Toelichting jaarstukken 2025 en overige rapportages

Vraag uit commissie Bestuur en Financiën 8 december 2025 In deze commissie is door verschillende fracties de wens geuit om vanaf de jaarstukken 2025 de cijfers te presenteren van verleden, heden en de toekomst. En de financiële verschillen te analyseren vanaf de primitieve begroting. Daarnaast deze werkwijze ook toe te passen op de overige planning en control rapportages (waaronder in de tussentijdse rapportages zoals genoemd in artikel 6 van de financiële verordening). NB. Op dit moment loopt het project ‘Verbetering instrumentarium planning en control cyclus’. Hierin zullen wij uw wensen over de te presenteren cijfers en toelichtingen ook betrekken. Eigen beleid In de financiële verordening 2023 zijn tussen raad en college geen afspraken gemaakt over de jaren die in de P&C rapportages worden gepresenteerd. Daarmee is het wettelijk kader en de bestendige gedragslijn het uitgangspunt. Wettelijk kader Voor de begroting en de jaarstukken is het toelichten van de financiële afwijkingen op hoofdlijnen vastgelegd in het BBV. Voor de tussentijdse rapportages en de perspectiefnota gelden geen wettelijke voorschriften. Vanzelfsprekend sluit de manier van toelichten aan op die van de begroting en de jaarstukken. Wat zegt het BBV over de cijfers en de toelichting voor de jaarstukken? Hierbij moeten we onderscheid maken tussen het jaarverslag (lees: de programma’s) en de jaarrekening.

Jaarverslag (programma’s): in artikel 25 van het BBV staat dat we in de programma’s de baten en lasten moeten presenteren. Er wordt niet gesproken voor welke jaren dat geldt. Ook zegt het BBV niets over het opnemen van een (financiële) toelichting bij de baten en lasten. Dit in tegenstelling tot de voorschriften hierover in de jaarrekening. Zie hieronder. Jaarrekening (lees exploitatie): In artikel 24, 27 en 28 van het BBV staat dat we de baten en lasten van de begroting voor en na wijziging moeten presenteren en de werkelijke cijfers. Verder zegt het BBV dat we de verschillen tussen de begroting na wijziging en de realisatie moeten toelichten. Conclusie: Het wettelijk kader biedt een grote mate van vrijheid om in het jaarverslag de cijfers over meerdere jaren te presenteren en zelf een keuze te kunnen maken hoe we de cijfers toelichten. In de jaarrekening liggen er wettelijke voorschriften aan ten grondslag, waardoor de mate van vrijheid beperkter is.

Voorstel jaarstukken 2025 en toekomstige rapportages: Aan uw wens om in het jaarverslag 2025 (programma’s) de baten en lasten te presenteren van T-1 (werkelijk 2024), T (werkelijk 2025) en T+1 (begroot 2026) kunnen we tegemoetkomen. De toelichting op de verschillen brengt extra werk met zich mee. Daarom is het voorstel om de toelichtingen in de programma’s puntsgewijs te presenteren en de focus te leggen op de grootste en politiek relevante afwijkingen. In de jaarrekening 2025 richten we ons op het jaar waarover verantwoording wordt afgelegd. We lichten per deelprogramma op hoofdlijnen de baten, lasten en de mutaties reserves toe. Bij deze analyse vertrekken we vanuit de primitieve begroting. Daarna volgt een samenvatting van de tussentijdse financiële bijstellingen. We sluiten de analyse af met het verschil tussen de realisatie en de begroting na wijziging. Voor de tussentijdse rapportages, begroting en de perspectiefnota stellen wij voor een vergelijkbaar uitgangspunt te hanteren als bij de jaarstukken 2025. Dus in de programma’s de cijfers te presenteren uit het laatste realisatiejaar aangevuld met twee daar op volgende jaren. In het onderdeel financiën in de rapportages (zoals de jaarrekening, financiële begroting e.d.) richten we ons vooral op het jaar dat centraal staat in die stukken.