen bouwen en samen vormgeven en samen doen.
Zowel bij het opstellen van een projectvoorstel als bij het ontwikkelen van een visie en plan voor beleid en uitvoering werken we vanuit deze methode. Binnen deze opdracht maar ook als samenwerkingspartner van de gemeente vinden we het belangrijk dat deze methode wordt uitgedragen en omarmd bij het ontwikkelen en uitvoeren van (nieuw) beleid.
F IGUUR 3 CIRKEL VAN WAARDEREND VERNIEUWEN
BIJLAGE 4: Opdracht mantelzorgondersteuning
“In een samenleving zorgen mensen voor hun naasten. Als die zorg voor naasten nodig is vanwege chronische ziekte of handicap, dan wordt er gesproken over mantelzorg. Mantelzorg is relationeel en daarom iets zeer waardevols, maar ook persoonlijks en kwetsbaars. Het is de onderlinge verhouding tussen zorgvrager en mantelzorger die ten grondslag ligt aan de zorg. Zorg voor naasten is echter zo gewoon, dat mensen heel ver gaan in de zorg voor hun naasten. De belasting voor mantelzorger is vaak zwaar en bij een langdurige zorg of een progressief ziektebeeld neemt de belasting beetje bij beetje toe. Overbelasting ligt dan op de loer met als mogelijke gevolgen de uitval van mantelzorger(s). Al dan niet in combinatie met een crisissituatie en een toenemende vraag aan betaalde zorg. Ook kan de (over)belasting bij de mantelzorger in gezondheidsklachten en eenzaamheid van de mantelzorger resulteren. Met in het slechtste geval een mantelzorger die zelf ondersteuning en zorg nodig heeft.” De gemeente heeft de taak te onderzoeken of een mantelzorger een taak wel aan kan en misschien heeft de mantelzorger wel zélf hulp nodig, bijvoorbeeld om overbelasting te voorkomen. Ook dient de gemeente voorzieningen beschikbaar te hebben voor de ondersteuning van mantelzorgers.
In de nota “Ondersteuning voor Mantelzorgers” van de gemeente Rhenen staat opgenomen hoe de gemeente invulling geeft aan deze taak. De evaluatie van deze nota start eind 2021. Het rapport wordt 2e kwartaal opgeleverd. De nota en de uitkomsten van deze evaluatie bieden de kaders voor mantelzorgondersteuning Kaders Mantelzorgondersteuning: Passende ondersteuning bestaat bij de gemeente Rhenen uit drie pijlers: 1. Verbinden - mantelzorgknooppunt 2. Versterken - persoonlijke gesprekken 3. Verlichten - mantelzorgarrangementen Binnen dit perceel richt de opdracht zich primair op de pijler “Verbinden”. De pijlers Versterken en Verlichten liggen primair als verantwoordelijkheid bij het Sociaal Team van de gemeente. Bij de uitvoering van deze opdracht vind afstemming plaats tussen de verschillende pijlers. Doel Het bereiken van mantelzorgers, het onderzoeken en een beeld krijgen van hun gemeenschappelijke behoeften en pro-actief informeren over ondersteuningsmogelijkheden. Het verzorgen van de collectieve voorzieningen voor mantelzorgers op basis van hun behoefte. Het verbinden van initiatieven, mantelzorgers, vrijwilligers en professionals De opdracht aan Welzijn Rivierstroom
Veel mantelzorgers herkennen zich niet in de term mantelzorger of betrekken dit niet op hun eigen situatie. Het bieden van mantelzorg kan een enorme impact hebben op het welzijn van de mantelzorger zelf. Vaak hebben mantelzorgers het prima onder controle en kunnen zij mantelzorg combineren met werk en privéleven. Toch is dat niet voor alle mantelzorgers vanzelfsprekend. Veel mantelzorgers kennen echter het ondersteuningsaanbod niet. Daarnaast herkennen veel mantelzorgers zich niet in de term mantelzorger of betrekken dit niet op hun eigen situatie waardoor mantelzorgers niet altijd gebruik maken van de ondersteuningsmogelijkheden die er zijn terwijl daar misschien wel behoefte aan is. Binnen deze opdracht is Welzijn Rivierstroom verantwoordelijk voor het vinden, bereiken en informeren van mantelzorgers. Mantelzorgers worden in verbinding gebracht met vrijwilligers en professionals die hen kunnen ondersteunen. Daarbij zoek je de samenwerking op met netwerkpartners die in contact staan met de mantelzorgers. Binnen het netwerk rond mantelzorg zorg je voor een goede infrastructuur voor mantelzorgers, waarbij Welzijn Rivierstroom zorgt draagt voor de regie en coördinatie daarop. Specifiek onderdeel binnen deze opdracht is de vormgeving en uitvoering van de jaarlijkse mantelzorgwaardering.
Overeenkomst vrijwilligersondersteuning gemeente Rhenen Bijlage 3: Uitgangspunten uitvoering vrijwilligersondersteuning Rhenen
Welzijn aan de basis De welzijnsvoorzieningen bieden een vrij toegankelijke en collectieve infrastructuur om het welbevinden en het gezond en veilig opgroeien van de inwoners (van jong tot oud) van Rhenen te ondersteunen. Het organiseren in de keten betekent dat de welzijnsvoorzieningen voorliggend zijn en mede invulling moeten geven aan de transformatiedoelen: van curatief (behandelen, zorg bieden) naar preventief, van individueel maatwerk naar passende collectieve voorzieningen, meer aandacht voor het normale leven met de inzet van het eigen netwerk en het stimuleren van lokale initiatieven. Welzijn heeft duidelijk als functie om preventie en empowerment tot stand te brengen. Eigen kracht van mensen en de kracht van het informele netwerk: Het welzijnswerk -in de breedste zin van het woord- is er voor alle inwoners van de gemeente Rhenen. Het perspectief van de levensloop van de inwoner zelf, in de eigen leefomgeving, staat hierin centraal. Hierbij gaan we uit van de eigen kracht van mensen en hun (sociale) netwerken. Inwoners worden gestimuleerd om zelf oplossingen te zoeken en initiatief te nemen. Inwoners worden gefaciliteerd om zelf plannen te maken voor de toekomst en besluiten te nemen met mensen die voor hen belangrijk zijn om tot duurzame oplossingen te komen.
Daar waar ondersteuning nodig is, onderzoekt de professional vanuit het welzijnswerk samen met de inwoner(s) wat de behoefte is om weer verder te kunnen en handelt daar naar. Professionals zijn daarbij niet verantwoordelijk voor het in stand houden van initiatieven. De professional brengt juist inwoners onderling en met organisaties in verbinding met elkaar of biedt (tijdelijk) ondersteuning daar waar nodig. Flexibel inspelen op trends en ontwikkelingen: De wereld staat niet stil. Door de coronapandemie hebben we in meerdere opzichten ondervonden dat we voortdurend moeten kunnen inspelen op veranderingen. Ook binnen het sociaal domein en de lokale samenleving krijgen we voortduren te maken met veranderingen, trends en ontwikkelingen waarop we moeten inspelen. We verwachten dat er binnen de gestelde kaders flexibel wordt ingespeeld op trends en ontwikkelingen. Tijdens de contractperiode krijgen we in ieder geval te maken met gemeenteraadsverkiezingen (maart 2022). Dat betekent –normaliter- dat er in de loop van 2022 een nieuw bestuursprogramma wordt opgesteld. Daarnaast zijn we volop bezig met de visie op Rhenen 2035 welke medio 2022 wordt vastgesteld.
Tot slot is de gemeente Rhenen in het derde kwartaal 2021 gestart met het project Impuls post-COVID19. Ondersteuning van vrijwilligers heeft hierbij mogelijk een belangrijke rol. Momenteel kunnen we nog niet inschatten wat dit betekent voor de inzet van vrijwilligersondersteuning. Het uitgangspunt is dat zoveel mogelijk wordt aangesloten en opgepakt binnen de opdracht. Wellicht betekent dat een verschuiving van accenten passend binnen de kaders. Indien blijkt dat er toch meerwerk voortkomt op basis van dit project, worden hier aanvullende afspraken over gemaakt. Ruimte voor innovatie continu verbeteren Voortdurend worden op basis van –wetenschappelijke- onderzoeken en ervaringen nieuwe methodieken en werkwijzen ontwikkelt die bijdragen aan het geluk en welbevinden van mensen. Wij verwachten naast het op peil houden van de professionaliteit van de professionals, dat er ook ruimte is voor innovatie. Positieve gezondheid Een belangrijke ontwikkeling – die ook in Rhenen steeds meer voeten aan de grond krijgt- is het gedachtegoed van positieve gezondheid. Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid, uitgewerkt in zes dimensies; lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren.
Vanuit die brede benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Vanuit de benadering van positieve gezondheid draag je bij aan het geluk en welzijn van mensen. Vrijwilligerswerk draagt bij aan positieve gezondheid van inwoners. Met name op het gebied van mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven en meedoen. Waarderend vernieuwen en werken vanuit de bedoeling Gemeente Rhenen werkt met de methode Waarderend vernieuwen. Dit gaat over samen verkennen wat al goed is en waar we op voort kunnen bouwen en samen vormgeven en samen doen. Zowel bij het opstellen van een projectvoorstel als bij het ontwikkelen van een visie en plan voor beleid en uitvoering werken we vanuit deze methode. Binnen deze opdracht maar ook als samenwerkingspartner van de gemeente vinden we het belangrijk dat deze methode wordt uitgedragen en omarmd bij het ontwikkelen en uitvoeren van (nieuw) beleid.
F IGUUR 4 CIRKEL VAN WAARDEREND VERNIEUWEN
Bijlage 4: Opdracht vrijwilligersondersteuning
“Vrijwilligers ondersteunen inwoners (o.a. mensen in een kwetsbare positie) en brengen kleur aan in hun leven. De gemeente wil uitgaan van talenten en mogelijkheden van mensen en faciliteren dat mensen hun talenten inzetten in het vrijwilligerswerk. Vrijwilligers doen zelf wat ze willen en kunnen doen. Zij signaleren wat er speelt en vinden zelf oplossingen. (Veel verenigingen worden ondersteund door een koepelorganisatie). De gemeente ondersteunt als de vrijwilligers of de koepelorganisatie het zelf niet kan.” Vrijwilligerswerk is van grote waarde voor de samenleving. Vrijwilligers leveren niet alleen een bijdrage aan de maatschappij, maar draagt ook voor henzelf bij aan positieve gezondheid. Met name op het gebied van mentaal welbevinden, zingeving en kwaliteit van leven. Als gemeente vinden we het daarom belangrijk dat vrijwilligers zich gesteund en gewaardeerd voelen. Tegelijkertijd wordt er steeds meer beroep gedaan op vrijwilligers voor het verzorgen van informele ondersteuning bij hulpvragen. Ondersteuning van vrijwilligers is daarom een van de speerpunten van de gemeente Rhenen. Kaders Vrijwilligersondersteuning In Rhenen zijn veel vrijwilligers actief op diverse gebieden zoals praktische hulp, gezelligheid en ontmoeten, sport en beweging, cultuur, milieu, leefbaarheid, etc.
Het – in ontwikkeling zijnde- vrijwilligersbeleid richt zich op alle vrijwilligers in de gemeente Rhenen. Een uitzondering hierop vormen vrijwilligers die actief zijn bij grote commerciële organisaties. We onderscheiden hierbij vier pijlers: 1. Stimuleren: zaken die de gemeente organiseert of faciliteert om vrijwillige inzet mogelijk en aantrekkelijk te maken 2. Makelen: gaat over het optimaal matchen van vraag en aanbod 3. Ondersteunen en afstemmen: gaat over het ondersteunen van vrijwilligers(organisaties) en verbinden met beroepskrachten 4. Continueren: gaat over alle activiteiten die ervoor zorgen dat vrijwilligers zich blijven inzetten en over continuïteit van activiteiten Doel Vrijwilligers voelen zich gesteund en gewaardeerd De opdracht aan Welzijn Rivierstroom De ondersteuning van vrijwilligers is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeente, Welzijn Rivierstroom en vrijwilligersorganisaties. Binnen de pijlers zijn enkele thema’s die specifiek onderdeel uitmaken van de Opdracht aan Welzijn Rivierstroom
1. Vrijwilligerswaardering: Gemeente Rhenen vindt het belangrijk dat vrijwilligers zich gesteund en gewaardeerd voelen en dat er ook in de toekomst voldoende deskundige vrijwilligers zijn. Jaarlijks geeft gemeente Rhenen op de Dag van de Vrijwilliger zo veel mogelijk vrijwilligers een blijk van waardering. De opdracht aan Welzijn Rivierstroom is om vrijwilligers in het zonnetje te zetten, de verscheidenheid van het vrijwilligerswerk te laten zien en andere inwoners in Rhenen te interesseren voor vrijwilligerswerk. 2. Vrijwilligersvacaturebank: Gemeente Rhenen vindt het belangrijk dat mensen de weg naar vrijwilligersorganisaties weten te vinden. De Vrijwilligersvacaturebank is er voor mensen die vrijwilligerswerk zoeken en voor organisaties die vrijwilligerswerk aanbieden. De opdracht aan Welzijn Rivierstroom is om deze vrijwilligersvacaturebank te promoten en beheren. De vacaturebank moet actueel en gebruiksvriendelijk zijn. En een overzicht bieden van vrijwilligerswerk op diverse gebieden zoals praktische hulp, gezelligheid en ontmoeten, sport en beweging, cultuur, milieu, leefbaarheid. 3. Deskundigheidsbevordering: Gemeente Rhenen wil diverse mogelijkheden aanbieden om de kennis en vaardigheden van vrijwilligers(organisaties) te vergroten.
De opdracht aan Welzijn Rivierstroom is om jaarlijks een aantal trainingen en/of workshops te organiseren die voldoen aan wensen en randvoorwaarden van vrijwilligers(organisaties).