Raadsvoorstel Water- en Rioleringsplan 2023-2027

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

16 augustus 2022 Sandra Reuling 996337 G. van Laar Gemeenteraad Rhenen Openbaar Waterrioolplan 2023-2027

Voorstel: De gemeenteraad besluit: • •

het Waterrioolplan 2023-2027 vast te stellen de rioolheffing te laten stijgen in de periode 2023-2027 om naar een kostendekkend niveau te groeien in 2027.

Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, voor het milieu en voor het tegengaan van wateroverlast. Het is hierdoor een belangrijk onderdeel van de leefomgeving. Als gemeente hebben we de wettelijke verplichting en taak om voor de riolering en het stedelijk water te zorgen. We hebben een wettelijke zorgplicht voor stedelijk afvalwater, voor afvloeiend hemelwater en voor grondwatermaatregelen. Hoe wij invulling geven aan deze wettelijke taken staat beschreven in een rioolplan die eens per circa 5 jaar wettelijk moet worden vastgelegd door de gemeenteraad. Het vorige rioolplan ofwel vGRP+ (verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Plus) 2015-2019 was een leidraad met de volgende beleidsuitgangspunten: -

Voldoen aan de wettelijke watertaken Afkoppelambitie waarmaken Integrale uitvoering door werk-met-werk te realiseren

Inmiddels heeft klimaatadaptatie zijn intrede gedaan. Dit heeft geleid tot extra werkzaamheden in de waterketen. De kwetsbaarheid van Rhenen voor wateroverlast, droogte, hitte en de gevolgen van overstromingen, is in beeld gebracht in de klimaatanalyse. Dit hebben wij samen met inwoners en betrokken partijen gedaan. De klimaatanalyse is basis geweest voor het beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie (RAP). In het RAP zijn beleidskeuzes gemaakt over hoe de gemeente Rhenen klimaatadaptatie wil aanpakken. Een deel van deze beleidskeuzes zijn verder uitgewerkt in dit WRP met betrekking tot wateroverlast en droogte en vullen de bestaande beleidskeuzes aan; -

Ruimtelijke adaptatie meenemen in ruimtelijke ontwikkelingen Waterberging en bufferen Stimuleren inwoners klimaat adaptieve inrichting eigen percelen Intensiveren afkoppelen en infiltreren hemelwater

Kaders Wet Milieubeheer (Wm), Waterwet Beoogd effect Het beoogd effect is om het WRP vast te laten stellen door de gemeenteraad zodat continuïteit gegeven kan worden aan het uitvoeren van de wettelijke watertaken van de gemeente. Argumenten 1.1 Het Waterrioolplan 2023 – 2027 is een wettelijke verplichting. In de Wet milieubeheer zijn gemeenten verplicht om een rioolplan/waterrioolplan op te stellen en vast te stellen. Een rioolplan maakt inzichtelijk wat de inwoners en bedrijven kunnen verwachten.

1.1 De huidige rioolheffing is niet kostendekkend en zal moeten stijgen. Door inflatie en de kosten voor klimaatadaptatie zijn de kosten voor het rioolonderhoud gestegen. Om kostendekkend te blijven zal het riooltarief stijgen. Risico’s 1.1 De Wet milieubeheer zal worden vervangen door de Omgevingswet waardoor de verplichting voor het vaststellen van een rioolplan komt te vervallen. Het stedelijk waterbeleid wordt dan in hoofdlijnen in de omgevingsvisie beschreven, de uitvoeringsaspecten komen terug in de vorm van een rioolprogramma. In de Memorie van Toelichting bij de Omgevingswet wordt gesteld: “Het GRP stelt gemeenten in staat het beleid en de maatregelen die worden opgesteld om de taken op het gebied van stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en voor het treffen van grondwatermaatregelen na te komen en in samenhang te beschrijven. Het stimuleert gemeenten het rioolstelsel op orde te houden en maakt aan burgers en bedrijven inzichtelijk wat zij op dit gebied van de gemeente kunnen verwachten. Ook bevordert het gemeentelijk rioleringsprogramma een goede beleidsafstemming tussen gemeenten en waterschappen en maakt het de besteding van de rioolheffing transparant.” Dit Waterrioolplan is input voor de toekomstige omgevingsvisie en rioolprogramma. 2.1 Draagvlak voor een stijging van de rioolheffing onder inwoners kan verminderen.

Uit de enquête met vragen over het WRP aan inwoners en het inwonerspanel “Rhenen spreekt” blijkt dat de hoogte van de rioolheffing minder belangrijk wordt gevonden dan de werking van het rioolstelsel. De voorgestelde stijging van het riooltarief in Rhenen is in vergelijking met omliggende gemeenten gemiddeld. Financiële toelichting In het WRP is berekend wat de rioolheffing zou moeten zijn om over de hele beschouwde termijn van 70 jaar alle uitgaven te kunnen dekken. Het riooltarief zou dan € 250,- moeten bedragen. Dat betekent dat het huidige tarief op lange termijn niet voldoende is om alle uitgaven voor de gemeentelijke watertaken te dekken. Dit komt onder andere door een stijging van de kosten voor de aanleg van riolering alsook door een toename van de werkzaamheden. In dit WRP rekenen we met een referentietarief. Dat is het tarief voor een gemiddeld huishouden met een woningbezetting van 2,4 personen. Het watergebruik in zo’n gemiddelde woning is per jaar circa 105 m3. Daarmee komt het referentietarief in 2022 op afgerond €87+€75=€ 162,-. Om een riooltarief van € 250,- te halen wordt de volgende stijging voorgesteld in onderstaand tabel. Dit tabel laat een stijging van het riooltarief zien voor een gemiddeld huishouden gebaseerd op het referentietarief tot en met 2027.

Jaartal

Rioolheffing in euro’s 162,175,180,185,190,195,-

2022 2023 2024 2025 2026 2027 Tabel 1: stijging van het riooltarief laat zien voor een gemiddeld huishouden

Participatie Begin april 2022 is het inwonerspanel “Rhenen spreekt” benaderd met een onlinevragenlijst (Maptionnaire) over de rioleringszorg. Daarnaast zijn alle inwoners via social media uitgenodigd om deel te nemen. In totaal hebben 319 inwoners van Rhenen de vragenlijst ingevuld. De vragen gingen over wateroverlast, over wat men belangrijk vindt in relatie tot de werking van het riool en over de keuzes die men zou maken op het gebied van afkoppelen bijvoorbeeld. De resultaten van de onlinevragenlijst nodigen uit om maatregelen op te nemen in dit plan. Vanaf de start met het opstellen van het WRP zijn de waterschappen nauw betrokken geweest (Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en Waterschap Vallei en Veluwe). Daarnaast heeft de provincie het concept WRP doorgenomen en intern besproken. Alle partijen hebben aangegeven de samenwerking als prettig te hebben ervaren en zijn positief over het eindresultaat. Vervolgprocedure Niet van toepassing Bijlagen: Bijlage 1: Het Waterrioolplan 2023 - 2027