Rapport inwonerpeiling toekomst afvalinzameling - definitief

Rapportage onderzoek Toekomst afvalinzameling

Gemeente Rhenen

Rapportage onderzoek Toekomst afvalinzameling

Datum: 18 juni 2024 Projectnummer: 21677

Gemeente Rhenen

Auteurs: Hannemarie Hardeman Luc Oonk Moventem BV T 0575 84 3738 E info@moventem.nl W www.moventem.nl Moventem werkt conform de Gedragscode voor Onderzoek & Statistiek van de Nederlandse Marktonderzoek Associatie (MOA) en mag het Fair Data Keurmerk voeren, waarmee wordt aangetoond dat op verantwoorde wijze met data en persoonsgegevens wordt omgaan. Tevens is Moventem aangesloten bij de Europese Vereniging voor Marktonderzoek (ESOMAR) en wordt voldaan aan de Internationale Code voor Markt- en sociaalwetenschappelijk onderzoek. Dit rapport is met grote zorg samengesteld. Desondanks kan het voorkomen dat informatie fout en/of onvolledig is. Moventem is niet aansprakelijk voor enige directe of indirecte schade die zou kunnen ontstaan door het gebruik van de aangeboden informatie.

Gemeente Rhenen

Inhoudsopgave

Management Samenvatting

Pagina 4

1 Inleiding Onderzoeksopzet

Pagina 6 Pagina 7

2 Resultaten

Pagina 8

3 Bijlagen Bijlage l Achtergrondvariabelen Bijlage ll Onderzoeksverantwoording

Pagina 20 Pagina 21 Pagina 22

3 Inhoudsopgave

Management Samenvatting

Gemeente Rhenen

Management Samenvatting Situatie Ruim negen op de tien respondenten woont in een laagbouwwoning, een vergelijkbare groep respondenten woont binnen de bebouwde kom. Circa een derde woont in een huishouden van 3 of 4 personen, ruim vier op de tien in een 2-persoons huishouden.

PMD-zakken ophalen bij hoogbouw, meer luiercontainers en meer informatie). Naarmate respondenten ouder worden hebben ze vaker een voorkeur voor betalen voor de hoeveelheid restafval.

Scheiden van afval Nagenoeg negen op de tien respondenten gooit het restafval in een eigen container bij de woning. Ruim één op de tien gooit dit in de gezamenlijke containers voor restafval in de buurt. Voornaamste reden voor het scheiden van afval blijkt voor een groot deel van de respondenten het belang voor het milieu. Daarnaast noemen respondenten met een eigen container vaak dat de grijze restafvalcontainer dan minder snel vol is, en respondenten met gezamenlijke containers in de buurt hoeven dan minder vaak restafvalzakken naar de container in de buurt te brengen. Nagenoeg één op de vijf respondenten zegt al het afval te scheiden, gemiddeld geven respondenten een 8,4 (op een schaal van 10) voor de mate waarin ze hun afval goed scheiden. In verhouding geven respondenten <35 jaar het minst vaak aan hun afval goed te scheiden. Dilemma’s toekomst Respondenten vinden het het belangrijkst dat het afval zoveel mogelijk opnieuw kan worden gebruikt. Daarnaast hechten ze er veel belang aan dat de afvalinzameling zo goedkoop mogelijk is. Respondenten jonger dan 45 jaar vinden het in verhouding vaker belangrijk dat afvalinzameling zo goedkoop mogelijk is. Voorkeur manier Respondenten hebben in verhouding het vaakst een voorkeur voor het scenario waarin ze betalen voor de hoeveelheid restafval. Daarnaast kiezen veel respondenten voor het scenario met kleine veranderingen (wekelijks

5 Management samenvatting

Inleiding

Gemeente Rhenen

Onderzoeksopzet Benaderen doelgroep In opdracht van gemeente Rhenen heeft Moventem een onderzoek over verschillende scenario’s voor de afvalinzameling in de gemeente uitgevoerd onder de 1.312 leden van Rhenen Spreekt. De panelleden hebben de mogelijkheid gehad om de vragenlijst in te vullen tussen 29 mei en 14 juni 2024. Er is 1 keer een reminder verstuurd, aan iedereen waarvan nog geen ingevulde vragenlijst was ontvangen. Daarnaast is er een open link verspreid door de gemeente waardoor niet-panelleden ook deel hebben kunnen nemen.

Deelnemers In totaal hebben 559 panelleden de vragenlijst volledig ingevuld. Een respons-rate van 43%. Er hebben 502 personen de open link ingevuld. Met het aantal respondenten (1.061) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 2,93% uitspraken worden gedaan over de populatie.

afrondingsverschillen telt niet alles op tot 100%. Bij sommige vragen konden respondenten meerdere antwoorden geven. Het totale percentage komt dan hoger dan 100% te liggen. In bijlage 1 van deze rapportage staan de achtergrondgegevens van de respondenten weergegeven. Deze bijlage is aan het einde van deze rapportage te vinden. In bijlage 2 van deze rapportage wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid, nauwkeurigheid en representativiteit van de resultaten. Deze bijlage is aan het einde van deze rapportage te vinden. Er is een aantal open vragen gesteld aan de respondenten. Alle open antwoorden worden getoond in ‘Bijlagenboek bij Rapportage Afval scenario’s’.

Resultaten weergave De resultaten van dit onderzoek worden in het voorliggende document beschreven middels diagrammen en tabellen. Door routes in de vragenlijst en vragen waarbij meerdere antwoorden mogelijk zijn, kan het voorkomen dat het aantal respondenten en/of het aantal antwoorden niet overal gelijk is in deze rapportage. Om deze redenen wordt ter volledigheid bij de resultaten aangeven hoeveel respondenten (‘n’) de betreffende vraag hebben beantwoord. Door

7 Onderzoeksopzet

Resultaten

Gemeente Rhenen

Ruim negen op de tien respondenten woont in een laagbouwwoning Ik woon in een … (n=1.061)

Laagbouwwoning (tussenwoning, hoekwoning, vrijstaande woning, 2onder-1kap)

Hoogbouwwoning (flat, appartement, bovenwoning)

Anders, namelijk:

92%

8%

0%

9 Resultaten

Gemeente Rhenen

Ruim negen op de tien respondenten woont binnen de bebouwde kom Ik woon … (n=1.061)

Binnen de bebouwde kom

Buiten de bebouwde kom

Weet ik niet

93%

7%

1%

10 Resultaten

Gemeente Circa een derde woont in een huishouden van 3 of 4 personen, ruim vier op de tien in een 2-persoons huishouden Rhenen Hoeveel personen wonen op uw adres (inclusief uzelf)? (n=1.061)

43%

34%

12%

1 persoon

11%

2 personen

3 of 4 personen

5 personen of meer

11 Resultaten

Nagenoeg negen op de tien gooit het restafval in een eigen container bij de woning

Gemeente Rhenen

Waar laat u uw restafval? (n=1.061)

In mijn eigen container voor restafval bij mijn woning

88%

In de gezamenlijke containers voor restafval in de buurt (met afvalpas)

Anders, namelijk:

12%

0%

12 Resultaten

Voornaamste reden voor het scheiden van afval blijkt voor groot deel respondenten het belang voor het milieu

Gemeente Rhenen

Ik scheid mijn afval omdat: Eigen container voor restafval bij woning (n=929) Meer antwoorden mogelijk

Gezamenlijke containers voor restafval in buurt (n=127) Meer antwoorden mogelijk

Ik dat belangrijk vind voor het milieu

73%

Mijn grijze restafvalcontainer dan minder snel vol is

Ik dat belangrijk vind voor het milieu

65%

Ik mijn restafvalzak dan minder vaak naar de restafvalcontainer in de buurt hoef te brengen

54%

Daarmee de afvalstoffenheffing die ik moet betalen zo laag mogelijk blijft

26%

Daarmee de afvalstoffenheffing die ik moet betalen zo laag mogelijk blijft

Het zo hoort / Mijn omgeving dat ook doet

26%

Het zo hoort / Mijn omgeving dat ook doet

42%

32%

22%

Anders, namelijk:

2%

Anders, namelijk:

4%

Ik scheid mijn afval niet

1%

Ik scheid mijn afval niet

4%

13 Resultaten

Gemeente Rhenen

Nagenoeg één op de vijf respondenten zegt al het afval te scheiden Hoe goed scheidt u uw afval? (n=1.049)

8,4

Deze vraag is enkel gesteld aan respondenten die een reden hebben gegeven voor het scheiden van hun afval.

35%

27%

19%

11%

4% 0%

0%

1

2

Ik scheid mijn afval niet

1%

1%

2%

3

4

5

6

7

8

9

10

Ik scheid al mijn afval

14 Resultaten

In verhouding geven respondenten <35 jaar het minst vaak aan hun afval goed te scheiden

Gemeente Rhenen Deze vraag is enkel gesteld aan respondenten die een reden hebben gegeven voor het scheiden van hun afval.

Hoe goed scheidt u uw afval?

Leeftijdscategorie

Huishouden

Woning

<35 jaar (n=104)

7,7

1 persoon (n=129)

8,3

Laagbouwwoning (n=964)

8,4

35-44 jaar (n=177)

8,2

2 personen (n=474)

8,5

Hoogbouwwoning (n=80)

8,2

45-54 jaar (n=215)

8,4

3 of 4 personen (n=340)

8,2

55-64 jaar (n=225)

8,7

5 personen of meer (n=106)

65-74 jaar (n=206)

9,0

8,4

Wonen >74 jaar (n=122)

8,7 Binnen bebouwde kom (n=973)

8,4

Buiten bebouwde kom (n=70)

8,5

Waar laat u uw restafval Eigen container (n=921)

8,4

Gezamenlijke containers (n=123)

8,5

15 Resultaten

Respondenten vinden het het belangrijkst dat het afval zoveel mogelijk opnieuw kan worden gebruikt

Gemeente Rhenen

Wat vindt u het belangrijkst? (n=1.030) Verdeel 100 punten over de 3 onderwerpen hieronder. Hoe belangrijker u het onderwerp vindt, hoe meer punten u eraan geeft. Gemiddeld aantal punten Dat het afval zoveel mogelijk opnieuw kan worden gebruikt

42,63

Dat de afvalinzameling voor mij zo goedkoop mogelijk is

35,32

Dat de afvalinzameling zoveel mogelijk blijft zoals die nu is

22,05

Weet ik niet/ geen mening: 31

16 Resultaten

Gemeente Rhenen

Respondenten jonger dan 45 jaar vinden het in verhouding vaker belangrijk dat afvalinzameling zo goedkoop mogelijk is

Wat vindt u het belangrijkst? Verdeel 100 punten over de 3 onderwerpen hieronder. Hoe belangrijker u het onderwerp vindt, hoe meer punten u eraan geeft. 65-74 jaar (n=202)

>74 jaar (n=114)

<35 jaar (n=103)

35-44 jaar (n=175)

45-54 jaar (n=217)

55-64 jaar (n=219)

Dat het afval zoveel mogelijk opnieuw kan worden gebruikt

34,5

36,8

41,3

47,4

51,2

52,1

Dat de afvalinzameling voor mij zo goedkoop mogelijk is

45,2

39,8

35,4

33,1

26,8

21,6

Dat de afvalinzameling zoveel mogelijk blijft zoals die nu is

20,2

23,4

23,3

19,5

22,0

26,2

Binnen bebouwde kom (n=954)

Buiten bebouwde kom (n=70)

Dat het afval zoveel mogelijk opnieuw kan worden gebruikt

42,9

40,7

Dat de afvalinzameling voor mij zo goedkoop mogelijk is

35,3

Dat de afvalinzameling zoveel mogelijk blijft zoals die nu is

21,7

Eigen container (n=904)

Gezamenlijke containers (n=121)

Dat het afval zoveel mogelijk opnieuw kan worden gebruikt

42,2

45,9

32,3

Dat de afvalinzameling voor mij zo goedkoop mogelijk is

35,2

36,1

27,0

Dat de afvalinzameling zoveel mogelijk blijft zoals die nu is

22,6

18,0 17

Resultaten

Respondenten hebben in verhouding vaakst een voorkeur voor betalen voor hoeveelheid restafval Als u zou kunnen kiezen, op welke manier zou u dan restafval willen verminderen? (n=841) Zet de 4 manieren op volgorde

Gemeente Rhenen

1e keus

2e keus

3e keus

4e keus

Betalen voor hoeveelheid restafval -Afvalinzameling blijft hetzelfde -Restafval: 72 kilo -Kosten per jaar: ongeveer gelijk, een lager vast bedrag per jaar en apart betalen voor restafval

46%

29%

14%

12%

Kleine veranderingen -Wekelijks PMD-zakken ophalen bij hoogbouw, meer luiercontainers (ook voor incontinentiemateriaal) en meer informatie over het voorkomen en scheiden van afval -Restafval: 114 kilo -Kosten per jaar: omhoog, een vast bedrag per jaar

26%

28%

18%

28%

Combinatie van betalen voor restafval en restafval wegbrengen -Iedereen brengt restafval naar gezamenlijke restafvalcontainer in de wijk. Restafvalcontainer aan huis gaat weg -Restafval: 44 kilo -Kosten per jaar: ongeveer gelijk, een lager vast bedrag per jaar en apart betalen voor restafval

19%

23%

29%

29%

Restafval wegbrengen naar gezamenlijke restafvalcontainer in de wijk -Iedereen brengt restafval naar gezamenlijke restafvalcontainer in de wijk. Restafvalcontainer aan huis gaat weg -Restafval: 86 kilo -Kosten per jaar: omhoog, een vast bedrag per jaar

10%

20%

39%

32%

Ik weet het niet: 220

18 Resultaten

Gemeente Rhenen

Naarmate respondenten ouder worden hebben ze vaker een voorkeur voor betalen voor hoeveelheid restafval Als u zou kunnen kiezen, op welke manier zou u dan restafval willen verminderen? % 1e keus per leeftijdscategorie

<35 jaar

35-44 jaar

45-54 jaar

55-64 jaar

65-74 jaar

>74 jaar

Betalen voor hoeveelheid restafval

% 1e keus

40%

43%

46%

45%

52%

58%

Kleine veranderingen

% 1e keus

33%

27%

25%

22%

22%

22%

Combinatie van betalen voor restafval en restafval wegbrengen

% 1e keus

20%

19%

21%

22%

16%

Restafval wegbrengen naar gezamenlijke restafvalcontainer in de wijk

% 1e keus

8%

11%

8%

11%

10%

Binnen bebouwde kom

Buiten bebouwde kom

Eigen container

Gezamenlijke containers

Betalen voor hoeveelheid restafval

% 1e keus

45%

54%

47%

35%

Kleine veranderingen

% 1e keus

26%

26%

28%

10%

Combinatie van betalen voor restafval en restafval wegbrengen

% 1e keus

19%

17%

17%

30%

Restafval wegbrengen naar gezamenlijke restafvalcontainer in de wijk

% 1e keus

10%

2%

8%

25%

9% 10%

19 Resultaten

Bijlagen

Gemeente Rhenen

Bijlage I - Achtergrondvariabelen

Leeftijd (n=1.061)

Woonplaats (n=1.061)

77% <35 jaar

10%

35-44 jaar

17% 21%

45-54 jaar

21% 2%

55-64 jaar

21%

65-74 jaar

>74 jaar

Rhenen

Elst

Buiten de gemeente

20%

12% Binnen dit panelonderzoek zijn de resultaten gewogen naar leeftijd. Hiermee zijn de resultaten gecorrigeerd om de mogelijke invloed van de niet geheel representatieve steekproef weg te nemen. Op deze pagina staan ongewogen resultaten. De rest van de rapportage bevat gewogen resultaten. Meer informatie over de weging staat in bijlage 2 weergegeven.

21 Bijlage I

Gemeente Rhenen

Bijlage II - Onderzoeksverantwoording Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid

Weging

Elke steekproef geeft afwijkingen ten opzichte van de werkelijkheid, maar de uitkomsten moeten een zo goed mogelijk beeld geven van de populatie. In kwantitatief onderzoek is het gebruikelijk om te spreken van een statistisch betrouwbaar verschil, als de afwijking zo groot is dat deze niet door toeval wordt veroorzaakt. Het betrouwbaarheidsniveau is gedefinieerd als 1 (100%) minus het significantieniveau. Het is gangbaar uit te gaan van een significantieniveau van 5%. Dan is er sprake van een betrouwbaarheidsniveau van 95%. Dat wil zeggen dat, als het onderzoek op dezelfde wijze en op hetzelfde moment zou worden herhaald, de uitkomsten in 95% van de gevallen hetzelfde beeld zouden geven.

Binnen dit panelonderzoek zijn de resultaten gewogen naar leeftijd. Hiermee zijn de resultaten gecorrigeerd om de mogelijke invloed van de niet geheel representatieve steekproef weg te nemen. Dit is een gangbare werkwijze in statistisch kwantitatief onderzoek. Personen in ondervertegenwoordigde groepen krijgen een gewicht groter dan 1 en tellen relatief zwaarder mee in het totaalresultaat, personen in groepen met een oververtegenwoordiging krijgen een gewicht kleiner dan 1.

De nauwkeurigheid (uitgedrukt in foutmarge) geeft het gebied van waarden aan, waarbinnen de werkelijke waarde in de populatie ligt. Een foutmarge van bijvoorbeeld 5%, betekent dat de werkelijke waarde van de totale populatie 5% hoger of lager kan liggen dan de waarde van de steekproef. Concreet: indien een onderzoeksuitkomst van de steekproef aangeeft dat 50% van de respondenten een rapportcijfer 8 geeft voor een bepaald aspect, dan ligt dit percentage in werkelijkheid maximaal 5% boven of 5% onder deze 50%, ofwel tussen de 45% en 55%. Een foutmarge van 5% is gangbaar en algemeen geaccepteerd bij (statistisch) kwantitatief onderzoek.

Vanwege de ondervertegenwoordiging van respondenten jonger dan 35 jaar, krijgt een respondent uit deze groep bijvoorbeeld weegfactor 2,62 en een respondent tussen de 55 en 64 jaar (die oververtegenwoordigd is) weegfactor 0,77. Weegfactoren mogen niet te groot zijn (een groep in een steekproef met een aandeel van bijvoorbeeld 5%, kan niet worden ‘opgeblazen’tot 50%). Doorgaans wordt een maximale weegfactor van 3 en een minimale weegfactor van 0,5 gehanteerd. Indien gewenst kan de tabel met alle gehanteerde weegfactoren opgevraagd worden. Door de weging zijn de resultaten representatief over leeftijd.

Met het omvangrijke aantal respondenten dat heeft deelgenomen (1.061) kunnen met 95% betrouwbaarheid en 2,93% nauwkeurigheid uitspraken worden gedaan op een algemeen niveau. De hoge betrouwbaarheid en nauwkeurigheid maken de data geschikt voor verdere analyses.

22 Bijlage II