Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota 2023 VRU

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

11 november 2021 Rob Sardemann 936373 drs. J.A. van der Pas Gemeenteraad Rhenen Openbaar Zienswijze Kadernota 2023

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. in te stemmen met kadernota 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht en bijgevoegde zienswijze kenbaar maken bij de Veiligheidsregio Utrecht; 2. de benodigde extra structurele middelen voor de bijdrage aan de Veiligheidsregio Utrecht van € 34.402 te verwerken in de perspectiefnota 2023. Aanleiding/ voorgeschiedenis Aan de hand van de kadernota 2023 informeert de VRU de gemeenten over de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting 2023 die in het voorjaar van 2022 wordt opgesteld. In de kadernota ligt de nadruk op de ontwikkelingen die effect hebben op de hoogte van de gemeentelijke bijdrage. Conform de gemeenschappelijke regeling VRU wordt de kadernota voor zienswijzen voorgelegd aan de gemeenteraden. In de vastgestelde jaarlijkse systematiek start het gesprek met het algemeen bestuur VRU over de begroting voor 2023 in november 2021. In die vergadering wordt de (concept) kadernota besproken en vastgesteld om aansluitend voor zienswijze te worden verzonden aan de gemeenteraden. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan de wens van het algemeen bestuur om de kadernota in het voltallige bestuur te behandelen. De VRU erkent de financiële situatie waarin een groot deel van de gemeenten verkeren.

Om de gemeenten zoveel mogelijk financieel comfort te bieden wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de financiële krapte bij gemeenten door gedurende deze beleidsperiode: o geen bijdrage te vragen voor nieuw beleid, maar in plaats daarvan structurele kosten voor nieuw beleid te dekken uit besparingen door steeds efficiënter te gaan werken en bestaand beleid te heroverwegen (nieuw voor oud); o geen bijdrage te vragen voor de incidentele kosten voor organisatieontwikkeling door inzet van de ontwikkel- en egalisatiereserve die wordt gevoed uit positieve resultaten van de VRU; o schommelingen in de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te voorkomen door de inzet van reserves. De voorliggende kadernota bevat dan ook geen mutatie van de gemeentelijke bijdrage, anders dan de actualisatie van de ijkpuntscores gemeentefonds en de reguliere loon- en prijsaanpassing. De bijdrage van de gemeente Rhenen stijgt naar verwachting in 2023 met € 34.402. Kaders In de kadernota ligt de nadruk op de ontwikkelingen die effect hebben op de hoogte van de bijdrage voor het (collectieve) gemeentelijk basistakenpakket (GBTP). Het gemeentelijk basistakenpakket bevat de reguliere taken van de VRU conform in het vastgestelde beleidsplan 2020-2023 (bestaand beleid). De voorliggende kadernota heeft betrekking op het laatste jaar van deze beleidsperiode.

1

Beoogd effect Rhenen heeft een adequate crisisbeheersing en brandweerzorg. De gemeente Rhenen neemt deel in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. Het doel van deze regeling is het door de Veiligheidsregio Utrecht realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de crisisbeheersing en brandweerzorg voor de Utrechtse gemeenten. Argumenten De bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket in 2023 bedraagt voor de gemeente Rhenen € 1,190 miljoen o Voor de prijsaanpassing hanteert de VRU de procentuele mutatie van het Bruto Binnenlands Product zoals berekend door het Centraal Plan Bureau. Voor 2023 bedraagt de cumulatieve prijsaanpassing 3,7% wat gelijk staat aan € 1,221 miljoen. o De loonaanpassing volgt de algemene loonontwikkeling. Voor 2023 bedraagt de loonaanpassing 2,7% wat gelijk staat een € 1,841 miljoen. o De budgetten voor FLO worden alleen verhoogd met de reguliere loon- en prijsaanpassing. De meerjarenberaming van de lasten FLO-overgangsrecht bedraagt € 82k en kan worden opgevangen door inzet van de bestemmingsreserve ‘Lasten FLO-overgangsrecht’. o De hoogte van de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) bedraagt voor 2021 op basis van de beschikking van 7 juni 2021 van het rijk € 9,7 miljoen. Dat is € 197K meer dan opgenomen in de huidige meerjarenraming. Dat wordt in mindering gebracht op de bijdrage van de gemeenten voor het GBTP.

o Samengevat komen de mutaties van het financieel kader 2023 VRU op een stijging van € 2,805 miljoen. o De bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket in 2023 bedraagt voor de gemeente Rhenen € 1,190 miljoen; een stijging van € 34.402 ten opzichte van de begroting 2022. Ontwikkelingen Nieuwe verdeling Gemeentefonds Momenteel wordt in opdracht van het Rijk onderzocht hoe het gemeentefonds opnieuw kan worden verdeeld. Het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling is 1 januari 2023. De begroting van de VRU wordt jaarlijks gebaseerd op de meest actuele septembercirculaire. De individuele bijdrage per gemeente in de kadernota 2023 is daarmee nog gebaseerd op de huidige verdeling van het gemeentefonds. De definitieve verdeling worden toegepast in de (geactualiseerde) begroting 2023. Wegvallen OMS-inkomsten en bezuinigingen Tijdens het algemeen bestuur van 29 maart 2021 is ingestemd met het instellen van het OMS-fonds om de wegevallen inkomsten van de exploitatie van het openbaar meldsysteem op te vangen. Dit fonds voorkomt een stijging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van het wegvallen van de OMSopbrengsten in deze beleidsperiode (tot en met 2023).

In aanloop naar de nieuwe beleidsperiode (2024-2027) wordt daarom de bestuurlijke afweging gemaakt of de daling van de OMS-opbrengsten vanaf 2024 via een bezuiniging moet worden opgevangen en zo ja, welke keuzes dit vergt in de taakuitvoering. Risico’s Omgevingswet De stelselherziening als gevolg van de Omgevingswet, zal in de nieuwe beleidsperiode van de VRU (2024-2027) leiden tot structurele extra (personeels-)kosten (geschat op ca. 0,5-1,5 miljoen. Tussen het Rijk en de bestuurlijke partners zijn afspraken over het monitoren en evalueren van de financiële gevolgen van de stelselherziening Omgevingswet. De inzet is dat de wet budgetneutraal kan worden ingevoerd, waarbij de minister heeft afgesproken op zoek te gaan naar oplossingen als uit de financiële evaluatie blijkt dat de invoeringskosten substantieel hoger zijn dan eerder voorzien. Taakdifferentiatie brandweer Om te voldoen aan Europese wetgeving moet er een taakdifferentiatie zijn tussen vrijwilligers en beroepskrachten bij de brandweer. Met name de piket voor vrijwilligers is niet conform Europese 2

wetgeving. Er bestaat een reëel risico dat de kosten voor brandweerzorg als gevolg van de taakdifferentiatie op basis van de genoemde denkrichtingen significant stijgen. Uitgangspunt van het Veiligheidsberaad is dat eventuele financiële consequenties als gevolg van wijzigingen in het stelsel door het Rijk worden gecompenseerd. Er zijn nog geen definitieve besluiten genomen in dit dossier. Financiële gevolgen De bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket in 2023 bedraagt voor de gemeente Rhenen € 1,190 miljoen; een stijging van € 34.402 ten opzichte van de begroting 2022. Dit nadeel zal structureel worden meegenomen bij het opstellen van de perspectiefnota 2023. Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie o Er heeft overleg plaatsgevonden met accounthouders (VRU en gemeenten) en financieel adviseurs gemeente Rhenen. o De bestuurlijke adviescommissie (BAC) bedrijfsvoering en financiën heeft voorafgaand aan de vergadering van het dagelijks bestuur op 8 november 2021 advies uitgebracht over de concept kadernota. De BAC adviseert positief met inachtneming van een aantal opmerkingen. Deze zijn verwerkt in de kadernota 2023. o De adviescommissie gemeentesecretarissen veiligheid (AGV) adviseert het dagelijks bestuur over beleids- en bedrijfsmatige ontwikkelingen. Vanuit deze adviesrol is advies uitgebracht over de concept kadernota.

De AGV spreekt waardering uit voor het beleidsarme karakter van de kadernota (geen verhoging van de bijdrage, met uitzondering van de reguliere loon- en prijsaanpassing) en vraagt aandacht voor de aanstaande herijking van het gemeentefonds. Het gehanteerde uitgangspunt wordt gesteund dat de uitkomst van de herijking pas in het verdeelmodel wordt toegepast op het moment dat deze definitief is. Communicatie NVT Vervolgprocedure o De zienswijzetermijn conform de gemeenschappelijke regeling VRU bedraagt 8 weken. o Rekening houdend met de feestdagen worden de gemeenten verzocht om hun reacties uiterlijk 3 februari 2022 kenbaar te maken. o De zienswijzen worden besproken in de vergadering van het algemeen bestuur op 7 februari 2022. o De uitkomst van de bespreking van de zienswijzen in de vergadering van het algemeen bestuur op 7 februari 2022 wordt verwerkt in de ontwerpbegroting 2023. De behandeling van de ontwerpbegroting 2023 vindt plaats in het algemeen bestuur op 28 maart 2022. o De ontwerpbegroting wordt voor zienswijzen voorgelegd aan de gemeenten, waarna het algemeen bestuur de begroting 2023 op 4 juli 2022 vaststelt. Bijlagen: Bijlage 1: concept Kadernota 2023 Bijlage 2: Zienswijze gemeente Rhenen Kadernota 2023

3