Raadsvoorstel Zienswijze concept Kaderbrief GGDrU 2026

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

20 januari 2025 José den Boer 1193785 D. Poortinga Gemeenteraad Rhenen Openbaar Zienswijze concept Kaderbrief GGDrU 2026

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. bijgevoegde zienswijze op de concept kaderbrief GGD regio Utrecht 2026 in te dienen. De belangrijkste speerpunten van de kaderbrief zijn: • een gezonde en veilige leefomgeving • kansrijk opgroeien • langer gezond zelfstandig • en een wendbare en vitale organisatie. 2. de financiële gevolgen te verwerken in de Perspectiefnota 2026.

Inleiding Op 11 december 2024 heeft de GGD regio Utrecht (hierna: GGDrU) de concept kaderbrief 2026 voor zienswijze aan de gemeenteraden verstuurd. In de concept kaderbrief staan de financiële en inhoudelijke kaders voor het begrotingsjaar 2026. Gemeenteraden van de 26 deelnemende gemeenten kunnen op grond van de gemeenschappelijke regeling een zienswijze indienen op de concept kaderbrief GGDrU. Zie bijlage 1 voor de concept kaderbrief en bijlage 2 voor de uitnodiging aan de raden een zienswijze te geven. Het Algemeen Bestuur van de GGDrU besluit over vaststelling van de kaderbrief 2026 op 26 maart 2025 en neemt hierin de zienswijzen van de raden mee. Kaders Het naar voren brengen van een zienswijze op de kaderbrief GGDrU is een bevoegdheid van de raad op grond van artikel 43, lid 2 van de Gemeenschappelijke regeling GGDrU. Beoogd doel een goed functionerende GGD regio Utrecht ten behoeve van de gezondheid van onze inwoners. Argumenten 1.1 De concept kaderbrief GGDrU 2026 geeft een financiële doorkijk De GGDrU schetst in de kaderbrief 2026 de financiële kaders voor de ontwerpbegroting 2026 en geeft een doorkijk op de te verwachten gemeentelijke bijdrage voor 2026. 1.2 De bijdrage van Rhenen aan de GGDrU neemt toe als gevolg van indexatie Voor gemeente Rhenen stijgt de gemeentelijke bijdrage naar verwachting met €18.000 van €988.000 in 2025 naar €1.006.000 in 2026.

Zie tabel op pagina 11 van de kaderbrief GGDrU 2026. De stijging wordt met name veroorzaakt door de indexatie van 2,65%. Anderzijds hoeft gemeente Rhenen minder

1

bij te dragen aan de GGDrU vanwege een daling van het aantal inwoners en kinderen in 2026 en de financiële taakstelling. 1.3 De kaderbrief 2026 schetst ook inhoudelijke ontwikkelingen In de kaderbrief staan naast de financiële kaders ook inhoudelijke ontwikkelingen, die van invloed kunnen zijn op de begroting 2026. Deze zijn ingedeeld naar de speerpunten: een gezonde en veilige leefomgeving; kansrijk opgroeien; langer gezond zelfstandig en een wendbare en vitale organisatie. Zie pagina 12 t/m 18 van de kaderbrief voor een gedetailleerde beschrijving van de ontwikkelingen, waaronder: a) infectieziektenbestrijding en pandemische paraatheid: Het Rijk bezuinigt 300 miljoen euro op de publieke gezondheid, waarvan 50 miljoen euro in 2025. Dit heeft gevolgen voor de personele inzet en paraatheid van de GGDrU. b) vaccinatiegraad: In de regio Utrecht, ook in Rhenen, is de vaccinatiegraad lager dan de ondergrens die nodig is voor het bereiken van groepsimmuniteit. Dit vormt een risico voor jonge baby’s en andere kwetsbare groepen. De GGD probeert in 3 pilots, waaronder in gemeente Veenendaal en Renswoude, inzicht te krijgen in percepties en motivaties rond vaccinatie. c) gezonde leefomgeving: Met de komst van de Omgevingswet is het verplicht om gezondheid mee te nemen in ruimtelijke plannen. De GGD krijgt meer vragen over een gezonde leefomgeving.

GGD-en en omgevingsdiensten werken aan samenwerking in de medische milieukunde. d) aanvullende seksuele gezondheidszorg: Door bezuinigingen van het Rijk staat deze vorm van zorg, waaronder ook SOA-zorg en PrEP-medicatie tegen HIV, onder druk. e) relationele seksuele vorming: De seksuele voorlichting door de GGD op scholen staat financieel onder druk, terwijl er juist in preventie winst te behalen is. Jongeren zijn het minder normaal gaan vinden om voorbehoedsmiddelen te gebruiken, ervaren meer seksueel grensoverschrijdend gedrag en laten verminderde acceptatie zien tegenover stellen van gelijk geslacht. f) wijzigingen in het Rijksvaccinatieprogramma: Op advies van de Gezondheidsraad verschuiven in 2026 een aantal vaccinatiemomenten. Er komt een vaccinatie tegen het RS-virus bij. Voor de BMR-vaccinatie wordt een inhaalcampagne georganiseerd. g) mentale gezondheid en collectieve preventie: In de afgelopen jaren is het aantal leerlingen met schoolverzuim door ziekmelding toegenomen. De GGD zet zich met de methode Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL) in om samen met het kind, ouders en school het verzuim om te buigen, maar wil dat de komende jaren de balans meer richting collectieve preventie gaat. h) Nu Niet Zwanger (NNZ): Dit programma helpt kwetsbare groepen bewuste keuzes te maken over zwangerschap.

Alle gemeenten in de regio Utrecht nemen deze maatwerkvoorziening collectief af. In 2025 vindt evaluatie plaats. Daarna is het aan het Algemeen Bestuur om eventuele vervolgafspraken te maken. 1.4 De concept kaderbrief 2026 weerspiegelt de keuze die de Utrechtse gemeenten gemaakt hebben voor bezuinigingen op de begroting Veel deelnemende gemeenten, waaronder Rhenen, hebben in 2024 de GGDrU verzocht nadrukkelijk rekening te houden met de financiële positie van de gemeente en mee te bewegen met de ontwikkelingen. Het Algemeen Bestuur heeft op 6 november 2024 gekozen voor een inhoudelijke doorontwikkeling en een bezuiniging van € 300.000 op de gemeentelijke bijdragen. Daarnaast kunnen gemeenten bezuinigen op het lokale maatwerk. Alle 26 deelnemende gemeenten hebben in december 2024 hun voorlopige keuzes voor bezuinigingen op het lokaal maatwerk 2026 doorgegeven aan de GGDrU. In januari 2025 maakt de GGDrU de impact van de voorlopige keuzes van gemeenten zichtbaar. Gemeenten hebben tot 1 april 2025 de tijd om definitieve keuzes te maken. Als veel gemeenten op hetzelfde maatwerk bezuinigen, dan kan dat ook de overige gemeenten raken. Zij moeten dan de kosten voor dit maatwerk met een geringer aantal gemeenten dragen. Dit wordt vervolgens meegenomen in de ontwerpbegroting 2026.

1.5 De kaderbrief GGDrU 2026 geeft aanleiding voor het naar voren brengen van een zienswijze De GGDrU schetst in de concept kaderbrief een aantal ontwikkelingen. De financiële impact is nog onduidelijk. Veel ontwikkelingen worden als belangrijk benoemd, maar zijn afhankelijk van besluitvorming op landelijk of gemeentelijk niveau, toekomstige financiering en procesafspraken waarvan de uitkomsten pas later bekend worden. Het is daarom van belang om de GGDrU te vragen de raad actief te blijven informeren. Zie bijlage 3 voor de concept zienswijze Rhenen. 2

Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 De financiële impact van de geschetste ontwikkelingen is nog onduidelijk De GGDrU schetst een groot aantal ontwikkelingen, waarvan de financiële consequenties nog niet duidelijk zijn. Zo kunnen de keuzes die gemeenten maken in het afnemen van lokaal maatwerk nog van invloed zijn op de begroting. De GGDrU geeft een financiële doorkijk op basis van de tot nu toe bekende kengetallen. De uiteindelijke financiële effecten worden pas zichtbaar in de begroting GGDrU 2026. Die wordt medio april 2025 aan de gemeenteraden verstuurd. 1.2 We willen graag een eenduidige indexatiemethode Op dit moment hanteren gemeenschappelijke regelingen verschillende financiële uitgangspunten en verschillende indexatiepercentages. Rhenen zou graag dezelfde indexatiepercentages willen hebben voor alle gemeenschappelijke regelingen, waar we als gemeente bij aangesloten zijn. We dienen daarom een zienswijze bij de GGDrU in, met wensen over eenduidige indexatie en kostenbeheersing (zie bijlage 3). Aanvullende financiële notities Voor gemeente Rhenen stijgt de gemeentelijke bijdrage naar verwachting met €18.000 van €988.000 in 2025 naar €1.006.000 in 2026. De financiële gevolgen worden verwerkt in de perspectiefnota 2026.

Vervolg Vervolgstappen Na de raadsvergadering van 11 maart 2025 stellen we de GGDrU op de hoogte van het raadsbesluit en dienen daarbij de zienswijze in. Op 26 maart 2025 besluit het Algemeen Bestuur van de GGDrU over de vaststelling van de concept kaderbrief GGDrU 2026 en neemt hierin de zienswijzen van de gemeenteraden mee. De vastgestelde financiële en beleidsmatige kaders dienen als basis voor de begroting 2026. De GGDrU stuurt de ontwerpbegroting 2026 medio april 2025 voor zienswijze naar de raden. Participatie Niet van toepassing Communicatie Zie vervolgprocedure Bijlagen Bijlage 1: Concept kaderbrief GGDrU 2026 Bijlage 2: Brief aan raden bij de concept kaderbrief GGDrU 2026 Bijlage 3: Concept zienswijze Rhenen op concept kaderbrief GGDrU 2026

3