Structuurvisie De Achterbergse Erven definitief oktober 2014

De Achterbergse Er ven Gemeente Rhenen

Struc tuur visie

PROJECT Structuurvisie De Achterbergse Erven Gemeente Rhenen 46.20.02

OPDRACHTGEVER Gemeente Rhenen Postbus 201, 3910 AE RHENEN

OPSTELLER Buro SRO Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem Contactpersoon: Guido Yntema T (026) 35 23 125 E arnhem@buro-sro.nl

DATUM & STATUS Definitief 30-10-2014

Inhoud Inleiding Het Plangebied

5 7

Beleidskader

11

Thema: Historie Thema: Water Thema: Natuur en Landschap Thema: Verkeer Thema: Milieu

15 19 21 25 27

Bouwstenen Uitwerking Raamwerk (wegen, groen, water) Invulling binnen het raamwerk

29 31 33

Structuurvisie De Achterbergse Erven

39

3

1 Inleiding

een woonzorgvoorziening als voorwaarde geldt

baarheid van de visie. In de uitwerking van de

voor de overige woningbouw.

afzonderlijke projecten zal zonodig nader on-

Opgave

derzoek plaatsvinden. Hiervoor worden in de

De ontwikkeling van de woonwijk Achterberg-

Inmiddels is, mede door de woningmarktcrisis,

visie uitgangspunten en aanbevelingen gefor-

West en het MFC Nieuw Schoneveld heeft het

gebleken dat een ontwikkeling van het plan in

muleerd.

dorp Achterberg een grote impuls gegeven. Vrij

één geheel niet (meer) aan de orde is. Dat wil

snel na de realisering van het MFC ontstonden

niet zeggen dat de ontwikkeling ven het gebied

Inhoud

in de dorpsgemeenschap initiatieven voor een

daarmee van de baan is. De gemeente Rhenen

Binnen een inleidend en afsluitend deel, bouwt

vervolg in de vorm van een zorgvoorziening in

gaat nu uit van een stapsgewijze, organische

de structuurvisie zich in een aantal stappen op.

het aangrenzende gebied tussen de dorpsrand

gebiedsontwikkeling waarbij het gebied met

Allereerst komt een aantal thema’s aan bod.

en de Bovenweg. Dit leidde in 2008 tot een

deelprojecten wordt ingevuld. Als gevolg hier-

Deze hoofdstukken brengen voor een aantal

ruimtelijke verkenning als eerste stap richting

van en mede op basis van de ruimtelijke ver-

aspecten de bestaande situatie, de hoofdlijnen

de ontwikkeling van Achterberg-West II.

kenning, heeft het college besloten een struc-

van het vigerend beleid, eventueel verricht on-

tuurvisie op te stellen die op hoofdlijnen richting

derzoek en de aandachtspunten in beeld.

Uit de ruimtelijke verkenning bleek dat er mo-

geeft aan de gewenste ruimtelijke ontwikkeling.

gelijkheden zijn voor een zorggerelateerde ont-

Op basis hiervan kunnen initiatieven in het ge-

Daarna volgt het stedenbouwkundige deel met

wikkeling in een bestaande boerderij en een

bied ontstaan, worden gefaciliteerd en concrete

een uitwerking van de ‘bouwstenen’ voor de

nieuwe woonzorgvoorziening. Daarnaast kun-

projecten worden uitgewerkt.

structuurvisie. De beschrijving daarvan vindt plaats in een aantal plandelen met ruimtelijke

nen er in dit gebied nieuwe woningen komen. Zo is ook vastgelegd in de stedenbouwkundige

De structuurvisie gaat vergezeld van een toe-

en functionele uitgangspunten. Uiteindelijk ko-

structuurvisie van de gemeente Rhenen. Aange-

lichting waarin naast de ruimtelijke opzet ook

men de plandelen bij elkaar in de Structuurvi-

zien het een uitbreiding betrof, is de provincie in

in hoofdlijnen inzicht wordt gegeven in de re-

sie De Achterbergse Erven. Deze gaat tenslotte

een vroeg stadium bij de planontwikkeling be-

levante omgevings- en milieuaspecten. Dit is

vergezeld van een uitvoeringsparagraaf met

trokken. Hieruit is een positieve grondhouding

gedaan aan de hand van beschikbare informa-

daarin een handreiking voor iedereen die aan

voor het plan ontstaan waarbij de realisatie van

tie met als doel inzicht te krijgen in de uitvoer-

de slag wil met de uitwerking van de visie. 5

inzet: te ontwikkelen percelen

2. HET PLANGEBIED Context

Locatiekenmerken

Het plangebied bevindt zich aan de westkant

richting de Bovenweg waar vrije kavels zijn ont-

De grootte van het visiegebied bedraagt circa

van Achterberg tussen de Cuneraweg en de

wikkeld. Hier is iets meer variatie. Dit laatste

6,5 ha. Hierin ligt een aantal bestaande kavels

spoorlijn Rhenen-Utrecht. In noordelijke rich-

geldt zeker voor de Cuneraweg waarlangs lint-

die ingepast zullen worden in de ontwikkeling:

ting raakt de Cuneraweg uiteindelijk de spoor-

bebouwing is gesitueerd. Hier staan voorname-

• Bovenweg 20: voormalige boerderij met

lijn, aan de zuidzijde is het dorp met de uitbrei-

lijk woningen, maar wel uit verschillende tijds-

ding Achterberg-West de spoorlijn inmiddels

perioden en met verschillende vormgeving. Een

• Bovenweg 22: voormalige boerderij met

ook dicht genaderd. Alhoewel het plangebied

van de laatste toevoegingen aan deze weg en

woonbestemming en boomkwekerij.

nu voornamelijk agrarisch gebruikt wordt, met

grenzend aan het plangebied is het MFC Nieuw

• Bovenweg 26: voormalige boerderij met

weilanden, ontbreekt contact met de omlig-

Schoneveld. Dit complex bestaat uit voorzienin-

gende agrarische gebieden. Deze bevinden

gen op de begane grond (o.a. supermarkt en

zich voornamelijk in noordelijke richting in de

zorg) en wonen daarboven. Het gebouw en de

Gelderse Vallei. De Cuneraweg met de lintbe-

buitenruimte is door de schaalgrootte en vorm-

• Cuneraweg 237: woonbestemming.

bouwing ligt hier echter tussen. Het contact met

geving een afwijkend element in de kleinscha-

• Cuneraweg 235: woonbestemming.

de Utrechtse Heuvelrug is eveneens beperkt

lige lintbebouwing.

• Cuneraweg MFC Nieuw Schoneveld:

door de aanwezige spoordijk. Deze vormt een

woonbestemming.

woonbestemming. • Cuneraweg 243: kleinschalig bedrijf met bedrijfswoning.

gemengde bestemming, onder andere voor

barrière, zowel visueel als ruimtelijk, richting de

In het algemeen is sprake van een enigszins

maatschappelijke doeleinden, detailhandel

heuvelrug.

versnipperde dorpsrandzone door verschil-

en wonen.

lend grondgebruik, meerdere eigenaren en Het aangrenzende woongebied Achterberg

verspreide bebouwing. Dit en door de situe-

De kavels die in aanmerking komen voor ont-

West is een projectmatig gerealiseerde woon-

ring tussen spoorlijn, Cuneraweg en Bovenweg

wikkeling zijn hiernaast weergegeven en betref-

wijk van ongeveer 10 jaar oud. Er is een dui-

heeft het gebied steeds meer het karakter van

fen de nummers: 194, 642, 4096 4460, 4619,

delijk verwantschap in architectuur, behalve

een ‘restgebied’.

4478 en 4482. 7

De woonboerderijen refereren duidelijk naar

De gronden buiten deze kavels bestaan nage-

de agrarische oorsprong van het gebied. Op-

noeg geheel uit weilanden met enkele solitaire

vallend hierbij, en anders dan bij de lintbebou-

bomen. Alleen tussen de Bovenweg 22 en 26 ligt

wing, is de zelfstandige ligging op afstand van

een strook grond met een boomkwekerij.

de weg. Met name de voormalige boerderij Bovenweg 20 ligt vrij in het landschap, mede

De begrenzing van het plangebied bestaat aan

door een opgenomen groengebied in Achter-

de zuid- en westzijde uit de Bovenweg. Ter hoog-

berg-West. Dit geeft deze boerderij een mar-

te van de hiervoor genoemde grond met kwe-

kante positie. Het MFC valt ook op, zij het dat

kerij bevindt zich een tunneltje (1e poort) in de

dit vooral komt door de gebouwgrootte. De

spoordijk die aansluit op de Lijnweg (N233). Aan

overige bebouwing springt weliswaar minder in

de noordzijde vormt de Cuneraweg de planbe-

het oog, maar past door een traditionele uit-

grenzing. Aan de oostzijde grenzen meer dan

straling prima bij het landelijke karakter van

één weg, of delen daarvan, aan het plangebied.

Achterberg.

Dit zijn de Bovenweg, De Veldse Eng en Schoneveld.

9

toekomstige woonlocatie

Uitsnede bestemmingsplan Rhenen Buitengebied

Uitsnede uit Provinciale Ruimtelijke Verordening 2013 - wonen & werken

Uitsnede bestemmingsplan Kern Achterberg

Uitsnede Structuurvisie Gemeente Rhenen

Beleidskader Provinciale verordening(PRV) Het plangebied ligt buiten de rode contour zoals

lingen en is opgenomen in het Bro (artikel 3.1.6

ladder voor duurzame verstedelijking. Dit ge-

vastgelegd in de PRV, vastgesteld op 4 februari

onder 2). De ladder bestaat uit drie ‘stappen’

beurt in een bestemmingsplan dan wel bij de

2013 door de Provincie Utrecht. In de PRV is

welke in hoofdlijnen als volgt zijn te beschrijven.

uitgebreide omgevingsvergunning.

de locatie echter aangewezen als ‘toekomstige

Allereerst dient aangetoond te worden dat de

woonlocatie’. De provincie voorziet een uitbrei-

voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet

Vigerend bestemmingsplan

ding aan de westzijde van Achterberg. Hierbij

in een actuele regionale behoefte. Indien dit

Binnen het structuurvisiegebied zijn twee be-

gaat het om een combinatie van een kleinscha-

het geval is, zal eerst naar de ontwikkelingsmo-

stemmingsplannen van kracht. In het westelijk

lige woonzorgvoorziening met daaraan gekop-

gelijkheden binnen bestaand stedelijk gebied

deel geldt het bestemmingsplan Rhenen Bui-

pelde woningbouw, waarbij de woningbouw

moeten worden gekeken. Mocht dit niet moge-

tengebied en ter hoogte van de dorpsrand het

als kostendrager dient. In totaal gaat het om

lijk zijn, komen pas andere locaties in beeld.

bestemmingsplan Kern Achterberg 2012. De

maximaal 75 woningen. Een van de voorwaar-

Voor een verdere uitleg van de ladder duurza-

grens tussen deze plannen bevindt zich op de

den is dat de woningbouw bijdraagt aan een

me verstedelijking wordt naar de handreiking

rode contour zoals opgenomen in de provinci-

goede kwaliteit van de nieuwe kernrandzone,

van het ministerie verwezen.

ale verordening.

uit te werken in een integrale ruimtelijke onderbouwing.

beleidsmatig

In het gedeelte buitengebied geldt voorname-

reeds verankerd in provinciaal en gemeentelijk

lijk de bestemming ‘Agrarisch’, welke gelegen is

Ladder voor duurzame verstedelijking

beleid. De structuurvisie haakt daar, mede van-

op de weilanden rondom de bebouwing. Deze

Een meer algemeen onderwerp uit de Struc-

uit een actuele vraag in het gebied naar een

voormalige agrarische bebouwing is groten-

tuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is de

woonzorgvoorziening, verder op in. Alvorens

deels bestemd voor ‘Wonen’, met uitzondering

‘ladder voor duurzame verstedelijking’. De lad-

de verdere uitwerking van de visie planologisch

van Cuneraweg 243 waarvoor de bestemming

der richt zich op een zorgvuldige afweging en

mogelijk wordt gemaakt zal iedere ontwikke-

‘Bedrijf’ geldt. Over al deze bestemmingen ligt

besluitvorming op nieuwe stedelijke ontwikke-

ling moeten aantonen dàt deze voldoet aan de

een dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie’

Voorliggende

ontwikkeling

is

11

met een hoge verwachtingswaarde. Verder geldt nog de bestemming ‘Water’ voor de watergang langs de Cuneraweg. In de dorpsrand geldt voor het MFC de bestemming ‘Gemengd’ en voor de voormalige boerderij Bovenweg 20 geldt nu nog de bestemming ‘Wonen’. In november 2014 zal de bestemming hiervan ‘Maatschappelijk’ zijn ten behoeve van zorg (dagopvang psychogeriatrie). Voor de weilanden hier omheen geldt ‘Agrarisch’. In oostelijke richting ligt overwegend de bestemming ‘Wonen’ binnen de bebouwde kom van Achterberg. Ook hier is een dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie’ van kracht.

Stedenbouwkundige structuurvisie In de Stedenbouwkundige Structuurvisie (2009) van de gemeente Rhenen is Achterberg-West II aangeduid als ‘locatie wonen en voorzieningen’. Over de locatie staat onder meer vermeld dat de realisering en verschijningsvorm van het MFC aanleiding is om rondom een combinatie van functies voor te stellen waardoor een concentratie ontstaat van maatschappelijke voorzieningen. De hoogte van de bebouwing zal

een geleidelijke overgang vormen richting de

de bestaande overcapaciteit aan woningbouw-

in de woonvisie is dat de gemeente in Achter-

landelijke omgeving.

plannen voor de gemeente geen aanleiding is

berg de ontwikkeling stimuleert van een intra-

In dit gebied is een zorgboerderij met dagop-

om regie te voeren om overaanbod tegen te

murale woonvorm voor ouderen.

vang mogelijk, in combinatie met een recrea-

gaan. De gemeente zal de komende tijd met

tieve functie zoals een theetuin. Daarnaast is

name een stimulerende rol op de woningmarkt

Conclusie

aanvullende compacte bebouwing voor ver-

op zich nemen. De nieuwbouwproductie is

Alhoewel het structuurvisiegebied grotendeels

schillende doelgroepen als starters en ouderen

vooral een taak van de marktpartijen.

buiten de provinciale rode contour valt, wordt zowel door provincie als gemeente een ontwik-

wenselijk. Een gebiedsvisie zal voor dit projectgebied worden opgesteld zodat de omvang van

In de woonvisie is eveneens aandacht besteed

keling van zorg en wonen voorzien. Dit vraagt

het deel dat buiten de rode contour valt nauw-

aan de toenemende zorgvraag als gevolg van

om een nadere ruimtelijke onderbouwing waar-

keurig in beeld komt.

de vergrijzing. Het algemene uitgangspunt is zo

voor de structuurvisie de basis legt. De verdere

lang mogelijk in de huidige woning wonen (dat

uitwerking vindt plaats in bestemmingsplannen

Woonvisie

geldt voor alle zorgvragers). Deze beweging

dan wel omgevingsvergunningen aangezien de

De gemeente Rhenen heeft in oktober 2013

wordt door het Ministerie van VWS aangejaagd

huidige bestemmingen gebaseerd zijn op de

een geactualiseerde woonvisie vastgesteld.

door de financiële scheiding van wonen en zorg

bestaande situatie en niet voorzien in de ge-

Deze visie gaat in op de nieuwe rol van de ge-

voor de ‘lichte’ zorgzwaartepakketten (ZZP’s 1

wenste ontwikkeling.

meente op de woningmarkt, waarbij de nadruk

tot en met 2 in 2013 en ZZP3 in 2014). Deson-

meer komt te liggen op de zelfredzaamheid van

danks blijven voorzieningen voor de zwaardere

de maatschappij. In de visie worden verschil-

pakketten nodig.

lende doelgroepen (starters, gezinnen,senioren en diverse inkomensgroepen) en specifieke

Voor Achterberg staat in de woonvisie vermeld

thema’s (zorg en welzijn, de bestaande sociale

dat hier nog geen intramuraal aanbod aanwe-

huurvoorraad, duurzaamheid en nieuwbouw-

zig is. De oudere inwoners zijn met een zwaar-

productie) onderscheiden en worden de acties

dere zorgindicatie gedwongen om te verhuizen.

beschreven, die de gemeente hiervoor gaat

Zij verhuizen veelal naar een intramurale instel-

ontplooien. De belangrijkste conclusie is dat

ling in Veenendaal. Eén van de uitgangspunten 13

historische kaart (omstreeks 1850), nog voor de aanleg van de spoorlijn

historische kaart (omstreeks 1950)

historische kaart (omstreeks 1990)

kaart van huidige situatie

Thema: Historie Situatie ontstaansgeschiedenis Achterberg is de kleinste van de drie kernen bin-

De laatste relatief grote uitbreiding op de lint-

nen de gemeente Rhenen en heeft een agrari-

bebouwing is de wijk Achterberg-West, direct

sche oorsprong. De hoofdstructuur van de kern

grenzen aan het plangebied. Na afronding

bestaat uit de Cuneraweg, de Achterbergse-

hiervan is aan de Cuneraweg nog een multi-

straatweg en De Dijk. Daar waar deze routes

functioneel centrum gebouwd (MFC). Westelijk

bij elkaar komen ligt een belangrijk knooppunt

hiervan zijn ontwikkelingen beperkt gebleven

met het dorpshuis en de kerk. Achterberg is

tot de transformatie van voormalige agrarische

een dorp met zeer gevarieerde lintbebouwing,

bedrijven aan de Bovenweg naar woonboer-

zowel in functie als in bouwwijze en dichtheid.

derijen. Soms in combinatie met een andere

Hoewel woonbebouwing momenteel het meest

activiteit, zoals de kwekerij op nr. 22 en dagop-

voorkomt bevindt zich daartussen tevens an-

vang voor zorg bij nr. 20. De weilanden refere-

dersoortige bebouwing zoals een bedrijf, win-

ren weliswaar nog aan de vroegere agrarische

kel of school. De woningen zijn aanvankelijk

situatie, maar hebben deze functie grotendeels

gebouwd als vrijstaande huizen op ruime af-

verloren. De oorspronkelijke landschappelijke

stand van elkaar. Later heeft verdichting van het

onderlegger is nog wel aanwezige en goed her-

lint plaatsgevonden en tenslotte ging men over

kenbaar. Dit geldt eveneens voor de doorbre-

tot het bouwen van woningen achter en binnen

king hiervan door de spoorlijn die in het begin

de linten in korte rijen.

van de twintigste eeuw is aangelegd.

15

Uitsnede Archeologische Verwachtingenkaart gemeente Rhenen

Archeologie

Conclusie

De gemeente Rhenen heeft een erfgoedveror-

Zowel voor het reeds onderzochte deel ter

Achterberg is van oudsher een agrarisch dorp

dening. Op basis van de daarin opgenomen

hoogte van de beoogde woonzorgvoorziening

met lintbebouwing. Gaandeweg zijn de op de

archeologische verwachtingenkaart heeft het

als de rest van het plangebied is nader onder-

linten aangrenzende agrarische gronden ge-

plangebied een hoge verwachtingswaarde.

zoek nodig voordat het gebied vrij kan worden

transformeerd naar Wonen. Zo ook in Achter-

De lintbebouwing is daarbij afzonderlijk aan-

gegeven ten aanzien van archeologie. Tot die

berg-West, waar naast wonen met het MFC ook

geduid vanuit cultuurhistorisch oogpunt. Deze

tijd blijven de dubbelbestemmingen in de vige-

het accent op voorzieningen is te komen liggen.

verwachtingswaarde is deels bevestigd door

rende bestemmingsplannen van kracht.

Hierdoor en mede door de enigszins ingesloten

uitgevoerd onderzoek in en nabij het plange-

ligging is in het resterend gedeelte Achterberg-

bied. In verband met de geplande ontwikkeling

West het agrarisch gebruik steeds verder terug

van een woonzorgvoorziening in Achterberg-

gedrongen. Een nieuwe stap in de dorpsontwik-

west 2 is er een archeologisch inventariserend

keling ligt daarom voor de hand. Hierbij biedt

veldonderzoek door middel van proefsleuven

de nog grotendeels intact zijnde historische

uitgevoerd op twee locaties langs de Bovenweg

landschappelijke onderlegger een goed aan-

te Achterberg-West. In zes proefsleuven zijn op

knopingspunt.

beide locaties de resten van een nederzetting uit de ijzertijd blootgelegd. Eerder, bij de ont-

Gezien de vondsten in de omgeving en omdat

wikkeling van Achterberg West (1) circa 10 jaar

de verwachting van archeologische vondsten

geleden, is bij archeologisch onderzoek een

hoog is in het gebied, dient hiervoor bij de

complex van grafvelden aangetroffen, onder

verdere uitwerking van de visie in een bestem-

andere ten oosten van de boerderij Bovenweg

mingsplan of omgevingsvergunning nader on-

20. Mede hierom is dit gedeelte onbebouwd

derzoek plaats te vinden.

gebleven.

17

Thema: Water Situatie Achterberg-West bevindt zich op de overgang tussen de hoog gelegen Utrechtse Heuvelrug en het laag gelegen Binnenveld. Dit is ook zichtbaar in de indeling van grondwatertrappen, waarbij er ter hoogte van het plangebied op de Cuneraweg een omslagpunt ligt. Ten zuiden van deze weg liggen de gebieden met grondwatertrap VI en VII, noordelijk van de Cuneraweg begint grondwatertrap III die verder afloopt naar I. Achterberg-West behoort tot het gebied grondwatertrap VII, maar uit ervaringen bij de bouw van het MFC en blijkens waarnemingen in het veld lijkt de lagere grondwater-

zuidzijde van de Cuneraweg. Deze is, in tegen-

Voor wat betreft de riolering zijn tot aan het MFC

trap (III) van meer van toepassing. Zeker rich-

stelling tot de hiervoor genoemde sloten, ook

en de rand van Achterberg-West voorzieningen

ting de Cuneraweg. Nader onderzoek zal hier

bestemd voor water in het bestemmingsplan

getroffen die berekend zijn op de dorpsbebou-

duidelijkheid over moeten geven.

Buitengebied. Een andere groter waterelement

wing. Daarna is het systeem gedimensioneerd

ligt ten zuiden van het MFC. Dit betreft een infil-

op een buitengebied situatie. Nader onderzoek

De huidige watervoorzieningen in het gebied

tratievoorziening ten behoeve van het verharde

zal moeten uit wijzen of het bestaande stelsel

bestaan uit enkele kleine greppels en slootjes,

oppervlak van het MFC. De inpassing van deze

de nieuwe ontwikkelingen kan opvangen. Er

onder andere gelegen op een gedeelte van de

voorziening, al dan niet in aangepaste vorm,

zijn in ieder geval voorzieningen nodig in het

kavelgrenzen ten zuiden van Cuneraweg 243

geldt als randvoorwaarde in de ontwikkeling

plangebied zelf om de nieuwe bebouwing te

en 237. Een structurele watergang ligt langs de

van het plangebied.

kunnen aansluiten op de riolering. 19

Beleid

Conclusie

Het plangebied ligt in het infiltratiegebied

In het Waterplan zijn streefbeelden en uit-

Voorop staat dat voor elke ontwikkeling in het

Utrechtse Heuvelrug. In de verdere planvo-

gangspunten opgenomen die tezamen een vi-

plangebied het afkoppelbeleid geldt wat in-

ming is daarom aandacht vereist voor het

sie vormen van de beoogde ontwikkeling van

houdt dat het water dat valt op verharde op-

beschermen van de grondwaterkwaliteit bij

het water tot 2025. Het vGRP concretiseert deze

pervlakten ter plaatse wordt geborgen/geïnfil-

functiewijzigingen. Dit met het oog op de drink-

streefbeelden in maatregelen en verantwoord

treerd. De bodemgesteldheid lijkt hier zich voor

waterwinningen en de kwelstromen naar na-

welke middelen hiervoor nodig zijn. Voornaam-

te lenen gezien de grondwatertrap (VII) en de

tuurgebieden. Concreet betekent dit een ana-

ste uitgangspunten in de beleidsplannen is het

bestaande infiltratievoorziening bij het MFC.

lyse van een toe- of afname van het risico voor

saneren van overstorten en het afkoppelen van

Waarnemingen ter plaatse duiden echter ook

de grondwaterkwaliteit bij functiewijzigingen en

hemelwater. Daarnaast is de trits vasthouden,

op een veel nattere bodemgesteldheid, dus na-

het zonodig opnemen van bestemmingen en

bergen en het afvoeren van water van belang.

der onderzoek zal hierover uitsluitsel moeten

regels ter bescherming.

geven. In hoeverre de aanwezige watervoorzieHet afkoppeldocument dat als deelplan voort-

ningen een rol kunnen krijgen in het toekom-

Sinds 1 november 2003 is de watertoets wet-

vloeit uit het vGRP is een plan dat van toepas-

stige watersysteem valt nog te bezien. In ieder

telijk verplicht voor plannen in het kader van

sing is op Achterberg- West. Hierin worden de

geval dient de watergang langs de Cuneraweg

de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) die

afkoppeltechnieken weergegeven alsook waar

gehandhaafd te blijven, evenals de infiltratie-

later vervangen is door de Wro. De watertoets

afkoppelen mogelijk is. Daarnaast is het ver-

voorziening bij het MFC, al dan niet op een

betekent dat water en riolering in een vroeg

plicht afkoppelen van hemelwater opgenomen

andere locatie. De voorkeur gaat uit naar één

stadium worden meegenomen bij de te ontwik-

in het bouwbesluit.

integraal watersysteem voor het gehele gebied.

kelen gebieden. Het gemeentelijk beleid voor water en riolering bestaat uit het Waterplan van

Tenslotte zal bij iedere ontwikkeling aandacht

de gemeente Rhenen en het verbreed Gemeen-

moeten uit gaan naar de mogelijke invloed

telijke Rioleringsplan (vGRP). Daarnaast zijn er

van functiewijzigingen op de grondkwaliteit en

deelplannen ontstaan voorkomend uit het Wa-

naar de wijze waarop de aansluiting op het be-

terplan en het vGRP.

staande rioleringssysteem plaatsvindt en of er aanvullende voorzieningen nodig zijn.

Thema: Natuur en Landschap Beleid

Situatie Het dorp Achterberg is gelegen tegen de zuid-

De Cuneraweg vormt aan de westzijde van

In de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie

oostpunt van het stuwwallandschap van de

Achterberg de grens tussen het kampenland-

maakt het structuurvisiegebied landschappelijk

Utrechtse Heuvelrug. Ten zuiden er van stroomt

schap en het bosrandgebied met engen. Op

gezien nog onderdeel uit van het landbouw-

de Nederrijn en ten oosten van het dorp be-

zich is deze indeling nu nog steeds van toepas-

gebied dat onderdeel is van het Gelders Val-

vindt zich de Gelderse Vallei. Het dorp is ge-

sing, zij het dat de spoorlijn en provinciale weg

lei landschap. Bij verstedelijking is het gebied

situeerd op een voormalige uitloper van het

het gebied doorsnijden. Bij de aanleg hiervan

aangewezen als toekomstige woonlocatie. In

Kampenlandschap. Dit type landschap wordt

is de huidige oostgrens van het structuurvisie-

westelijke richting begint achter de spoorlijn

gekenmerkt door lange lijnen (slagen) en veel

gebied ontstaan in de vorm van de aantak-

het Utrechtse Heuvelrug landschap. Hierbinnen

openheid. In het landschap bevinden zich ver-

king van de Bovenweg op de Cuneraweg. Deze

zijn gebieden aangewezen die vallen onder de

spreid staande solitaire boerderijen. Bij kruisin-

aantakking volgt wel de vroegere lijnen van het

Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het plange-

gen van routes is enige verdichting waardoor

bosrandgebied die zich opspannen tussen de

bied zelf bevat geen gronden die vallen onder

van een buurtschap of dorp gesproken kan

Bovenweg en de Cuneraweg. In het plangebied

de EHS.

worden. Achterberg vindt hierin zijn oorsprong.

zijn deze nog steeds als kavelgrenzen met deels

Een bijzonder gebied vormt Den Hooghen

beplanting herkenbaar. Dit betreffen zowel lijn-

In de Provinciale Ruimtelijke Verordening is voor

Horst, ten zuidoosten van Achterberg. Het be-

vormige elmenten zoals houtsingels als solitaire

deze toekomstige woningbouw verder bepaald

treft een aparte vorm van een kampenland-

bomen waaronder twee monumentale eiken ter

dat deze bijdraagt aan een goede kwaliteit van

schap met een radiaalsgewijs slotenpatroon en

hoogte van de Bovenweg 18. Wel is door de

de nieuwe kernrandzone. Voor de landschappe-

over het gebied verspreide knotwilgen en elzen.

ingeklemde ligging tussen dorpsrand, spoorlijn

lijke component daarin is in 2009 een verken-

Dit vindt mede zijn oorsprong in het kasteel Ter

en Cuneraweg een soort restgebied ontstaan.

ning gemaakt. Destijds nog gekoppeld aan de

Horst dat hier gevestigd was.

realisering van de EHS van overheidswege wat inmiddels niet meer aan de orde is. De voorgestelde landschapselementen bieden echter een 21

goed aanknopingspunt voor de landschappe-

Conclusie

lijke invulling van de kernrandzone.

Het structuurvisiegebied is weliswaar door de spoorlijn afgezonderd komen te liggen van het

Daarnaast is het vanuit de huidige natuurwet-

oorspronkelijke bosrandgebied, maar bevat

geving bij ruimtelijke ingrepen verplicht op de

nog wel een herkenbare landschappelijke on-

hoogte te zijn van de in het projectgebied mo-

derlegger. Deze onderlegger en de daarbij be-

gelijk voorkomende beschermde natuurwaar-

horende landschapselmenten biedt een goed

den. Een en ander zoals vastgelegd in de Flora-

aanknopingspunt voor de toekomstige ruimte-

en faunawet en de Natuurbeschermingswet.

lijke structuur en de landschappelijke invulling

Dit kan mogelijk beperkingen opleggen aan de

van de kernrandzone. Het gebied is geen on-

voorgenomen sloop- en nieuwbouwactiviteiten.

derdeel van de EHS. Wel zal bij de verdere uit-

Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen daartoe,

werking van de structuurvisie nader onderzoek

bij de verdere uitwerking van de structuurvisie

moeten uitwijzen dat voldaan wordt aan de Flo-

zal nader onderzoek dit moeten bevestigen.

ra- en faunawet en de Natuurbeschermingswet.

In lichtgroen de ‘groene contour’en in donkergroen de Ecologische Hoofdstructuur. bron: Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie

Landschapselementen uit “Analyse verstedelijking en landschap” (Pouderoyen Compagnons, 2009)

23

Thema: Verkeer

van de spoorlijn is deze echter doorsneden. Het

nieuwe wegen of aangepaste bestaande wegen

oostelijke deel van deze weg buigt sindsdien

gaan daar onderdeel van uit maken en worden

naar het noorden af naar de Cuneraweg. Wel

een 30 km-zone. Voor wat betreft het parkeren

Situatie

is een tunneltje in de spoordijk aangelegd (1e

heeft de gemeente Rhenen een Parkeerbeleids-

De hoofdstructuur van Achterberg bestaat uit

poort), ongeveer ter hoogte van de oorspron-

plan opgesteld. Voor Achterberg geldt de ‘par-

historische linten. Dit zijn de Cuneraweg, De

kelijke ligging. Deze biedt doorgang aan zowel

keernorm buiten centrumgebied’, welke afhan-

Dijk en de Achterbergsestraatweg. Deze laatste

auto- als langzaam verkeer. Specifieke fiets- en

kelijk van het soort woning tussen 1,4 en 2,2

legt de verbinding naar het zuiden met Rhenen.

wandelpaden zijn in de directe omgeving niet

parkeerplek per woning ligt.

Alle wegen in Achterberg zijn aangewezen als

aanwezig. Het langzaam verkeer maakt ge-

een 30km-zone. Aan de westzijde begint dit ge-

bruik van de aanwezige wegen.

bied ter hoogte van de Cuneraweg 174, dat is ruim ren noorden van het plangebied.

Conclusie Rondom het plangebied ligt een wegenstruc-

Parkeren vindt in Achterberg grotendeels op ei-

tuur die een goede basis biedt om op aan te

gen erf plaats. Wanneer dit niet geheel moge-

takken. De Cuneraweg heeft al een ontslui-

Zuidelijk van het dorp loopt de spoorlijn Vee-

lijk is, zoals bij bedrijven of in Achterberg-West,

tende functie en kan deze voor de ontwikkeling

nendaal-Rhenen. Het dichtstbijzijnde station is

zijn daarnaast ook parkeervoorzieningen in de

ook vervullen. De Bovenweg heeft daarentegen

Rhenen. Parallel hieraan ligt de provinciale weg

openbare ruimte gemaakt.

nu een zeer beperkte functie in de ontsluiting van het dorp en is daarop ook niet gedimensi-

N233 naar Veenendaal, Rhenen en nog zuidelijker, naar de Betuwe. Zowel ten noorden als

Beleid

oneerd. In de verdere uitwerking van de struc-

ten zuiden van de dorpskern zijn de straten van

Ruimtelijke ontwikkelingen dienen goed, tij-

tuurvisie zal, in een mobiliteitstoets, aandacht

Achterberg hierop aangesloten.

dig en veilig ontsloten te zijn en kunnen lei-

moeten uit gaan naar de aanpassing van de

den tot een toenemende verleersdruk elders.

Bovenweg om deze geschikt te maken voor de

Ten zuiden en ten westen van het plangebied

Ter beoordeling hiervan heeft de provincie de

ontsluiting van het nieuwe dorpsgebied. Even-

loopt de Bovenweg. Dit is van oudsher een

mobiliteitstoets geïntroduceerd. Dit vraagt om

eens met aandacht voor langzaam verkeer.

smalle landweg tussen landerijen en verspreid

een meer concreet beeld van de planvorming.

Voor parkeren gelden de normen uit het par-

liggende boerenbedrijven, welke aanvankelijk

In het algemeen geldt dat geheel Achterberg

keerbeleidsplan. In het algemeen wordt zoveel

parallel aan de Cuneraweg liep. Met de aanleg

is aangewezen als verblijfsgebied. Eventuele

mogelijk op eigen erf geparkeerd. 25

Thema: Milieu Situatie De meeste bedrijven rondom het plangebied

spoorlijn ligt het dichtst bij en bovendien op

de N233 als transportroute voor gevaarlijke

betreffen kleinschalige kwekerijen, echter ten

een dijk tussen de N233 en het plangebied.

stoffen een aandachtspunt. Gezien de ligging

noordwesten bevinden zich enkele veehoude-

De 48 db contour van de weg ligt binnen de

achter de spoordijk zal dit naar verwachting

rijen. De dichtstbijzijnde veehouderij bevindt

55 dB contour van de spoorlijn. De spoorlijn is

geen belemmering opleveren.

zich op circa 75 meter. Tussen dit bedrijf en

daarom als maatgevend te beschouwen. Hier

het plangebied zijn reeds enkele woonbestem-

zal onderzoek naar gedaan moeten worden.

Conclusie

mingen gelegen. Verder bevindt zich een be-

Uit de ‘Wet luchtkwaliteit’ volgt dat als de bij-

Er zijn op milieugebied geen onoverkomelijke

drijfsbestemming in de noordwesthoek van het

drage van een voorgenomen ontwikkeling

belemmeringen te verwachten voor gewenste

plangebied. Dit betreft een kleinschalig bedrijf

aan de luchtkwaliteit ‘niet in betekende mate’

ontwikkeling van wonen en zorg in het plange-

in een lage categorie (maximaal categorie II).

bijdraagt, de voorgenomen ontwikkeling zon-

bied. Wel dient nader gekeken te worden naar

Om aan te tonen dat de betreffende voorma-

dermeer inpasbaar is vanuit het oogpunt van

de invloed van omliggende bedrijvigheid, in het

lige landbouwgronden geschikt zijn voor woon

luchtkwaliteit. De geplande woningbouw valt

bijzonder de veehouderijen. Een bodemonder-

en zorg is een verkennend bodemonderzoek

gezien het geringe aantal (circa 75 woningen)

zoek is eveneens benodigd en de geluidsbelas-

nodig. Voor het plangebied zijn geen gegevens

hieronder. In het geval een specifieke zorgfunc-

ting van de spoorlijn vraagt aandacht. Indien er

beschikbaar die wijzen op een mogelijke ver-

tie wordt mogelijk gemaakt, is wel een lucht-

andere functie dan wonen in een ontwikkeling

ontreiniging. Een bij de verdere uitwerking van

kwaliteitstoets nodig. Hierbij is de verkeers-

komen, zoals zorg, is een luchtkwaliteitstoets

de structuurvisie uit te voeren bodemonder-

aantrekkende werking maatgevend. Gezien

noodzakelijk. Een toets is eveneens nodig voor

zoek, zal dit in beeld moeten brengen.

het kleinschalige karakter van het plan worden

de N233 als transportroute voor gevaarlijke

hierbij geen problemen bij verwacht.

stoffen. Alhoewel bestaande gegevens hierover de gewenste ontwikkeling niet in de weg lijkt te

Op het gebied van geluid is wegverkeerslawaai en spoorlawaai van respectievelijk de N233

Op het gebied van externe veiligheid is, mede

staan, vraagt dit een specifieke onderbouwing

(Lijnweg) en de spoorlijn van toepassing. De

gezien de beoogde zorgfunctie in het gebied,

gezien de beoogde zorgfunctie. 27

1: Het raamwerk

2: De kleine erven

3: De grote erven

4: Het binnenerf

BOUWSTENEN 1 Raamwerk

2 Kleine erven

3 Grote erven

De historie en de aanwezige ruimtelijke kenmer-

De tweede bouwsteen bestaat uit de ‘kleine er-

Het MFC en de boerderij Bovenweg 20 vormen

ken bieden goede aanknopingspunten voor het

ven’ welke liggen aan de bestaande wegen, of

de derde bouwsteen voor de ruimtelijke hoofd-

nieuwe ruimtelijk raamwerk dat richting moet

beter gezegd de linten. De Cuneraweg is te ka-

structuur als de ‘grote erven’. Dit zijn, weliswaar

geven aan de ontwikkeling van het gebied. Het

rakteriseren als een dorpslint: hier staat de be-

heel verschillend, twee elementen die zich los

raamwerk is de eerste bouwsteen dat bestaat

bouwing relatief dicht aan de weg en op korte

maken van de omliggende structuren. Beide

uit de van oudsher aanwezige landschappelijke

onderlinge afstand. Op basis van de aangren-

vragen om een omliggende ruimte, bij het MFC

structuurlijnen (weggetjes, houtsingels, solitaire

zende kenmerken kan dit dorpslint verder wor-

is dat voor parkeren, bij de boerderij is dat

bomen) tussen de Cuneraweg en de Bovenweg.

den aangevuld en versterkt. Dit geldt eveneens

landschap. Op basis van de eerder genoemde

Door deze zoveel mogelijk te behouden en te

voor de Bovenweg, zij het dat daarlangs sprake

structuurlijnen vormen ze de aanzet voor een

versterken, ontstaat de basis voor de te han-

is van een landelijk lint. De bebouwing staat,

zone met afzonderlijke ‘grote erven’ omgeven

teren verkavelingsrichting, ontsluiting en toe te

ten opzichte van het dorpslint, iets verder van

door groen/pleinruimte. Deze opzet vormt de

passen groen- en waterelementen.

de weg af en op ruimere onderlinge afstand.

basis voor de ontwikkeling richting de Bovenweg met handhaving en versterking van zichtlijnen richting de boerderij Bovenweg 20.

4 Binnenerf De laatste bouwsteen bevindt zich in de ruimte binnen de linten, westelijk van de ervenzone. Net als in Achterberg kan hier een inbreiding komen, het ‘binnenerf’. Door deze compact en dichter te bebouwen dan de linten blijven beide gebieden goed herkenbaar. 29

Raamwerk

UITWERKING RAAMWERK (wegen, groen, water) Via de bestaande omringende wegen vindt

twee insteekwegen: één aan de westzijde van

king komt in het handhaven en versterken van

de ontsluiting van het gebied plaats door een

het plangebied en één in het verlengde van het

het landschap er omheen en de zichtlijnen rich-

nader te bepalen aantal insteekwegen aan te

spoortunneltje. Deze laatste bestaat in ieder

ting de markante bestaande boerderij.

leggen. De locatie waar deze aantakken ligt

geval uit een langzaamverkeersroute. De twee zuidelijke erven zijn begrensd in op-

nu nog niet vast, de aanduidingen op de kaart zijn indicatief. Vooralsnog wordt uitgegaan van

Van belang is op te merken dat er, afgezien

pervlakte (zie invulling raamwerk hierna) en

één extra aansluiting op de Cuneraweg. Dit zal

van langzaamverkeersverbindingen, geen ont-

worden omgeven door groen met een landelijk

bezien moeten worden in samenhang met de

sluitingen komen vanuit de huidige dorpsrand

karakter: erfhagen en bloemrijk grasland met

Bovenweg die eveneens aansluit op de Cunera-

naar het binnengebied. De zelfstandig gelegen

struinpaden en solitaire bomen. Door middel

weg. De daar gelegen kruising vraagt verkeers-

‘grote erven’ (MFC, boerderij Bovenweg 20 en

van sloten of wadi’s vindt hier eveneens water-

kundig aandacht gezien de aansluiting van de

nieuw erf) kunnen wel via de aangrenzende

berging plaats. Indien de bergingsopgave het

Snijdersteeg op korte afstand. Zo mogelijk kan

wegen ontsloten worden.

toelaat, kan deze zone ook nog plaats bieden aan buitensport spel en recreatie al dan niet in

deze bajonet ontsluiting worden aangepakt,

combinatie met water.

bijvoorbeeld door de ontsluiting in de toekomst

De zone met ‘grote erven’ is bepalend voor de

via het binnerf te laten lopen en op het deel

groen- en waterstructuur. Hier vindt de water-

van de Bovenweg dat aansluit op de Cunera-

berging plaats. In het bijzonder geeft deze zone

Gezien de gewenste groene inbedding van de

weg enkel langzaam verkeer toe te staan.

invulling aan de versterking van de landschap-

‘grote erven’ is de inrichting van de groenzone

pelijke en cultuurhistorische kwaliteit van de

onderdeel van de ontwikkeling van het erf zelf.

Het verdere verloop van de Bovenweg vraagt

nieuwe kernrandzone. Op de westelijke grens

De precieze vormgeving komt aan bod in de

eveneens aandacht. Dit is nu een zeer smalle

is een groensingel/houtwal opgenomen die de

op te stellen erfvisie en zal planologisch worden

landweg die niet berekend is op extra verkeer,

historische landschapslijn tussen Cuneraweg

verankerd in de bestemmingsplannen. Dit geldt

maar in de toekomst wel toegang moet bieden

en Bovenweg weergeeft. Het cultuurhistorisch

voor alle (landschaps)elementen die dienen ter

aan de nieuwe erven langs de weg en naar

waardevolle erf Bovenweg 20 is het middelpunt

versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de

het binnenerf. Voorlopig wordt uitgegaan van

van het gebied wat in ieder geval tot uitdruk-

kernrandzone. 31

Kleine erven

Referentie dorpslint

Referentie landlint

Referentie landlint

INVULLING BINNEN HET RAAMWERK Voor de invulling binnen het raamwerk is een

Voor het landlint aan de Bovenweg is een rui-

Voor beide linten geldt dat al het parkeren op

proefverkaveling gemaakt om inzicht te krijgen

mere opzet gewenst met daarom uitsluitend

eigen erf plaats vindt. Eveneens gelden voor

in de typologie, aantallen en oppervlaktes die

vrijstaande woningen. Zodoende ontstaat een

allebei de algemene beeldkarakteristieken

mogelijk zijn. Mede op basis hiervan zijn de

nieuwe dorpse kernrandzone waar bebou-

van lintbebouwing: individuele vormgeving,

ruimtelijke uitgangspunten voor de structuur-

wing geleidelijk over gaat in landschap/bui-

afwisselend beeld, eigen positie op de ka-

visie bepaald. De proefverkaveling is echter

tengebied. Op de kavel tussen de nrs. 22 en

vel en wisselende goot- en bouwhoogtes. De

geen blauwdruk. Dit heeft zich vertaald in de

26 kunnen maximaal drie woningen komen.

precieze uitwerking hiervan vindt plaats in een

uitgangspunten die ruimte bieden voor een an-

Uitgangspunt daarbij is een ontwikkeling in de

afzonderlijke visie voor de linten, de maximum

dere invulling. Het raamwerk blijft uiteraard bij

diepte van de kavel. Opdeling van dit perceel in

bouwhoogte bedraagt in ieder geval niet meer

alle invullingen van kracht.

de breedte is niet toegestaan. Op het gedeelte

dan twee bouwlagen met een kap. Een nu al te

tussen Bovenweg nr. 26 en Cuneraweg 243

duiden verschil is zoals eerder vermeld dat het

De kleine erven

kunnen maximaal 6 woningen komen. Mocht

lint langs de Cuneraweg wat dichter bebouwd

De invulling van de ‘kleine erven’ aan de

hier geen ontsluiting nodig zijn naar het bin-

is met een dorpse uitstraling, terwijl het lint

Cuneraweg en de Bovenweg bestaat uit lint-

nengebied, geldt een aantal van maximaal 7

langs de Bovenweg ruimer is opgezet met een

bebouwing in de vorm van grondgebonden

woningen.

landelijke uitstraling. In beide linten zijn zowel

woningen. De versterking van het dorpslint Cu-

traditionele als moderne interpretaties hiervan

neraweg tussen de nrs. 237 en 243 bestaat uit

mogelijk. Ter illustratie is een aantal referentie-

een afwisseling van twee onder een kap wo-

beelden opgenomen.

ningen en vrijstaande woningen. Hier kunnen maximaal drie woningen komen. Indien hier geen ontsluiting nodig is, bedraagt het aantal woningen maximaal 4.

33

Grote erven

De grote erven Het multifunctioneel centrum aan de Cunera-

schuur’ komen met reguliere woningbouw. Aan

kader van de Wet Langdurige Zorg. Als ruim-

weg blijft gehandhaafd. Eveneens zal de wa-

de oostkant geldt daarbij wel de beperking

telijk kader geldt hier in ieder geval, gezien het

terberging ten zuiden van dit complex in stand

van een archeologische vindplaats. De nieuwe

gewenste groene raamwerk, het maximum van

moeten blijven, waarbij het wel mogelijk is dit

‘woonschuur’ is ruimtelijk en architectonisch

6.000 m² voor de grootte van het erf (gebied

op een andere wijze binnen de zone met ‘grote

duidelijk ondergeschikt aan de bestaande

met alles wat bij bebouwing hoort zoals tuinen,

erven’ op te lossen. Uitgangspunt is een een-

boerderij. Dit ensemble blijft beeldbepalend.

weg, toerit, hagen en parkeren). Het aantal

duidige oplossing te creëren (zoals één grote

Mede hierom bedraagt de hoogte niet meer

wooneenheden is nader te bepalen in een erf-

wadi of één westelijk gelegen watergang ) voor

dan één bouwlaag met een kap. Het aantal wo-

visie.

de waterberging van het gehele structuurvisie-

ningen in de ‘woonschuur’ is nader te bepalen

gebied. Voor alle ‘grote erven’ geldt dat al het

in een erfvisie. De grootte van het erf (gebied

Voor wat betreft de uitstraling en bouwhoogte

parkeren op eigen erf plaats vindt.

met alles wat bij bebouwing hoort zoals tuinen,

zijn voor het nieuwe zuidelijke erf meerdere

weg, hagen en parkeren) bedraagt maximaal

opties denkbaar zoals een villa of een hoeve.

4.500 m².

De precieze bouwhoogte is nader te bepalen in

Voor de bestaande boerderij Bovenweg 20 is een herontwikkeling naar wonen en een maat-

een erfvisie, maar bedraagt niet meer dan twee

schappelijke functie (zorg) het uitgangspunt. De

In het zuidelijk deel komt een nieuw erf met

bouwlagen met een kap. In de grote erven zijn

functie zorg komt uitsluitend in het bestaande

een woonzorgvoorziening en reguliere woning-

zowel traditionele als moderne invullingen mo-

woonhuis en naastgelegen bijgebouw. Dit en-

bouw. De ruimtelijke invulling van dit woon-zorg

gelijk, zolang maar sprake is van een duidelijk

semble blijft in de huidige vorm gehandhaafd,

erf is nader te bepalen in een specifieke erf-

ensemble per erf. Ter illustratie is een aantal

gezien de cultuurhistorische waarde en beeld-

visie. Eén compact gebouw is mogelijk, maar

referentiebeelden opgenomen.

kwaliteit. Mede daarom zijn vanaf de zuidzijde

ook een opzet in de vorm van één of meerdere

(ter hoogte van Bovenweg 18) en vanuit het

hofjes of een boerenerf (zoals nr. 20) zou kun-

De invulling van de groenzone rond het erf, zo-

nieuwe binnenerf zichtlijnen richting dit ensem-

nen. Dit om optimaal in te kunnen spelen op

als beschreven in het raamwerk, maakt even-

ble opgenomen. In de directe nabijheid van de

bestaande en vernieuwende zorgconcepten die

eens onderdeel uit van de erfvisie en de reali-

bestaande boerderij kan één nieuwe ‘woon-

zich de komende tijd gaan ontwikkelen in het

sering van het erf. 35

Binnenerf

Het binnenerf Tussen de grote en de kleine erven ligt het bin-

Gezien de hogere bebouwingsdichtheid zal

nenerf. Dit bestaat uit grondgebonden wonin-

naast parkeren op eigen erf ook parkeren in de

gen in een compacte opzet aan of rondom een

openbare ruimte nodig zijn. Ook hierop zal een

openbare ruimte (zoals pleintje of hof). Een

specifieke erfvisie moeten in gaan evenals de

nog op te stellen erfvisie geeft verder invulling

bouwhoogte. Deze bedraagt in ieder geval niet

aan de ruimtelijke opzet en het aantal wonin-

meer dan twee bouwlagen met een kap. Ook in

gen. Op basis van de proefverkaveling zal dit,

beeldkwaliteit zal het binnenerf zich moeten on-

ter indicatie, rond de 30 woningen komen te

derscheiden van de lintbebouwing. Dit betekent

liggen. Het verschil in ruimtelijke opzet met de

dat de zeer gevarieerde uitstraling zoals daar

lintbebouwing zal zichtbaar moeten zijn. Dit

niet geldt voor het binnenerf. Een projectmatige

kan door een hogere bebouwingsdichtheid en

invulling is een mogelijke uitwerking waarvan

meer aaneengebouwde woningen. Zodoende

enkele referentiebeelden zijn opgenomen.

ontstaat de gewenste compacte opzet met een ruime rand richting het landschap.

37

DE ACHTERBERGSE ERVEN

GEMEENTE RHENEN LEGENDA De kleine erven Dorpslint (max 4 woningen) Landlint (max 10 woningen) De grote erven Compact woon-zorg erf in het groen, totale oppervlakte max. 6.000 m2 Bestaand Multifunctioneel Centrum (MFC) Erf met bestaand boerderij-ensemble (zorg) en ‘woonschuur’, totale oppervlakte max. 4.500 m2 Het binnenerf Het raamwerk Groene ruimte voor waterberging, zo mogelijk in combinatie met buitensport, spel en recreatie Wandelpad (indicatief) Verkeersontsluiting (indicatief) Zichtlijnen naar boerderij handhaven/versterken

STRUCTUURVISIE

SEPTEMBER 2014

STRUCTUURVISIE DE ACHTERBERGSE ERVEN Ruimtelijk kader De

voorgaande

Uitvoeringsparagraaf hoofdstukken

beschrijven

De kredietcrisis en de daarop volgende woning-

In lijn met de geactualiseerde Woonvisie (2013)

stapsgewijs en in hoofdlijnen de gewenste ruim-

marktcrisis heeft ook de woningmarkt in Ach-

betekent dit dat niet de gemeente bepaalt wat,

telijke ontwikkeling van het plangebied, zoals

terberg veranderd. De gemeente Rhenen speelt

wanneer en waar ontwikkelingen plaatsvinden,

weergegeven in de hiernaast opgenomen visie-

hier op in door bij de ontwikkeling van De Ach-

maar dat huidige en toekomstige eigenaren

kaart. Binnen dit kader krijgen de nadere uit-

terbergse Erven te kiezen voor een nieuwe stijl

en gebruikers leidend zijn. De rol van de ge-

werkingen, waaronder erfvisies en landschap-

van gebiedsontwikkeling. Daarin staat uitnodi-

meente Rhenen is daarbij vooral voorwaarden-

pelijke inpassing, vorm met de planologische

gingsplanologie centraal. Uitnodigingsplano-

scheppend. De structuurvisie biedt hiervoor een

verankering daarvan in een bestemmingsplan.

logie wil zeggen dat de beoogde ontwikkeling

ruimtelijk kader op de lange termijn (> 10 jaar)

Deze uitwerkingen worden nadrukkelijk mede

niet wordt gebaseerd op een vooraf door de

waarin de hoofdlijnen zijn vastgelegd ten aan-

bepaald aan de hand van de informatie uit de

gemeente bedacht en tot in detail uitgewerkt

zien van de benodigde infrastructuur en overi-

behandelde thema’s in de lagenbenadering.

plan dat in een korte tijd moet worden gerea-

ge ruimtelijke randvoorwaarden. De keuze voor

Hierin staan namelijk onderdelen, zoals diverse

liseerd. De verwachting is dat de ontwikkeling

een visie komt mede voort uit het gegeven dat

milieuonderzoeken en een mobiliteitstoets, die

van De Achterbergse Erven plaats zal vinden

de termijn waarbinnen de ontwikkeling plaats-

een concreter beeld van het plan vragen. Het

in een proces van langzame transformatie, ge-

vindt nog niet bepaald is. Aangezien een be-

voorliggende structuurplan bestaat derhalve uit

voed door initiatieven uit het dorp en andere

stemmingsplan een planhorizon heeft van 10

de combinatie van de ruimtelijk gewenste opzet

geinteresseerde partijen met plannen voor het

jaar is deze planvorm dus voor het gehele ge-

en de conclusiekaart van de lagen. In de ver-

gebied.

bied nog niet aan de orde. Door het gemeen-

dere stapsgewijze ontwikkeling worden deze

telijk beleid te beschrijven in een structuurvisie

verder in elkaar geschoven wat uiteindelijk

kan een streefbeeld voor een langere periode

leidt tot een concreet, afgewogen en samen-

worden vastgelegd als bron voor nadere uit-

hangend plan.

werking in één of meer bestemmingsplannen.

39

Op basis van het stedenbouwkundig streef-

Voor deze deelgebieden zullen vervolgens in

selen van behoorlijk bestuur volgt wel, dat een

beeld zijn er, afhankelijk van grondposities,

overleg met de initiatiefnemers bestemmings-

behoorlijke motivering moet worden gegeven

ambitie en financiële randvoorwaarden, ver-

plannen worden vastgesteld of er kan een ver-

wanneer een van de structuurvisie afwijkend

schillende deelgebieden te onderscheiden. De

gunning op grond van art.2.12 lid 1 onder a

bestemmingsplan wordt vastgesteld.

gemeente Rhenen zal haar eigen, binnen het

ten derde Wabo (omgevingsvergunning ter

visiegebied gelegen gronden, bedoeld voor

afwijking van het bestemmingsplan) worden

Met de structuurvisie is een eerste stap gezet

(woon)zorg- voorzieningen en woningbouw, tot

verleend.

Daarbij geldt de randvoorwaarde

richting de ontwikkeling van een nieuw dorps-

ontwikkeling brengen door middel van actief

dat het (anterieure) verhaal van gemeentelijke

gebied met zorg en wonen aan de westkant van

grondbeleid.

grondexploitatiekosten, locatie-eisen en fase-

Achterberg. Veel aspecten vragen om een na-

ring alle zijn geregeld.

dere uitwerking. Het streven van de gemeente

Daarnaast worden, op basis van de in deze

is binnen afzienbare tijd te komen tot een be-

structuurvisie en raamwerk vastgestelde hoofd-

Vervolg

stemmingsplan dat de voorgestane transforma-

lijnen, partijen uitgenodigd om met ontwikkel-

Alhoewel de structuurvisie aan te duiden is als

tie mogelijk maakt en nodigt hierbij initiatiefne-

voorstellen voor de verschillende deelgebieden

indicatief plan, zonder bindende voorschriften,

mers van harte uit om samen invulling te geven

te komen. Dit betekent dat voor elke deelgebied

heeft het wel een betekenis voor de verdere pla-

aan De Achterbergse Erven.

waarvoor de gemeente om planologische me-

nontwikkeling. In juridische zin is het plan aan

dewerking wordt gevraagd , de exploitant(en)

te wijzen als beleidsdocument. De visie bindt

op grond van een toerekening

naar profijt

het bestuur zelf, in de zin dat zij hiermee aan-

en toerekenbaarheid moeten bijdragen in de

geeft in de toekomst haar beleidsbeslissingen in

kosten voor (aanpassing van) infrastructuur,

overeenstemming met de structuurvisie te zul-

riolering, het opheffen van milieuzonering en

len nemen. Bijvoorbeeld bij de vaststelling van

dergelijke welke voor het totale structuurvisie-

een bestemmingsplan. De wet eist echter niet

gebied moeten worden gemaakt.

dat een bestemmingsplan geheel moet passen in het de structuurvisie. Uit de algemene begin-

41

buro-sro.nl

42

stedenbouw

+

ruimtelijke ordening

+

ontwikkelingsmanagement