Technische vragen RB - Visie op Rhenen deel 2

Vragen Visie op Rhenen deel 2 Commissie: Ruimte en Economie Datum:

8 mei 2023

VRAAG

ANTWOORD

2.0 Nederlandse taal Volgens de taalniveauchecker is de tekst van de visie op Rhenen gebaseerd op niveau C1, dit niveau wordt slechts door 10% van de Nederlandse bevolking begrepen. Waarom is er niet gekozen om de visie op niveau B1 te schrijven, zodat het bereik 80% is? Volgens ons heeft de gemeentelijke organisatie voor de website van Rhenen vastgesteld dat het taalniveau B1 moet zijn. Wat is het uitgangspunt voor de visie van Rhenen?

Klopt, de gemeente probeert zoveel mogelijk op B1niveau te schrijven. Maar dit is nog best lastig. Daarom leggen we in eerste instantie de focus op (nieuws)brieven naar inwoners. Deze moeten zo eenvoudig mogelijk zijn, omdat het uitnodigingen zijn aan inwoners of het zijn boodschappen waar inwoners zelf mee aan de slag kunnen of moeten. Voor een wat abstracter beleidsdocument zoals deze Visie op Rhenen zou het erg veel tijdsinvestering vragen om deze volledig op B1-niveau te krijgen. Om een tekst op B1-niveau te schrijven, letten we niet alleen op taalgebruik (lange zinnen en woordkeus bijvoorbeeld). We letten ook op structuurelementen zoals slim gekozen tussenkopjes, bulletpoints en veel afbeeldingen. Deze elementen zijn in het visiedocument juist heel veel toegevoegd om de lezer op weg te helpen. Maar dit zijn elementen die een taalniveauchecker niet goed kan controleren, hierdoor kan het taalniveau in zo’n checker uitkomen op C1-niveau. Bovendien, wanneer de Visie op Rhenen 2035 is vastgesteld door de gemeenteraad, komt er een infographic van. Deze beeldt de belangrijkste onderdelen van de Visie uit en elk beeld wordt toegelicht met een zeer korte omschrijving op B1 niveau. Deze infographic wordt breed gecommuniceerd in de gemeente.

2.0 A Nederlandse Taal In de kadernota voor de visie op Rhenen is opgegeven dat de visie voor werkelijk iedereen In Rhenen toegankelijk moet zijn. Door de huidige schrijfstijl is het document vrijwel onleesbaar en onbegrijpelijk door het gebrek aan consistentie. U geeft aan dat een infographic de visie gaat vervangen, op welke wijze wordt geborgd dat de infographic de juiste weergave van de visie weergeeft? Op welke wijze heeft de besluitvorming over de schrijfstijl plaatsgevonden? Immers het kader dat is meegegeven is duidelijk: alle inwoners van Rhenen. Waarom heeft u geen tekstredacteur ingehuurd? Wij hebben dit al eerder gevraagd en zien dat dit door Veenendaal, Ede en Amersfoort wel wordt toegepast, maar Rhenen niet? Pagina 1 van 9

3.0 Inleiding De Visie op Rhenen 2035 is een toekomstvisie en omgevingsvisie ineen en geeft de richting aan voor de komende jaren. Welke richting wordt hier bedoeld? Dit is heel algemeen gesteld, de visie heeft juridisch bindend, dus niet richtinggevend, maar bepalend.

Het klopt dat de Visie op Rhenen 2035 juridisch bindend is voor de gemeente. Het legt de gemeente vast op de richting, omdat wij de toekomst wel kunnen voorstellen maar niet kunnen voorspellen. Keuzes in de nabije toekomst zijn in lijn met de Visie op Rhenen 2035 (zoals deze straks wordt vastgesteld) of wijken daar beargumenteerd vanaf, bijvoorbeeld vanwege onvoorziene gebeurtenissen. De omgevingsvisie is niet juridisch bindend voor burgers. Hiervoor is het nodig de omgevingsvisie te vertalen naar regels van een omgevingsplan.

Vraag 3.0 A U geeft aan dat de omgevingsvisie niet bindend is voor burgers, even verderop geeft u aan: Zoals hiervoor aangegeven, is de visie alleen bindend voor de gemeente zelf. Dit wil zeggen: latere besluiten over de fysieke leefomgeving moeten passen binnen de omgevingsvisie óf er moet worden onderbouwd waarom afwijking nodig is. Graag ontvangen wij een uitgebreide beschrijving van de juridische binding van het document voor de inwoners van Rhenen. Graag ontvangen wij een uitgebreide beschrijving van het proces dat een inwoners moet doorlopen voor de onderbouwing waarom een afwijking nodig is.

5.0 Definities De volgende begrippen worden door elkaar gebruikt, het is onduidelijk wat de verschillen zijn tussen de benoemde groepen in de tekst:

• Gemeentebestuur • Gemeentelijke organisatie • De Raad • Gemeenteraad • Gemeenschap • Samenleving • De gemeente • De gemeente Rhenen • Inwoners Het is onduidelijk welke groepen nu specifiek worden benoemd en welke verschillen er zijn.

In de context van een zin wordt duidelijk wat met de woorden wordt bedoeld. Bijvoorbeeld of met de gemeente wordt bedoeld: de gemeentelijke organisatie in zijn geheel (raad, college en ambtelijke organisatie) of dat het gaat om het grondgebied van de gemeente en alle inwoners. Het is overbodig om steeds de gemeente Rhenen te zeggen, maar soms is het goed in de context van de alinea om dat toch te doen. Samenleving en gemeenschap zijn synoniem aan elkaar. Soms is het nodig om specifiek de raad, het college of de ambtelijke/gemeentelijke organisatie te schrijven, vanwege hun verschillende verantwoordelijkheden.

Pagina 2 van 9

Vraag 5.0 A Door de schrijfstijl is het idee ontstaan dat er een aantal verschillende doelgroepen zijn voor dit document. Wijn ontvangen graag een doelgroep definitie met een vertaling naar de benamingen zoals deze zijn gebruikt in de visie om een helder beeld te vormen.

7.0 Wat kenmerkt Rhenen De randzones, dit zijn de overgangsgebieden tussen bebouwd en onbebouwd. Waarom zijn deze gebieden specifiek benoemd? In principe bestaat Rhenen uit bebouwd gebied, natuurgebied en agrarisch gebied. Op basis van welke input cq. participatie zijn deze gebieden benoemd?

De provincie heeft in haar verordening kernrandzones aangewezen. Dit zijn zones zonder een specifieke begrenzing waar onder voorwaarden uitbreiding van woningbouw mogelijk is. Deze zijn op basis van logische grenzen en landschappelijke kenmerken preciezer begrensd. Daarnaast zijn de randzones nu eenmaal niet eenduidig aan te merken als alleen natuur, agrarisch of alleen bebouwd gebied.

Vraag 7.0 A Uit het document handreiking kernrandzones halen wij het volgende: Door een kernrandzonevisie te ontwikkelen schept u duidelijkheid van u als gemeente voor inititatiefnemers in het gebied. De ontwikkeling van de kernrandzone verloopt voorspelbaarder en u als gemeente heeft meer speelruimte, door- dat u de visie vooraf heeft afgestemd met de provincie. De kernrandzone is het deel van het landelijk gebied dat visueel en functioneel fungeert als overgangsgebied tussen stedelijke kern en landelijk gebied. De breedte van deze zone is geheel afhankelijk van de lokale situatie. U geeft aan dat de provincie kernrandzones heeft verordonneerd, die dan verder zijn beschreven, nemen wij aan in de PRS en PRV. Wij gaan ervan uit dat dan Veenendaal en Amersfoort als voorbeeld ook kernrandzones hanteren: Indien dit voor Veenendaal een meerwaarde Pagina 3 van 9

heeft, wordt invulling gegeven aan de provinciale mogelijkheid voor een kernrandvisie. Amersfoort: Welke functies passend zijn in de op de kaart aangeduide kernrandzones werken we gebiedsgericht verder uit U hangt de gehele visie op aan kernrandzones, die bovendien in een aantal gevallen niet voldoen aan de beschrijving in de handreiking. De kernrandzone Rhenen wordt niet eens beschreven. Onze vragen: Waarom is een kernrandzone in Rhenen leidend en in andere gemeenten bijzaak omdat de meerwaarde ontbreekt? Waarom worden er gebieden gedefinieerd die uitsluitend een landelijk gebied bevatten en dus volgens de provinciale definitie geen kernrandzone zijn? Leg dit uit! Indien de kern van Rhenen geen kernrandzone heeft: o Is het logische gevolg dat in de woonkern Rhenen alleen woningbouw kan plaatsvinden op een “verdichtende manier”. o Hoe verhoudt dit laatste zich dat tot het antwoord van de gemeente op onze zienswijze (punt 3 blz. 6 Bijlage 2 - Nota van beantwoording Visie op Rhenen): ongeveer 1.000 in en om de kernen en de randzones van de kernen (tegen de kern aan) en ongeveer 2.500 in de nieuw te bouwen kern? o Houdt dit vorige punt in, dat woonkern Rhenen dan in eens wèl een randzone heeft, zodat er tegen de woonkern van Rhenen woningen gebouwd kunnen worden? https://geo.provincieutrecht.nl/publiek/ruimtelijkeplannen/ RAP/PU%20Handreiking%20Kernrandzones.pdf

Pagina 4 van 9

De volgende kaders zijn afkomstig van andere overheden: 8.0 3.1 Uitgangspunten van Overheden De raad heeft kaders gesteld in de kadernota Visie op Vogel- en habitatrichtlijn: Natura 2000 gebieden: geen Rhenen. aantasting areaal, geen significant negatieve effecten Welke kaders zijn afkomstig van andere overheden, graag (o.a. stikstofdepositie) vermelding met bronvermelding? Verordening provincie: Wij zijn benieuwd naar de bron van het volgende kader: is • Natuurnetwerk Nederland: geen ruimtelijke het Binnenveld vooral voor agrarische doeleinden en ontwikkelingen, tenzij … natuur; de randen worden gebruikt voor woningbouw en • Waterwingebied met daaromheen energieopwekking; grondwaterbeschermingsgebied en boringsvrije zone leidt tot beperkingen van In de kadernota staat nl: In dit kader wordt met primair het gebruik. bedoeld dat in uitzonderlijke gevallen het Binnenveld ook • Militair erfgoed Grebbelinie benut kan worden voor andere doeleinden. Bijvoorbeeld • De verordening wijst een gebied aan waar wonen langs de kernranden en het realiseren van de uitbreiding van wonen onder voorwaarden is duurzame energieopgave. Nu wordt dit anders vertaald, toegestaan. wie heeft dit bepaald? • Kernrandzones (verstedelijking kan worden toegestaan ten behoeve van en in combinatie Waarom zijn de kaders niet 1-op-1 overgenomen uit de met verbetering ruimtelijke kwaliteit)

kadernota, maar aangepast overgenomen. Dit geldt voor alle kaders, waarom? Graag aanpassen aan de bron of verwijzen, maar niet aanpassen aan eigen inzicht.

In de Visie op Rhenen 2035 staat het kader: is het Binnenveld vooral voor agrarische doeleinden en natuur; de randen worden gebruikt voor woningbouw en energieopwekking; Het tweede deel (‘de randen…energieopwekking’) komt uit de toelichting op het eerste deel, het kader. Beide staan in de Kadernota Participatieproces Visie op Rhenen 2035. In de Visie op Rhenen 2035 zijn de kaders kort en krachtig verwoord. Dit ten behoeve van de leesbaarheid van de tekst. Vooral, primair, uitzonderlijke gevallen: deze woorden geven allemaal hetzelfde aan, namelijk wat de hoofdmoot is en waar ervan kan worden afgeweken of waar en wat er iets anders kan worden. Dit zijn keuzes die de gemeenteraad uiteindelijk maakt op voorstel van het college.

Vraag 8.0 A Op welke wijze is het bestuur/college cq het ambtelijk apparaat geautoriseerd om de kaders die zijn vastgesteld in een kadernota en vastgesteld door de gemeenteraad, aan te passen? U geeft aan: Dit zijn keuzes die de gemeenteraad uiteindelijk maakt op voorstel van het college. Er kunnen geen voorstellen door het College worden gemaakt om kaders aan te passen die zijn vastgesteld door de gemeenteraad in een uitwerking van een visie, het gestelde kader is het uitgangspunt. Graag ontvangen wij de juridische uitleg hoe u dit ziet in de context van de wet dualisering gemeentebestuur.

Pagina 5 van 9

9.0 Woningen

De Visie op Rhenen heeft als ondertitel ‘behoud ons Rhenen en maak het nog mooier’. Dit houdt in dat we Aan de rand van het Binnenveld (D12) ontstaat een nieuwe zo min mogelijk de groene en dorpse karakter van de woonkern in een eigen stijl. Hier komen ongeveer kernen willen verstoren. De Visie op Rhenen heeft de 2.500 woningen. ambitie om de kwaliteiten van de kernen juist te versterken. Als we in en rond de kernen woningbouw In de kadernota staat als kader: willen realiseren kiezen we voor kwaliteit i.p.v. Tot 2040 is er in de gemeente Rhenen behoefte aan kwantiteit. Toch willen we voldoende woningen 1.000 extra woningen, dit blijkt uit het onderzoek bouwen voor onze huidige en nieuwe inwoners van de Woningbehoefte Regio FoodValley: de actuele gemeente. Ook om te voorkomen dat onze gemeente woningbehoefte en de inhaalvraag in beeld. In de Woonvisie: nog verder vergrijsd. Hierdoor kunnen we ook het Kiezen voor Rhenen is de doelstelling geformuleerd om vijftig huidige voorzieningenniveau op hetzelfde niveau woningen per jaar te bouwen. Dit betekent dat er na 20 jaar houden. minimaal 1.000 gebouwd moeten worden.

Op basis van welke input cq kader, cq participatie zijn de 2500 woningen in deze visie opgenomen? Graag bronvermelding noemen. Wie heeft dit bepaald? Ook insprekers, medeparticipanten hebben hierover vragen gesteld en voelen zich benadeeld door deze onbegrijpelijke input. Graag uitleg met onderbouwing, cq aanvullende kaderstelling.

Door te bouwen tegen de huidige verstedelijking van Veenendaal behouden we juist de sterke punten van onze kernen en verbeteren die. Het is een gebied waar geen natuurwaarden worden aangetast bij eventuele woningbouw en waarbij er minder beperkende provinciale regelgeving geldt. De uitleglocatie is als zoeklocatie opgenomen in de Verstedelijkingsstrategie, dat in 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad. In het raadsvoorstel van de Verstedelijkingsstrategie staat dat we deze opnemen in ons eigen ruimtelijk beleid. In de Verstedelijkingsstrategie is niet opgenomen hoeveel woningen precies op deze locatie worden gebouwd. Wat de mogelijkheden zijn voor deze locatie willen we juist onderzoeken na vaststelling van de Visie op Rhenen. Om toch een stip aan de horizon te zetten stelt het college voor om uit te gaan van ongeveer 2500 woningen. Of dit mogelijk is zal na onderzoek duidelijk worden. De drie voorlopige visies verschilden onder andere van elkaar op het punt van groei. In de ene voorlopige visie zou de bevolking minimaal groeien (met ongeveer 3.000 inwoners) en in de andere met ongeveer 7.000 inwoners. Dit stond bijvoorbeeld in

Pagina 6 van 9

de nieuwsbrief van 18 januari 2022. In de Visie op Rhenen 2035 die nu voorligt, is het voorstel om te groeien met ongeveer 7.000 inwoners. In de Kadernota Participatieproces Visie op Rhenen 2035, paragraaf 5.2.2, staat dat inwoners en ambtenaren samen de vele uitspraken over de gewenste toekomst van Rhenen zouden indikken tot 3 à 5 voorlopige visies. Uit alle uitspraken kwamen drie uiteenlopende richtingen naar voren; niet meer en niet minder. Het komen tot één integrale visie is een politiek proces. Daarmee is het de verantwoordelijkheid van het college én de gemeenteraad.

Vraag 9.0 A Graag ontvangen wij de verslagen van de participatie dialogen waarin de inwoners vragen om de bouw van veel meer woningen, anders dan de getallen die in het kader is meegegeven. Graag ontvangen wij de uitleg op welke wijze de getallen voor de uitbreiding tot stand zijn gekomen. Graag ontvangen wij de uitleg waarom wordt afgeweken van het kader.

10.0 17. Veengebied en Grebbelinie blz 34 Het Landbouwgebied in dit gebied wordt afgewaardeerd, dit heeft consequenties. Hoe worden deze consequenties opgevangen, cq wordt er een regeling getroffen voor de “enkele boerderij”? Wordt dit verwerkt in de begroting? Wie gaat dit financieren?

De visie geeft alleen een gewenste richting aan. De manier waarop dit wordt gerealiseerd moet nog worden uitgewerkt. Of hiervoor een financiële regeling nodig is, is op dit moment nog niet bekend.

Vraag 10.0 A Dit is een gebied dat volgens de provinciale definitie niet gezien kan worden als kernrandzone. Graag ontvangen wij de onderbouwing met afwegingzkaders om dit gebied te benoemen als kernrandzone.

Pagina 7 van 9

11.0 Bijlage 1 Naast de opgaven per deelgebied is er een aantal deelgebied overstijgende opgaven. Wie heeft deze opgaven vastgesteld, cq op welke wijze zijn deze in het participatieproces vastgesteld? Vanuit de kaders zijn deze opgaven niet of nauwelijks te herleiden.

De opgaven zijn afgeleid uit de beschrijving van de Visie op Rhenen. Sommige opgaven gelden voor meerdere deelgebieden. In plaats van in herhaling te vallen, is ervoor gekozen om deze opgaven, die dus voor meerdere deelgebieden gelden, als ‘deelgebied overstijgend’ te benoemen. Dit komt de leesbaarheid van het al uitgebreide document ten goede.

Vraag 11.0 A U geeft aan dat de opgaven zijn afgeleid uit de beschrijving van de visie op Rhenen? Graag een uitleg van dit antwoord.

Verder ontvangen wij de verwijzing (internetlink) naar de wettelijke opgaven van anderen voor Rhenen in zijn totaliteit, zoals de provincie of het rijk. Graag ontvangen wij een samenvatting van de opgaven kwalitatief en kwantitatief in een tabel samengevat voor deze visie.(Rijk, provincie, foodvalley, woonvisie, ander goedgekeurd beleid, etc.)

Pagina 8 van 9

13.0 Omgevingsvisie De 3 genoemde elementen zijn inderdaad benoemd De VNG heeft een kader opgesteld waaraan de in de omgevingswet als elementen die een omgevingsvisie moet voldoen: https://vng.nl/artikelen/de- omgevingsvisie moet bevatten Het gaat hierbij nadrukkelijk om de hoofdlijnen van zowel de omgevingsvisie kwaliteiten als de voorgenomen ontwikkelingen. In bijlage 1 is dit per deelgebied beschreven. Hiermee Hierin staan 3 belangrijke elementen: Een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van wordt in onze ogen ruim voldoende voldaan aan de eisen die de wet stelt aan een omgevingsvisie. de fysieke leefomgeving: waar bestaat de fysieke leefomgeving uit en wat is de kwaliteit ervan? De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, gebruik, We hebben er daarbij bewust voor gekozen om niet te spreken over kwaliteiten (wat een waardeoordeel beheer, bescherming en behoud van het grondgebied: bevat), maar over kenmerken. wat gebeurt er/ gaat er gebeuren aan ontwikkelingen en instandhouding van het grondgebied? De hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid: wat zijn de na te streven doelen en op welke manier worden die bereikt? Naar onze mening voldoet de visie niet aan de minimale elementen die zijn voorgeschreven.

Graag ontvangen wij de uitleg waarom de visie wel voldoet aan de bovengenoemde punten? Voorbeeld: Kwaliteit als woord wordt veelal gebruikt in het kader van natuur, maar niet in de beschrijving van de fysieke leefomgeving per deelgebied. Wat is de kwaliteit of het kwaliteitsstreven per deelgebied.

Vraag 13 A Graag ontvangen wij drie voorbeelden, gekopieerd uit de tekst van de visie, waarbij u aantoont dat u ruim voldoende heeft voldaan aan het kader van VNG.

Pagina 9 van 9