Rekenkamerbief begroting 2022

Raad van de gemeente Rhenen Postbus 201 3910 AE Rhenen Afschrift aan leden College van B&W

Rhenen, 21 oktober 2021

Geachte leden van de Raad,

Rekenkamerbrief bij de begroting 2022 en meerjarenramingen 2023 tot en met 2025 Met deze brief beogen we u een aantal handvatten te geven voor de behandeling van deze stukken. Wij gaan in deze brief nader in op de opbouw en inrichting van de programmabegroting (inclusief het gebruik van indicatoren) en op de financiële positie van de gemeente. We geven nog een korte suggestie inzake de kostendekkendheid van de leges. Wij zien dat mede met behulp van onze adviezen uit onze begrotingsbrief uit 2020 verbeteringen zijn aangebracht ten opzichte van de begroting 2021, waardoor de kwaliteit van de begroting is verbeterd. Hij is inzichtelijker geworden. Een mooie mogelijkheid is om op knoppen te kunnen klikken voor extra informatie, bijvoorbeeld voor een vergelijking met vergelijkbare gemeenten op hun financiële positie.

Opbouw en inrichting programmabegroting In de programma’s zijn naast de bekende 3 W-vragen soms de vragen/elementen ‘Hoe meten we dat’ en ‘Wie hebben we daarbij nodig’ toegevoegd. Een zeer verhelderende uitbreiding. Wij denken dat in komende jaren voor de toepassing van de vraag ‘Hoe meten we dat’ het wenselijk zou zijn om de begroting nog informatiever te maken. In een aantal gevallen kunnen de beleidsdoelen meer onderscheiden geformuleerd worden, zoals het voorbeeld in het programma sociaal maatschappelijk: ‘Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.’ De gebruikte algemene begrippen zouden meer moeten worden toegespitst en uitgelegd. Bij de vraag ‘Wie hebben we daarbij nodig’ zijn nu alleen de formele verbonden partijen opgenomen. Een goede uitbreiding zou zijn ook andere deelnemers die nodig zijn bij het realiseren van de doelen en activiteiten van het desbetreffende programma toe te voegen. Bij enkele programma-overstijgende thema’s worden die al wel genoemd. Een voorbeeld: voor het deelprogramma Rhenense Publiekbalie

1

is in 2022 voor het realiseren van het onderdeel ‘organiseren verkiezingen’ ook nodig dat voldoende Rhenense burgers als stembureau lid of voorzitter willen optreden. En veelvuldig zal de betrokkenheid van maatschappelijke organisaties wenslijk of nodig zijn om bepaalde activiteiten te kunnen realiseren.

Indicatoren De ontwikkeling van de (door het BBV voorgeschreven) indicatoren wordt gemonitord, maar de ontwikkeling wordt meestal niet gerelateerd aan concrete doelstellingen.

Financiële positie In de begroting (onder andere op pagina 19) wordt aangegeven dat de financiële positie van de gemeente redelijk is en op sommige onderdelen goed te noemen. Op een aantal punten zijn er evenwel zorgen. Zo is de lokale lastendruk al hoog (zie de grafieken met de vergelijking met andere gemeenten), ook al is er nog wel enige ruimte voor verhoging van de leges-inkomsten. Daarnaast neemt de schuldpositie van de gemeente toe van 35 mln. naar 53 mln. en dalen de reserves (eigen vermogen) van bijna 27mln. naar 23 mln. in de huidige meerjarenramingen (zie pagina 152 en 181), vooral door de inzet van de bestemmingsreserves, waar ze overigens ook voor bedoeld zijn (onder andere door ze te gebruiken voor de kapitaallasten van maatschappelijke investeringen). De ratio weerstandsvermogen is nu goed, maar zoals te zien is op bladzijde 152 van de begroting, daalt hij wel fors in de meerjarenramingen. Terecht wordt dan ook aangegeven dat de structurele ruimte op de exploitatie aandacht zal blijven behoeven. De huidige meerjarenraming loopt tot en met 2025. Mogelijk is dat de jaren hierna de trend van dalende reserves zich zal voortzetten door verdere uitputting van de bestemmingsreserves, De financiële positie zal hierdoor na 2025 mogelijk verder verslechteren. Daardoor zal het extra nodig blijven om kritisch te blijven kijken naar de ontwikkeling van de financiële positie.

Kostendekkendheid leges De gemiddelde kostendekkendheid van veel leges (pagina 94 en 95) ligt onder de 100%. Hoewel er geen winst op gemaakt mag worden, gaat het toch nog om een verschil van € 600.000 tussen lasten en baten, is dit een mogelijkheid om extra inkomsten te verkrijgen zonder de algemene belastingdruk te verhogen.

Namens de Rekenkamer Rhenen,

Bert Lokhorst Voorzitter

2